خصوصیات جوانهزنی گونه H. scoparium Fisch نتیجه گرفتند که حداکثر جوانهزنی در ایـن گونـه در دمـاي C°
15 در مرحلـه
تاریکی و در شرایط تحت شوري میباشد و دماي بالا( C° 35) و شوري بالا( mM 500) مانع از جوانهزنی این گونه شده است (27). زنگ و همکـاران بـا بررسـی تـنش خشـکی بـر درصـدجوانهزنی گونه Hedysarum fruticosum اظهار داشـتند کـه بـاکاهش پتانسیل آب، درصد جوانهزنی کاهش مییابد. بهطوريکه حداقل جوانهزنی در پتانسیل Mpa 6/0- رخ داده است (24).
ردنــت بــا بررســی اثــر تــنش خشــکی بــرروي گیــاه Hedysarum boreale نتیجه گرفت که این گونه نسبتاً مقاوم بـهخشکی است و حتی در صورت تأمین دماي مناسـب قـادر بـهجوانهزنی در شرایط تنش خشـکی بـالا اسـت (21). شناسـاییخصوصیات جوانهزنی گونههـاي بـا ارزش و بـومی در جهـتحفظ و توسعه آنها امري ضروري است. علاوه بر خصوصـیاتبذور و شرایط جوانهزنی آن، کیفیت بذرهاي تولید شـده نیـز ازعوامل مهم تعیین جمعیت یک گونـه و در نهایـت پـراکنش آنگونه است. نخستین گام در این مسیر داشتن اطلاعات کـافی ازخصوصیات بذر این گیاهان میباشد. ایـن تحقیـق بـه بررسـیبرخی خصوصیات جوانهزنی بذر گونه اسپرس همـدانی تحـتشرایط آزمایشگاهی میپردازد.

مواد و روشها
بهمنظور ارزیابی رفتار جوانهزنـی اسـپرس همـدانی، مطالعـهاي تحت شـرایط آزمایشـگاهی در سـال 93-92 بـا مشخصـات وروش زیر صورت گرفت: بذرهاي این گونه از رویشگاه طبیعی آن در تیرماه 1392 در منطقـه چادگـان واقـع در ایسـتگاه ملـیتحقیقــات آبخیــزداري زاینــدهرود در موقعیــت 32 درجــه و 43 دقیقه عرض شمالی و 50 درجه و 46 دقیقـه طـول شـرقیبرروي تپههاي مشرف بـه دریاچـه سـد زاینـدهرود جمـعآوري گردید .ارتفاع متوسط ایستگاه از سطح دریا 2100 متر، متوسـط
بارندگی 289 میلیمتر، متوسط دمـاي دمـاي سـالانهC °9/10 و
متوسط رطوبت نسـبی هـوا 48 درصـد اسـت. متوسـط درجـه حــرارت منطقــه در دي مــاه 3- و در تیــر مــاه 4/23 درجــه سانتیگراد است. حداقل و حداکثر دماي مطلق هـوا بـه ترتیـب 34- و 38 درجه سانتیگراد اندازهگیري شـده اسـت. براسـاس طبقهبندي اقلیمی دومارتن ایسـتگاه تحقیقـات آبخیـزداري سـد زایندهرود داراي اقلیم نیمهخشک میباشد.

روش تعیین قوه نامیه
بهمنظور تعیین قوه نامیه تعـداد 200 عـدد بـذر سـالم از نمونـهبذري بهطور تصادفی انتخـاب شـد و در 4 تکـرار 50 تـایی درقالب طرح کاملاً تصادفی مورد بررسی قرار گرفت. ابتـدا تمـاموسایل کار از جمله پنسها و ظروف پتري ضد عفـونی شـدند.بذور با محلول هیپوکلرات سدیم 5 درصـد ضـدعفونی شـده وپس از چندین بار شستشو با آب مقطر، برروي کاغذ صـافی درظروف پتري استریل شده قرار داده شدند. هر پتري بهعنوان یک واحد آزمایشی درنظر گرفته شد. همچنین جوانهزنی گونه مورد مطالعه در شرایط دمایی و پتانسیل اسمزي مختلف با قـرار دادن25 عدد بذر در پتري دیشهاي 7 سانتیمتري که حـاوي کاغـذصافی و میزان 5 میلیلیتر آب مقطر یا محلول مـورد نظـر بـود،تعیین شد. شمارش بذرهاي جوانه زده 24 ساعت پس از شروع آزمایش انجام و تا پایان آزمایش (پس از 60 روز) بهطور روزانه یادداشت گردیـد. معیـار جوانـهزنـی، خـروج ریشـهچـ ه قابـل رویت بود.

روش تعیین اثر دما و پتانسیل اسمزي روي جوانهزنی بهمنظـور بررسـی تـاثیر دمـاي تنـاوبی و پتانسـیل اسـمزي بـرخصوصیات جوانهزنی بذر اسپرس همدانی، آزمایش فاکتوریـلدر قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور در سـه تکـرار انجـام
شد. فاکتور اول شـامل دو سـطح دمـاي تنـاوبی ( C°
20-18) و
°C)
26-24) (روز- شـب) و فـاکتور دوم شـامل 4سـطح ت نشخشکی( 0، 2-، 4- و 6- بار) اختیار شد. براي ایجاد هر یک از تنشهاي خشکی مختلف، مقادیر لازم از پلیاتیلن گلایکول( با وزن مولکولی 6000) با استفاده از فرمول میشل و کافمن( 18) محاسبه و با روش سوسپانسیون به حجـم رسـانده شـد. بـرايسطح صفر تنش خشکی در محیط استریل از آب مقطر اسـتفادهشد. بهمنظور اثر دما بر ویژگیهاي جوانـه زنـی، ظـروف پتـريحاوي بذور کشت شده به ژرمیناتور مدل Binder (KVW 240)
ب ا دم اي متن اوب C°
20/18 (روز- ش ب) و دوره ن وري 12
ساعته و دماي C°
26/24 (روز- شب) و دوره نوري 12 ساعته به مدت 60 روز منتقل شدند .
پس از بازدیدهاي روزانه از ظروف پتري، در صـورت نیـازآب مقطر به میزان لازم اضافه گردید. پس از گذشت 60 روز از شروع آزمایش صفات مورد مطالعه از قبیل درصد جوانهزنـی وسرعت جوانهزنی (رابطه 1) اندازهگیري شد.

[1] ] R    D N /  N در این معادله D تعداد روز مورد نیاز است که عمل جوانـه زنـیبذر انجام می شود، N : تعداد بذور جوانه زده شده و R: سرعت جوانهزنی اسـت (12). مقایسـه میـانگین دادههـا بـا اسـتفاده ازنرمافـزار SPSS و آزمـون دانکـن در سـطح اطمینـان 5 درصـد انجام شد. همچنین براي ترسـیم نمودارهـا از نـرمافـزار اکسـلاستفاده شد.

نتایج
نتایج تعیین قوه نامیه در دماهاي مختلف نشان داد کـه بـالاتریندرصد جوانهزنی بـا میـانگین 67/86 درصـد مربـوط بـه دمـاي
تنــاوبی C°
20-18 (روز- شــب) و دوره نــوري 12 ســاعته و کمترین مقدار با میانگین 67/54 درصد مربوط به دماي تنـاوبی
°C
26-24 (روز- شب) با دوره نوري 12 سـاعته بـود. درصـد
جوانهزنی در دماي تناوبیC°
23-21 با میـانگین 67/63 درصـد
رخ داد که به لحاظ آماري تفاوت معنـی داري بـا دمـاي تنـاوبی
°C
26-24 نشان نمیدهد (شکل 1).

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر دما و تنش خشکی بر خصوصـیات جوان ه زن ی گون ه م ورد مطالع ه در س طح 05/0 معنیدار است ولی اثر متقابل دما و تنش خشکی بر هیچکدام از خصوصیات جوانهزنی معنیدار نبود (جدول 1).
نتایج آزمـون مقایسـه میـانگین دادههـاي حاصـل از تیمـار
خشکی نشان میدهد که درصد جوانهزنی تیمار شاهد و 2- بار با همدیگر تفاوت معنیداري نشان نمیدهد ولی تیمار شاهد بـادیگر سطوح تنش خشکی تفاوت معنیداري در سـطح 05/0 از خود نشان دادند (جـدول 2). بـالاترین درصـد جوانـهزنـی بـامیانگین 33/72 درصد مربوط به تیمار شاهد و کمتـرین مقـدارجوانهزنی با میانگین 33/43 مربوط به تـنش خشـکی در سـطح6- بار مشـاهده گردیـد. بـا افـزایش تـنش خشـکی از درصـدجوانهزنی گونه مورد مطالعه کاسته شد (جدول 2).
نتایج حاصل از اثر تـنش خشـکی بـر سـرعت جوانـهزنـی نشان داد که بالاترین سرعت جوانهزنی مربوط به تیمار 2- بار و سپس مربوط به تیمار شاهد بـود. هـمچنـین بـا افـزایش تـنشخشکی از 2- بار سرعت جوانهزنی ایـن گونـه کـاهش یافـت،بهطوري که کمترین مقدار سرعت جوانهزنی با میـانگین 643/0 (تعداد در روز) مربوط به تنش خشـکی در سـطح 6- بـار بـود
(جدول 2).
اثر سطوح تنش خشکی پایین (2- بار و حالت شـاهد) بـردرصد جوانهزنی بذر گونه H. criniferum روند مشـابهی را دردماهاي مختلف نشان میدهد. بهطوري کـه درصـد جوانـه زنـیتحت تنش خشکی 2- بار در هر دو دماي تناوبی تفاوتی را بـاحالت شاهد از خود نشان نمیدهد (شکل 2 و 3). همانطور که مشاهده میشود در شدت تنش خشکی بالا( 6- مگـا پاسـکال)در دماي متناوب 18-20 (شـب – روز) درصـد جوانـهزنـی بـهحداقل مقدار خود رسیده است (شکل 2). این در حـالی اسـتکه در دماي متناوب 26-24 (شب- روز) تفاوت معنـی داري در تنش خشکی 4- و 6- بار مشاهده نشد (شکل 3). بهعـلاوه در شدت تنش خشکی بالا( 6- بار) این گیاه قادر به جوانهزنـی بـامیانگین 48 درصد در دو دوره دماي تناوبی میباشد که این امر میتواند تا حدي نشاندهنده مقاومت نسبتاً متوسط گیاه اسپرس همدانی به خشکی باشد.
اثر سطوح مختلف خشـکی بـر سـرعت جوانـهزنـی گونـهH. Criniferum نشــان داد کــه بــین تمــامی تیمارهــا تفــاوت
معنیداري در سطح 05/ 0 وجود دارد. در هر دو دماي تنـاوبی،حداکثر سرعت جوانهزنی در تنش خشکی 2- بار مشاهده شـدو پ س از آن در حالــت شــاهد، جــایی کــه ه یچ گونــه تــنش رطــوبتی وجــود نداشــت (شــک ل 4 و 5). یزدانــی بیــوکی و همکاران( 8) با بررسی اثـر تـنش خشـکی بـر گیـاه مارتیغـال (Silybum marianum) نتیجه گرفتند که پتانسیلهـاي خشـکی
1- ، 2- و 3- بار بیشترین درصد و سرعت جوانهزنی را داشتند

د

سطوح
تناوبی

مای

درصد

جوانه
زنی

د

سطوح

تناوبی

مای


پاسخی بگذارید