داشتن چشماندازي الزامآور، رهبري دانش، فرهنگ توزيع دانش، يادگيري هوشمندانه و زير ساختهاي فني اسكيرم،اميدن(2000) 11
پشتيباني از تغيير
به نقش رهبر در سازمان در پيادهسازي و اجراي مديريت دانش تأكيد زيادي شده كه نقش اصلي را در موفقيتهاي مديريت دانش در داخل سازمان ايفا ميكند [6]. مشاركت مديريت ارشد در تلاشهاي مديريت دانش، انگيزه كافي براي كاركنان براي تسهيم دانش و افزايش شانس موفقيت برنامههاي مديريت دانش را فراهم مينمايد [26].
آراي صاحبنظران مختلف در خصوص پيادهسازي موفقيتآميز مديريت دانش مورد بررسي قرار چند تن از انديشمندان قرار گرفته است [11][23]. نتايج اين بررسي در جدول شماره 1 نمايش داده شده است.
مفهوم سرمايه اجتماعي
يكي از مشكلات مبتلا به دانشمندان مديريت، ارايه تعريفي جامع از سرمايه اجتماعي است. مروري بر تعاريف صاحبنظران نشان ميدهد، توجه همه آنها بر ارتباطات، تعاملات، شبكهها و… است. سرمايه اجتماعي، مجموعه هنجارهاي موجود در سيستمهاي اجتماعي است كه موجب ارتقاء سطح همكاري اعضاء آن جامعه شده و موجب پايين آمدن سطح هزينههاي تبادلات و ارتباطات ميشود. بهعبارتي ديگر، اين مفهوم به پيوندها و ارتباطات ميان اعضاي شبكه بهعنوان منبع با ارزش اشاره دارد، كه با خلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضاء ميشود [1].
از ديدگاه سازماني، ناهاپيت و گوشال سرمايه اجتماعي را بهعنوان جمع منابع بالفعل و بالقوه موجود در درون، قابل دسترس از طريق و ناشي شده از شبكه روابط يك فرد يا يك واحد اجتماعي تعريف ميكنند. از ديدگاه آنها سرمايه اجتماعي يكي از قابليتها و داراييهاي مهم سازماني است كه ميتواند به سازمانها در خلق و تسهيم دانش كمك بسيار نمايد و براي آنها در مقايسه با سازمانهاي ديگر مزيت سازماني پايدار ايجاد كند [16][22].
عناصر سرمايه اجتماعي
سرمايه اجتماعي به سه دسته ساختاري، شناختي و ارتباطي تقسيم ميشوند [4][22].
1. عنصر ساختاري
عنصر ساختاري سرمايه اجتماعي اشاره به الگوي كلي تماسهاي بين افراد دارد؛ يعني شما به چه كساني و چگونه دسترسي داريد [5]. مهمترين جنبههاي اين عنصر عبارتند از روابط شبكهاي بين افراد، پيكربندي شبكهاي و سازمان مناسب [24].
الف – روابط شبكهاي
پيشنهاد اصلي تئوري سرمايه اجتماعي اين است كه روابط شبكهاي امكان دسترسي به منابع (مثل دانش) را فراهم ساخته و زمان و سرمايهگذاري براي گردآوري اطلاعات را كاهش ميدهند.

– شكل و تركيب روابط شبكهاي
سه ويژگي ساختار شبكه: تراكم، پيوند و سلسلهمراتب همگي از طريق تأثير بر ميزانتماس يا قابليت دسترسي اعضاء شبكه باعث انعطافپذيري و سهولت تبادل اطلاعات مي- شوند. براي مثال برت بحث ميكند، شبكه پراكنده، با تعداد تماسهاي بسيار كم، فراهم كننده مزاياي اطلاعاتي بيشتري است [5]. همچنين هانسن ميگويد، پيوندهاي ضعيف مانع انتقال دانش ميشوند [15].
– سازمان مناسب
سازمانهاي اجتماعي مناسب ميتوانند يك شبكه بالقوه دسترسي به افراد و منابعشان از جمله اطلاعات و دانش را فراهم كنند و از طريق ابعاد شناختي و رابطهاي سرمايه اجتماعي انگيزش و قابليت را براي تبادل تضمين كنند. اما، اين سازمانها ممكن است مانع اين تبادل شوند. پژوهش نشان ميدهد، چگونه فعاليتهاي جاري سازماني ممكن است گروههاي سازماني را بهجاي هماهنگ ساختن، از همديگر جدا سازند يا بهجاي قادرساختن به يادگيري و ايجاد سرمايه فكري، آنها را محدود سازند.
2. عنصر شناختي
بعد شناختي، بينش مشتركي از اهداف و ارزشها را براي اعضاي شبكه فراهم نموده و مقدمه فعاليت بهينه آنان در سيستم اجتماعي را فراهم مينمايد. الواني و همكاران معتقدند، در سطح سازماني، ايجاد بينش مشترك در ميان اعضاء و نزديك نمودن ديدگاههاي آنان به همديگر روشهايي براي توسعه بعد شناختي محسوب ميشود [1]. عنصر شناختي سرمايه اجتماعي اشاره به منابعي دارد كه فراهم كننده مظاهر، تعبيرها و تفسيرها و سيستم-هاي معاني مشترك درميان گروهها است [7]. مهمترين جنبههاي اين بعد عبارتند از زبان و كدهاي مشترك و حكايات مشترك.
الف – زبان و كدهاي مشترك
به دلايل مختلفي زبان مشترك بر شرايط تركيب و تبادل دانش تأثير ميگذارد. اول اينكه، زبان كاركرد مستقيم و مهمي در روابط اجتماعي دارد. دوم اينكه، زبان بر ادراكاتمان تأثير ميگذارد. همچنين، كدها يك چارچوب مرجع براي تفسير از محيط فراهم ميكنند. سوماينكه، زبان مشترك قابليت تركيب اطلاعات را افزايش ميدهد.
ب – حكايات و روايتهاي مشترك:
ظهور حكايتهاي مشترك در اجتماع باعث خلق و انتقال تفسيرهاي جديدي از رويدادها شده و تركيب اشكال مختلف دانش كه اغلب بهصورت پنهان هستند، تسهيل ميكند.
كولمن نشان ميدهد، چگونه حكايات تبادل تجربه پنهان را در بين متخصصان تسهيل مي- كند [9][10].
3. عنصر رابطهاي
عنصر رابطهاي سرمايه اجتماعي توصيف كننده نوعي روابط شخصي است كه افراد با يكديگر بهخاطر سابقه تعاملاتشان برقرار ميكنند. مهمترين جنبههاي اين بعد از سرمايه اجتماعي عبارتند از: اعتماد، هنجارها، الزامات و انتظارات و هويت [22].
الف – اعتماد
اعتماد مجموعه عقايدي در مورد طرف ديگر اعتماد (اعتماد شونده) است كه باعث مي- شود اعتماد كننده فرض كند، اقدامات اعتماد شونده عواقب مثبتي براي خود اعتماد كننده خواهد داشت. دايتس و هارتوگ معتقدند، اعتماد ميتواند اشكال متفاوتي داشته باشد:
اعتماد بهعنوان يك اعتقاد، اعتماد بهعنوان يك تصميم و اعتماد بهعنوان يك اقدام(عمل) [13][20]. ميسزتال اظهار ميدارد اعتماد تأمين كننده ارتباطات و گفتمان است. بنتيس همچنين مطرح ميكند، اعتماد ميتواند ايجاد سرمايه فكري را تسهيل كند [12][14].
– هنجارها

هنجارهاي همكاري ميتوانند پايهاي قوي براي ايجاد سرمايه فكري بهوجود آورند.
اهميت هنجارهاي اجتماعي صداقت و كار تيمي را بهعنوان ويژگيهاي كليدي شركت-هاي دانش محور يادآور ميشود. هنجارهاي تعاملي كه اهميت آنها در ايجاد سرمايه فكري نشان داده شدهاند عبارتند از: تمايل به ارزشگذاري و پاسخ به تنوع، روحيه انتقادي و تحمل شكست (25).

– الزامات و انتظارات
الزامات نشان دهندهي يك تعهد يا وظيفه براي انجام فعاليتي درآينده است. ناهاپيت وگوشال در زمينه ايجاد سرمايه فكري اظهار ميدارند كه الزامات و انتظارات احتمالاً بر دسترسي و انگيزش افراد و گروهها براي تبادل و تركيب دانش تأثير ميگذارند [22].
– هويت
هويت فرآيندي است كه در آن افراد احساس ميكنند با فرد يا گروهي از افراد ديگر، عضو يك گروه واحد هستند. لويسكي و بيونك معتقدند، هويت گروهي چشمگير نه تنها ممكن است فرصتهاي تبادل اطلاعات را افزايش دهد، بلكه همچنين ممكن است فراواني واقعي همكاري را بين اعضاء افزايش دهد. در مقابل جاييكه گروهها داراي هويتهاي متمايز و مغاير هم هستند، ممكن است موانع عمدهاي را در برابر تسهيم اطلاعات، يادگيري و ايجاد دانش بهوجود آورند [19].
روششناسي پژوهش مدل مفهومي پژوهش
در اين پژوهش از ابعاد ارايه شده توسط ناهاپيت و گوشال استفاده شده كه با رويكرد سازماني، جنبههاي مختلف سرمايه اجتماعي را در سه طبقه جاي ميدهند.

نمودار
1
.
پژوهش

مفهومي

مدل

ي
شناخت

بعد

بعد
ري
ساختا

ارتباطي

بعد

اجتماعي

سرمايه

و

مادگي
آ

مرحله
زي
انمندسا
و
ت
گ
فرهن
سازماني

از

پشتيباني
تغيير

زيرساخت
سازمان

محتوايتغيير

ساختار
سازماني

ت
ي
فق
و
م
ر
ا
ر
ستق
ا
ش
دان

ت
يري
مد

يز
م
آ

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید


پاسخی بگذارید