هدف اساسي: طراحي و تبيين الگوي مديريت توسعه در ايران مطابق با مفروضات ارزشي مورد نظر حضرت امام خميني(ره).
اهداف فرعي: اهداف فرعي اين پژوهش عبارتند از:
الف. احصاء ابعاد و مؤلفه هاي مديريت توسعه بر اساس نظرات حضرت امام(ره).
شناسايي و ارايه مباني اساسي نهفته در مؤلفه هاي فرهنگي، سياسي و اقتصادي و مديريت توسعه از ديدگاه حضرت امام(ره).
ارايه الگوي جامع مديريت توسعه از ديدگاه امام(ره).
سؤالهاي اساسي پژوهش: در اين پژوهش، نيازهاي پژوهشي در قالب سؤالهايپژوهش ارايه مي شود كه مهمترين اين سؤالها عبارتند از:
تعريف توسعه از ديدگاه امام(ره)چيست؟
ابعاد توسعه از نظر حضرت امام(ره)چه هستند؟
ارتباط دين و توسعه از نظر امام(ره)چيست؟
نگرش توسعه از ديدگاه امام(ره) كداميك از عوامل (بيروني يا دروني) را مورد توجه قرار مي دهد؟
مفروضات توسعه از ديدگاه امام(ره)كدامند؟
ارتباط توسعه مديريت و مديريت توسعه از ديدگاه امام(ره)چگونه است؟
تقدم و تأخر كاركردهاي مختلف از ديدگاه امام(ره) چگونه است؟
اصول برنامه ريزي توسعه از ديدگاه امام(ره) كدامند؟
استراتژي ها و برنامه هاي توسعه اقتصادي از ديدگاه امام(ره) كدامند؟
استراتژي ها و برنامه هاي توسعه سياسي از ديدگاه امام(ره) كدامند؟
معيارهاي توسعه يافتگي و توسعه نيافتگي از نظر حضرت امام(ره) كدامند؟
راههاي دستيابي به معيارهاي توسعه از نظر حضرت امام(ره) چه هستند؟
فرهنگ توسعه متناسب با نظام ارزشي از ديدگاه حضرت امام(ره) چه هست؟
براي تقويت پايههاي فرهنگي جامعه در راستاي اهداف متعالي توسعه چه مكانيزمهايي از ديدگاه امام(ره) مورد نياز است؟
بهطور كلي سؤالهاي اساسي اين پژوهش حول محور ابعاد مختلف توسعه است كه در اين پژوهش تلاش خواهد شد تا هر يك از ابعاد مديريت توسعه متناسب با ابعاد علمي توسعه از ديدگاه امام(ره) استخراج و مورد تحليل قرار گيرد و در نهايت پاسخهاي مورد نظر نيز به روش علمي در قالب مدلي جامع استخراج شود.
روش پژوهش: روش توصيفي است كه با استفاده از مطالعات كتابخانهاي و تكنيك تجزيه و تحليل محتوا اطلاعات مورد نظر جمع آوري و تجزيه و تحليل ميشود و با استفاده از روش تطبيقي ديدگاه صاحبنظران و تئوريپردازان توسعه با ديدگاه هاي امام(ره) مورد مقايسه قرار مي گيرد.
بهعبارت ديگر، تحليل محتوا روشي است كه بهمنظور دستيابي به ويژگيهاي مختلفپيام، ديدگاهها و انديشههاي صادر كننده پيام، علل صدور پيام و آثار پيام براي تجزيه وتحليل عيني و منتظم پيامهاي مختلف كه از طرق گوناگون مبادله ميشود، بهكار ميرود [12]. براي تحليل علمي بيانات امام(ره) كه در مجموعة 22 جلدي صحيفه امام(ره) تدوين شده است، روش تحليل محتوا، بهعنوان كارآمدترين روش، پژوهشگر را در استخراج مطالب و متغيرهاي مورد نظر، متناسب با مدل مفهومي پژوهش، ياري خواهد نمود.
بررسي رهنمودها، گفتار و سيره عملي حضرت امام(ره) از جنبههاي مختلف قابل بررسي است كه در پژوهش حاضر، بررسي ديدگاه هاي ايشان از جنبه مديريت توسعه مورد توجه است. براي انجام اين پژوهش، مجموعه 22 جلد صحيفه امام (ره) بهعنوان منبع اصلي مبناي مطالعهي مورد نظر است كه البته علاوهبر آن از ساير منابع مرتبط نيز استفاده لازم بهعمل آمده است.
تجزيه و تحليل يافتهها و ارايه الگو
با عنايت به اهميت توسعه در تمامي جوامع، محورها و راههاي دستيابي به آن در ادبيات علمي مديريت توسعه مورد شناسايي قرار گرفت و در نهايت مدل مفهومي متشكل از مؤلفهها و عناصر توسعه همه جانبه ارايه شد. سپس دادههاي مورد نياز هر يك از متغيرها و مفاهيم مديريت توسعه از بيانات حضرت امام(ره) كه در مجموعه 22 جلدي صحيفه امام(ره) تدوين شده، گردآوري كه در نهايت با برقراري ارتباط بين محورها، مفاهيم و متغيرهاي مديريت توسعه، الگويي جامع در خصوص مديريت توسعه از ديدگاه امام(ره) طراحي شده كه در اين بخش به تشريح و تبيين اين الگو مي پردازيم.
امام خميني(ره) براي بيان مفهوم توسعه از واژههايي همچون : رفاه عمومي، سازندگي، بازسازي، نوسازي، سعادت معنوي، ترقي، پيشرفت، رفاه، آسايش، تمدن و مدرنيزه استفاده ميكنند.[7](ج4 و 5) هر چند كه همه اين واژه ها داراي مفهوم توسعه هستند، ولي در ديدگاه امام(ره) داراي اهميت يكسان نيستند. امام(ره) واژه توسعه معنوي و سعادت معنوي را از ديگر واژه ها متمايز مي نمايند و براي آن اهميت ويژه اي قائل هستند، بهگونه اي كه آنرا هدف نهايي و رسالت اساسي جامعه ميدانند و ساير واژه ها و مفاهيم را بهعنوان هدف ابزاري جامعه مورد توجه قرار ميدهند كه بايد در خدمت سعادت معنوي افراد جامعه باشند [7]. امام(ره) توسعه را فرآيندي تكاملي و همه جانبه(مادي و معنوي)، بهمنظور اصلاح ونوسازي جامعه متناسب با نظام ارزشي اسلامي براي تحقق سعادت معنوي افراد انسانيمي دانند، و هر دو جنبه (معنوي و جسماني) انساني را مورد توجه قرار ميدهد[7] ج(7،8،9،18،21).
امام(ره) به تبيين ارتباط دين با توسعه مي پردازند و ضمن تأكيد بر جامعيت اسلام براي هدايت برنامههاي توسعه جامعه از جنبه مادي و معنوي، اهميت قوانين اسلامي را براي هدايت جهات اقتصادي، سياسي و فرهنگي مورد اشاره قرار مي دهند و با ذكر مصاديق مختلفي، به مقابله با كساني بر ميخيزند كه اسلام را مخالف توسعه و تمدن قلمداد مي كنند. ايشان معتقدند، اسلام نه تنها با توسعه مخالفتي ندارد، بلكه از اين جهت، تمدن اسلامي مقدم بر ساير تمدنهاست و همواره رفاه عمومي در جامعه براي تحقق سعادت معنوي از اهميت ويژه اي برخوردار بوده است [7].
نگرش امام(ره) به توسعه
در مورد اينكه در فرآيند توسعه چه ديدگاهي بايد حاكم باشد، نظرات مختلف است.
بهطور كلي دو ديدگاه برجسته را پيرامون توسعه كشورها ميتوان بيان كرد.
الف. توسعه برونزا3 : اين ديدگاه از اوايل دهه 1950 ميلادي شروع شد و تا اواخر دهه
1960 ميلادي ادمه يافت. در اين دوره به طور عمده توسعه مترادف با رشد فرض ميشد و علاوهبر آن، توسعه نيافتگي را ناشي از مناسبات خارجي با كشورهاي توسعه يافته مي-دانستند و معتقد بودند كه اگر كشورهاي جهان سوم ميخواهند توسعه يابند، بايد با الگو قرار دادن كشورهاي غربي و فرهنگ آنها، راه توسعه را بپيمايند. نمونه هاي اين نوع تفكر را ميتوان در » برنامه هاي مارشال « و » اصل چهار ترومن « ديد.
ب. توسعه درونزا 4 : نظريه توسعه از درون از اوايل دهه 1970 ميلادي به بعد شكل گرفت. در اين ديدگاه مفهوم رشد و توسعه مترادف يكديگر نيستند. اين ديدگاه، توسعه نيافتگي را عمدتاً ناشي از عدم انعطافپذيري ساختارهاي اقتصادي، اجتماعي و همچنين آنرا ناشي از تحت سلطه قرار گرفتن كشورهاي توسعه نيافته ميداند. با اين حال در اين ديدگاه، عوامل دروني و بيروني هر دو با هم بهعنوان موانع عدم توسعه كشورهاي تلقي

out-ward Oriented Development
in-ward Oriented Development
ميشود. بدين ترتيب در اين ديدگاه كشورهاي توسعه نيافته بايد ساختارهاي دروني خودرا بهگونهاي تغيير دهند كه بتوانند پاسخگوي نيازهاي توسعه باشند. البته برقراري روابطمثبت بين كشورهاي شمال- جنوب ميتواند توسعه كشورهاي جنوب را تسريع بخشد [1].
با توجه به طرح نگرش از درون و بيرون به توسعه، امام (ره) علل و عوامل عقب ماندگي كشور را هم ناشي از عوامل دروني و هم ناشي از عوامل بيروني ميدانند. ايشان ضمن اشاره به روابط استعماري كشورهاي توسعه يافته با كشورمان، استراتژي آنها در برقراري رابطه با ايران را، وابسته نگه داشتن و استمرار عقب ماندگي كشور مي دانند؛ به گونه اي كه در سايه چنين شرايطي، منابع طبيعي را چپاول نمايند [7] .امام(ره)، بارها نقش استعمارگران را در عقب ماندگي ايران مورد اشاره قرار داده اند، ولي با اينحال در ديدگاه امام(ره) كشورهاي خارجي داراي برخي امكانات و توانمنديهايي هستند، كه مي تواند از اين امكانات بهره مند شد [7]. هرچند كه بايد اين نكته را مد نظر قرار داد كه در برقراري ارتباطات، آزادي و استقلال كشور دچار خدشه نگردد و اصل احترام متقابل بر آن حاكم باشد [7]. امام(ره) علل و عوامل توسعه نيافتگي ايران را تنها در عوامل خارجي جستجو نمي كند، بلكه اهميت عوامل داخلي به زعم امام(ره)، به حدي است كه حتي اگر چنانچه عوامل خارجي موانعي را براي توسعه فراهم نمايند، نقائص دروني و قصور و كوتاهي عوامل دروني، زمينه چنين امري را فراهم نموده است. بنابراين در ديدگاه ايشان، اصلاح موانع دروني، اصلاح موانع بيروني را نيز بهدنبال خواهد داشت [7] (ج8،9،14،16،17،21).
نگرش امام(ره) به توسعه را مي توان با نگرش اقتصاددانان توسعه مورد مقايسه قرارداد، به -گونه اي كه در ديدگاه ايشان، اقتصاد واحد مردود است [7] ( ج18، ص219)، ولي منافع متقابل شمال- جنوب در صورت تحقق اصل احترام متقابل قابل تصور است [7] (ج18). بهطور كلي ميتوان گفت، كه امام(ره) در نگرش خود به توسعه، موارد ذيل را مورد توجه قرار مي دهند.
الف. رشد (پيشرفت مادي) تنها بخشي از فرآيند توسعه (پيشرفت معنوي) و بهعنوان ابزار آن محسوب ميشود.
علل توسعه نيافتگي جوامع حاصل نابساماني دروني جامعه و سياستهاي استعماري قدرتمندان است.
برقراري روابط سازنده و متعادل كشورهاي جنوب- شمال، مي تواند در فرآيندتوسعه جوامع عقب مانده مؤثر باشد، مشروط بر آنكه استقلال و آزادي، احترام متقابل ومعامله عادلانه رعايت شود.

امام

توسعه

نظريه

مفروضات

خميني
)
ره
(

توسعه
جامعه

فرهنگ

بر

مبتني

خطي

چند

تغييرات

ا

ثانويه

تدريجي

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

تكامل

و

اوليه

ساسي

ا

هميت
توسعه

در

دروني

و

بيروني

عوامل

توامان

امام

توسعه

نظريه

مفروضات


دیدگاهتان را بنویسید