روش پژوهش
22 جلد كتاب صحيفه امام (ره) بخش قابلتوجهي از بيانات، نامهها، احكام، فتاوا ومصاحبههاي امام خميني (ره) را در برداردكه در اين پژوهش بيانات حضرت امام (ره ) به عنوان دادههاي اين پژوهش به منظور احصاء مدل مبنا قرار ميگيرد.
براي استخراج شايستگيهاي مديران دولتي از محتواي اي ن كتابها دو روش قابل استفاده است؛ روش تحليل محتوا و روش استراتژي تئوري داده بنياد.
در روش تحليل محتوا گاهي بر فراواني استفاده از واژهها و كلمات تأكيد ميشود كه در اينجا اين امر مدنظر نيست؛ زيرا فراواني استعمال واژهها ممكن است بر مقتضيات زمان و مكان و نوع مخاطبان دلالت داشته باشد، نه تأكيدات حضرت امام خميني (ره). در اين پژوهش استراتژي تئوري داده بنياد مورد استفاده قرار ميگيرد كه بر اساس آن بيانات حضرت امام كدگذاري شده و از طريق كدگذاري محوري، مقولهها استخراج و براساس آن شايستگيهاي مديران دولتي از ديدگاه حضرت امام خميني (ره) احصاء ميشود.
روششناسي پژوهش در حوزه شايستگيهاي مديران دولتي 1. روي كرد نظريه داده بنياد
در سال هاي اخيرگرايش به انجام پژوهش هاي كيفي، بهويژه پژوهشهاي منتشر شده مبتني بر تئوري داده بنياد رو به فزوني است [5].
GT يكي از انواع روشهاي پژوهش كيفي است كه هدف اصلي آن بيان فرآيندهاي اجتماعي و پرورش تئوري است [15]. اين شيوه براي تبيين فرآيند پديدهها در بستر اجتماعي آنها مورد استفاده قرار مي گيرد و روشي در جهت تعميم نتايج حاصل از مشاهدهاي خاص به نظر يهاي جامع تر است. نظريه اي كه در زندگي روزمره انسان ها رشد و تكامل م ييابد، همانگونه كه در معناي واژه گراندد نهفته است [6]. نظريه داده بنياد بهعنوان شي وهاي براي خلق نظريه از دادهها در نظر گرفته شده است. اين شيوه بهترين روش براي كشف فرآيندهاي اجتماعي و ساختار و روندهاي شكل ذهن است.
برپايه اين رويكرد، نخستين كار كليدي پژوهشگر »كشف« راههاي جديد براي معنا دادنبه دنياي اجتماعي است. دوم، هدف تحليل اي جاد يك تئوري؛ يعني فراهم ساختن يكچارچوب رسمي براي درك پديده مورد بررسي است. اين تئوري بايد بهوسيلهي داده ها »زمي نهدار« شود نه آنكه برآن تحميل شود. به بيان ديگر، نظريه داده بنياد به طور اساسي روشي براي تحليل دادهها، نه تكنيكي براي گردآوري داده ها است[5]. از آنجاكه هدف پژوهش حاضر خلق و پرورش ي ك نظريه و مدل به منظور تبيين شايستگي هاي مديران دولتي ايران و تدوين چارچوبي با مفاهيم منتج شده از داده هاي بهدست آمده از بيانات حضرت امام خميني (ره) بود؛ پژوهشگر، نظريه داده بنياد را بهعنوان روش پژوهش براي اين مطالعه انتخاب نمود. با توجه به جستجو هاي انجام شده تاكنون مقاله هاي منتشر شده اي با استفاده از اين شيوه به نظريهپردازي و تدوين مدل در زمينه شايستگ يهاي مديران دولتي نپرداخته و م يتوان ادعا نمود كه پژوهش حاضر اولين گام را در اين راستا برداشته است.
2. مراحل استراتژي نظريه داده بنياد
با اين اوصاف، رويههاي عمده استراتژي نظريه داده بنياد به شرح زيرند:
كدگذاري باز: نامگذاري مفاهيمي كه بيانگر رويدادهاي قطعي و ديگر نمونههاي پديدهها هستند.
كدگذاري محوري: رويههاي كه از طريق آنها، دادهها در فرآيندي مستمر با هم مقايسه ميشوند تا پيوند بعد از كدگذاري باز بين مقولهها مشخص شود.
كد گذاري انتخابي: به فرآيند انتخاب مقوله محوري، پيوند نظاممند آن با ديگر مقوله -ها، ارزشگذاري روابط آنها و درج مقولههاي كه نياز به تأييد و توسعه بيشتري دارند.
بر اساس اين رويهها، ابتدا نكات كليدي دادهها احصاء و براي هر نكته يك كد معين ميشود و سپس با مقايسه كدها، چند كدكه اشاره به يك جنبه مشترك پديده مورد بررسي را

دارند، عنوان يك “مفهوم ” به خود ميگيرند. آنگاه چند مفهوم يك مقوله و چند مقولهدر قالب نطري ه متجلي ميشود [7].
رواي ت پژوهش
در اولين گام از اين مطالعه تمام بيانات، احكام، پيامها و نامههاي امام خميني (ره ) مورد مطالعه قرار گرفت. بهمنظور افزايش روايي پژوهش ( مدل پژوهش ) بهشيوه سرشماري تمام بيانات مورد مطالعه قرار گرفت و به نمونهگيري از بيانات امام خميني ( ره ) اكتفا نشده است؛ زيرا بسياري از بيانات امام در ارتباط با شايستگيهاي مديران دولتي درجمع مردم و يا ساير اقشار جامعه بوده است. در هنگام انجام فرآيند پژوهش مشاهده شدكه حتي بسياري از شايستگيهاي كليدي كه امام تأكيد بر اهميت آن داشتند از فراواني زيادي برخوردار نيستند؛ بنابراي ن يكي از برتريهاي اين روش پژوهشي شناسايي چنين مفاهيم كليدي با فراواني كم است.
طبق مراحل استراتژي نظريه داده بنياد، ابتدا متن صحيفه امام (ره ) كدگذاري شد يعني در مرحله اول كدگذاري باز انجام گرفت كه بر اساس آن پس از احصاء هر نكته كليدي در رابطه با شايستگيهاي مديران دولتي به آن نكته كليدي كد اوليهاي اختصاص داده شد.
كدگذاري
دركدگذاري باز كه اولين مرحله در اجراي استراتژي تئوري داده بنياد است، نكات كليدي صحيفه امام (ره ) در رابطه با شايستگيهاي مديران دولتي ايران كدگذاري شده است. كدهاي زير كلمات يا عباراتي هستند كه حضرت امام (ره) فرمودهاند، بنابراين كدهاي تكراري و مشابه بسياري بين آنها مشاهده ميشود؛ بنابراين پژوهشگر براي اينكه بتواند با تعداد كدهاي كمتري كار كند، پس از مرور مكرر و تعيين شباهتها و تفاوتها، كدهايي كه محتواي مشتركي داشتند، در هم ادغام نمود وآنها را تحت كد مشتركي كه از كدهاي اوليه انتزاعيتر بودند، نامگذاري نمود؛ بنابراين براساس نمودار 1 روند احصاء مدل به شرح زير است:
در مرحله اول پژوهش، پژوهشگر به مطالعهي سطر به سطر صحيفه امام (ره) پرداخته وواژهها و عبارات اصلي در ارتباط با شايستگيهاي مديران دولتي اسلامي ايران از ميان بيانات حضرت امام (ره ) استخراج كرده است. سپس به هريك از عبارات و بي انات كد اوليهاي اختصاص داده شد. در مرحلهي بعدي به طبقهبندي مفاهيم حاصل از كدهاي اوليه پرداخته سپس پژوهشگر بهدنبال برقراري ارتباط ميان طبقات بود تا بر اساس آن بتواند به طبقهبندي مفاهيم و مؤلفههاي مدل بپردازد. در ميان كدهاي اوليه مشاهده شد كه برخي از كدها از فراواني محدودي برخوردارند و يا برخي از آنها فقط يكبار در ميان بيانات حضرت امام (ره ) بيان شدهاند؛ بنابراي ن براي اين قبيل كدها پژوهشگر بر اساس ميزان اهميت آن كد اوليه آن را در يك طبقه اصلي يا در طبقه فرعي جاي داده است[12].
كدگذاري باز، محوري، انتخابي
1. كدگذاري باز: نمونههايي از كدهاي اوليه شايستگي مسئوليت پذيري
ننشينيد ديگران براي شما كار كنند. خودتان كار كنيد. ملت خودش كار بكند. هم خودش عملي را كه مي خواهد انجام بدهد خوب انجام بدهد؛ هم به رفيقش بگويد خوب انجام بده؛ هم به جامعه كُل هُم راعٍ و كُلهُم مسئُول همه مسئوليم در مقابل ملت؛ و مسئوليم در مقابل خودمان. خودم را اصلاح كنم ، ديگران را هم اصلاح كنم؛ به هر مقداري كه مي توانيد [2].
هرچه آرا زيادتر باشد مسئوليت زيادتر است. اگر آراي شما پنج ميليون بود مسئوليتتان كمتر بود. حالا كه سيزده ميليون بيشتر است، مسئوليت شما حجمش زيادتر است؛ براي اينكه شما جواب يكييكي از اين افرادي كه به شما رأي دادند و شما را بهعنوان رئيس جمهور اسلام، رئيس جمهوري كشور اسلامي تعيين كردند هريك از اينها فردا م يآيند شما را مي گيرند، جواب از شما م يخواهند [3].

شايستگي خدمتگزاري به مستضعفان
خوب خدمت كنيد، به مستضعفان برسيد. شما در دور دست ها مسئوليت داريد بهمستمندان كه در طول تاريخ زير فشار و زحمت بودند برسيد و جديت نماييد تا راه چارهاي كه آنها را بهجايي برساند پيدا كنيد. در عمران و راهسازي براي آنان جديت كنيد.
امروز به مستضعفان و مستمندان و زاغه نشينان كه ولي نعمت ما هستند خدمت كنيد. پيش خداي تبارك و تعالي كمتر خدمتي است كه به اندازهي خدمت به زاغه نشينان فايده داشته باشد [4].
2. كدگذاري محوري

طبقات فرعي طبقه اصلي رفتار خوب با ملت و جلب رضايت مردم مشاركت دادن مردم در امور
-18260-563475

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

حكومت بر قلبها مردمي بودن برادري ساده زيستي دوري از تجمل و اسراف رحمت و عطوفت در بين خود و شدت در مقابل كفار و مخالفان اسلام

نمودار 1. رمزگذاري محوري شايستگي مردمي بودن
در ذيل مدل نهايي حاصل از مفهومسازي دادههاي حاصل از متن صحيفه امام(ره) ارايه ميشود كه به عنوان يافته اين پژوهش محسوب ميشود (نمودار 2 ) .

جدول 1. مدل شايستگي مديران دولتي ايران
1-1. خدمت به اسلام
2-1. خدمت به كشور
3-1. خدمت به مردم
4-1. خدمت به مستضعفان و ضعيفان جامعه 1.خدمتگزاري
1-2. مسئوليت در برابر خدا
2-2. مسئوليت در برابر خود (فردي)
3-2. مسئوليت اجتماعي
4-2. مسئوليت در برابر كشور
5-2.مسئوليت در برابر اسلام
6-2. اصلاح مملكت 2. مسئوليت پذيري
1-3. كارآمدي
2-3. تخصص
3-3. قاطع بودن
4-3. اتكال به قدرت خود
5-3. آگاهي از شايستگي يا عدم شايستگي خود
6-3. متدين
7-3. تعهد (در برابر اسلام واحكام اسلام، و خدمت به مردم )
8-3. مهذب بودن
9-3. وظيفه شناسي 3. شايستگيهاي شخصي
1-4. پاسخگويي در برابر خدا
2-4. پاسخگويي در برابر مردم ( ارايه گزارش به مردم ، عذرخواهي از ملت و اعتراف به تقصير )
3-4. پاسخگويي در برابر مجلس ( تبعيت از قانون اساسي و تبعيت از حدود اختيارات قانوني خود) 4. پاسخگويي
1-5. عادل بودن
2-5. انجام وظيفه براي خدا ( كار براي خدا)
3-5. اتكال به خدا و توجه به خدا
4-5. تقوي
5-5. حق مداري
6-5.انقلابي بودن (مكتبي بودن) 5. اسلامي بودن
1-6. رفتار خوب با ملت و جلب رضايت مردم
2-6. مشاركت دادن مردم در امور
3-6.حكومت بر قلبها
4-6. برادري
5-6. رحمت و عطوفت در بين خود و شدت در مقابل كفار و مخالفان اسلام
6-6. سادهزيستي
7-6. دوري از تجمل و اسراف 6. مردمي بودن
1-7. عدم تأثيرپذيري از مقام
2-7. عدم پيروي از هواهاي نفساني و حب دنيا
3-7. مصرف بيتالمال در امور مربوط به مصالح مسلمين 7. عدم توجه به منافع شخصي
يافتههاي پژوهش
در اين پژوهش، پس از انتخاب كدهاي اوليه از متن سخنان و بيانات حضرت امام (ره ) در كتاب صحيفه امام (ره) و مفهومسازي آنها، مجموعهاي از طبقات فرعي بهدست آمدكه پژوهشگر پس از مفهومسازي آنها در قالب طبقات اصلي شايستگي مديران دولتي،مجموعهاي از شايستگيها احصاء شده است كه به مثابه برداشتهاي اوليه پژوهشگرفهرست شد تا مبناي طراحي پرسشنامه اولي ه پژوهش قرارگيرد. شايستگيهاي مطرح شده در نمودار فوق، شايستگيهاي مديران دولتي ايران را با فرهنگ اسلامي نشان ميدهد و توصيه ميشود در انتخاب، كارمنديابي، گزينش، پرورش و ارتقاء مديران دولتي به شايستگيهاي گفته شده توجه بيشتري مبذول شود. يادآوري ميشود، در اين پژوهش مجموعه شايستگيهاي احصاء شده از كتاب صحيفه امام (ره)، زير بناي طراحي مدل شايستگي مديران دولتي ايران تلقي شده است؛ از اينرو در مرحله دوم پژوهش، ضمن مراجعه به خبرگان و صاحبنظران، براي كسب آراء علمي آنها درباره شايستگيهاي گفته شده، ميزان اهميت و اعتبار مجموعه اين شايستگيها در معرض ارزيابي قرار گرفت؛ بدين ترتيب كه با استفاده از پرسشنامهاي با 7 شايستگي مطرح شده در جدول 1 مدل شايستگي مديران دولتي ايران در معرض ارزيابي قرار گرفت.
تجزيه و تحليل آماري نشان ميدهد، طبقات اصلي مدل احصاء شده از ميانگين بيش از 5/4 برخوردارند، بدين معنا كه بيشتر خبرگان اهميت طبقات را زياد و خيلي زياد ارزيابي كردهاند. تجزيه و تحليلهاي آماري نظرات خبرگان در رابطه با طبقات فرعي هر يك از طبقات اصلي نشان ميدهد كه نسبت به طبقات فرعي نيز با ميانگين بيش از 5/4 موفقت نمودهاند؛ البته به غير از ميانگين شايستگي “عدم تأثيرپذيري از مقام ” كه ميانگين پاسخ-هاي خبرگان به آن 4 بوده است.
بحث و نتيجهگيري
پژوهش در زمينه شايستگيهاي مديران در بخش عمومي رو به فزوني است؛ بنابراين پژوهش حاضر، گامي نو در راستاي اين امر در كشور ايران محسوب ميشود؛ مدل شايستگي هر كشوري بسته به نوع فرهنگ ملي آن كشور ميتواند متفاوت و مجزا باشد كه نمونه بارز آن را ميتوان در كشور ايران ملاحظه نمود كه مدل شايستگي آن متأثر از فرهنگ اسلامي و مذهبي آن است.
كشورهاي مختلف با توجه به ساختار اداري خود و نيز تحولاتي كه در آنها در حال رخ دادن است، مدل شايستگي مخصوص بهخود را دارند؛ براي مثال كشور استوني بهدليلملحق شدن به اتحاديه اروپا، كشورهاي بلژيك و هلند در راستاي مدرنيزه كردن ساختارهاي اداري خود، كشور بريتانيا با توجه به ساختار اداري جزء جزء خود و نيز امريكا، مدلهاي شايستگي مختص خود را احصاءكردهاند كه نحوه احصاء اين مدلها دركشورهاي مختلف با استفاده از روش شناسيهاي متفاوت بوده و منتج به مدلهاي بومي براي آن كشورها شده است. البته در برخي از كشورهاي اروپايي و غربي در بسياري از موارد نوعي همپوشاني بين شايستگيهاي مديران دولتي ديده ميشود و با برخورداري از فرهنگ غربي به نوعي شباهتهايي در شايستگيهاي مورد نياز مديران دولتي در بخش عمومي ديده ميشود؛ در صورتيكه اين امر در كشور ايران بهدليل تفاوتهاي اساسي فرهنگي و ديني حاكم بر آن ارايه دهنده مدل شايستگي كاملاً متفاوت در بخش عمومي است؛ هرچندكه شايستگيهايي نظير مسئوليت پذيري، پاسخگويي، داشتن تخصص وكارايي از شايستگيهايي است كه مربوط به ماهيت كار در بخش عمومي است ولي با نگاه علمي و سيستماتيك به بيانات امام خميني (ره) و با احصاء شايستگيهاي گفته شده ميتوان شايستگيهايي نظير خدمتگزاري، شايستگيهاي شخصي، عدم توجه به منافع شخصي، اسلامي بودن، مردمي بودن را شايستگيهايي متناسب و برخواسته از بستر ايراني – اسلامي كشور دانست كه مديران دولتي موظف به احراز آنها بهعنوان معياري براي ارزيابيشان است و نيز معياري براي پرورش مديراني شايسته محسوب ميشود.
دستاورد اصلي اين پژوهش كه در نوع خود پژوهشي نو هم از لحاظ روششناسي و هم از لحاظ موضوع محسوب ميشود، احصاء مدل شايستگيهاي مديران دولتي ايران بر اساس صحيفه امام (ره) است كه پژوهشگر با استفاده از رويكرد استراتژي نظريه داده بنياد به مفهومسازي دادههاي حاصل از متن صحيفه امام (ره) پرداخته و بر اساس آن طبقات اصلي و فرعي مدل شايستگي مديران دولتي ايران را از ديدگاه حضرت امام (ره) استخراج كرده است.
براين اساس مدل شايستگي مديران دولتي ايران داراي 7 طبقه اصلي شامل خدمتگزاري،مسئوليتپذيري، شايستگيهاي شخصي، پاسخگويي، مردمي بودن، اسلامي بودن و عدمتوجه به منافع شخصي است كه هر كدام از طبقات اصلي خود به طبقات فرعي تقسيم مي-شوند كه نحوهي احصاء آنها به تفصيل توضيح داده شد؛ و درنهايت با انجام كدگذاري انتخابي اين نتيجه حاصل شد كه با توجه به اينكه شايستگي خدمتگزاري داراي بيشترين فراواني بوده و نسبت به بقيه طبقات زودتر اشباع شده است؛ بنابراين در مرحله كدگذاري انتخابي شايستگي خدمتگزاري بهعنوان طبقه محوري مدل شايستگي مديران دولتي ايران از ميان دادههاي حاصل از متن بيانات امام خميني (ره) احصاء شده است.
منابع 1. صحيفه امام (ره).(1378). مؤسسه حفظ و نشر آثار امام خميني (ره). 22 جلد.
صحيفه امام (ره) .(1378). مؤسسه حفظ و نشر آثار امام خميني (ره).جلد 10: 393.
صحيفه امام (ره).(1378). مؤسسه حفظ و نشر آثار امام خميني (ره). جلد 15: 72.
صحيفه امام (ره).(1378). مؤسسه حفظ و نشر آثار امام خميني (ره). جلد18: 38.
هومن حيدرعلي. راهنماي عملي پژوهش كيفي، تهران: سمت، 1385.
Byrne M (2001). Grounded Theory as a Qualitative Research Methodology, Association of Operating Room Nurses Journal; available at: [ http://www. Findarticles.com/cf0/m0fs1]
Eaves Y. D (2001) .A synthesis technique for Grounded theory Data Analysis; Journal of Advanced Nursing, 35 (5): 654-663.
Jarvalt Jane, Veisson.Mariann (2006) .Developing Public Sector Leaders: An Analysis of The Competency Framework for The Estonian Senior Civil Service.
Hondeghem, Annie, Vandermeulen. Filip (2000). Competency Management in the Flemish and Dutch Civil Service. International Journal Of Public Sector Management; 13(4): 342.
Horton Sylvia (2000). Introduction – The Competency Movement: its orgins and impact on the public sector.
International Journal of Public Sector Management; 13(4): 306.
Horton Sylvia (2000). Competency Management in the British Civil Service. International Journal of Public Sector Management; 13 (4): 354.
Lodge Martin, Hood Christopher (2005). Symposium Introduction: Competency and Higher Civil Servants, Public Administration; 83(4): 779-787.
Mc Millan J (1999). Senior Executive Service (U.S). [on line]. Available at: http: //www.crwflags.com/ FOTW/ FLAGS/us-ses.html.
Parry S. B. (1996). Just what IS a Competency? (And why should you Care?), training; 35(6): 58.
Streubert H J, Carpenter D R (2003). Qualitative Research in Nursing, Advancing Humanistic Imperative. 3 Philadelphia Lippincott.
Streubert H. J, Carpenter D.R (1999). Qualitative Research in Nursing Advancing the Humanistic Impercitive, 2nd Id, Philadelphia New york lippincott co.
Viitala Riitta (2005). Perceived Development Needs of Managers Compared to an Integrated Management
Competency Model, Journal of Workplace learning; 17(2).


دیدگاهتان را بنویسید