ارديتي (2005) در تحقيق خود با عنوان »مـديريت ريسـك ناشـي از قصـور پيمانكـار بـرايكارفرما« با بهره گيري از شبكة عصبي مصنوعي و الگوريتم ژنتيك و با توجه به دادههاي تاريخي به پيش بيني احتمال قصور پيمانكار پرداخته است. بيرگنال (2004) با استفاده از رويكـرد تحليـل سلسلهمراتبي براي مقايسة گزينه هـا بـه دنبـال طراحـي مـدل مبتنـي بـر شـبكة عصـبي بـرايكمي سازي ريسك هاي موجود در پروژه هـاي عمرانـي بـين المللـي بـود كـه در نهايـت سيسـتمپشتيباني تصميم گيري DSS براي رتبه بندي ريسك هاي پروژه هاي بين المللـي را طراحـي كـرد. ونگ و چو (2003) به دنبال طراحي مدلي براي پاسخ دهي به ريسك ها و تخصيص ريسك ها در پروژه هاي راهسازي بودند كه نهايتاً 32 ريسك مهم در پروژههاي راهسازي را شناسـايي كردنـد. سپس، با رويكرد كيفي به تحليل ريسك ها پرداختند. سازمان هاي مختلف با توجه به مهارت هاي مورد نياز براي ايفاي نقش و نياز به بهبود و توسعة عملكرد، مدلهاي متفاوتي طراحي كردند.
استاندارد PMCD در چارچوب استاندارد PMI و PMBOK شايستگي هاي مديران پروژه را توسعه داده است. اين مدل شامل همة دانش ها، مهارت ها، نگرش ها و رفتارهايي است كـه مـديرپروژه جهت مديريت اثربخش پروژه ها، ملزم به داشتن اين شايستگي هاست (1982,Boyatzis). موفقيت مدير پروژه در سه نوع شايستگي اعم از شايستگي هاي دانشي، شايستگي هاي عملكردي و شايستگي هاي رفتاري تبيين شده است. شايسـتگي هـاي دانشـي شـامل شايسـتگي مـديريتيكپارچه، شايستگي مديريت محدوده، شايسـتگي مـديريت زمـان، شايسـتگي مـديريت كيفيـت،شايستگي مديريت تداركات، شايستگي مديريت منـابع انسـاني، شايسـتگي مـديريت ارتباطـات،شايستگي مديريت ريسك و شايستگي مديريت هزينه است. هر كدام از اين شايسـتگي هـا ابعـادخاص خود را دارند و همة آن ها از پنج مرحلة فعاليت هاي آغازين، برنامـه ريـزي، اجـرا، كنتـرل وفعاليت هاي اختتامي تشكيل مي شوند. شايستگي هاي رفتاري شامل شايستگي موفقيـت و اقـدام،شايستگي مديريتي، شايستگي كمك رساني و خدمات انساني، شايستگي تأثير و نفوذ، شايسـتگيشناختي و شايستگي اثربخشي فردي است (2002 ,PMCD). چارچوب شايستگي مديران پروژه1 به تشريح اجزاي شايستگي هاي تخصصي، رفتـاري و مفهـومي2 در مـديريت پـروژه مـي پـردازد(انجمن بين المللي مـديريت پـروژه، 2006). در جـدول 1 اجـزاي شايسـتگي مـديران پـروژه دراستاندارد ICB طبقه بندي شده است (انجمن بين المللي مديريت پروژه، 2006).
جدول 1. طبقه بندي اجزاي شايستگي مديران پروژه در استاندارد ICB
شايستگي هاي مفهومي شايستگيهاي رفتاري شايستگيهاي تخصصي
پروژه محوري رهبري موفقيت مديريت پروژه
طرح محوري مشاركت گروههاي ذينفع
سبد پروژه محوري خودكنترلي اهداف و الزامهاي پروژه
اجراي پروژه، طرح و سبد پروژه قاطعيت ريسك و فرصت
سازمان دائمي آرامش كيفيت
كسب وكار بحثپذيري سازمان پروژه
سيستم ها/ محصولات/ فناوري خلاقيت كار تيمي
مديريت كاركنان نتيجهمحوري حل مسئله
سلامت/ امنيت/ ايمني/ محيط زيست كارايي ساختارهاي پروژه
تأمين مالي مشورت محدوده و اقلام قابل عرضه
قوانين و مقررات مذاكره زمان و فازهاي پروژه
تعارض و بحران منابع
قابليت اطمينان هزينه و تأمين مالي
ترويج ارزشها تداركات و قرارداد
اصول اخلاقي تغييرات
كنترل و گزارشها
مستندسازي و اطلاعات
ارتباطات
راهاندازي
خاتمه
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
.1 IMPA Competence Baseline (ICB)
.2 Contextual
محققان زيادي وجود دارند كه تعاريف مختلفـي از ريسـك دارنـد. البهـارو كرانـدال (1990)، رافتري (1994)، چاپمن (1997) و انجمن مديريت پروژه (2000) هر واقعه اي را كه منجر به سود يا زيان مي شود ريسك در نظر مي گيرند. نيوا (1989) و چيكن (1998) تنها وقايعي را كـه منجـربه ضرر مي شوند ريسك در نظر مي گيرند (ميلز، 2000). ريسك پتانسيل آسيب در آينده است كه به دليل برخي اقدام هاي كنوني به وجود آيد. ريسك عموماً با احتمال حادثه اي نامطلوب در ارتباط است (Artoo, 1998). تعاريف ريسك، بسته به حوزة آن نيز متفاوت است. در حوزة بيمه، ريسك به صورت شانس ضرر، احتمال ضرر، عدم قطعيت، احتمال هر نتيجه اي كه متفاوت از نتيجه مورد انتظار باشد تعريف مي شود. در حوزة مديريت پروژه، وايدمن (1992) ريسك پروژه را شانس وقايع معيني در نظر مي گيرد كه اهداف پروژه را در جهت منفي تحت تأثير قرارمي دهد. درجـة ريسـكبه صورت حاصلضرب جبري احتمال وقوع رويداد در اثر وقوع آن اندازه گيري ميشود (Hillson, 2002 Albahar & Crandel, 1990 ; Raftery, 1994;). در متون مـديريت پـروژه، ريسـكپروژه را به صورت احتمال وقايعي معين تعريف كرده اند كه به طور معكوس نتايج پروژه را تحـتتأثير قرارمي دهند (Wideman, 2000).
با مروري بر تحقيقات انجام شدة قبلـي در زمينـة مـديريت ريسـك، مـيتـوان تكنيـك هـا وروش هاي به كار گرفته شده در مراحل مختلف مديريت ريسك را به شرح زير جمعبندي كـرد : در اولين مرحله از مديريت ريسك، ريسك هاي بالقوة موجود در پروژة سـاخت شناسـايي شـدند. در متون مديريت ريسك، تكنيك هاي متعددي جهت شناسايي ريسك ها استفاده شدند كه مهم ترين
آن ها طبق منابع مطالعـه شـده عبـارت اسـت از اسـتانداردها(Albahar & Crandel, 1990) ، فهرســت هــاي كنتــرل (Albahar & Crandel, 1990)، مقايســه بــا پــروژه هــاي ديگــر (Pipattanapiwong, 2004)، مص احبه بـا افـراد متخص ص (Pipattanapiwong, 2004)، تكنيك دلفي (Pipattanapiwong, 2005)، مصاحبه و پرسشنامه هـا (Albahar & Crandel,
1990). پس از شناسايي ريسك هاي بالقوة پروسة ساخت، در دومين مرحله، شدت و بزرگي ايـنريسك ها آناليز مي گردد.
مهم ترين تكنيك هاي به كار گرفته شده در آناليز كيفي ريسك ها طبـق منـابع مطالعـه شـدهعبارت اند از فهرست هاي كنترل (Albahar & Crandel, 1990)، آناليز فرضيات (Albahar & Crandel, 1990)، رتبه بندي دقت داده ها (Pipattanapiwong, 2004)، جداول احتمال- تأثير (Pipattanapiwong, 2004)، دياگرام هاي علت و معلولي (Jannadi & Almishari, 2004)، دياگرام هاي تأثير (Huseby & Skogen, 1992; Diekmann, 1992)، فلوچارت هـا و در خـتوقايع (Pipattanapiwong, 2004). در آناليز كمي ريسك ها، بزرگي و شدت اثر ريسـك هـا بـراهداف پروژه به صورت كمي ارزيابي شد. مهم ترين تكنيك هاي به كار گرفته شده در آنـاليز كمـيريسكها طبق منابع مطالعه شده عبارتاند از روش تصميم گيري چندمعياره، روش ديمتل، روش
،(Pipattanapiwong, 2004) ارزش مـورد انتظـار ،(Chapman, 1997) دلفي ، آناليز حساسيتDiekmann, ) دياگرام هاي تأثير احتمـالي ،(Molenaar, 2005; Touran, 1997) مونت كارلو
1992)، منطـق فـازي (Paek, 1993)، درخـت تصـميم گيـري (Pipattanapiwong, 2004)، توزيع هـاي احتمـالي (Diekmann, 1992) و مـدل هـاي احتمـالي (Touran, 2003). پـس ازشناسايي و آناليز بزرگي ريسك هاي پروژه هاي ساخت، مرحلة پاسخ دهـي بـه ريسـك هـا انجـامگرفت. در فرايند پاسخ دهي سعي مي شود آثار منفي ريسك ها بر اهداف پروژه تا حد امكان تقليل يابد يا حذف شود (نصيرزاده، 1387؛ Sobiei and Arditi, 2005). روش پژوهش
تحقيق حاضر از حيث هدف كاربردي و از حيث گردآوري داده ها و ماهيت تحليل داده هـا از نـوعتحقيق آميخته و از نظر مطالعات محيطي از نوع پيمايشـي اسـت. بنيـان فلسـفي روششـناختيآميخته ريشه در پراگماتيسم و بر عمـل گرايـ ي در فراينـد تحقيـق تأكيـد دارد. در روش آميختـهگردآوري و تحليل داده هاي آميخته متضمن استفاده از هر دو روية گـردآوري داده هـاي كمـي وكيفي است (محمدپور، 1389). شناسايي، گردآوري و تنظيم داده ها و اطلاعات مدل با روش هاي مطالعات متني (مطالعات كتابخانه اي، مقالات منتشر شده در مجلات علمي، مستندات منتشرشدة دولتي، مقالات ارائه شده در سمينارها و كنفرانس هاي علمي، سخنراني هاي علمـي، بهـره گيـري ازفناوري اينترنت و استفاده از پايگاه هاي علمي خارج از كشور)، مصاحبه هاي اكتشافي و پرسشنامه ها
(استفاده از ديدگاه هاي صاحب نظران فني ـ اجرايي و تعامل و تأييد آن ها) خواهد بود.
با بهره گيري از روش دلفي فازي به همگرا كردن داده هاي قضاوتي خبرگان با هدف دستيابي به درك معتبر و مشترك از معناي متن مورد بررسي خواهيم پرداخت. بـه مـدد اسـتفاده از روشديمتل گروهي فازي به بررسي تأثير گذاري و تأثيرپذيري معيارها بر هـم مـي پـردازيم و بـا روشتصميم گيري چندمعيارة گروهي با رويكردهاي قطعي و فازي بـه اولويـت بنـدي شايسـتگي هـايمديران (عالي، مياني و عملياتي) پروژه هاي ملي كشور و انتخاب گزينة برتر مدير شايسـتة پـروژةملي خواهيم پرداخت.
روش هاي شناسايي و تنظيم داده هاي ريسك هـاي مـرتبط بـا منشـأ كارفرمـا، پيمانكـاران ومهندسان مشاور شامل روش هاي مطالعة متني (بررسي استانداردها، فهرست هاي كنترل)، مقايسه با پروژه هاي ديگر، مصاحبه هاي اكتشافي و پرسشنامه ها (استفاده از ديـدگاههـاي صـاحب نظـرانفني ـ اجرايي و تعامل و تأييد آن ها) خواهد بـود . روش تجزيـه و تحليـل جهـت همگـرا كـردنداده هاي قضاوتي خبرگان فني ـ اجرايي با هدف دستيابي به درك معتبر و مشترك از معناي متن شامل روش دلفي فازي و روشهاي تجزيه و تحليل داده ها جهت آناليز و تخصـيص ريسـك هـا،روش ديمتل گروهي فازي و روش تصميم گيري چند معيـاره بـا رويكردهـاي قطعـي و فـازيخواهند بود. در نهايت، با توجه به ريسك هاي تخصيص يافته، پاسـخ هـاي مناسـب بـه آن هـاتعيين خواهند شد.
جامعة آماري دربرگيرندة مديران پروژه هاي ملي كشور و گروهي از افراد صـاحب نظـر دولتـي(مديران و كارشناسان) و جمعي از افراد صاحب نظر غيردولتي (مديران و كارشناسان) است. نمونة آماري از ميان مديران دولتي (اعم از وزراي مرتبط، قائم مقام وزراي مـرتبط، قـائم مقـام ديـوانمحاسبات كل كشور، معاونان امور فني سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور، اعضا شوراي عـاليفني كشور، معاونان وزراي مرتبط، معاون سازمان بازرسي كل كشور، نمايندگان كميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي، هيئت مركزي گزينش مرتبط، هيئت رسيدگي به تخلفات اداري مـرتبط،مديران كل منـاطق كشـوري، مـديران سـتادي وزارت راه و شهرسـازي) و مهندسـان مشـاور وكارشناسان خبرة غيردولتي بود كه با استفاده از روش هدف مند و نيز روش گل ولهبرفي و به شـرحشكل 2 انتخاب شدند.

شكل 2. مدل مفهومي صاحب نظران فني ـ اجرايي تحقيق
با بهرهگيري از روش دلفي فازي به منظور مدلسازي مسائل مرتبط با عدم قطعيت به همگرا كردن داده هاي قضاوتي خبرگان با هدف دستيابي به درك معتبر و مشترك از معناي مـتن مـوردبررسي خواهيم پرداخت. در تصميم گيري هاي چندمعيارة كلاسيك سعي مـي شـود تـأثير عوامـلمختلف در تصميم گيري با استفاده از مفاهيم رياضي محاسبه شود. اما بيان بسياري از عوامـل بـامنطق رياضي كلاسيك امكان پذير نيست. از طرف ديگر، هميشه در دنياي واقعي عـدم قطعيـتوجود دارد و شرايط نامطمئن، همواره در مراحل مختلف مطالعه و بررسـي مسـئله مطـرح اسـت.
بنابراين، در بسياري از موارد، تمام يا قسمتي از دادههاي يـك مسـئلة تصـميم گيـري چنـدمعيارهفازي اند. روش ديمتل براي بررسي مسائل بسيار پيچيدة جهاني و استفاده از قضاوت خبرگاني در زمينه هاي علمي، سياسي، اقتصادي، اجتماعي و رهبران عقيدتي و هنرمندان به كار گرفتـه شـد.
اين شيوه با بهره مندي از قضاوت خبرگان در استخراج عوامل سيستم و ساختاردهي روش مند بـه آنها با به كارگيري اصول نظري گرافها، ساختار سلسله مراتبي از عوامل موجود در سيستم همراه با روابط تأثيرگذاري و تأثيرپذيري متقابل عناصر مذكور به دست مي آيد، به گونه اي كه شدت اثـرروابط مذكور را به صورت امتيازي عددي معين مي كند. از برتري هاي روش ديمتل اين است كـهدر ساختار سلسله مراتبي حاصل هر عنصر مي تواند بر تمامي عناصر هـم سـطح، سـطح بـالاتر يـاسطح پايين تر از خود تأثير بگذارد و به صورت متقابل از تك تك آن ها تأثير پـذيرد (آقـاابراهيميساماني و ماكويي، 1384).
در خصوص تبيين مشخصات فني مدل رياضي- رايانشي روش تصميم گيـري چنـدمعياره بـارويكرد قطعي مي توان گفت در برنامه نويسي اين مدل رايانه اي به دليل سرعت بالا و حجم كـمفايل اجرايي برنامة كمپايل شده از زمان برنامه نويسي دلفي1 بهره گرفتـه شـد. مـدل داراي هـيچمحدوديتي در دريافت اطلاعات نيست و تعاريف شاخص ها و راهبردها (مرتبة ماتريس m×n) بـههر تعدادي قابل محاسبه است. براي پياده سازي اين مدل رايانشـي بـيش از 1800 خـط برنامـهنوشته شده است.
در خصوص تبيين مشخصات فني مدل رياضي فـازي ـ رايانشـي روش دلفـي فـازي، روشديمتل گروهي فازي و روش تصميم گيري چند معيارة گروهي فازي، برنامه نويسي در محيط سي شارپ2 صورت گرفت. اين زبان بر پاية سادگي، مدرن بودن، همه منظوره و شيء گرا بودن سـاختهشده است و نيز پشتيباني از اين زبان براي بين المللي شدن بسيار مهم است. در برنامه نويسي اين مدل رياضي ـ فازي بيش از 6700 خط برنامه نويسي شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Delphi
C#.
دادههاي جمع آوري شده در ده نوع فرم پرسشنامه (چند مرحلهايي) و دو نـوع فـرم مصـاحبةاكتشافي، طي فرايندهاي رفت و برگشت با صاحب نظران فني و اجرايي، به عنوان ورودي ها، وارد مدل رياضي ـ رايانشي روش تصميم گيري چندمعياره با رويكردهاي قطعي و فازي شد.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

در خصوص گام سوم (يافته هاي حاصل از طراحي مدل همگرا نمودن نظر صاحب نظران فني ـ اجرايي در خصوص معيارهاي شايستگي مديران پروژه هاي ملي و طرح پيشـنهادها بـر مبنـاييافته ها) نهايتاً نتايج به شرح مندرج در شكل 3 تا 6 است.
مدل مفهومي قابل ارائه براي شايستگي هاي همگراشدة مدير پروژة ملـي نظرهـاي خبرگـانفني– اجرايي به شرح شكل 3 است كه در اين مدل شايستگي رفتاري با بيشترين ميانگين امتياز ديفازي شده است. در مدل مفهومي شـكل 3، بيشـترين ميـانگين در خصـوص شايسـتگي هـايرفتاري مرتبط با شايستگي اخلاق حرفه ايي، شايستگي مديريت بر خـود و شايسـتگي اثربخشـيشخصي بود و بيشترين ميانگين امتياز ديفازي شده در خصوص شايستگي هاي تكنيكي مرتبط با شايستگي مديريت ريسك پروژه و شايستگي مديريت هزينة پروژه بود. بيشترين ميـانگين امتيـازديفازي شده در خصوص شايستگي هاي محيطي– ساختاري مرتبط با شايسـتگي هـاي مـديريتتأمين مالي پروژه است. با عنايت به يافته هاي تحقيق در اين مرحله، پيشنهاد مي گردد به منظـ ور بهره گيري از فرصت هاي توان علمي بالاي نيروي تحصيل كرده و صاحب نظـران علمـي كشـور،پ روژه ه اي تحقيق اتي و پاي ان نام ه ه اي دورة دكت ري تخصص ي اس تفاده ش ود. همچن ين، كنفرانس هاي علمي در خصوص موضوعات مرتبط با شايستگي هاي ذكر شده بـا هـدف بررسـيتجارب و طرح راهكارهاي علمي برگزار گردد.

شكل
3
.
مفهومي

مدل
1

شايستگي

هاي

پروژة

مدير

شدة

همگرا

ملي

فني

خبرگان

نظرهاي

با

ـ

كشور

اجرايي
2

شكل

3

.


پاسخی بگذارید