استاد، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
استادیار، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
مسئول بهداشت صنعتی منطقه ده عملیات انتقال گاز بوشهر، بوشهر، ایران
107485422065

نويس نده مس ئول: علیرض ا چوبین ه، مرک ز تحقیق ات عل وم بهداش تی، دانش گاه عل وم پزش کی ش یراز، ش یراز، ای ران. ایمی ل: [email protected]
چکیده
مقدمــه: اخت الات خ واب در بی ن جمعی ت ش اغل بس یار رای ج ب وده و یک ی از مش کات مه م س امت میباش د. اخت الات خ واب تأثی ر منف ی ب ر عملک رد ش غلی دارد. مطالع ه حاض ر ب ا ه دف بررس ی ارتب اط کیفی ت خ واب و خ واب آلودگ ی ب ا غیب ت از کار انج ام ش ده اس ت.
روش کار: ای ن مطالع ه ب ه ص ورت مقطع ی و ب ر روی 400 نف ر از کارکن ان ش اغل در ی ک ش رکت گاز ب ه روش نمون ه گی ری تصادف ی س اده انج ام ش د. در ای ن مطالع ه پرسش نامههای کیفی ت خ واب پیتزب ورگ و
مقدمه
خــواب یکــی از پــر اهمیت تریــن ســیکل های شــبانه روزی و یــک الگ وی پیچی ده زیس ت ش ناختی میباش د ]1[. س یکل خ واب و بی داری از جمل ه چرخهه ای بیولوژی ک ب وده ک ه توس ط عملک رد فیزیولوژی ک، روش نایی و تاریک ی و برنامهه ای کاری تح ت تأثی ر قــرار میگیــرد و ســاعت زیســتی فــرد نقــش مهمــی را در ایــن چرخــه ایفــا می نمایــد.[2]
اخت الات خ واب گروه ی از عائم ی هس تند ک ه ب ا اخت ال در کمی ت خ واب، کیفی ت خ واب، زم ان خ واب ی ا اخت ال در حالات رفت اری ی ا فیزیولوژیک ی ک ه حی ن خ واب رخ میدهن د مش خص میشــوند] 3[. اختــالات خــواب در بیــن جمعیــت شــاغل بســیار رای ج ب وده و یک ی از مش کات مه م س امت میباش د. اخت الات خ واب ب ا طی ف گس ترده ای از بیماریه ا، مانن د بیم اری قلب ی و دیاب ت مرتب ط اس ت] 6-4[.
اختــالات خــواب ماننــد بــی خوابــی تأثیــر منفــی بــر ابعــاد مختلــف عملکــرد در طــول روز، از جملــه عملکــرد شــغلی دارد طب ق مطالع ات انج ام گرفت ه، ارتب اط ق وی بی ن خ واب ضعی ف و غیبــت از کار، کاهــش ظرفیــت انجــام کار/ بهــره وری و ســطوح پایی ن رضای ت و عملک رد ش غلی وج ود دارد] 7-11[. بخ ش قاب ل توجه ی از تصادف ات و س وانح رانندگ ی از اخت الات خ واب ناش ی می ش وند. ش انس تصادف ات در اف راد مبت ا ب ه مش کات خ واب نس بت ب ه اف راد ب ا خ واب مناس ب س ه ت ا چه ار براب ر بیش تر اس ت] 13 ,21 ,6[. ب ه ط ور مش ابه، بس یاری از ح وادث صنعت ی نی ز ناش ی از اخت الات خ واب ب وده اس ت. خط ا در تصمی م گی ری و حــوادث شــغلی در بیــن افــراد دارای اختــالات خــواب رایج تــر اســت] 14 ,6[.
1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:31 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:31 +0330 on Wednesday October 11th 2017

وات را و هم کاران] 15[ در مطالع ه خ ود دریافتن د ک ه اخت الات خ واب ش دید و متوس ط ب ا ن رخ ب الای غیب ت از کار مرتب ط اس ت ،درحال ی ک ه ایلبای ک و هم کاران] 16[ هی چ ارتباط ی بی ن خ واب ضعی ف و افزای ش زی اد غیب ت از کار از س ال 1996 ت ا س ال3002 در نــروژ پیــدا نکردنــد. همچنیــن، در یــک مطالعــه کوهــورت در کش ور ن روژ ب ر روی پرس تاران، اریکس ن و هم کاران] 17[ هی چ ارتباط ی بی ن اخت الات خ واب ب ا دورهه ای متوس ط غیب ت از کار نیافتن د. برخ اف آنه ا، آکرس تد و هم کاران] 18[ دریافتن د ک ه ش انس داش تن غیبته ای طولان ی م دت در اف راد ش اغل دارای اختــالات خــواب 25 درصــد بیشــتر از افــراد بــا خــواب مناســب اس ت.
همچنی ن خ واب آلودگ ی ک ه از دیگ ر عائ م اخت ال خ واب اس ت پدیــدهای اســت کــه نــه تنهــا بــه عنــوان نشــانه ای از اختــالات خ واب در تع دادی اخت الات پزش کی، روان ی و اولی ه ب وده بلک ه ب ه عن وان ی ک حال ت طبیع ی و فیزیولوژی ک توس ط بیش تر اف راد و در ه ر دوره 24 س اعته تجرب ه می ش ود. همچنی ن ای ن پدی ده وقت ی ک ه در زمانه ای نامناس ب رخ ده د ی ا در زم ان م ورد نظ ر م ا رخ نده د میتوان د ب ه عن وان ناهنج اری ی ا غی ر طبیع ی در نظرگرفت ه ش ود] 19[. نتای ج برخ ی از مطالع ات نش ان میده د ک ه ارتب اط بس یار ق وی بی ن خ واب آلودگ ی در ط ول روز و غیب ت از کار وج ود دارد] 02[.
بــا توجــه بــه مطالــب بیــان شــده و اهمیــت صنایــع نفــت و گاز ،کث رت قاب ل توج ه نی روی کار ش اغل در ای ن صنای ع، ش یوع بالای تعــداد روزهــای غیبــت از کار] 21[ و تأثیــر اختــالات خــواب بــر غیب ت از کار در ای ن صنای ع ]22[ و همچنی ن نی از ب ه شناس ایی عوام ل مؤث ر ب ر غیب ت از کار و ارائ ه راه کاره ای کاه ش غیب ت از کار و کاهــش پیامدهــای منفــی ناشــی از آن، ســبب شــده کــه انج ام پژوه ش حاض ر در ای ن زمین ه از اهمی ت بالای ی برخ وردار گ ردد. بنابرای ن ب ا توج ه ب ه اینک ه در ای ران پژوهش ی در زمین ه بررس ی تأثی ر کیفی ت خ واب و خ واب آلودگ ی ب ر روی غیب ت از کار در می ان ش اغلین ش رکت گاز انج ام نش ده اس ت، ل ذا مطالع ه حاض ر ب ا ه دف بررس ی ارتب اط کیفی ت خ واب و خ واب آلودگ ی ب ا غیب ت از کار در ی ک ش رکت گاز ص ورت گرفت ه اس ت. اعتق اد بر آن اس ت ک ه نتای ج تحقی ق میتوان د بس تر لازم را ب رای بررس ی کیفی ت خ واب و خ واب آلودگ ی و تأثی ر ای ن ریس ک فاکتوره ا ب ر روی غیب ت از کار و برنام ه ری زی ب رای کاه ش غیب ت از کار و پیامده ای منف ی ناش ی از آن در بی ن کارکن ان ش رکت گاز، فراه م نمای د.
روش کار
در ایــن مطالعــه مقطعــی004 نفــر از کارکنــان شــاغل در یــک ش رکت گاز ک ه حداق ل دارای یکس ال س ابقه کار بودن د ب ه روش نمون ه گی ری تصادف ی س اده، در س ال 1393م ورد بررس ی ق رار گرفتنــد. حجــم نمونــه بــر اســاس مطالعــات قبلــی کــه در ایــن زمین ه ص ورت گرفت ه اس ت] 23[، ب ا اس تفاده از فرم ول ب رآورد نس بت و ب ر اس اس نس بت اف رادی ک ه غیب ت از کار دارن د براب ر ب ا 18 درص د) p( و دق ت 765/3 درص د) d( و س طح معن ی داری 5 درص د) α( تعیی ن ش د.
ای ن کارکن ان در دو بخ ش اداری و عملیات ی )روزکار و نوب ت کار( ش اغل بودن د و از لح اظ ماهی ت ش غلی ب ا یکدیگ ر متفاوتن د. ب ر خ اف بخ ش اداری، مش اغل عملیات ی، ج زو مش اغل فض ای ب از دس ته بن دی می ش وند و ع اوه ب ر تف اوت در ماهی ت ش غلی، آب و ه وای وی ژه منطق ه نی ز تف اوت ب ارزی بی ن دو بخ ش اداری و عملیات ی ایج اد میکن د. اف راد ب ا اس تفاده از روش نمون ه گی ری تصادف ی ب رای مطالع ه انتخ اب ش دند. معیاره ای خ روج از مطالعه داش تن س ابقه کار کمت ر از یکس ال ب ود. قب ل از ورود ب ه مطالع ه ،ف رم رضای ت آگاهان ه توس ط کلی ه ش رکت کنن دگان در مطالع ه تکمی ل و امض ا گردی د. ضمن اً در ای ن مطالع ه اطاع ات مرب وط ب ه تع داد روزه ای غیب ت کارکن ان در یکس ال گذش ته و س ابقه کار اف راد از پرون ده کارکن ان ب ه دس ت آم د.
ابزار گردآوری دادهها
س ه پرسش نامه ش امل ویژگیه ای دموگرافی ک، کیفی ت خ واب پیتزب ورگ و مقی اس خ واب آلودگ ی کارولینس کا ب ه عن وان اب زار جم ع آوری اطاع ات م ورد اس تفاده ق رار گرف ت.
پرسشنامه ویژگی های دموگرافیک:
شــرکت کننــدگان پرسشــنامه دموگرافیــک شــامل ســوالاتی از قبی ل س ن، جن س، وضعی ت تأه ل، می زان تحصی ات، س ابقه کار ،متوســط ســاعت کار در روز، نــوع نظــام کاری و اضافــه کاری را تکمیــل کردنــد.
پرسشــنامه کیفیــت خــواب پیتزبــورگ) Pittsburgh Sleep
:)Quality Index
ای ن پرسش نامه ب ه بررس ی کیفی ت خ واب در 4 هفت ه گذش ته میپ ردازد و ش امل هف ت نم ره ب رای مقیاسه ای زی ر می باش د: توصی ف کل ی ف رد از کیفی ت خ واب، تأخی ر در ب ه خ واب رفت ن ،طــول مــدت خ واب مفیــد، کفای ت خ واب )نس بت طــول مــدت خ واب مفی د از کل زم ان س پری ش ده در رختخ واب(، اخت الات خــواب )بــه صــورت بیدارشــدن شــبانه فــرد تعریــف میشــود( ،می زان داروی خ واب آور مصرف ی و عملک رد صبحگاه ی )ب ه صورت مش کات تجرب ه ش ده توس ط ف رد در ط ول روز ناش ی از بدخواب ی تعری ف می ش ود( ]24[. نم ره 0 ت ا 4، کیفی ت خ واب مطل وب و نم ره 5 ت ا12 ، کیفی ت خ واب نامطل وب را نش ان میده د. نخع ی و هم کاران، حساس یت %100 و آلف ا کرونب اخ98 /0 را برای نس خه فارس ی ای ن پرسش نامه گ زارش کردهان د] 52[.
مقی اس خ واب آلودگ ی کارولینس کا) Karolinska Sleepiness
:)Scale – KSS
09720035

1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:31 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:31 +0330 on Wednesday October 11th 2017

ای ن مقی اس در س ال0991 توس ط آکرس تد و گیلب رت طراح ی شــده و از پایایــی و روایــی بالایــی برخــوردار اســت] 26[. ایــن آزم ون ی ک مقی اس 9 ع ددی اس ت ک ه از 1 )ش دیداً هوش یار( ت ا 9 )ت اش ب رای بی دار مان دن( درج ه بن دی ش ده و ب رای ارزیاب ی میــزان خــواب آلودگــی آزمــون معتبــری میباشــد] 72[.
روش های آماری
ب رای تجزی ه و تحلی ل دادهه ا از ن رم اف زار آم اری SPSS نس خه 19 اســتفاده شــد. بــرای تحلیــل اطاعــات ایــن مطالعــه از آمــار توصیف ی و آزم ون ناپارامت ری Mann-Whitney U ب رای تعیی ن رابطــه بیــن تعــداد روزهــای غیبــت از کار و اختــالات خــواب در اف راد مــورد مطالعــه اس تفاده گردیــد. همچنیــن، جه ت بررس ی ارتب اط نم ره خ واب آلودگ ی ب ا تع داد روزه ای غیب ت از کار، از ش اخص ضری ب همبس تگی اس پیرمن اس تفاده ش د.
مجله ارگونومی، دوره 4، شماره 2، تابستان 95زارع و همکاران

لازم بــه ذکــر اســت جهــت بررســی فــرض نرمالیتــی بــرای متغیرهــای کمــی از آزمــون کولموگــروف اســمیرنوف و همچنیــن از روشهــای گرافیکــی اســتفاده شــد. در صــورت نرمــال نبــودن توزی ع از تبدیله ای مناس ب آم اری و ی ا از روشه ای ناپارامت ری اســتفاده گردیــد.
یافته ها
جــدول 1، برخــی ویژگی هــای دموگرافیــک و شــرایط کار افــراد مــورد مطالعــه را نشــان می دهــد. همــان گونــه کــه ماحظــه می ش ود، جامع ه م ورد مطالع ه ب ا میانگی ن س نی 18/33 س ال جامع ه جوان ی را تش کیل می ده د. از نظ ر جنس یت اغل ب آن ان را م رد تش کیل داده و بیش تر آن ه ا متأه ل می باش ند. نزدی ک ب ه 59 درص د اف راد م ورد مطالع ه دارای تحصی ات لیس انس و بالات ر ب وده و اغل ب آن ه ا روزکار بودن د. ع اوه ب ر آن، نزدی ک بــه 88 درصــد آنــان در شــغل خــود بــه اضافــه کاری مشــغول بودن د.
جدول 1: برخی ویژگی های دموگرافیک و شغلی جمعیت مورد مطالعه )004=n(
اطلاعات
33/18 ± 5/64 سن )سال(
6/06 ± 4/99 سابقه کار در شغل فعلی )سال(
10/54 ± 1/27 متوسط ساعت کار در روز
جنسیت
25 )6/(3 زن
(7/39) 573 مرد
وضعیت تاهل
85 )21/(2 مجرد
(8/87) 513 متاهل
تحصیلات
(5) 02 زیر دیپلم
55 )13/(8 دیپلم
(22) 88 فوق دیپلم
(3/95) 732 لیسانس و بالاتر
نظام کاری
77 )19/(2 نوبت کار
(8/08) 323 روزکار
اضافه کاری
(3/88) 353 بلی
47 )11/(7 خیر
اطاعات در جدول به صورت میانگین ± انحراف معیار و یا تعداد )درصد( آمده است.
3
جدول 2: میانگین امتیاز مقیاس KSS در افراد مورد مطالعه )004=n(
میانگین ± انحراف معیار متغیرحداقل- حداکثر
5/65 ± 2/19 مقیاس KSS25/8- 1
جدول 3: میانگین تعداد روزهای غیبت از کار بر اساس کیفیت خواب )004=n(
* P value خواب نامطلوب خواب مطلوب
0/0001 3/81 ± 5/54 تعداد روزهای غیبت از کار در يکسال گذشته80/0 ± 10/0
* Mann-Whitney U Test
جدول 4: ضریب همبستگی بین مقیاس KSS و غیبت از کار )004=n(
P value میزان خواب آلودگی، مقیاس KSS
0/0001 تعداد روزهای غیبت از کار در يکسال گذشته0/777
کیفی ت و ش دت اخت ال در کیفی ت خ واب در اف راد م ورد مطالع ه بدی ن گون ه ب ود ک ه43/2 % از اف راد م ورد مطالع ه دارای کیفی ت خــواب مطلــوب و56/8 % دارای کیفیــت خــواب نامطلــوب بودنــد )نتایــج ارائــه نشــده اســت(. همچنیــن، نتایــج حاصــل از مقیــاس کارولینس کا )ج دول 2( نش ان داد ک ه میانگی ن )انحراف اس تاندارد( امتیــاز مقیــاس KSS در جمعیــت مــورد مطالعــه، برابــر بــا 56/5 19)/2( میباش د. ب ر اس اس نتای ج ب ه دس ت آم ده می زان خ واب آلودگ ی اف راد م ورد مطالع ه در ح د متوس ط ق رار دارد.
در جــدول 3، نتایــج مربــوط بــه میانگیــن و انحــراف اســتاندارد تع داد روزه ای غیب ت از کار و ارتب اط بی ن آن ب ا کیفی ت خ واب در جمعیـت م ورد مطالع ه ارائ ه ش ده اس ت. آزمونه ای آم اری مش خص س اخت ک ه بی ن میانگی ن تع داد روزه ای غیب ت از کار در اف راد ب ا کیفی ت خ واب مطل وب و نامطل وب، اخت اف معن ی داری وجــود دارد) 1000/0 = P(.
هم ان ط ور کـه در ج دول 4 مش اهده میگ ردد جه ت بررس ی ارتب اط نم ره خ واب آلودگ ی ب ا تع داد روزه ای غیب ت از کار، از ش اخص ضری ب همبس تگی اس پیرمن اس تفاده ش د ک ه اس پیرمن 777/0 و P value در س طح 0001/0 معن ی دار اس ت. نتای ج نش ان دهن ده ارتب اط مس تقیم و ق وی بی ن خ واب آلودگ ی و غیب ت از کار اس ت.
بحث
در ایــن مطالعــه ارتبــاط کیفیــت خــواب و خــواب آلودگــی بــا غیبــت از کار در بیــن کارکنــان یــک شــرکت گاز بررســی شــد .نتایــج ایــن مطالعــه نشــان داد کــه میانگیــن ســاعت خــواب در کارکن ان م ورد مطالع ه 76/5 س اعت ب ود و56/8 % از اف راد دارای کیفیــت خــواب نامطلــوب بودنــد. همچنیــن، یافتههــا نشــان داد ک ه می زان خ واب آلودگ ی اف راد م ورد مطالع ه در ح د متوس ط اس ت. ناکات ا و هم کاران در مطالع ه ای ک ه ب ر روی 1161 کارگ ر کارخانــه تولیــدات تجهیــزات الکتریکــی در ژاپــن انجــام دادنــد ،اظه ار داش تند ک ه اخت الات خ واب در بی ن کارگ ران روزکار یق ه س فید بس یار رای ج اس ت و میانگی ن خ واب کارگ ران یق ه س فید 7/6 س اعت ب ود] 23[. در مطالع ه جعف ری و هم کاران ک ه ب ر روی
315 پرس تار نوبت کار انج ام ش د، مش خص ش د ک ه/2 83 درص د از پرس تاران دارای خ واب نامطل وب و نیم ی دارای درج ات متوس ط و ش دید خ واب آلودگ ی بودن د و میانگی ن س اعات خ واب آنه ا در شــبانه روز 81/4 ســاعت بــود] 28[. در مطالعــه عباســی نیــا و هم کاران ک ه ب ر روی 120 کارگ ر ش اغل در صنع ت خودروس ازی انج ام ش د، نش ان داد ک ه می زان ش یوع اخت الات خ واب و می زان خــواب آلودگــی در کارگــران شــیفت شــب بیشــتر از کارگــران ش یفت روز اس ت. بـالا ب ودن اخت الات خـواب در ش یفت ش ب میتوان د ب ه دلی ل ع دم انطب اق چرخ ه س یرکادین باش د. ع اوه ب ر ای ن کیفی ت و کمی ت خ واب کارکن ان ش ب کار در ط ول روز ب ه دلی ل عوام ل مزاح م کمت ر از خ واب و اس تراحت کارکن ان در ط ول ش ب اس ت] 29[. نتای ج ای ن مطالع ه نش ان داد ک ه بیش تر کارکنــان دارای کیفیــت خــواب نامطلــوب می باشــند.
یک ی از اه داف اصل ی ای ن مطالع ه بررس ی ارتب اط بی ن غیب ت از کار ب ا کیفی ت خ واب ب ود. نتای ج ارتب اط آم اری معن اداری را بی ن کیفیــت خــواب و غیبــت از کار نشــان داد. بــا توجــه بــه یافتههــا ماحظ ه ش د ک ه میانگی ن تع داد روزه ای غیب ت از کار در اف راد ب ا کیفی ت خ واب نامطل وب بیش تر از مق دار آن در اف رادی اس ت ک ه دارای کیفی ت خ واب مطل وب می باش ند. ل ذا میت وان چنی ن گف ت ک ه کیفی ت خ واب ب ر غیب ت از کار اف راد مؤث ر اس ت.
1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:31 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:31 +0330 on Wednesday October 11th 2017

طب ق یافتهه ای مطالع های ک ه توس ط لال وکا و هم کاران ب ر روی 1875 زن و 1885 م رد در فنان د انج ام ش د، اخت الات خ واب از عوام ل مؤث ر ب ر غیب ت از کار اس ت. همچنی ن ب ا کنت رل اختالات خ واب و افزای ش ط ول م دت خ واب میت وان غیبته ای ناش ی از کار را کاه ش داد] 30[. همچنی ن آیل ی و هم کاران در مطالع ه ای مش اهده نمودن د ک ه اخت الات خ واب یک ی از عوام ل پی ش بین ی کنن ده غیب ت از کار اس ت و تع داد روزه ای غیب ت از کار در اف راد ب ا اخت الات خ واب بیش تر از اف راد ب دون اخت ال اس ت] 13[. در مطالع های ک ه توس ط دیل ی و هم کاران در کان ادا انج ام ش د ،مش خص گردی د ک ه ب ی خواب ی و خس تگی عامل ی تأثی ر گ ذار ب ر ح وادث، غیب ت از کار و کاه ش به ره وری ش غلی هس تند] 23[. وات را و هم کاران در مطالع ه خ ود نش ان دادن د ک ه ن رخ غیب ت از کار درم اه در اف راد دارای اخت الات خ واب نس بت ب ه اف راد ب دون اخت ال 08/2 براب ر بیش تر اس ت] 15[. یافتهه ای مطالع ه حاض ر نیــز نشــان داد کــه افــرادی کــه دارای کیفیــت خــواب نامطلــوب هس تند تع داد روزه ای غیب ت از کار بیش تری را نس بت ب ه اف راد ب ا کیفی ت خ واب مطل وب تجرب ه میکنن د. زی را کیفی ت خ واب نامطل وب، در درازم دت منج ر ب ه خس تگی در اف راد ش ده و ممک ن اســت حساســیت، دقــت و هشــیاری آنهــا را در حیــن انجــام کار تحــت تأثیــر قــرار داده و باعــث بــروز خطــا در تصمیــم گیــری و ح وادث ش غلی گ ردد. همچنی ن، می توان د باع ث کاه ش ظرفی ت انج ام کار و افزای ش غیب ت از کار ش ود.
اگ ر چ ه نتای ج مطالع ات ف وق ب ا یافتهه ای مطالع ه حاض ر ه م خوان ی دارن د ول ی مطالع ات دیگ ری نی ز انج ام ش ده ک ه نتای ج متفاوت ی را گ زارش کردهان د. مث ًا ایلبای ک و هم کاران در مطالع ه خ ود هی چ ارتباط ی بی ن خ واب ضعی ف و افزای ش می زان غیب ت از کار نیافتن د] 16[. همچنی ن در مطالع های ک ه توس ط اریکس ن و هم کاران ب ر روی 5563 پرس تار ن روژی انج ام ش د نی ز هی چ گون ه ارتباط ی بی ن اخت الات خ واب و غیب ت از کار پی دا نش د 17][. دلی ل ای ن موض وع ممک ن اس ت ب ه عل ت تف اوت در جامع ه آم اری م ورد بررس ی ب وده ک ه مطالع ه ب ر روی پرس تاران انج ام ش ده اس ت و همچنی ن تف اوت در ط ول م دت مطالع ه )دوره م ورد بررس ی در ای ن مطالع ه 3 ماه ه ب وده( باش د.
مجله ارگونومی، دوره 4، شماره 2، تابستان 95زارع و همکاران


پاسخی بگذارید