شكل 1 – دستگاه چربي سنج ديجيتالي مدل Citizen BM 100 و طرز استفاده از آن
سپس افراد نمونه با همگنسازي به روش آماري به دو گروه مساوي 10 نفرة تجربي و دارونما تقسيم شدند و قبل از مصرف مكمل كراتين و دارونما، عملكردهاي سرعتي و قدرت باز شدن زانوي آزمودني ها، سنجيده شد.
عملكردهاي سرعتي با استفاده از دوهاي سرعتي 20 و 40 متر براي ارزيابي سرعت كوتاه مدت و دوهاي سرعتي 60 و 100 متر براي ارزيابي سرعت بلندمدت و آزمون عملكرد سرعتي تناوبي يا استقامت در سرعت با استفاده از مسافت طيشده در 30 دو سرعتي 5 ثانيه اي با 10 ثانيه استراحت فعال در بين دوها اندازهگيري شد (3). براي سنجش قدرت عضلاني از آزمون يك تكرار بيشينة حركت باز شدن زانو استفاده شد. تمامي آزمونها در محيط سالن سرپوشيده و با درجة حرارت محيطي 28 تا 32 درجة سانتيگراد و رطوبت محيطي 49 تا 55 درصد انجامشدند. پس از آن، به هر كدام از آزمودنيهاي گروه تجربي 20 گرم (چهار وعدة مساوي با قاشقهاي مخصوص 5 گرمي در ساعتهاي 8، 13، 18 و 23) و به مدت 7 روز پودر كراتين مونوهيدرات با مارك Gensan ساخت كشور ايتاليا داده شد. به هر كدام از آزمودنيهاي گروه دارونما نيز به همين مقدار پودر دكستروز ساخت كشور آلمان داده شد كه از نظر رنگ، بو و مزه شبيه كراتين است. همچنين به هر يك از آزمودنيهاي هر دو گروه، در اين 7 روز، 28 عدد آبميوة انگور داده شد تا هر عدد از آن را با هر وعده از كراتين يا دارونما بخورند. شايان ذكر است كه مقدار و مدت مصرف كراتين با بررسي پژوهشهاي اخير (به ويژه پژوهش هاي ولك، (2004) و شائو (2006)) كه در آن مقدار و مدت مكملسازي كراتين را در بيش از 30 پژوهش اخير بررسي و ارزيابي كرده بودند) تعيين شد (23، 24، 26، 28).
پس از اتمام دورة مصرف مكمل، در روز هشتم دوباره همان اندازهگيري هاي مرحلة اول (به عنوان پس آزمون) انجام شد. براي دوسوكور بودن پژوهش، نه محقق و نه آزمودني، هيچ كدام از دارو بودن يا دارونما بودن پودرها اطلاع نداشتند و تنها دستيار محقق بهعنوان شخص ثالث و مطلع، براي جداسازي نتايج، گروه دارونما و گروه تجربي را يادداشت كرده بود. تمامي اين مراحل به وسيلة پرسشنامهاي كه توسط آزمودني ها تكميل شده بود، كنترل شد.
كنترل تغذيه
در اين پژوهش به علت محدوديت مالي و نيز براي اينكه شرايط پژوهش مشابه شرايط واقعي مسابقه و تمرينات باشد، تغذية افراد به طور دقيق بررسي و انجام نشد. با اين حال به افراد توصيه شد در طول دورة مصرف مكمل كراتين و دارونما از خوردن مواد كافئين دار و داروها خودداري كرده و رژيم غذايي خود را در مرحلة پيش آزمون ثبت و به هنگام پس آزمون تكرار كنند.
در مرحلة نخست تجزيه و تحليل آماري، اطلاعات توصيفي دربارة متغيرهاي اندازه گيري شده در عملكردهاي سرعت، قدرت و سرعتي تناوبي به صورت ميانگين و انحراف استاندارد و در قالب جدول ها و نمودارهاي مخصوص با استفاده از برنامة نرمافزاري SPSS11.5 رسم شد. در قسمت تجزيه و تحليل استنباطي و آزمون فرضيات، براي مقايسة پيشآزمون و پسآزمون هر گروه از آزمون آماريt همبسته و براي مقايسة نتايجپيش آزمون و پس آزمون دو گروه با يكديگر از آزمون آماري t مستقل استفاده شد.

نتايج و يافته هاي تحقيق
پس از انتخاب كشتي گيران داوطلب شركت در پژوهش، از آنان در وهلة نخست ارزيابي هاي در زمينة اندازه گيري برخي متغيرهاي جسماني و تركيب بدني به عمل آمد. اطلاعات مربوط به سن، قد و وزن آزمودنيها در دو گروه نمونه در جدول 1 آمده است.

جدول 1 – اطلاعات مربوط به سن، قد و وزن آزمودني ها در دو گروه نمونه
حداكثر حداقل ميانگين تعداد گروه متغير
30 18 23/1± 3/72 10 تجربي سن (سال)
28 18 22/7± 4/14 10 كنترل 180 170 174/3± 3/37 10 تجربي قد (سانتيمتر)
180 165 173/2± 5/14 10 كنترل 76 54 66/05± 3/46 10 تجربي وزن (كيلوگرم)
76/3 57/2 65/59± 3/11 10 كنترل
پس از آن با تجزيه و تحليل و دستكاري آماري از نظر وزن، درصد چربي بدن، وزن بدون چربي و شاخص تودة بدني (كه شايد از عوامل مؤثر در ايجاد تفاوت در عملكردهاي ورزشي دو گروه تجربي و كنترل باشد) و VO2max (كه ممكن است نشانة آمادگي جسماني افراد باشد)، دو گروه تجربي و دارونما در يك طرح دوسوكور به گونهاي انتخاب شدند كه از نظر متغيرهاي مذكور، در شروع پژوهش (پيش آزمون) تفاوتي ميان آنها وجود نداشته باشد تا چنانچه تغييري در نتايج پسآزمون ميان دو گروه مشاهده شد بتوان با احتمال بيشتري بهمتغير مستقل نسبت داد. نتايج اين تجزيه و تحليل در جدول 2 مشاهده مي شود.
جدول 2 – ويژگي هاي تركيب بدني آزمودنيها و نتايج آزمون t براي همگن بودن در دو گروه نمونه
نتيجه ارزش P ارزشT انحراف استاندارد ميانگين گروه متغير
همگن بودن دو گروه نمونه 0/819 0/163 3/46 66/05 تجربي وزن (كيلوگرم)
3/11 65/59 كنترل همگن بودن دو گروه نمونه 0/641 0/131 1/43 10/64 تجربي درصد چربي بدن (درصد)
1/99 10/8 كنترل همگن بودن دو گروه نمونه 0/185 0/198 1/82 21/72 تجربي شاخص جرم بدن
(كيلوگرم بر مترمربع)
2/32 21/90 كنترل همگن بودن دو گروه نمونه 0/147 0/61 3/29 55/98 تجربي اكسيژن مصرفي بيشينه
(ml.min/kg)
5/33 53/96 كنترل
جدول 3 – نتايج آزمون مقايسة آماري شاخص هاي عملكردي دو گروه در پيش آزمون و پسآزمون
متغير نوبتپيش آزمون پس آزمون ارزش T ارزشP
دو 20 متر سرعت (ثانيه)
دو 40 متر سرعت (ثانيه)
دو 60 متر سرعت (ثانيه)
دو 100 متر سرعت (ثانيه)
عملكرد سرعت تناوبي
(دقيقه) عملكرد 1-RM (كيلوگرم)

(M±Sd) (M±Sd) گروه
-14778-384467

تجربي 179/0 ±152/3 20/0± 09/3 74/4 001/0 كنترل 096/0 ±143/3 09/0± 142/3 264/0 762/0 تجربي 281/0 ± 765/5 312/0 ± 703/5 29/4 002/0 كنترل 174/0 ± 763/5 164/0 ± 767/5 569/0 607/0 تجربي 458/0 ± 13/8 451/0 ± 04/8 428/5 001/0 كنترل 350/0 ± 14/8 347/0 ± 137/8 586/0 422/0 تجربي 56/0 ± 30/13 57/0 ± 21/13 233/5 001/0 كنترل 45/0 ± 33/13 46/0 ± 335/13 339/1 213/0 تجربي 8/33 ± 7/914 9/34 ± 8/925 006/4 003/0 كنترل 9/41 ± 6/920 6/38 ± 3/922 479/0 395/0 تجربي 70/5 ± 7/82 30/6 ± 75/85 278/9 001/0 كنترل 22/7 ± 95/81 24/7 ± 25/82 612/0 465/0
نتايج آزمون مقايسة آماري عملكردهاي سرعتي و قدرتي دو گروه تجربي و كنترل، در پيش آزمون و پس آزمون در جدول 3 و آزمون آماري مقايسة نتايج پس آزمون در دو گروه تجربي و كنترل در جدول 4 نشان داده شده است.

جدول 4 – نتايج آزمون مقايسة آماري نتايج پس آزمون شاخص هاي عملكردي در دو گروه كنترل و تجربي

بحث و نتيجه گيري
پژوهش حاضر با هدف بررسي مصرف كوتاه مدت مكمل كراتين به عنوان كمك ارگوژنيك، بر عملكردهاي سرعتي، قدرت كشتي گيران باشگاهي بزرگسال مرد انجام شد. در اين پژوهش در اثر مصرف مكمل كراتين، عملكرد سرعتي افراد گروه تجربي در همة دوهاي سرعتي 20، 40، 60 و 100 متر بهبود يافت. اين در حالي است كه در گروه كنترل كه به مقدار مشابهي دارونما استفاده كرده بودند، اين متغيرها بدون تغيير ماند. برنچ و همكارانش (2003) در فراتحليلي بر روي 96 پژوهش در زمينة تأثير مصرف مكمل كراتين بر عملكردهاي سرعتي و قدرتي، به اين نتيجه رسيدند مصرف مكمل كراتين ممكن است سرعت و قدرت را به ويژه در تمرينات مكرر بهبود بخشد. همين مسئله در تك جلسات تمريني نيز مشاهده شد (8).
كاكس و همكارانش (2002) مشاهده كردند مصرف مكمل كراتين عملكرد آزمودني هاي فوتباليست در 11 دو 20 متري و دوهاي چابكي بهبود بخشيد كه با نتيجة پژوهش حاضر همخواني دارد (5). نتايج پژوهش ديگري (2000) حاكي است مصرف مكمل كراتين عوامل مرتبط و مؤثر در فعاليتهاي كوتاه مدت خيلي شديد را تا حد معني داري گسترش مي دهد (9). با وجود اين، برخي تحقيقات نيز نشان داده اند مصرف مكمل كراتين به بهبود عملكرد در شناي 25، 50 يا 100 متر در شناگران كاملاً ورزيده (18) و عملكرد سرعتي ورزشكاران كاملاً ورزيده در مسافت هاي مختلفي مثل 20 تا 30 متر، 40 تا 50 متر و 50 تا 60 متر منجر نشده است (26).
توجه به اين نكته مهم است كه سرعت و قدرت رابطة تنگاتنگي با هم دارند، يعني گسترش يكي موجب گسترش ديگري ميشود و اغلب گسترش اين دو تغيير با هم انجام مي پذيرد. در ورزشكاران، گسترش سرعت و قدرت اغلب با هايپرتروفي عضلاني همراه است. تحقيقات نشان داده اند مصرف مكمل كراتين هنگام تمرين سرعت و قدرت عضلاني (1-RM) را در ورزشكاران افزايش مي دهد.
ولك و همكارانش (1997) نشان دادند وزنهبرداران به دنبال مصرف مكمل كراتين، افزايش وزن بدون چربي و اندازة تارهاي عضلاني را تجربه كردند، اين مسئله را دليل افزايش قدرت عضلاني و توانايي آنان در جابه جا كردن وزنه هاي سنگين تر پس از مصرف مكمل كراتين دانسته اند (27).
ارنست گزارش داده مصرف مكمل كراتين به مقدار 20 گرم در روز به مدت 7 روز موجب افزايش معني داري در قدرت پرس سينه (به مقدار 1/2 كيلوگرم) در مقايسه با دارونما شد. واندربرگ و همكارانش گزارش دادند بارگيري مكمل كراتين (روزانه 20 گرم به مدت 5 روز) موجب افزايش قدرت باز شدن زانو در كشتي گيران در مقايسه با گروه دارونما به مقدار 25 درصد شد كه نتايج اين دو پژوهش با پژوهش حاضر همخواني دارد. هرچند به نظر غيرقابل انكار مي رسد كه كراتين به ورزشكاران اجازه مي دهد شديدتر تمرين كرده و هايپرتروفي بيشتري را تجربه كنند. يافته ها نشان مي دهند اوج توان توليدي در حركت انفجاري مثل 1-RM در حركت باز شدن زانو اغلب به مقدار ATP يا PC درون عضلاني وابسته نيست. براي افزايش توان در حركت باز كردن زانو، شخص بايد بيشترين نيرو را در كمترين زمان به كار گيرد كه اغلب در پاسخ به هايپرتروفي عضلاني يا افزايش سازگاري هاي عصبي ظاهر مي شوند. از آنجا كه ATP يا PC موجود از عوامل محدودكنندة حركت انفجاري مثل 1-RM به شمار نمي روند بنابراين شخص نبايد انتظار داشته باشد كه مصرف كوتاهمدت مكمل كراتين، عملكرد را افزايش دهد. با اين حال بيشتر مطالعات از جمله پژوهش حاضر نشان ميدهند مصرف كوتاه مدت مكمل كراتين عملكرد افراد را در حركت 1-RM زانو گسترش ميدهد. اين يافته ها به نوعي نيز نشان مي دهند مصرف كوتاه مدت مكمل كراتين شايد بر دستگاه عصبي محيطي تأثير داشته باشد (11، 30).
در اين پژوهش مشاهده شد كه به دنبال مصرف كوتاه مدت مكمل كراتين، عملكرد استقامتي افراد در آزمون سرعتي تناوبي كه متشكل از 30 دو 5 ثانيه اي با 10 ثانيه استراحت بود، تا حد معنيداري بهبود يافت. از آنجا كه كاتز نشان داد خستگي در ورزش هاي كوتاه مدت بيشتر در اثر غلظت كمتر فسفوكراتين رخ ميدهد تا در اثر انباشت زياد اسيد لاكتيك، از اين رو محققان (2002) خاطرنشان كرده اند كه در كارهاي سرعتي تناوبي، مصرف مكمل كراتين به دليل آنكه بازسازي فسفوكراتين مصرف شده در وهله هاي استراحتي را تسهيل مي كند، عملكرد را گسترش مي دهد. براي مثال نشان داده شده در اثر مصرف مكمل كراتين، جرم بدن افزايش و تكرار عملكردهاي سرعتي گسترش مي يابد (15). در مقابل، مجيكا و همكارانش (2000) نتيجه گرفتند كه مصرف كوتاه مدت كراتين تا حد معنيداري تكرار عملكرد سرعتي را تحت تأثير قرار مي دهد و كاهش توانايي پرش را پس از آزمون تناوبي استقامتي در بازيكنان ورزيدة فوتبال كمتر مي كند اما به نظر نمي رسد عملكرد استقامتي تناوبي تحت تأثير مصرف كوتاه مدت كراتين قرار گيرد (21). باوجود اين، اظهار شده افزايش استفاده از فسفوكراتين به عنوان منبع انرژي نيز ممكن است توليد اسيد لاكتيك را كاهش دهد. از لحاظ نظري يعني اينكه امكان افزايش عملكرد در تمريناتي كه در ابتدا به گليكوليز بيهوازي وابستهاند، ميسر است. هرچند همة مطالعات ميداني از اثر ارگوژنيك يا كارافزايي مكمل كراتين حمايت نمي كنند، اما گفته شده در مورد استفاده از كراتين در كارهاي ورزشي شبيه سازي شده يا ورزش هاي متشكل از چند وهلة تمريني تناوبي و شديد مثل كشتي، به تحقيقات بيشتري نياز است (29).
باتوجه به تأثير مثبت مصرف مكمل كراتين بر عملكردهاي سرعت و قدرت (كه در منابع ديگر نيز به آن اشاره شده است) و با در نظر گرفتن اين نكته كه اين ماده بهعنوان مادة غيرمجاز شناخته نشده است، به مربيان و ورزشكاران و مسئولان تغذية تيمهاي ورزشي پيشنهاد مي شود اين ماده را با احتياط در رژيم غذايي ورزشكاران بگنجانند. به ويژه اينكه براي مصرف كوتاه مدت آن عوارض جانبي نيز گزارش نشده است. همچنين پيشنهاد مي شود تأثير مصرف همزمان مواد مؤثر بر سوختوساز كراتين، بررسي و مورد پژوهش قرار گيرد يا به همراه مصرف مكمل كراتين، تغييرات آنزيم هاي مرتبط مثل كراتين فسفوكيناز (cpk) نيز بررسي شود.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

منابع و مآخذ
1.اكبرنژاد، علي. رواسي، علي اصغر. امينيان، توران دخت. نورمحمدي، عيسي. (1385). “تأثير مصرف مكملهاي گلوتامين و كراتين بر سيستم ايمني و عملكرد ورزشي كشتيگيران نخبه پس از يك دوره كاهش وزن حاد”، نشرية حركت، شمارة 27، ص 188 – 173.
خالدان، اصغر. ميردار، شادمهر. گرجي، محمد. (1385). “تأثير مصرف مكمل كراتين بر برخي از شاخص هاي عملكردي و ساختاري كشتي گيران جوان. پژوهش نامة علوم ورزشي”، دانشگاه مازندران، شمارة 4، ص 15 – 1.
گائيني، عباسعلي. رجبي،حميد. (1382). “آمادگي جسماني”، انتشارات سمت، چاپ اول، تهران.
Bemben M.G., Bemben D.A., Loftiss D.D., and Knehans A.W., (2001). “Creatine supplementation during rensistance training in college football athletes Med. Sci. Sports Exerc. Vol. 3, No. 10, PP: 1667-1673.
Bemben, M.G. Lamont, H.S. (2005). “Creatine supplementation and exercise performance”. J. Sport Med. 35 (2): PP:107-125.
Bermon S., Venember P., Sachet C., Valour S. (1998). “Effect of creatine monohydrate ingestion in sedentary and weight – trained older adults”. Acta physiol Scand, 164: PP: 147-155.
Birch R., et al. (1994). “The influence of dietary creatine supplementation on performance during repeated bouts of maximal isokinethe cycling in man”. Eur. J. Appl. Physiol., 69: P: 268.
Branch J.D., (2003). “Effect of creatine supplementation on body composition and performance: a meta – analysis”. Int J sport Nutr Exerc. Metab Jun; 13 (2): PP: 198-226.
Burke D.G., Silver S., Holt L.E., Smith Palmer T., Culligan C.J., Chilibeck P.D., (2000). “The effect of continous low dose creatine supplementation on force, power and total work”. Int J sport nutr exerc metab Sep. 10 (3): PP: 235-44.
Charles B., Corbin, Ruth Lindsey., (2002). “Fitness for life”, updated fourth edition. Human kenetics publishers.
Earnest C., Snell P., Rodriguez R., Almada A., Mitchel T., (1995). “The effect of creatine monohydrate ingestion on anaerobic power indices, mucular strength and body composition”. Acta physiol Scand; 154=3:PP: 207-9.
Greenhaff P., Bodin K., Hultman E., Jones D.A., Mclntyre D.B., Sodetrlund K., Turner D.L., (1993). “The influence of oral creatine supplementation on muscle phosphocreatine resynthesis allowing influence of oral creation in man”. J.
Physiol. 467: 75p.
Havenetidis, K. Boone, T. (2005). “Assessment of ergogenic properties of creatin using an intermittent exercise protocol”. Journal of exercise physiology. 8(1): PP: 26-33.
Hoffman, J.R. Stout, J. Falvo, M. Kang, J. Ratamess, N.A. (2005). “Effect of low dose short duration creatine supplementation on anaerobic exercise performance”. J. Strength Cond. Res. 19(2): PP: 260-4.
Izquierdo M., Ibaez J., Gonzelez – Badillo J.J. and Gorostilaga E.M. (2002). “Effects of creatine supplementation on muscle power, endurance and sprint performance”. Med. Sci. Sports Exerc. Vol. 34 (2): PP: 332-343.
Katz A., Sahlin K., Henriksson J., (1986). “Muscle ATP turn over rate during isometriccontraction in humans”. J Appl Physiol. 60: 1839-42.
Kocak, S. Karli, U. (2003). “Effecta of high dose oral creatine supplementation on anaerobic capacity of elite wrestlers”. J. Sport Med. Phys. Fitness. 3 (4): PP:488-492.
Kreider R.B., et al. (1998). “Effects of creatine supplementation on body composion, strength and sprint performance”. Med Sci Sports Exerc, 30: P: 73.
McArdle W.D. Katch V.L. (2000). “Essentials of exercise physiology”, second edition, Lippincott Williams and Wilkins.
McGuire T.A.,Sullivan J.D.Bernhardt D.T.(2001).“Creatine supplementation in high school football palyers”. Clin J Sport Med. Oct; 11(4); PP:247-53.
Mujika I., Padilla S., Ibanez J., Izquierdo M., Gorostiaga E., (2000). “Creatine supplementation and sprint performance in soccer players”. Med sci sports Exrc. 32(2); PP:518-25.
Okudan, N. Gokbel, H. (2005). “The effects of creatine supplementation on performance during the repeated bouts of superamaximal exercise”. J. sport Med.
25(4): 507-11.
Ortega Gallo P.A., Dimeo F., Batista j., Bazan F., (2000). “Creatine supplementation in soccer players, effects in body composition and incidence of sport – related injures”. Med Sci Sports Exerc. 32: s134.
Oscar F., Bergstrom, Spriet L., Soderlund K., (2001). “Energy metabolism and fatigue”. In A. Taylor P., Gollnic H., Green. (Eds). Biochemistry of exercise VII (pp: 73-92). Champaign, IL: Human Kinetics.
Rodondo D., Dowling E.A., Graham B.L., Almada A., Williams M.H., (1996). “The effect of oral creatine monohydrate supplementation on running velocity”. Int J. Sport Nutr. 6: PP:213-221.
Shao, A., Hathcock, John, N. (2006). “Risk assessment for creatine monohydrate”. Regulatory toxicology and pharmacology, 45: PP:242-251.
Volek Jeff, S. et al. (1997). “Performance and muscle fiber adaptations to creatine supplementation and heavy resistance training”. Medicine and science in sports and exercise, 31: P: 1147.
Volek, Jeff, S. Rawson, Eric, S. (2004). “Scientific basis and practical aspects of creatine supplementation for athletes”. Nutrition, 20: PP:609-614.


دیدگاهتان را بنویسید