سابقة تدوين لايحة تفريغ بودجه
ديوان محاسبات يكي از نهادهاي مهم برآمده از انقلاب مشروطه بود كه با هدف صيانت از منابع ثروت ملي كشور در مقابـل دسـت انـدازيهـا ي اربـاب قـدرت شـكل گرفـت. صـاحب نظـران ونظريه پردازاني كه پيش از انقلاب مشروطه دربارة لزوم اعمال اصلاحات يا انقلاب در ايران سخن مي گفتند، در كنار توجه به مسائل سياسي و فرهنگي، گوشة چشمي نيز به اصلاحات اقتصـادي ونظام مند شدن گردش مالي خزانة ملي نشان مي دادند. آنها در نطق هـا و رسـاله هـاي خـويش بـرضرورت تعيين و تشخيص رسيدگي به حساب دخل و خرج مملكت تأكيد ميكردنـد (مـرادي نيـا ، 1394). مشروطه خواهان يكي از دلايل مهم خود براي درگير شدن با نظم موجـود را فقـر خزانـةايران مي دانستند (مرادي نيا، 1394). بدين ترتيب يكي از اهداف انقلاب مشروطه، آن گونـه كـه درسه اصل قانون اساسي نيز تبلور يافت، سامان دادن به اوضاع مالي آشفته بود و براي اجـراي ايـن هدف، تشكيلاتي با نام »ديوان محاسـبات « تأسـيس كردنـد . ديـوان محاسـبات وظيفـه داشـتحساب هاي گذشته را به طور عام و حساب يك سال آخر سلطنت محمدعلي شاه را به طور خـاصرسيدگي كند و آنچه از تفريغ حساب ها باقي مي ماند را به خزانه بازگرداند (مرادي نيا، 1394).
قبل از انقلاب و تصويب قانون اساسي در 1357، تفريغ بودجه در قـانون اساسـي جايگـاهينداشت و به موجب مواد 78 و 79 قانون م. ع. مصوب 1349، وزارت دارايـي مكلـف بـود لايحـةتفريغ بودجة هر سال مالي را تا پايان آذر سال بعد تهيه كرده و به ديوان ارسال كنـد . ديـوان نيـزمكلف بود ظرف سه ماه لايحة يادشده را رسيدگي كند و عين لايحه را همراه نظرهاي خـود بـهدارايي برگرداند تا وزارت دارايي ظرف يك ماه لايحة تفريغ بودجه را بـه مجلـس شـوراي ملـي تقديم كند. بدين شكل محاسبات يك دورة مالي تصفيه و تفريغ مي شد. نخسـتين لايحـة تفريـغبودجه در سال 1336 و آخرين آن سال 1352 است.
امروزه نيز اصول حاكم بر امور اقتصادي و نظارت در قانون اساسي جمهوري اسـلامي ايـراناستوار است و بهويژه اصول 54 و 55 قانون اساسي بر احيا و تقويت نظامهاي كنترل مالي كشـورتأكيد دارد. اصل 54 قانون اساسي بر تشكيل ديوان محاسبات زير نظر مجلس شـوراي اسـلامياست؛ بنابراين به عنوان حسابرس مستقل دولـت فرمـان مـي دهـد و در اصـل 55 بـه وظـايف و مسئوليتهاي ديوان محاسبات كشور مي پردازد. به خصوص تأكيد مي كند كه براي حسن اجـراينظارت و كنترل فعاليتهاي مالي دولت بايد ديوان محاسبات كشور »گـزارش تفريـغ بودجـه« را تهيه و به مجلس شوراي اسلامي تقديم كند (اسلامي بيدگلي، 1372).
مراحل تدوين لايحة تفريغ بودجه
در روال عادي، فعاليت هاي مالي كشور در بخش دولتي طي مراحل خاصي صورت مي پـذيرد. در جريان اين مراحل ابتدا دولت در هر سال لايحة بودجة كل كشور را براي سـال بعـد تهيـه و بـهمجلس شوراي اسلامي تقديم مي كند. اين »لايحه« پـس از بحـث و بررسـي و تعـديلات لازم، به صورت قانون بودجة كل كشور به تصويب مجلس ميرسد و براي اجرا به دولت ابلاغ مي شـود؛ سپس دولت، قانون بودجه و دستورات و ضوابط اجرايي آن را به تك تك سـازمان هـاي ذي ربـطابلاغ ميكند. در اين مرحله سازمان هاي مربوط موظفاند فعاليتهاي مالي خـود را در چـارچوبارقام مصوب بودجه انجام دهند و مراتب را در دفترهاي مالي خود ثبت كنند. همچنين، دستگاهها موظفاند صورت حسابهاي ماهانه و نهايي خود را در مهلتهاي مقرر در قـوانين مربـوط بـه آنتهيه كنند و نسخههاي آن را براي وزارت دارايـي و امـور اقتصـادي و ديـوان محاسـبات كشـوربفرستند. وزير امور اقتصاد و دارايي مسئوليت تهية لايحة تفريغ بودجه را دارد. اين كـار از طريـقمعاونت هزينه اي و ادارة كل تمركز حساب ها صورت مي گيرد؛ بدين ترتيب كه پس از جمـع آوري حساب هاي نهايي دستگاه هاي دولتي، »لايحة تفريغ بودجة كل كشـور « تهيـه مـيشـود . وقتـي لايحة تفريغ بودجة كل كشور در دولت تصويب شد، اين صورت حساب به ديوان محاسبات كشور ارائه مي شود. رياست ديوان محاسبات اين لايحه را بـه معاونـت فنـي و اداري مـي فرسـتد. ايـنمعاونت كه متشكل از حسابرسان قانوني و خارجي اسـت بـا بررسـيهـاي لازم و تطبيـق ارقـامصورت حساب عملكرد بودجة كل كشور با ارقام قانون بودجة كل كشور و رسـيدگي هـايي كـه ازعملكرد مالي دستگاه هاي ذي ربط ضمن سال به عمل آورده اسـت، گـزارش تفريـغ بودجـة كـلكشور را تهيه ميكند. پس از تصويب اين گزارش در هيئـت عمـومي ديـوان محاسـبات كشـور،رياست ديوان محاسبات آن را به مجلس شوراي اسلامي تقديم مي كنـد؛ سـپس گـزارش تفريـغبودجه از طريق »كميسيون ديوان محاسبات و بودجه و امور مالي مجلـس شـوراي اسـلامي« در جلسه هاي علني مجلس شوراي اسلامي مطرح ميشود. پـس از تصـويب قـانون تفريـغ بودجـه، مخبر كميسيون ديوان محاسبات آن را قرائت مي كند و در روزنامة رسمي، زير نظر دادگستري به چاپ مي رسد. مراحل يادشده در شكل 1 نشان داده شده است.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

سازمان

ها

فعاليت

انجام

بودجه

چارچوب

در

ها

دولت

بودجه

لايحة

تدوين

اسلامي

شوراي

مجلس

و

بررسي
بودجه

قانون

تصويب

دولت

سازمان

به

بودجه

قانون

ابلاغ

ها

اقتصادي

امور

وزارت

دارايي

و

بودجه

تفريغ

لايحة

تهية

دولت

بودجه

تفريغ

لايحة

تصويب

و

بررسي

كشور

محاسبات

ديوان

بودجه

تفريغ

گزارش

تهية

اسلامي

شوراي

مجلس

تفريغ

قانون

تصويب
بودجه

سازمان

ها

فعاليت

انجام


دیدگاهتان را بنویسید