در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

95

/

4

معادله سايري ( 5/4 – ) = چربي بدن چگالي بدن

كلية اندازه گيري ها صبحها از ساعت 10 تا 12 انجام گرفت. حجم باقيماند ة ريه از طريق معادلة پيش بينـي زيـرانجام گرفت (24،21).
477/3 – (سن) 0177/0 + (قد به اينچ) 06858/0 = RV
يكي از محدوديت هاي پژوهش حاضر اين بود كه اندازه گيري حجم باقيمانده به روش مسـتقيم ماننـد رقيـق سـازيهليوم و ديگر روش ها در آزمايشگاههاي شهر اصفهان و حتـي تهـران امكـانپـذير نبـود. ازايـن رو بـرآورد حجـمباقيمانده به روش غيرمستقيم انجام گرفت. برخي پژوهشگران از معادلـة بـرآورد غيرمسـتقيم حجـم بـاقيمانـده استفاده كرده با خطاي 1/ ± آن را قبول كرده اند (17، 23، 22). با محاسب ة چگالي بدن با اسـتفاده از دامنـة بـالا وپايين حجم باقيمانده پيشبيني شده به وسيلة معادله، مشاهده شد كه چگالي محاسبهشـده بـا تقريـب 5 هـزارم تغيير ميكند. براي مثال اگر حجم باقيماند ة محاسبه شده از طريق معـادل 1200 ميلـي ليتـر بـود، بـا قـرار دادنمقادير 200 ± ميلي ليتر يعني 1000 و 1400 ميلي ليتر در معادلة چگالي ، تغييرات بسيار انـدك و بـا تقريـب 5 هزارم بود كه چشمگير نيست . ازاين رو مي توان نتيجه گرفت كه اسـتفاده از روش غيرمسـتقيم حجـم باقيمانـدهخطاي زيادي را به دنبال ندارد.
براي تجزيه و تحليل آماري پژوهش از ضريب همبستگي پيرسون و تحليـل رگرسـيون خطـي چنـد متغيـرهاستفاده شد . در پژوهش هاي برآورد تركيب بدني با استفاده از آزمون معيار از روش گامبه گام استفاده مي شود. در اين پژوهش نيز از اين روش استفاده شد. در اين روش از بين متغيرهاي موجود (BMI، وزن و اندازه هاي مربوطبه محيط اندام ها) هر يك كه بيشترين همبستگي را با متغير وابسته (آزمون معيار توزين زير آب براي چگاليسـنجي ) و كمترين همبستگي را با ديگر متغيرها داشته باشند، انتخاب ميشود. در اين پـژوهش از 5 مـدل اسـتفاده شـد مدلهايي پذ يرفته شد كهVIP آنها زير عدد 5 بود. مدل هايي كهVIP آنها به عدد يك نزديك تـر باشـد، بهتـر وقابل قبول ترند. از نرم افزار SPSS براي محاسبة رگرسيون چندمتغيري و روش گام بهگام استفاده شد.

نتايج و يافته هاي تحقيق
جدول (1) ويژگي هاي آزمودني هاي تحت بررسي را نشان مي دهد.

جدول 1 – ويژگي هاي توصيفي آزمودنيهاي مورد بررسي در متغيرهاي پژوهش
SD X متغير SD X متغير
0/0106 1/063 چگالي بدن 2/22 21/85 سن (سال)
4/97 16/1 درصد چربي بدن 6/2 1/74 قد (متر)
4/28 11/30 وزن چربي بدن (كيلو گرم) 7/9 69/09 وزن در خشكي (كيلو گرم)
5/84 57/85 وزن توده خالص بدون
چربي(كيلو گرم) 0/58 2/62 وزن در زير آب (كيلو گرم)

جدول 2 اندازه هاي مربوط به محيط نواحي ويژه در اندامهاي فوقاني، تحتاني و تنه را نشان مي دهد.

جدول 2– شاخص هاي توصيفي اندازههاي محيط اندام فوقاني، اندام تحتاني و تنه
SD X متغير SD X متغير
2/25 28/19 دور بازو(Cm) 5/97 92/3 دور سينه (Cm)
0/79 16/94 دور مچ دست(Cm) 7/89 77/8 دور بالاي شكم(Cm)
2/28 35/79 دور ساق پا(Cm) 6/38 88/99 دور پائين شكم(Cm)
3/35 53/40 دور ران(Cm) 5/21 93/33 دور باسن(Cm)

جدول 3 مقادير ضريب همبستگي بين تودة خالص چربي بدن با اندازههاي مربوط به محـيط انـدام هـا را نشـانمي دهد. همان گونه كه مشاهده ميشود، بيشترين مقدار ضريب همبستگي بين چربي خالص بدن و نواحي بالايشكم، پايين شكم، باسن و وزن بدن است.

جدول 3 – مقادير ضريب همبستگي بين متغيرهاي تحقيق (مقياس وزن خالص چربي به كيلوگرم و دور اندامها به سانتي متر)
وزن قد ساق ران باسن دور
پايين
شكم دور بالاي
شكم دور
سينه دور مچ
دست دور بازو متغيرها
0/708 0/276 0/556 0/57 0/622 0/746 0/632 0/464 0/285 0/475 وزن خالص
چربي

انتخاب مدل قابل قبول
هدف مدل، پيشبيني م قدار چربي بدن به كيلوگرم، درصد چربي بدن و وزن خالص بدون چربـي بـود. پـنجمدل براي پيش بيني آزمايش شد. در هر پنج مدل متغيرهاي دور محيط پايين شكم، محـيط دور سـينه، محـيطدور باسن و وزن به دليل دارا بودن ضريب همبستگي قابل قبول با م قـدار چربـي بـدن انتخـاب شـدند. معـادلاتبراساس پنج مدل به طور جداگانه بر اساس رگرسيون چندمتغيري محاسـبه شـد. بـهدليـل پيچيـدگي محاسـباتآماري از ترسيم جداول و نمودارها خودداري شد. در محاسبات آماري ابتدا فرض نرمال بودن خطاهاي هر يك از مدلها بررسي و سپس مدلهايي انتخاب شد كه ضريب همبستگي زيادي با مقادير مربوط به درصـد چربـي بـدنداشتند. مدل هايي كه مقاديرVIF بالاتر از 5 د اشتند، كنار گذاشته شد و مدل هـايي كـهVIF آنهـا بـه عـدد يـكنزديك تر بود، انتخاب شد.
محاسبات آماري 5 مدل داراي جداول ويژهاي است . در اينجا مدل پنجم كه داراي ضريب همبسـتگي بـالا وVIP كمتري است ارائه مي شود.

مشخصات مدل پنجم
جدول 4 مشخصات مدل انتخابي پنجم را نشان مي دهد.

جدول 4 – مشخصات مدل انتخابي پنجم
Unstandardized VIF Sig T Coefficients مدل پنجم
B Std. Error 0/686 2/413 3/517 مقدار ثابت
4/004 0/000 14/092 0/358 0/025 جمع وزن
3/6 0/000 -8/327 -0/003 0/000 توان دوم دور پايين شكم
4/811 0/000 2/726 0/098 0/036 جمع دور سينه و بالاي شكم
4/756 0/000 2/591 0/001 0/000 توان دوم دور سينه

با توجه به مقاديرVIF در جدول كه همگي كوچك تر از عدد 5 هستند ، پس مشكلي در زمينـة همبسـتگيزياد بين متغيرها كه موجب افزايش واريانس و در نتيجه بيثبات شدن برآوردها مي شود، وجودندارد. در جدول 5 تحليل واريانس در مدل پنجم آمده است.

جدول 5 – تحليل واريانس براي مدل پنجم
Sig. F Mean Square DF Sum of Squares منابع
0/000 171/747 1094/972 4 4379/910 Regression
6/375 153 975/299 Residual
157 5355/209 Total
با توجه به اينكه هدف مدل پيشبيني م قدار تود ة بدون چربي بدن بود و معيارهـاي پـيش بينـي يـك مـدل ايده آل و خوب با توجه به داده ها در اين مدل صدق ميكند. اين مدل قابل قبولترين مدل در بين پنج مدل ارائهشده است. روش گامبه گام انتخاب مدل در جدول 6 ديده مي شود.

جدول 6 – خلاصه اي از گزينه هاي انتخاب شده در روش گامبه گام در مدل انتخابي پنجم
Dorbin Watson Std.Error of the Estimate Adjusted R Square R Square R مدل
1/584 3/049 0/727 0/729 0/854 الف
2/7895 0/772 0/775 0/88 ب
2/5921 0/803 0/807 0/898 ج
2/51344 0/815 0/82 0/905 د

الف- وزن
مجموع وزن، توان دوم دور پايين شكم
مجموع وزن، توان دوم دور پايين شكم، مجموع دور سينه و بالاي شكم
مجموع وزن، توان دوم دور پايين شكم، مجموع دور سينه و بالاي شكم، توان دوم دور سينه (متغير وابسته مقدار توده بدون چربي بدن به كيلوگرم است.)
در روش گـام بـه گـام در مـدل پـنجم، چهـار مـدل بـ هدسـت آمـد كـه مـدل چهـارم كـه داراي بـالاترين R Squate است به عنوان مدل نهايي انتخاب شد.
+ (جمع محيط سينه و بالاي شكم * 098/0) +2 (محيط پايين شكم) 003/0 – (وزن * 358/0) + 413/2 =
FFM
2 (دور سينه) 001/0
فرض نرمال بودن خطاهاي مدل با توجه به نمودار 1 پذيرفته ميشود.

نمودار 1- فرض نرمال بودن خطاهاي مدل
معادلات ارائه شده با استفاده از مدل ها در جدول 7 ديده مي شود. كليه معـادلات پـنج گانـه اعتبـار زيـادي دارند، ولي مدل هاي چهارم و پنجم با توجه به مقادير 2 r و r بالا مناسبترند. دو معادلة اول مقدار چربي بـدن رابه كيلوگرم و سه معادلة آخر مقدار تود ة بدن بدون چربي را به كيلوگرم اندازه گيري ميكند. انتخـاب ايـن امـر ازسوي مدل انجام گرفته و به ضريب همبستگي و محاسبات رگرسيون چندمتغيري بست گي دارد.

جدول 7 – معادلات پيشنهادي براي برآورد درصد چربي بدن
SEE r2 r معادله متغير وابسته
2/5207 0/654 0/809 TBF(kg) = – 6/480 + (0/459 * LA)
+ (/352 *w ) – (0/290 * CC) – (0/181 * HC) ميزان چربي بدن بهكيلوگرم
2/4901 0/665 0/815 TBF(kg) = 11/803 + (0/414 * LA) +(0/453 * w) – (0/317 * CC) – (0/202 * HC) – (/099* H) ميزان چربي بدن بهكيلوگرم
2/53305 0/805 0/897 TBF(kg)=
14/838 + (0/722 * w) – (0/416 * LA) + (/291 * CC) ميزان تـوده بـدونچربــي بــدن بــهكيلوگرم
2/60438 0/812 0/901 TBF(kg) = 5/924 +(0/655 * w) –
(0/490 * LA) + (0/303 * CC) + (0/197 * HC) ميزان تـوده بـدونچربــي بــدن بــهكيلوگرم
2/52478 0/818 0/904 TBF(kg) = 2/413 + (0/358 * w) – 0/003*(LA)2* (0/098 * SCCAUA) +0 /001 * (CC)2 ميزان تـوده بـدونچربــي بــدن بــهكيلوگرم
W= وزن ،LA = محيط پايين شكم،CC = محيط سينه،HC = محيط باسن،SCCAUA = جمع محيط سينهو بالاي شكم، H= قد

بحث و نتيجه گيري
يافتههاي پژوهش حاضر نشان داد كه در دانشجويان پسر، نواحي ويژهاي در اندامهـا، بـرآورد كننـدة بهتـرينسبت به ديگر نواحي بدن هستند. نتايج پژوهش گوياي آن است كـه نـواحي دور باسـن، دور پـايين شـكم، دوربالاي شكم و وزن بدن در ميان دانشجويان پسر دانشگاهي به طور مناسبي وزن خالص بدون چربي و وزن خالصچربي بدن را برآورد مي كند. پژوهش هاي انجام گرفته در زمينة موضوع تحقيق، نشان مي دهد كه توزيع چربي در بدن در نژادها و جمعيتها تفاوت دارد. رائول راميرز و همكاران در معادلات خود از محيط ساق پـا، قـد، محـيطبازو و محيط شكم استفاده كردند كه نقطة مشترك آن با پژوهش حاضر در محيط شكم است. جي كارلوس ترانو همكاران از دور بازو، ساعد، محيط بالاي شكم، محيط پايين شكم، باسن و سـاق پـا و متئـوكي بـوكرمن بـرايبرآورد درصد چربي بدن از دور سينه، دور كمر، دور باسن، دور بازو و ساعد استفاده كرد.
كي سايتو و همكاران معادلاتي را براي كشتيگيران سومو ژاپني ارائه كردنـد كـه بـر اسـاس محـيط انـدام وشاخص تودة بدني بود. آنها اظهار كردند كه اندازه گيري ضخامت چين پوستي در ورزشكاران سومو مناسب نيست و اندازه گيري درصد چربي بدن در افراد چاق با استفاده از كاليپر دقت زيادي نـدارد، ازايـن رو بهتـر اسـت بـرايبرآورد درصد چربي بدن در افراد چاق از محيط و ابعاد بدن استفاده شود(7). بـه نظـر مـي رسـد كـه در نژادهـا،جمعيت ها، ورزشكاران، غيرورزشكاران، زنان، مردان، كودكان و بزرگسالان، نواحي خاصي از بدن ارتباط بيشـتريبا آزمون معيار دارد و معادلات ويژهاي بايد براي گروه هاي مختلف توسعه داده شود (30،19،18)).
در اين پژوهش از آزمون معيار توزين زير آب براي برآورد چگالي بـدن و درصـد چربـي بـدن اسـتفاده شـد.
بيشتر پژوهشگران براي توسعة معادلات جديد در جمعيتهاي ويژه از اين آزمون كـه بـه معيـار طلايـي معـروفشده استفاده ميكنند. در اين پژوهش ضرايب همبستگي قابل قبـول و زيـادي بـين وزن چربـي بـدن و محـيط اندام ها در نواحي خاصي از بدن بهدست آمد كه در مقايسه با ضرايب همبستگي به دست آمـده در پـژوهش هـايديگر اعتبار زيادي دارد. تري اي دوپلر و همكاران (2000) با استفاده از توزين زير آب براي مردان مسـن 65 تـا81 سال (75 = n) چهار معادله با ضرايب تعيين 66/0 = 2 r براي برآورد چگالي بـدن، 88/0 = 2 r بـراي بـرآوردتودة خالص بدن، 9/0 = 2 r براي برآورد وزن چربي و 66/0 = 2 r براي برآورد درصد چربي بدن ارائه دادند. يكـياز محدوديتهاي پژوهش دوپلر تعداد كم آزمودنيهاست. مقدار2 r در پژوهش حاضر بـراي بـرآورد تـودة خـالصبدن با مقادير دوپلر و همكاران مشابه است. بوكرمن (2004) سه معادله را با استفاده از محيط اندامهـا و تـوزينزير آب توسعه داد. 2 r هر سه مدل به ترتيب 89/0، 90/0 و 91/0 بود. بوكرمن نيز براي برآورد حجم باقيمانده از معادلة برآورد حجم باقيمانده استفاده كرد.
در پژوهش حاضر پنج معادله ارائه شد كه در سه معادله مقدار وزن چربي و در دو معادله تـودة بـدون چربـيبرآورد شد كه بهسادگي مي توان درصد چربي بدن را نيز محاسبه كرد. در پژوهش حاضر دقت بـرآورد مـدل هـايي كـه مقدار تودة بدون چربي را اندازه ميگيرند، بيشتر از دو معادله اي بود كه مقدار چربي بدن را برآورد مي كردند. اميد است تا معادلات ديگري در جمعيتهاي مختلف مانند كودكان، بزرگسالان، افراد ميانسال و در زنان و مردان در كشـورايران توسعه داده شود تا پژوهشگران و كارشناسان بهداشتي بتوانند برآورد دقيـق تـري از مقـدار چربـي بـدن درجمعيت هاي ويژه در كشورمان داشته باشند. همچنين با توجه به نقش تعيين كنندة درصد چربي بدن در تندرستيجوامع و لزوم آگاهي از م قدار آن، ضرورت اجراي پروژه هاي پژوهشي مانند پـژوهش حاضـر اجتنـابناپـذير اسـت و پژوهشهاي آينده مي تواند معادلاتي را براي زنان باردار، افراد چاق، نژادهـاي مختلـف ايرانـي در ردههـاي سـنيمختلف ارائه دهد. معادلات ارائهشده در اين پژوهش با استفاده از جمعيـت دانشـجويان پسـر سـنين دانشـگاهيدانشگاه اصفهان توسعه داده شده و تنها براي ارزيابي درصد چربي بدني دانشجويان پسر دانشگاه اصفهان مناسباست، ولي چون اين دانشجويان از ساكنان خوابگاه دانشگاه كه از اسـتانهـاي مختلـف كشـور بـوده و بـه صـورتتصادفي انتخاب شده بودند، ازاين رو با توجه به نبود يك معادلة ويژه در كشور ما، مـيتـوان از آن بـراي بـرآورد درصد چربي بدني دانشجويان پسر سنين دانشگاهي در دانشگاه هاي ايران استفاده كرد.

منابع و مĤخذ
رحماني نيا، فرهاد ؛ سعيدي، تهمينه. (1379). “تعيين ارتباط بين بـرآورد درصـد چربـي بـدن بـا نتـايج اندازه گيري ابعاد بدن در زنان ورزشكار و غيرورزشكار”. نشرية حركت. شمارة 6 – پاييز 1379، ص: 95-10.
كريمي، بيره ور؛ مجتهدي، حسين. (1388). “برآورد درصد چربـي بـدن از طريـق ضـخامت چربـي زيـرپوستي و توزين زير آب به عنوان روش معيار و ارائة معـادلات مربوطـه”. پايـان نامـة كارش ناسـي ارشـد دانشـگاهاصفهان، دانشكدة تربيت بدني و علوم ورزشي.
مجتهدي، حسين. (1386). “سنجش و اندازه گيري در تربيت بدني”، دانشگاه اصفهان.
ذوالاكتاف، وحيد ؛ مشرف، ليلي. (1382). “بررسي روايي هم عرض 10 روش ميداني تخمين چربي بـرايزنان ورزشكار ايراني”. پايان نامة كارشناسي ارشد، دانشگاه اصفهان، دانشكده تربيت بدني و علوم ورزشي.
5- Ada L. Garcia, Karen Wagner, Torsten Hothornm Corinna Koebnick, Hansjoachim F. zunft, and Ulrike Trippo (2005). “Improved Prediction of Body fat by Measuring Skin fold Thickness, Circumferences, and Bone Breadths”. Obesity research Vol. 13 No.P:3.
6-Ai ssaton dioum, agni’s Gartner, Bernard Maier, Francis Delpeuch and Salimata Wade (2005). “Bady cimposition predicted from skin folds in African women: a cross-validation study using air-displacement plethysmography and a black-specific equation”. British journal of Nutrition, 93, PP:973-979.
Bray GA. et al. Evaluation of body fat in fatter and Leaner 10 y-old African American and White children: An J clin Nutr 2001.
Ball, SD, TS Altena and PD Swan (2004). “Comparison of anthropometry to DXA: a new prediction equation for men”. European journal of Clinical Nutrition 58, PP:1525-1531.


پاسخ دهید