عدالت سازماني
س رمايه اجتم اعي ب ا مفه وم اخ لاق و ع دالت ارتب اط داش ته، م ستلزم تام ل ب ر الزام ات شكلگيري فعاليـتهـاي جمعـي اسـت. عـدا لت مفهـومي انتزاعـي اسـت كـه از آن تعـابيرگوناگوني مد نظر قرار مي گيـرد. هنگـامي كـه از ايـن مفهـوم در محـيط سـازماني اسـتفادهمي شود، اصطلاح عدالت سازماني به كار ميرود.
گرين برگ بر آن است كه ادراك عدالت سازماني، براي اثربخشي عملكرد سازمانهـاو رضايت افراد در سازمان ها، ضرورت دارد.

ابعاد عدالت سازماني
واژه عدالت سازماني براي اولين بار توسط گرين برگ در دهه 1970بيان گرديد. فرنانـدسو وامله به نقل از گرين برگ بيان ميدارنـد كـه عـدالت سـازماني بـه رفتارهـاي منـصفانه وعادلانه سازمان ها با كاركنانشان اشاره داشته، معمولا در بر گيرنده سه جـزء متفـاوت اسـتكه عبارتند از عدالت توزيعي، عدالت رويهاي و عدالت مراودهاي[9].
عدالت توزيعي نشات گرفته از نظريه برابـري آدامـز بـوده، بـه انـصاف ادراك شـده ازپيامدها ميپردازد و به منزله يك عامل بالقوه با كاربردهاي مهم در زمينههـاي سـازماني، درنظر گرفته مي شود[7].
بايد توجه داشت كه عدالت توزيعي فقط محدود به عادلانه بودن پرداختها نمي شـود،بلكه مجموعه گستردهاي از پيامدهاي سازماني، از قبيل ارتقاها، پاداشها، تنبيه ها، برنامه هاي كاري، مزاياو ارزيابي هاي عملكرد را در بر ميگيرد[10].
از اوايل دهه 1980 مباحث مرتبط با عدالت رويهاي نيز مد نظر قرار گرفت[15]. از ايـنديدگاه عدالت بايد با استفاده از رويههايي منصفانه تعريف شود؛ يعنـي تـصميمات عادلانـهتصميماتي هستند كه نتيجه رويههايي منصفانه باشند[17]. در ميـان اصـول عـدالت رويـهاي ميتوان به بيطرفي، حق اظهار نظر يـا فرصـت بـراي شـنيده شـدن سـخنان و مـشاركت درتصميمات اشاره نمود[16].
سپس در اوايل دهه 1990 مفهوم عدالت مراوده اي مـد نظـر محققـان عـدالت سـازمانيقرار گرفت. عدالت مراودهاي، آنطور كه پـول از فـولگر و كروپـانزانو نقـل مـينمايـد ، بـهكيفيت رفتارهاي بين فردي كه يك فرد، قبل و بعد از اتخاذ تـصميم در معـرض آنهـا قـرارميگيرد، اشاره دارد[17].
در پژوهش حاضر ابتدا با توجه به مطالعه پاتنام، سرمايه اجتمـاعي بـه منزلـه يـك متغيـرمهم و تاثيرگذار مد نظر قرار گرفت. سپس با توجه به نتايج تحقيقات برت (1992)، گابـايو زوكرمن (1998)، پـادونلي و بـارون و ناهاپيـت و قوشـال، بـه مثابـه يـك عامـل مهـم درموفقيــت ســازمانهــا در نظــر گرفتــه شــد. و بــراي ســنجش آن ابعــاد گــروه كنــديدانشگاههاروارد، مد نظر قرار گرفت. سپس از ميان مجموعهاي از متغيرهاي متعدد و متنـوعموثر بر سرمايه اجتماعي، عدالت سازماني به دليل اهميت آن، انتخـاب گرديـد تـا تـاثير آنبرسرمايه اجتماعي بررسي گردد.
در اين پژوهش با توجه به مطالعات فوق و همچنين عوامل و متغيرهاي موثر بـر سـرمايهاجتماعي و عدالت سازماني مدل مفهومي زير مد نظر قرار گرفته است.

نمودار 1. مدل مفهومي تحقيق

فرضيه هاي تحقيق
با تو جه به مباحث مطرح شده در مورد نقش عدالت در سازمانها و با در نظر گرفتن اهميت مجموعههاي برخوردار از سرمايه اجتماعي بالا براي سازمانهـا در ايـن تحقيـق بـه بررسـيفرضيه هاي زير پرداخته شد:
فرضيه اصلي
٭ ميان ادراك كاركنان از ميزان رعايت عدالت سـازماني و سـرمايه اجتمـاعي آنـان درسازمان، رابطه مثبت و معني دار وجود دارد.
فرضيه هاي فرعي
مي ـان ادراك كاركن ان از مي زان رعاي ت ع دالت ت وزيعي در س ازمان و س رمايه اجتماعي آنان رابطه مثبت و معني داري وجود دارد.
مي ـان ادراك كاركن ان از مي زان رعاي ت ع دالت روي هاي در س ازمان و س رمايه اجتماعي آنان رابطه مثبت و معني داري وجود دارد.
مي ان ادراك كاركن ان از مي زان رعاي ت ع دالت م راودهاي در س ازمان و س رمايه اجتماعي آنان رابطه مثبت و معني داري وجود دارد.

روش تحقيق
روش تحقيق مورد استفاده توصيفي- همبستگي ، از نوع نظرسنجي است كه از لحاظ زمـانييك تحقيق مقطعي به حساب مي آيد.

جامعه و نمونه آماري
جامعه آماري تحقيق مشتمل بر 545 نفر از كاركنان شركت پالايش و پخش نفت بـوده ، در نتيجه با استفاده از فرمول نمونهگيري از جامعه محدود، تعداد نمونه 118 نفر بدست آمد امـابراي افزايش تعميمپذيري، 200 پرسشنامه توزيـع گرديـد. از ايـن ميـان 134 پرسـشنامـهجمعآوري شد كه 123 عدد آن براي تحليل مناسب تشخيص داده شد.
روش نمونه گيري مورد استفاده نمونه گيري تصادفي ساده بوده؛ زيرا نتايج اين تحقيـقبه پست سازماني افراد يا ميزان تحصيلات آنها ارتباطي ندارد. مجموعه دادهها حاكي از ايناست كه 3/31 درصد پاسخ گويان را زنان و7/68 درصد از آنان را مـردان تـشكيل دادهانـد .
همچنين 8/74 درصد آنـان داراي مـدرك كارشناسـي، 9/20 درصـد آنـان داراي مـدرككارشناسي ارشد و 3/4 درصـد از آنـان داراي مـدرك دكتـري بودنـد. 3/31 درصـد آنـانداراي سابقه كاري كمتر از 5 سال، 3/24 درصد آنان داراي سابقه كاري بين 5 تا 10 سـال، و3/44 درصد آنان داراي سابقه كاري بيش از 10 سال بودند.

ابزار جمعآوري اطلاعات
پرسشنامه تحقيق به مثابه ابزار اصـلي سـنجش، از دو بخـش سـئوالات عمـومي و سـئوالاتاختصاصي تشكيل مي شد كه در بخش عمومي، جنسيت ، ميزان تحـصيلات و سـابقه كـار ، افراد مشخص ميشد.
بخش دوم پرسش نامه نيز از 35 سئوال تشكيل شده كه 16 سئوال آن مـرتبط بـا مفهـوم سرمايه اجتم اعي بوده و به سنجش ابعاد اعتمـاد، بخـشش و روحيـه داوطلبـي ، مـشاركت ورهب ري م دني ، توان ايي برق راري رواب ط اجتم اعي غيررس مي و تن وع در معاش رت ه ا و دوستيها ميپردازد. براي تهيه و تنظيم پرسشنامه سـنجش سـرمايه اجتمـاعي بـا مراجعـه بـهسايتهاي گوناگون اينترنتي چندين پرسـشنامه مـورد بررسـي قـرار گرفتنـد كـه اهـم آنهـاعبارتند از: پرسشنامه تهيه شده توسط انجمن سرمايه اجتماعي آمريكا؛ پرسشنامه تهيـه شـدهتوسط بانك جهاني؛ پرسشنامه ته يه شده در مركز افكار وعقايد عمومي روسيه . از ميان ايـنمجموعه ، تعدادي از سئوالهاي مرتبط بـا بحـث انتخـاب شـدند و باتوجـه بـه موضـوع، در معرض ويرايش و تعديل قرار گرفتند.
19 سئوال ديگر بـه سـنجش ادراك افـراد از ميـزان رعايـت عـدالت سـازماني (عـدالتت وزيعي، روي ه اي و م راوده اي) اخت صاص ياف ت. لازم ب ه ذك ر اس ت ك ه كلكواي ت در پرسش نامهاي كه به منظور سنجش عدالت سازماني طراحي نموده اسـت، سـه بعـد عـدالتتوزيعي، عدالت رويـهاي و عـدالت مـراودهاي را در نظـر گرفتـه و بـراي هـر بعـد 8 سـوالطراحي كرده است ، سوالاتي كه از اعتبار و دقت قابل توجهي برخوردارند. ازاين رو در اينپژوهش ضمن استفاده از سوالات مذكور صرفا شرايط خاص اجتماعي بر حـسب وضـعيتجامعه ما تعديل شد و پس از نظرخواهي از چند نفر از استادان و متخصصان، 15 سوال براي سنجش اين مقوله اختصاص داده شد.

روايي و پايايي پرسشنامه
به منظور تعيين پايايي پرسشنامه ، تعداد 30 پرسشنامه در جامعه آماري توزيـع و گـردآوريشد. ضريب آلفاي كرونباخ 16 سئوال مرتبط با مفهوم سرمايه اجتماعي برابر با 896/0 بـودهو اين ضريب در مورد 19 سوال مرتبط با عدالت سازماني برابر با 915/0 است

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

همچنين جهت آزمون روايي سؤالات، هم از اعتبار محتوا و هم از تحليل عاملي استفادهش د. ب ـراي س نجش اعتب ار محت واي پرس ـشنامه از آراء متخص صان، اس تادان دان شگاه و كارشناسان خبره استفاده شد. در اين مرحله پس از انجام مصاحبهها، اصلاحات لازم بهعمل آمد و اطمينان حاصـل گرديـد كـه پرسـشنامه، همـان خصيـصه مـورد نظـر پژوهـشگران را مي سنجد. آزمون اعتبار پرسشنامه نيز با كمـك تحليـل عـاملي تأييـدي و بـا اسـتفاده از نـرمافزارspss و ليزرل 53/8 انجام گرفت .در تحليل عاملي اكتشافي سوالات عدالت سـازمانيKMO 866/0 به دست آمد كه اين امر بيانگر كفايت نمونه گيري است. همچنـين از آنجـا كه ضريب معناداري برابر با صـفر بـود (كـوچكتر از 05/0) تحليـل عـاملي بـراي شناسـاييساختار، مناسب تشخيص داده شد. پرسشنامه اوليه عدالت سازماني مركب از 19سوال بـود كه در آن 6 سوال اول به سنجش عـدالت تـوزيعي، از سـوال 7 تـا 13 بـه سـنجش عـدالترويهاي و از سوال14 تا 19 به سنجش عدالت مراودهاي اختصاص يافتـه بـود. بعـد از انجـامتحليل عاملي سوالات 19،13،10،2 حذف شدند؛ بعد از حذف اين سوالات، نتايج تحليـلعاملي بيانگر اين امر بود كه سـه عامـل اول 99/59 درصـد تغييرپـذيري متغيرهـا را توضـيحمي دهند، ازاين رو بر طبق نتايج ماتريس چرخش يافته عاملي، سوالات15،14،12،11،9،8،7 و 18 به عامل اول، سوالات 5،4،3 و 6 بـه عامـل دوم و سـوالات 16،1 و 17 بـه عامـل سـوم اختصاص يافت ند و با توجه به ادبيات تحقيق و ارتباط سوالات اين سه مجموعه به ترتيـب بـااصطلاحات عدالت رويهاي، عدا لت تـوزيعي و عـدالت مـراودهاي نـام گـذاري گرديـد. در مورد سرمايه اجتماعي ، ميزانKMO 866/0 و عـدد معنـاداري صـفر بـود. ايـن امـر بيـانگركفايت نمونه گيري و مناسب بودن تحليل عاملي براي شناسايي ساختار است. بعـد از انجـامتحليل عاملي سوالات 35،32،31،30،29،27،26،23،20 به دليل بار عاملي كم حذف شدند و سپس به دليل اينكه بر طبـق نتـايج تحليـل عـاملي سـه عامـل اول بيـانگر 493/70 درصـدتغييرپذيري متغيرها بودند، طبق نتايج ماتريس چرخش يافته عاملي، سوالات28، 33و 34 به عامل اول ، سوالات 21 و 22 به عامل دوم و سوالات 24و 25 به عامل سوم اختصاص يافتند و به ترتيب با اصطلاحات مشاركت، اعتماد و توانايي برقراري روابـط اجتمـاعي غيررسـمينامگذاري شدند . سپس نتايج به دست آمده با كمك تحليل عاملي تأييـدي و بـا اسـتفاده ازنرم افزار ليزرل 53/8 مورد بررسي قرار گرفتند. نمودار زير نتـايج بـه دسـت آمـده را نـشانمي دهد

نمودار 2. روايي عاملي

بـــراي ايـــن كـــه مـــا بتـــوانيم راه حـــل مناســـبي بـــراي پارامترهـــا داشـــته باشـــيم،
ميبايستي 0 〉df (درجـه آزادي) باشـد (يعنـي 0>df = p*−q ) تـا مـدل آزمـونشود، همانطور ك ه نتايج نـشان مـيدهـد، درجـه آزادي از صـفر بزرگتـر (8=df) بـوده و ازاين رو ميتوان گفت كه مدل قا بل آزمون است. همچنين اگر نـسبت 2χ بـه درجـه آزادي(df)كــوچكتر از 3 ، RMSEAكــوچكتر از 05/0 و نيــز GFI و AGFI بزرگتــر از 90 % باشند، مي توان نتيجه گرفت كه مدل برازش بسيار مناسبي دارد.
همانطور كه نتايج خروجي ليزرل نشان ميدهند، مقدار كاي دو بر درجه آزادي برابر بـا 81/2 بوده، RMSEA كوچكتر از 50/0 است و GFI و AGFI نيز به ترتيب برابـر بـا 93/0 و 91/0 بوده، از برارزش مناسب مدل حكايت دارد.
نتايج فوق همچنين نشان ميدهد كـه ميـان دو متغيـر مكنـون يعنـي سـرمايه اجتمـاعي وعدالت سازماني رابطه مثبتي وجود دارد و همچنين ميان هر متغير مكنون و متغير مشاهدهگر مربوط به آن نيز رابطه وجود دارد و اين نتايج بـه نـوعي تاييـد كننـده نتـايج تحليـل عـاملياكتشافي ميباشد.

روش هاي تجزيه و تحليل داده ها
به منظور تجزيه و تحليل دادههاي به دست آمده، از آزمـون كولموگـوروف- اسـميرنوف، براي مشخص نمودن نرمال بودن توزيع متغيرها، همچنين از تحليل همبستگي براي بررسـيرابطه ميان متغيرها و از آزمـون مقايـسه ميـانگين يـك جامعـه بـراي بررسـي مناسـب بـودنوضعيت متغيرها در شركت پالايش و پخش استفاده شد.

آزمون نرمال بودن نمره عاملهاي به دست آمده
براي آزمون نرمال بودن نمره عاملهاي به دست آمده از آزمون كولموگروف- اسميرنوفاستفاده شد. نتايج اين آزمون در نگاره يك نشان داده شده است.
نگاره 1. نتايج حاصل از آزمون كولموگروف- اسميرونوف

برقراري

توانايي
اجتماعي

روابط

برقراري

توانايي

اجتماعي


پاسخی بگذارید