با توجه به مطالعات صورت گرفته، در غلظتهاي بيشاز 05/0 قسمت در ميليـون سـولفيد هيـدروژن، پتانـسيلخوردگي شبكه بسيار بالاست [6 و 9]. مطالب اشاره شـدهدر مورد فرايندهاي باكتريايي و چرخه گوگرد بيانگر ايـنموضوع است كه غلظتهاي بـالاي سـولفيد هيـدروژن دراتمسفر و مايع فاضلاب، سبب برقراري شـرايط اسـيدي درفاضلابرو خواهد شد. هرچه ايـن شـرايط اسـيدي حـادترشود، امكان آسيبديدگي شبكه فاضلابرو بيش تر بـوده وهمانگونه كه در شكل 2 مـشاهده مـيشـود، ايـن عامـلسبب ريزش تاج و قسمتهايي از لوله كه در تماس با مايعفاضلاب اسـت، خواهـد شـد. در مـورد شـبكه فاضـلابرو شهرستان مرودشت مقادير كمينه، بيشينه و ميانگين برايغلظتهاي سولفيد هيدروژن در دو بازه زماني 8:30 صـبحو 2:30 بعد از ظهر در جدول 1 آورده شده است. براسـاساين جدول ، ميانگين غلظت سـولفيد هيـدروژن در سـاعت 8:30 صبح 93/0 قسمت در ميليون و در ساعت 2:30 بعداز ظهـر 99/0 قـسمت در ميليـون مـيباشـد. هـمچنـين، ميانگين كل غلظـت سـولفيد هيـدروژن 96/0 قـسمت درميليون بـود. دادههـاي بدسـت آمـده كـه بـيش از مقـدارگزارش شده در مراجع است (05/0 قسمت در ميليون) [6 و 9] نشان دهنده امكان حاكم بودن شرايط بـيهـوازي دراين خط لولههاسـت و در نتيجـه، بيـانگر پتانـسيل بـالايخوردگي ميكروبي فاضلاب در اين شبكهها مي باشد. علـتاين موضوع بهدليل مـدت زمـان مانـد بـالاي فاضـلاب درشبكه بوده كه امكان توقف طـولاني آن را فـراهم كـرده وباعث رشد لايه بيوفيلم و انتـشار گـاز سـولفيد مـيشـود . همچنين، براساس نتايج آزمايشها و آنچه در جـدول 2 وشكل 3 مشاهده مـيشـود ، غلظـت سـولفيد هيـدروژن درساعت 2:30 بعد از ظهر بيش از مقدار آن در ساعات اوليهصبح مي باشد كه اين بهدليـل كـاهش جريـان در خطـوطشبكه، رسوب مواد معلق و رشد لايه بيوفيلم و در نتيجـه، انتـشار بـيش تـر گـاز سـولفيد هيـدروژن در ايـن سـاعات ميباشد.
براساس نتـايج بدسـت آمـده در جـدول 2 بـه خـوبي ميتوان اثر توأم افزايش درجه حرارت و در نتيجه، افزايشتوليد سولفيد هيدروژن را مشاهده كـرد . همـان گونـه كـهنتايج تجزيه و تحليل آماري با استفاده از آزمون رگرسيونخطي نشان ميدهد، رابطه معنيداري بين غلظت سـولفيدهيدروژن توليدي و اثـر شـرايط و نوبـت نمونـهگيـري بـا P-value كمتر از 005/0 وجود دارد (جدول 3).
مقاديري كـه بـرايpH ،BOD و درجـه حـرارت درزمان انجام آزمايشها تعيين شدهاند، نشان مـيدهنـد كـه شيب نامناسـب شـبكه مهـمتـرين عامـل توقـف طـولانيفاضلاب در شبكه و در نتيجه، پيدايش خوردگي ميكروبـياست، چنانچه ايستگاههاي پمپاژ از سرويس خـارج شـوند،يا اين كه حتي اگـر يكـي از آنهـا بـهدرسـتي كـار نكنـد، بهدليل سرعت كم جريـان در شـبكه، ايـن نـوع خـوردگيتشديد خواهد شد.

نتيجه گيري
با توجه به مقدار توليد گاز سولفيد هيدروژن در شـبكهفاضلابرو و مقايسه آن با مقادير گزارش شـده در مراجـعذكر شده در مقاله، پتانسيل خوردگي ميكروبـي لولـههـايبتني فاضلاب در اين شبكه نسبتا بالا ارزيابي ميشود.
در لولههاي انتقال فاضلاب ساخته شده از بـتن، اسـيدسولفوريك توليد شده ميتوانـد لولـههـاي فاضـلاب را درنقاط گوناگون بويژه در تاج لوله مورد حمله قرار دهد و آنرا تخريب كند. اين پديده در اثر گرما و نيز در مواردي كهشيب خط انتقال كم باشد، باعث تشديد خوردگي ميشود و اثر تخريبي آن افزايش مييابد. در مورد شـبكه فاضـلابشهرستان مرودشت نيز بر اساس بررسي هـاي انجـام شـدهشيب نامناسب مهمتـرين عامـل تـسريعكننـده خـوردگياست.
بررسي ها و نتايج آزمايشهـا نـشان داد نـد كـه غلظـتسولفيد هيـدروژن در سـاعت 2:30 بعـد از ظهـر بـيش ازمقدار آن در ساعت 8:30 اوليه صبح ميباشد كـه ايـن بـه دليل كاهش جريان در خطوط شبكه، رسوب مواد معلـق ورشد لايه بيوفيلم و در نتيجه انتشار بيشتـر گـاز سـولفيدهيدروژن در اين ساعات ميباشد.
سپاسگزاري
نويسندگان اين مقاله بر خـود لازم مـيداننـد از همكـاريشركت آب و فاضلاب شهرستان مرودشت تشكر نمايند.

8- W. Muynck, N. Belie and W. Verstraete, “Effectiveness of admixture, corrosion of concrete”, Cement & Concrete Composites, Vol. 31, p. 163-170, 2009. 9- D. Firer, E. Friedler and O. Lahav, “Control of sulfide in sewer systems by dosage of iron salts: comparison between theoretical and experimental results, and practical implications”, Science of the Total
Environment, Vol. 392, p. 145-156, 2008.
10- G. Jiang, O. Gutierrez, K.R. Sharma, J. Keller and Z. Yuan, “Optimization of intermittent, simultaneous sulfide and methane production in sewers”, WATER Research, Vol.
45, p. 6163-6172, 2011. 11 – م. فضلزاده دويل، ك. ندافي، ا.ح. محوي، م. يونسيان، ر. نبيزاده و س. مظلومي، “اندازهگيري غلظت سولفيد هيدروژن و ظرفيت اكسيداسيون و احياء در خط اصلي انتقال فاضلاب شهر ري”، چهارمين همايش ملي بهداشت محيط، يزد- ايران، آبان
.1390
12 – ك. ندافي، “روشهاي پيشگيري از خوردگي لولههاي بتني شبكههاي جمعآوري فاضلاب”، نشريه عمران، شماره 4، ص 24- 19، 1379.
13- S. Vaidya and E.N. Allouche, “Electro kinetically deposited coating for increasing the service life of partially deteriorated concrete sewers”, Construction and Building Materials, Vol. 24, p. 2164-2170, 2010. ك. ديندارلو و ك. ندافي، “پيشگيري از خوردگي – 14 بيولوژيكي لولههاي بتني فاضلاب با مواد اكسيد كننده”، مجله .1382 ،211 -215 پزشكي هرمزگان، شماره 4، ص

Refrences
1- R. Chandler, “Corrosion Control in Wasterwater Systems, Operations Workshop Indoor Sports Center, Carrara-Gold Coast, June 2008. 2 – ز. خادممدرسي، ر. بازرگانلاري، “بررسي خصوصيات مكانيكي كامپوزيت سيمان- فولاد مورد استفاده در لولههاي فاضلاب شهري پس از خوردگي”، همايش ملي مهندسي مكانيك، دانشگاه آزاد اسلامي واحد مرودشت، خرداد 1390.
J. Vollertsen, A.H. Nielsen, H.S. Jensen, T. Wium-Andersen and T. Hvitved-Jacobsen, “Corrosion of concrete sewage -The kinetics of hydrogen sulfide oxidation”, Science of the Total Environment, Vol. 394, p. 162-170,2008.
M. Moradian, M. Shekarche, A. Dousti, M. Nemati chari and M. Hallaji, “Investigation of different reinforcement corrosion causes in sewage environment-Acase study”, First Middle East Conference on Smart Monitoring, Dubai-UAE, February 2011.
5 – ك. اسماعيلپورلنگرودي، ح. ايمانيمقدم و ن.ا. بخشي، ” استفاده از نانو ذرات براي حفاظت لولههاي بتني در مقابل خوردگي ميكروبي”، سومين كنفرانس ملي ساليانه بتن، تهران- ايران، مهر 1390.
L. Zhang, P. Schryver, B. Gusseme, W. Muynck, N. Boon and W. Verstraete, “Chemical and biological technologies for hydrogen sulfide emission control in sewer systems: A review”, WATER Research, Vol.
42, p. 1-12, 2008.
ي. پريش، ا. مرادي، ن. حسيناهلي و ف. نجائي آبادي، “ارزيابي راهكارهاي مقاومسازي لولههاي بتني فاضلابروها”، فستيوال سراسري بتن، تهران-ايران، مرداد 1388.
بررسي خوردگي ميكروبي شبكه فاضلابرو بتني شهرستان مرودشت با…
پيوستها
جدول 1- ميزان بيشينه، كمينه و ميانگين گاز سولفيد هيدروژن برحسب قسمت در ميليون در ساعت هاي 8:30 صبح، 2:30 بعد از ظهر و كل.
بيشينه ميانگين كمينه تعداد نمونه پارامترها
0/93 2/56 0/99 3/3
0/96 3/3 0/68
0/73
0/68 20
20
40 غلظت سولفيد هيدروژن در 8:30 صبح غلظت سولفيد هيدروژن در 2:30 بعد از ظهرغلظت سولفيد هيدروژن در كل نمونهها

جدول2- مقادير سولفيد هيدروژن برحسب قسمت در ميليون در طول چهارماه نمونهگيري
شهريور ماه 89 مهر ماه 89
0/92
0/94 8:30 صبح 56/2 85/1 01/1 97/0 05/1 1 02/1 88/0 81/0
2:30 بعد از 3/3 2 04/1 02/1 1/1 02/1 11/1 93/0 87/0 ظهر
1201674669798

آبان ماه 89 آذر ماه 89
0/82 0/8 0/68 0/89 0/78 0/91
0/95 0/71 0/8 0/9 0/91 0/82 0/85 0/87
0/93 8:30 صبح
0/83 0/85 0/73 0/91 0/93 2:30 بعد از ظهر

جدول 3- نتايج رابطهي بين غلظت گاز سولفيد هيدروژن توليدي در شبكه فاضلاب و نوبت نمونهگيري ماهانه و روزانه با استفاده از آزمون رگرسيون
P-value F ميانگين مربعات مجموع مربعات
درجه
آزادي مدل
0/001670 7/6393 1/46524 2/9305 2 رگرسيون
0/524427 0/4130 0/07921 0/0792 1 نوبت نمونهگيري روزانه
0/000445 14/8655 2/85127 2/8513 1 نوبت نمونه گيري ماهانه
0/19180 7/0968 37 خطا
10/0272 39 مجموع

مجله مواد نوين/ جلد 2/شماره 4/ تابستان 1391

)

الف
(

م

پارامترهاي

حيطي

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

محيطي

پارامترهاي

)

الف

(


دیدگاهتان را بنویسید