مديراني كه از سبك تصم يمگيري وابستگي برخوردارند در هنگام مواجه شدن بـا يـ ك مشكل يا فرصت نيازمند اين هستند كه حتماً فردي در كنار آنها باشـد تـا كـاملاً مطـابقگفتههاي او عمل كنند. چن ين افرادي به جاي ا ينكه در هنگام اتخـاذ تـصميمات مهـم بـاديگران مشورت نموده و در نهايت تصميم نهايي را خودشان انتخاب كنند، كاملاً متكيو وابسته به ديدگاه هاي ساير افراد عمل ميكنند.
سبك تصم يمگيري آني: سـبك تـصميمگيـري آنـي بيـ انگر احـساس اضـ طرار تـصميم گيرنده و تمايل و ي به اخذ تصميم نهـايي در كوتـاه تـرين و سـريع تـرين زمـان ممكـناست[14]. به عبارت ديگر مـديراني كـه از سـبك تـصميمگيـري آنـي برخوردارنـد درهنگام مواجه شدن با موقعيت تصم يمگيري بلافاصله و بي درنگ تصميم اصل ي خـود را اتخاذ ميكنند.

سبك تصم يمگيري اجتنابي: افرادي كه از سبك تصميمگيري اجتنـابي برخوردارنـد درهنگام مواجه با مساله (مشكل يا فرصت ) تا آنجا كه امكانپذير باشد تـصم يم گيـري را بـهتعويق انداخته و از هرگونه واكنش نسبت به مساله رخ داده طفره مـي رونـد[9]. بنـابراين سبك تصميمگيري اجتنابي را مي توان تلاش و تمايل فرد تصميم گ يرنده بـه اجتنـاب ازاتخاذ هر گونه تصميم و تـا حـد امكـان دوري از موقع يـت هـاي تـصميمگيـري تعريـ ف نمود[14].
اسپايسر و اسميت در بررسي پنج سبك تصميمگيري مورد نظـر در بـين دو گـروه 200 نفري از دانشجويان رشته بازرگاني در يكي از دانـشگاه هـاي انگلـستان، در گـروه اول بـين سبك عقلايي و هر يك از سبكهاي تصم يمگيري شهودي، آني و اجتنابي رابطـه معنـادارمنفي، بين سبك تصميمگيري شهودي و آني و بين سبك تصميمگيري وابستگي و اجتنابي رابطه معنادار مثبت به دست آوردند، در گروه دوم نيز روابط بين سبكهاي تـصميمگيـريهمانند گروه اول به دست آمد، علاوه بر آن در گروه دوم وجود همبـستگي معنـادار مثبـتبين دو سـبك اجتنـابي و آنـي نيـ ز تا ييـ د شـد[9]. ثـانهلم در تحقيـ ق خـود در زمينـه سـبك
ت صمي مگي ري 206 نف ر از اف سران ارت ش ك شور س وئد ب ر اس اس س بك ه اي عم ومي تصميمگيري، بين سبك تصميمگيري عقلايي و هر يك از سبكهاي شـهودي، اجتنـابي وآني افراد مورد مطالعه رابطه معنادار معكوس، بين سبك تصميمگيري شهودي و آني و بين سبك تصم يم گيري وابستگي و اجتنابي رابطه معنادار مثبت به دست آورد[14].

روش شناسي
با توجه به اينكه در اين تحق يق به بررسي رابطه بـين هـر يـ ك از سـبك هـاي تـصم يم گيـريعقلايي، شهودي، وابستگي، آني و اجتنابي مد يران نمونه آمـاري مـورد نظـر پرداختـه شـدهاست، لذا مطالعه حاضر يك تحق يق پ يمايشي است كه در آن با انتخـاب نمونـه آمـاري و ازطريق روش همبستگي سوال اصلي تحق يق مورد بررسي قرار گرفته اسـت و مـي تـوان آن رادر گروه تحقيقات كاربردي به شمار آورد.

نمونه آماري، ابزار سنجش، فنون آماري
جامعه آمار ي تحق يق حاضر كليه مد يران شركت ملي پخش فرآوردههاي نفت ي به تعـداد 70 نفر مي باشند كه از اين ت عداد افراد جامعه آم ـاري با اسـتفاده از روش نمونـه گيـري تـصادفي
55 نفراز مديران شركت به عنوان نمونه آمـاري انتخاب شده اند.
پرسشنامه سبكهاي عموم ي تـصميمگيـري مـشتمل بـر 25 سـوال مـيباشـد . بـه منظـورسنجش هر يك از سبكهاي تصم يمگيري در اين پرسشنامه 5 سـوال اختـصاص داده شـدهاست و برا ي پاسخگويي به هر يك از سوالات نيز ط يف ل يكرت مورد اسـتفاده قـرار گرفتـهاست. با توجه به دريافت اصل پرسشنامه سبك هاي عموم ي تصم يمگيـري و ترجمـه آن ، در ابتدا روايي محتوا يي پرسشنامه ترجمه شده با نظر اساتيد مورد بررسـي قـرار گرفتـه و تا ييـد شد. جهت سنجش روايي سازه ن يـز همبـستگي بـين سـبك هـاي تـصميمگيـري و همچنـين همبستگي بين نمرات هر يك از سوالات پرسـشنامه و نمـرات مربـوط بـه هـر سـبك مـوردبررسي قرار گرفته است. جهت سنجش پايايي پرسشنامه نيز آلفاي كرونباخ آن محاسبه شد. آلفاي كرونباخ 71/0 نشان دهنده اين است كـه پرسـشنامه سـبك تـصميمگيـري از پا يـايي مورد قبولي برخوردار است.
به منظور انتخاب آزمون همبستگي مناسب نيز ابتدا با استفاده از آزمون كولمـوگروف- اسميرنف نرمال بودن توزيع دادههاي مربوط به هر يك از سبك هـاي تـصم يم گيـري مـوردبررسي قرار گرفته است. جهت بررسي رابطه بين سابقه خدمت مديران و سبك هاي عمومي تصميمگيري در بين آنها نيز آزمون همبـستگي پيرسـون مـورد اسـتفاده قـرار گرفتـه اسـت. آزمون كاي- دو نيز به منظور بررسي رابطه بين سطح تحصيلات مـد يران و برخـوردار ي يـ ا عدم برخورداري آنها از هر سبك عموم ي تصميم گيري مورد استفاده قرار گرفته است.

يافته هاي تحقيق
نگاره شماره 1 نتا يج حاصل از آزمون نرمال بـودن توز يـع نمـرات هـر يـ ك از سـبك هـايتصمي مگيري را نشان مي دهد.
نگاره 1. نتايج حاصل از آزمون كولموگوروف – اسميرنوف متغيرها ي تحقيق
آزمون كولموگوروف – اسميرنف متغيرها
سطح معني داري مقدار z حجم نمونه .296 .976 55 سبك عقلايي
.492 .833 55 سبك شهودي
.551 .795 55 سبك وابستگي
.343 .938 55 سبك آني
.41 .888 55 سبك اجتنابي
با توجه به نگاره شماره 1 سطح معنيداري به دست آمـده در آزمـون كولموگـوروف- اسميرنف تمامي سبكهاي تصم يمگيري از سطح معني داري قابل قبـول (0.05) بزرگترنـد، در نت يجه نمرات كليه سبكها در اين بررس ي از توزيع نرمال پيروي مي كنند و از آنجا ييكـهمقياس متغ يرها نيز كم ي ميباشد، آزمون همبستگ ي پ يرسـون بـه منظـور بررسـي رابطـه بـين سبكهاي عموم ي تصميمگيري مديران و در نه ايت بررسي روا يي سازه پرسشنامهGDMS انتخاب شده است.
نگاره 2. آزمون همبستگ ي پيرسون بين سبكهاي عموم ي تصميم گيري مديران نمونه آماري
سبك
تصميم گيري سبك
تصميم گيري عقلايي سبك
تصميم گيري شهودي سبك
تصميم گيري وابستگي سبك
تصميم گيري آني سبك
تصميم گيري اجتنابي
سبك
تصميم گيري عقلايي Sig .011 Sig .59 Sig .098 Sig .045
r -.341* r .256 r -.226 r .272*
سبك
تصميم گيري شهودي Sig .38 Sig .013 Sig .611
r -.121 r .333* r -.07
سبك
تصميم گيري وابستگي Sig .604 Sig .002
r .072 r .406**
سبك
تصميم گيري آني Sig .029
r .295*
سبك
تصميم گيري اجتنابي
ρρ
*< .05 ; ** < .01 ; n = 55
نتايج حاصل از آزمون همبستگي پ يرسون جهت پاسخگو يي به اين سوال كه آيا بين هريك از سبكهاي عمومي تصميمگيري در مديران مورد مطالعه رابطه معنـا دار وجـود دارديا خ ير، در نگاره شماره 2 مشهود است. همانگونه كه مـشاهده مـي شـود سـطح معنـيداري آزمون همبـستگي پ يرسـون بـين سـبك تـصميمگيـري عقلايـي و هـر يـ ك از سـبك هـاي تصميمگيري شهودي (0.011) و اجتنابي (0.045) محاسبه شده است كه اي ن اعداد از سطح معنيداري قابل قبول (0.05) كوچكترند. بـر ا يـن اسـاس مـيتـوان گفـت بـين سـبك هـاي ت صميم گي ري عقلاي ي و ش هود ي م ديران م ورد مطالع ه رابط ه معن يدار معك وس و ب ين سبكهاي تصميمگيري عقلايي و اجتنابي مديران در ايـ ن بررسـي رابطـه معنـي دار مـستق يم وجود دارد . همچن ين سطح معنيداري آزمون همبستگي ب ين سبك تصميم گيري شـهودي و آني (0.013) و بين سبك تصميمگيري اجتنـابي و هـر يـك از سـبك هـاي تـصميمگيـريوابستگي (0.002) و آني (0.029) از سطح معنيداري قابل قبول كوچكتر اسـت. در نت يجـه بـين س بك ت صميم گي ري شـهودي و آن ي م ديران رابط ه معنـ ي دار م ستقيم و ب ين س بك تصمي مگيري اجتنابي و هر يك از سبكهاي وابستگي و آنـي ن يـز رابطـه معنـي دار مـستقيم وجود دارد.
نگاره 3. آزمون همبستگ ي پيرسون بين سايقه خدمت و سبك هاي عموم ي تصميم گيري مديران
Sig r فرضيات
.106 .22 1H: بين سابقه خدمت و سبك تصميم گيري عقلا يي مديران رابطه معني دار وجود دارد
.429 -.109 2H: بين سابقه خدمت و سبك تصميم گيري شهود ي مديران رابطه معني دار وجود دارد
.139 .202 3H: بين سابقه خدمت و سبك تصميم گيري وابستگ ي مديران رابطه معني دار وجود دارد
.833 -.029 4H: بين سابقه خدمت و سبك تصميم گيري آن ي مديران رابطه معني دار وجود دارد
.138 .203 5H: بين سابقه خدمت و سبك تصميم گيري اجتناب ي مديران رابطه معني دار وجود دارد
با توجه بـه نگـاره شـماره 3 از آنجاييكـه سـطح معنـيداري بـه دسـت آمـده از آزمـونهمبستگي پيرسون ب ين سابقه خدمت و نمرات مربـوط بـه هـر يـ ك از سـبك هـاي عمـومي تصميمگيري مديران مو رد مطالعه از سطح معنيداري قابل قبول (0.05) بزرگتر اسـت، لـذاچنين نت يجهگيري مي شود كه بين سابقه خدمت (سنوات خدمت ) و هر يـك از سـبك هـاي تصميمگيري عقلايي، شهودي، وابـستگي، آنـي و اجتنـابي مـد يران رابطـه معنـي دار وجـودندارد.
جهت بررس ي رابطه بين سطح تحصيلات مد يران و سـبك هـاي عمـومي تـصميمگيـريآزمون كا ي- دو بين سطوح تحصيلات مد يران (ليـ سانس و كمتـر از آن – فـوق ليـ سانس و بيشتر از آن) و برخورداري يا عدم برخورداري مـديران از هـر سـبك تـصميم گيـري مـورداستفاده قرار گرفته است. نتايج حاصل از اين بررسي در نگاره شماره 4 مشهود است.
نگاره 4. آزمون مربع كاي- دو بين سطح تحصيلات و سبك تصميم گيري مديران
Sig x2 فرضيات
.824 .049 1H: بين سطح تحصيلات و سبك تصميم گيري عقلا يي مديران رابطه معني دار وجود دارد
.66 .194 2H: بين سطح تحصيلات و سبك تصميم گيري شهود ي مديران رابطه معني دار وجود دارد
.437 .604 3H: بين سطح تحصيلات و سبك تصميم گيري وابستگ ي مديران رابطه معني دار وجود دارد
.269 1.222 4H: بين سطح تحصيلات و سبك تصميم گيري آن ي مديران رابطه معني دار وجود دارد
.58 .306 5H: بين سطح تحصيلات و سبك تصميم گيري اجتناب ي مديران رابطه معني دار وجود دارد
با توجه به نتايج نگاره شماره 4، سطح معني داري آزمون كاي- دو بين سطح تحصيلات و هر يك از سبكهاي عموم ي تصميم گيري مديران نمونه آماري، از سطح معني داري قابل قبــول (0.05) بزرگتــر اســت . در نتيجــه بــ ين ســطح تحــصيلات و ســبك هــاي عمــومي تصميم گيري مديران در اين بررسي رابطه معني دار به دست نيامد.

بحث و نتيجه گيري
تحقيق تجرب ي پ يرامون تفاو تهاي فرد ي موثر بر سبك تصميمگيري افراد منـوط بـه وجـوديك ابزار سنجش معتبر مي باشد. پرسشنامه سبكهاي عمـومي تـصميمگيـري(GDMS) را ميتوان يكي از ابزارهاي معتبر در ايـ ن زم ينـه بـشمار آورد. بـا توجـه بـه اينكـه سـبك هـاي عمومي تصميمگيري تاكنون در تحقيقات مد يريتي در كشور مورد بررسي قرار نگرفتهانـد،با تا ييد روايي و پايايي پرسشنامهGDMS مي توان آن را به عنوان يك ابـزار معتبـر سـنجش سبك هاي تصميم گيري با توجه به ويژگيها ي فردي در تحقيقات مديريت ي به شمار آورد.
اولين يافته تحقيق يعني وجود رابطه معنا دار معكوس بين سبك تصميمگيري عقلايي وسبك تصميمگيري شهودي مديران با نتايج تحقيق اسپا يـسر و اسـميت و يافتـه هـاي ثـانهلم همگرا ميباشد. در تحقيق حاضر مديراني كه گرايش كمتـري بـه پ يـروي از اصـول كـاملاًبخردانه و رويكرد منطقي محض سبك تصميمگيـري عقلا يـي داشـتند بيـ شتر بـه پ يـروي ازاحساسات، بينش و تجارب دروني خود تمايل داشتند . چنين مد يراني در موقعيت هاي مـبهمو در مواقعي كه حتي خود مساله اصل ي نيز به سادگي قابل شناسا يي ن يـست، بـه جـا ي اينكـهتمام تلاش و وقت خود را در جهـت ش ناسـايي همـه راهكارهـاي ممكـن بكـار گيرنـد ، در حاليكه ا ين امر نوعاً نيز امكانپذ ير نمي باشـد، بـا تكيـ ه بـر بيـ نش درونـي و تجـارب گذشـتهتصميم خود را اتخاذ مي كنند.
در اي ن بررس ي رابط ه معن ادار مثب ت ب ين س بك ت صميم گي ري عقلاي ي و س بك تصميمگيري اجتنابي به دست آمد كه با نتايج تحقيق اسپايسر و اسميت و يافتـه هـاي ثـانهلماز نظر وجود رابطه معنادار همگرا و از نظر جهت رابطه واگرا ميباشد. بر اسـاس ايـ ن يافتـهتحقي ق حاض ر م ي ت وان نتيج ه گرف ت م ديراني ك ه معتقدن د در تم امي موقعي ته اي تصميمگيري بايـ د بـر اسـاس يـك رو يكـرد عقلا يـي محـض و بـه صـورت كـاملاً منطقـي تصميمگيري نمود، در دن ياي كنوني و در شرا يط واقعي تـصميمگيـري كـه از پيچ يـدگي وتغيير و تحولات بسياري برخوردار بوده و نمي توان بصورت كـاملاً بخردانـه و بـا پ يـروي ازيك رو يكـرد عقلايـي محـض تـصميمگيـري نمـود از اتخـاذ هرگونـه تـصميم خـودداري مي كنند.
يافته د يگر تحق يق ب يانگر رابطه معنا دار مثبت بين سبك تصميمگيري شـهودي و سـبكتصميمگيري آني بـوده و همگرا يـي را بـا يافتـه هـاي اسپا يـ سر و اسـميت و همچنـين نت يجـهمطالعات ثانهلم نشان مي دهد. با توجه به اينكه فرايند شهود در ذهن انـسان بـسيار سـر يع رخ مي دهد، لذا مديراني كه از توان و تمايل بالا يي در اعتماد بـه احـساسات و فراسـت درونـي خود برخوردارند ، در هنگام تصميمگيري با آگـاهي از شـهود و احـساسات درونـي تمايـ ل دارند كه تصميم خود را به صورت سريع و آن ي نيز اتخاذ كنند.
در اين بررسي بين سبك تصم يم گيري اجتنابي و سبك تـصم يم گيـري وابـستگي رابطـهمعنا دار مثبت به دست آمد، كه با نتايج تحق يق اسپايسر و اسميت و يافتههاي ثـانهلم همگـرا مي باشد. بر اين اساس مديراني كه در هنگام تصميمگيري خود را كاملاً وابسته و متكـي بـهنظرات د يگران مي دانند و از استقلال كافي جهت اتخاذ تصميم مناسب برخوردار نيستند، تا آنجا كه امكانپذير باشد هرگونه واكنش و اقدام عملـي را در جهـت حـل مـساله بـه تعويـ ق انداخته و در شرايطي كه نسبت به اتخاذ تصميم و واكنش به مساله رخ داده تحت فشار قرار مي گيرند كاملاً وابسته و متكي به نظرات و راهكارها ي اطرافيان خود عمل ميكنند.
وجود رابطه معنادار مثبت بين سبك تصم يمگيري اجتنابي و سبك تـصميمگيـري آنـي نيز در اين تحق يق با نتايج تحقيق اسپا يسر و اسميت همگرا و با يافتههاي تحق يق ثانهل م واگرا مي باشد. بر اساس نتايج حاصل از اين بررسي مد يراني كه در هنگام بروز هر مساله (فرصت يا تهد يد) تما يل داشته تا حد امكان آن را ناديده گرفته و به نوعي از مواجهه با موقعيتهاي تصميمگيري دوري مي كنند، چنانچه در شرايطي تحت فشار قرار گرفتـه و ملـزم بـه اتخـاذتصميم باشند تصميم خود را به صورت بسيار سريع و في البداهه اتخاذ مي كنند.
با توجه به تاييد روا يي محتوا يي پرسشنامهGDMS توسط اساتيد و صاحبان فن ، نتايج بهدست آمده از آزمون همبستگي پ يرسون بين سبكهاي عموم ي تصم يمگيري مديران مـوردمطالعه همبستگ ي سازه پرسشنامه مذكور را مورد تاييد قرار مي دهد. نتايج حاصل از بررسي رابطه همبستگ ي بين سوالات پرسشنامه و هر سـبك تـصميمگيـري نيـ ز در راسـتاي بررسـي بيشتر روا يي سازه در جدول شماره 5 آمده است. با تا ييـ د روا يـي محتـوايي و روايـي سـازهپرسشنامه ترجمه شـده و همچنـين پا يـايي آن بـا آلفـاي كرونبـاخ 0.71، فـرم ترجمـه شـدهپرسشنامه سبكهاي عموم ي تصم يمگيـري مـي توانـد بـه عنـوان ي كـي از ابزارهـاي مناسـبسنجش سبك تصميمگيري در تحق يقاتي كه با رويكـرد تمركـز بـر وي ژگـي هـاي فـردي ودروني تصميم گيران انجام مي شوند مورد استفاده قرار گيرد.
در اين بررس ي بين دو وي ژگـي جمعيـ ت شـناخت ي سـابقه خـدمت و سـطح تحـصيلات و سبكهاي عموم ي تصم يمگيري مديران رابطه معني داري بـه دسـت نيامـد . نتيجـه بـه دسـتآمده در اين زم ينه با نتايج تحق يق اسپا يسر و اسميت همگرا مي باشد و تاييدي نيز بر د يـدگاه اس كات و ب روس در ارتب اط ب ا ماهي ت درون ف ردي و شخ صيت ي س بك هـاي عم ومي تصميمگيري مي باشد. به عبارت ديگر در اين تحقيق عـواملي همچـون سـ ابقه خـدمت و يـ ا سطح تحص يلات كه ماهيتاً درون ي نمي باشند نقـش مـوثري در تع يـين سـبك تـصميمگيـريافراد بـر اسـاس سـبك هـاي عمـومي تـصم يمگيـري ندارنـد . بنـابرا ين مـي بايـ ست بـه دنبـالخصوصيات فـردي و درونـي مـوثر بـر گـرايش افـراد بـه هـر يـ ك از سـبك هـاي عمـوم ي تصميمگيري بود كه اين امر خود تحقيقات بيشتري را مي طلبـد . مقـدار ضـريب همبـستگي بدست آمده در نگاره ش ماره 2 و همچنين همبستگي حاصل از تحليل رابطه بين مولفـه هـاي پرسشنامه و هر يك از سبكهاي تصميمگيـري در نگـاره شـماره 5 بيـ انگر ا يـ ن اسـت كـهجه ت غن ا ي بي شتر پرس شنامه GDMS برخ ـي از مولف هه اي آن ممك ن اس ـت نيازمن د بررسيهاي بيشتر ي باشند.
نگاره 5. مولفه هاي پرسشنامه سبك هاي عمومي تصميم گيري (GDMS)
اجتناب

سبك
ي
(
)
A

اجتناب

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

سبك


دیدگاهتان را بنویسید