مقاله

DOI: 10.20286/jne-050241395 دوره 5، شماره 2، خرداد و تیر
تاريخ دريافت مقاله: 22/1394/9 تاريخ پذيرش مقاله: 25/1394/9

واژگان کلیدی:
ب ر اس اس مقی اس 5 در ج ه ای لیک رث از کام ا مواف ق ت ا کام ا مخال ف م ورد مطالع ه ق رار گرف ت. ب رای

پرستاری مبتنی بر شواهدعملکرد مبتنی بر شواهدتسهیاتموانع
عوامل تسهیل کننده و بازدارنده عملکرد مبتنی بر شواهد) EBP( از دید پرستاران دانشگاه علوم پزشکی شهرکرمان در سال 1392عصمت نوحی 1،*، افشین شکوری 2
اس تادیار، گ روه آم وزش پرس تاری داخل ی جراح ی، دانش کده پرس تاری و مامای ی رازی، مرک ز تحقیق ات فیزیول وژی، مرک ز مطالع ات و توس عه آم وزش پزش کی، دانش گاه عل وم پزش کی کرم ان ،کرم ان، ای ران
دانشــجوی دکتــری حرفــهای دندانپزشــکی، دانشــکده دندانپزشــکی، دانشــگاه علــوم پزشــکی کرمــان، ایــران
37602967

* نويس نده مس ئول: عصم ت نوحی، اس تادیار، گ روه آم وزش پرس تاری داخل ی جراحی، دانش کده پرس تاری و مامای ی رازی، مرک ز تحقیق ات فیزیول وژی، مرک ز مطالع ات و توس عه آم وزش پزش کی ،دانش گاه عل وم پزش کی کرم ان، کرم ان، ای ران. ایمی ل: [email protected]
1270002239263Downloaded from jne.ir at 10:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

چکیده
مقدمــه: مراقبــت مبتنــی بــر شــواهد در واقــع کاربــرد بهتریــن مســتندات علمــی در تصمیــم گیریهــای بالین ی ب رای انج ام بهتری ن مراقب ت اس ت. یک ی از چالشهــای مهــم در ایــن مس یر کارآی ی مداخــات پرس تاری اس ت. مطالع ه حاض ر ب ا ه دف تعیی ن عوام ل تس هیل کنن ده و بازدارن ده عملک رد مبتن ی ب ر ش واهد در پرس تاری انج ام ش د.
روش کار: ای ن پژوه ش ی ک مطالع ه از ن وع توصیفی-تحلیل ی اس ت. جامع ه پژوه ش متش کل از پرس تاران بالینــی، مدیــران پرســتاری و مدرســین پرســتاری دانشــگاه علــوم پزشــکی شــهرکرمان بــود. نمونــه مــورد مطالعــه 300 نفــر محاســبه شــد. در ســال 1392 بــه روش نمونــه گیــری احتمالــی ســاده بــا اســتفاده از پرسش نامه 12 س والی در زمین ه تس هیات و 24 س ؤال در زمین ه موان ع کاب رد پرس تاری مبتن ی ب ر ش واهد
دســتیابی بــه اهــداف تحقیــق دادههــا بــا نــرم افــزار SPSS نســخه 16 و بااســتفاده از آزمونهــای آمــاریپارامت ری )t-test و ANOVA( و ضری ب همبس تگی پیرس ون تحلی ل گردی د.
ي افتهه ا: بیش ترین تس هیل کنن ده از دی د پرس تاران ب ه ترتی ب مرب وط ب ه برگ زاری دورهه ای بازآم وزی روشه ای تحلی ل و بکارگی ری ش واهد )7/72 %( و بیش ترین موان ع مرب وط ب ه موان ع اجرای ی )2/2 ± 64( از جمل ه ع دم دسترس ی آس ان ب ه اطاع ات پژوهش ی ب ه روز و کارآم د )21/83 %( ب ود. بی ن نم ره موان عو تس هیات ارتب اط معن ی دار و معک وس وج ود داش ت )02/0= P و 51/0- = r(. بی ن موان ع و تس هیاتب ر اس اس متغیره ای زمین ه ای غی ر از متغی ر س ن و س ابقه کار 50/0 P > در م ورد بقی ه متغیره ا ارتب اطمعن ی دار آم اری مش اهده نش د.
نتیجه گی ری: ب ر اس اس نتای ج، آم وزش بعن وان تس هیل کنن ده مه م و دسترس ی ناکاف ی ب ه ش واهد ب هعن وان بزرگتری ن ب از دارن ده عملک رد مبتن ی ب ر ش واهد مط رح ب وده اس ت. لذاب ا مدیری ت مناس ب رف عموان ع و تأمی ن تس هیات، از طرف ی حمای ت و تش ویق از کارب رد ش واهددر عم ل، رویکرده ای پرس تاریتغیی ر می یاب د. ب رای دس تیابی ب ه ای ن مه م، پرس تاران نیازمن د آم وزش مس تمر و کارب ردی در ای ن زمین ههس تند. تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاریایران محفوظ است.
میدهیــم، پــر کنیــم. در متــون و مقــالات علمــی بــه کــرات در خص وص موان ع و مش کات انتق ال یافتهه ای تحقی ق ب ه ح وزه کارب رد در عم ل اش اره ش ده اس ت و گاه ی در ای ن مناب ع ب ه ای ن چالــش بــه عنــوان “نیمکــت تــا بالیــن” لقــب دادهانــد) 1(. پــس از ابــداع مفهــوم پزشــکی مبتنــی بــر شــواهد Evidence BasedMedicine در دانشــگاه مــک مســتر در ســال 1980 نویســندگان متع ددی تعاریف ی ب رای عملک رد مبتن ی ب ر ش واهد ارائ ه دادهان د .
Sackett و همکارانــش عملکــرد مبتنــی بــر شــواهد را” ترکیــب بهتری ن ش واهد تحقیق ی ب ا قض اوت بالین ی و ارزشه ای بیم ار” مقدمه
عملک رد مبتن ی ب ر ش واهد Evidence Based Practice به عنوان اس تانداردی ب رای مراقب ت ب ه ط ور گس تردهای ب ه عن وان ی ک پدی ده جهان ی مط رح ش ده اس ت. پرس تاری مبتن ی ب ر ش واهد )Evidence Based Nursing )EBN ب ه رش د دان ش پرس تاری ،بــه وســیله ســطوحی از شــواهد بــرای کار بهتــر در مراقبتهــای پرس تاری اش اره دارد. در ط ی تم ام مراقبته ای پرس تاری م ا ب ا ای ن چال ش روب رو هس تیم ک ه چگون ه ب ه ص ورت اثربخشت ری ش کاف بی ن آنچ ه را ک ه م ی دانی م و آنچ ه را ک ه در عم ل انج ام
ًً
1270002239263Downloaded from jne.ir at 10:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

تعری ف نمودن د) 2(. کمیس یون بی ن الملل ی س یگما تتاتائودر س ال 2003 پرس تاری مبتن ی ب ر ش واهد را” ب ه عن وان وس یله ای ب رای یک ی ک ردن بهتری ن ش واهد در دس ترس در م ورد مش کل بیم ار ،قضــاوت بالینــی پرســتار و ترجیحــات بیمــار، خانــواده و جوامــع” تعری ف ک رد. ای ن کمیس یون بعض ی ش رایط را ب رای ای ن رخ داد تعیی ن نم وده اس ت: پرس تاران مجب ور ب ه دس تیابی ب ه تحقیق ات جدی د و تواف ق ب ا عقای د خب رگان ب وده و بای د مهارته ای لازم ب رای اس تفاده از قض اوت در طراح ی و ارائ ه مراقب ت ب ا رعای ت ارزش هــای شــخصی، فرهنگــی و ترجیحــات بیمــار و خانــواده را داشــته باشــند) 3(. عملکــرد مبتنــی برشــواهد و راهکارهــای مناســب بــرای آمــوزش آن میتوانــد قضــاوت بالینــی اثربخــش را تقویــت نمایــد. ایــن مفهــوم در گــذر زمــان بــر اســاس نیازهــای حرفــه ای شــکل گرفتــه اســت و هــدف آن امــکان اتخــاذ بهتریــن تصمی م گی ری بالین ی ب رای ف رد ف رد بیم اران ب ه منظ ور ارائ ه هــر چــه بهتــر و اثربخشتــر مراقبتهــای پرســتاری میباشــد. در طــول دهههــای اخیــر تا شهایــی در جهــت پیشــنهاد مدلهــا و اس تراتژیهایی ب رای آمـوزش و اج رای آن ص ورت گرفت ه اس ت و ضــرورت آمــوزش گام بــه گام و کســب مهارتهــای مــورد نیــاز م ورد تاکی د ب وده اس ت) 4(.
عملکــرد مبتنــی بــر شــواهد مســتلزم عبــور از 5 مرحلــه معــروف شــامل طراحــی ســؤال بالینــی بــا ســاختار مناســب پیکــو PICO: P )Patient Population), I )Intervention), C)Comparison), O )Outcome) اس ت. جس تجو ب رای یافت ن بهتری ن ش واهد، ارزیاب ی منتقدان ه ش واهدبه دس ت آم ده از نظ ر اهمیــت و کاربــرد بالینــی، ترکیــب نتیجــه ارزیابــی بــا تجربیــات بالین ی و خصوصی ات منحص ر ب ه ف رد ه ر بیم ار و نهایت اً ارزیاب ی ب ه دنب ال بهکارب ردن ش واهد و ذخی ره ک ردن اطاع ات می باش د 5)(. انجمــن پرســتاران آمریــکا در ســال 2002، عملکــرد مبتنــی بــر شــواهد را بــه عنوان”فراینــد تعاملــی مــداوم بــرای اســتفاده از بهتری ن ش واهد در دس ترس ب رای ارائ ه مراقب ت” تعری ف ک رده اســت) 6(.
ب ه ط ور کل ی می ت وان گف ت پرس تاری مبتن ی ب ر ش واهد فراین د تش خیص سیس تماتیک، ارزش یابی موش کافانه و دقی ق و متعاق ب آن اشــاعه ی اســتفاده از یافتههــای تحقیــق بــرای تأثیرگــذاری بــر فعالیتهــای بالینــی اســت و تــداوم آن بــه وســیله تغییــر در اس تانداردهای مراقبت ی ش کل میگی رد ک ه باع ث ایج اد تأثی رات مثب ت در مداخ ات بالین ی می ش ود. ب ه منظ ور ب کار گی ری ای ن رویک رددر عملک رد پرس تاری بای د از آم وزش مبتن ی ب ر ش واهد ،آغ از ک رد ایج اد تح ول در برنام ه آموزش ی و تغیی رات در س اختار آن بــر اســاس پرســتاری مبتنــی بــر شــواهد بایــد مــورد توجــه خــاص قــرار گیــرد) 7, 8(. علیرغــم اینکــه از 50 ســال گذشــته تمرک ز عم ده محققی ن پرس تاری ب ر تولی د دان ش تجرب ی ب رای بهب ود عملک رد بالین ی ب وده اس ت. از ی ک ده ه گذش ته تمرک زو تاکی د ب ه س مت اس تفاده از یافتهه ای تحقی ق در عم ل ب ا ای ن هــدف کــه پرســتاری حرفــهای مبتنــی بــر شــواهد شــود، ادامــه داش ته اس ت) 2(. اگرچ ه در مت ون و مق الات علم ی ب ه ک رات در خص وص کارب رد ش واهد در عملک رد و مداخ ات مختلف پرس تاری آم ده و ت ا ح دودی ب ه موان ع و مش کات ب ه ص ورت کل ی اش اره شــده اســت ولــی همچنــان توافقــی عملیاتــی بــر ســراجرای آن وجــود نــدارد وهمچنــان ایــن رویکــرد در حــد نظــری و توصیــه باقــی مانــده اســت. دانســتن نظرپرســتاران حوزههــای مختلــف آمــوزش، درمــان و مدیریتــی در زمینــه عوامــل تســهیل کننــده و موان ع موج ود ب ر س ر راه اج رای EBN ش اید بتوان د راهگش ای ش ناخت وضعی ت موج ود از دیدگاهه ای مختل ف ب وده و ب ه دنب ال آن ت دارک راهکاره ای عملیات ی در ای ن خص وص را فراه م نمای د ،ل ذا مطالع ه حاض ر ب ا ه دف تعیی ن نظ رات پرس تاران دانش گاه عل وم پزش کی ش هر کرم ان نس بت ب ه تس هیات و موان ع عملک رد مبتن ی ب ر ش واهد در پرس تاری انج ام ش د.
روش کار
ای ن پژوه ش ی ک مطالع ه از ن وع توصیف ی – تحلیل ی اس ت ک ه ب ا ه دف تعیی ن نظ رات پرس تاران دانش گاه عل وم پزش کی ش هر کرمــان نســبت بــه عوامــل تســهیل کننــده و بازدارنــده عملکــرد مبتنــی بــر شــواهد در پرســتاری در ســال 1392 انجــام شــد .معیارهــای ورود از مطالعــه داشــتن مــدرک کارشناســی پرســتاری و داشــتن حداقــل یــک ســال ســابقه کاردر یکــی آر حوزههــای بالینــی، اموزشــی و مدیریتــی بــود.
در ایــن مطالعــه جامعــه پژوهــش متشــکل از پرســتاران بالینــی ،مدی ران پرس تاری بیمارس تانهای آموزش ی )مش غول ب ه کار در 4 بیمارس تان آموزش ی( جمعی ت تقریب اً 700 نف ر وکلی ه مدرس ین پرس تاری دانش کده پرس تاری مامای ی دانش گاه علوم پزش کی ش هر کرم ان تقریب اً 25 نف ر بودن د، نمون ه م ورد مطالع ه ب ه ب ا توج ه بــه بررســیهای صــورت گرفتــه در تحقیقــات مشــابه قبلــی) 41( مق دار 5/0 = P در نظ ر گرفت ه ش د و ب ا در نظ ر گرفت ن خط ای 4% = d، اطمین ان 95% )69/1 = z( حج م نمون ه م ورد مطالع ه
1270002239263Downloaded from jne.ir at 10:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

371734327

350 نف ر تعیی ن ش دکه ب ه روش نمون ه گی ری احتمال ی س اده ب ا توج ه ب ه پرسش نامه های کام ل ش ده ،300 نف ر وارد مطالع ه شــدند. اطاعــات بــا اســتفاده از ابــزار محقــق ســاخته ســنجش تس هیات و ب ا اس تناد ب ه اب زار س نجش موان ع Restas 6)( جم ع آوری ش د، متش کل از دو بخ ش اول اب زار جم ع آوری اطاع ات در زمینــه تســهیات متشــکل از 12 ســؤال کــه بــر اســاس طیــف 5 درج ه ای )از اص اً خیل ی ک م ت ا خیل ی زی اد ب ا ا ختص اص نم ره مجله آموزش پرستاری، دوره 5، شماره 2، خرداد و تیر 1395
5 ت ا 0 ب ر اس اس ب ار س ؤال( طراح ی ش ده اس ت. بخ ش دوم شــامل 24 ســؤال در زمینــه موانــع کابــرد پرســتاری مبتنــی بــر ش واهد در س ه حیط ه موان ع اجرای ی، موان ع فرهنگ ی و موان ع مه ارت، ب ر اس اس مقی اس 5 در ج ه ای لیک رث از کام اً مواف ق تــا کامــاً مخالــف مــورد مطالعــه قــرار گرفــت. روایــی ابــزار بــا اس تفاده از مناب ع معتب ر علم ی و نظ ر خواه ی از صاح ب نظ ران تعیی ن ش د. پایای ی پرسش نامه ب ا اس تفاده از آزم ون مج دد ب ه فاصل ه 10 روز انج ام ش د. ب ه ترتی ب پایای ی اب زار موان ع 97/0 = r و اب زرا تس هیات 38/0= r محاس به ش د. همچنی ن ضری ب الف ا ب ر اس اس پاس خهای نهای ی اب زار موان ع 68/0 = r و ب رای اب زار تس هیات 19/0 = r محاس به ش د. در انج ام مطالع ه ماحظ ات اخاق ی ذی ل رعای ت ش ده اس ت: کس ب مج وز تحقی ق و ک د اخــاق 191/09/K، ضمــن حفــظ محرمانــه بــودن اطاعــات ،پرسش نامه م ورد اس تفاده ب ی ن ام ب ود. پژوهش گر ب ا ارائ ه معرفی نام ه جه ت انج ام پژوه ش اق دام نم ود. واحده ای پژوه ش ب ا رضای ت آگاهان ه و در ص ورت تمای ل در مطالع ه ش رکت نمودن د و در ه ر مرحل ه از مطالع ه آزاد بودن د ک ه از مطالع ه خ ارج ش وند .ب رای دس تیابی ب ه اه داف تحقی ق، اطاع ات حاص ل از مطالع ه با اس تفاده از ج داول توزی ع فراوان ی س اده وش اخص ه ای مرک زی و پراکندگ ی گ زارش ش د. بررس ی نرم ال ب ودن توزی ع داده ه ا از آزم ون کولم و گ راف – اس میرنوف اس تفاده گردی د 50/0 < P نرم ال ب ودن توزی ع داده ه ا تأیی د ش د و بااس تفاده از آزمونه ای آمــاری پارامتریــک) t-test و ANOVA( و ضریــب همبســتگی پیرســون مــورد تجزیــه و تحلیــل قــرار گرفــت. درایــن پژوهــش س طح معن ی داری 50/0 = α در نظ ر گرفت ه ش د.
یافته ها
در ای ن مطالع ه ،300 نف ر ش رکت نمودن د ک ه ش امل 002 نفــر مؤنــث) 8/85 درصــد(، از نظــر متغیــر ســن، حداقــل 22 و حداکثــر 48 ســال بــا میانگیــن 35 و انحــراف معیــار

جدول 1: رتبهبندی موانع پرستاری مبتنی بر شواهد )مهارت علمی، اجرایی، فرهنگی( از دید واحدهای پژوهش
P میانگین± انحراف معیاررتبه فريدمنرتبه اهمیت ابعاد اصلی
P = 0/23 31/773 38/3 ± 4/5 موانع مهارت علمی
12/398 46 ± 2/2 موانع اجرايی
21/865 41 ± 1/2 موانع فرهنگی
26

5 بودن د. حداق ل س ابقه کار 1 وح د اکث ر 25 س ال ب ود ب ا میانگی ن 11 و انح راف معی ار 5/5، 216 نف ر) 7/92 درص د( متأهــل واغلــب 227 نفــر) 4/97 درصــد( دارای تحصیــات کارش ناس پرس تاری بودن د. از نظ ر س مت 209 نف ر) 7/98 درصــد( درســمت پرســتار بالینــی ،8/3)25 درصــد( نفــر پرستارآموزش ی و 22) 66 درص د( نف ر مدی ر پرس تاری بودند .
8)/50 درص د( پاس خ گوی ان ب ا واژه کار مبتن ی ب ر ش واهد آشــنا نبودنــدو) 9/67 درصــد( در ایــن خصــوص اموزشــی ندی ده بودن د) .53 درص د( از مناب ع تجرب ی اطاعات ی خ ود ،8)/26 درصــد( برنامههــا و کنفرانسهــای ضمــن خدمــت ،
20) درصــد( راهنمــا وکتــب پرســتاری و) 2/10 درصــد( از مقــالات تحقیقــی پرســتاری درکارخــود اســتفاده میکردنــد .بیش ترین تس هیل کنندهه ا مرب وط ب ه م وارد: برگ زاری دوره برگ زاری دورهه ای بازآم وزی روشه ای تحلی ل و بکارگی ری ش واهد) 7/27 درص د(، توس عه آم وزش مبتن ی ب ر ش واهد در بالی ن ب ه منظورافزای ش دان ش کارب ردی دس تیاران درزمین ه مذکــور) 7/25(، مشــارکت اســاتید و صاحــب نظــران علــم مراقب ت در بکارگی ری ش واهد جدی د) 4/25 درص د( و ایج اد فرصت هــای جســتجو و مطالعــه بیشــتر بــرای پرســتاران 1)/22 درص د( ب وده اس ت.
بیشــتر موانــع مربــوط بــه موانــع اجرایــی) 2/2 ± 46( بــود )ج دول 1(. واز جمل ه ای ن موان ع، ب ه ترتی ب ع دم دسترس ی آس ان ب ه اطاع ات پژوهش ی ب ه روز و کارآم د) 1/38 درص د( وارزش قائ ل نش دن ب رای کارب رد ش واهد پژوه ش در بالی ن و مراقبــت بیمــاران) 8/37 درصــد( از بیشــترین مــوارد ذکــر شــده بــود. رتبهبنــدی متغیرهــای موانــع پرســتاری مبتنــی ب ر ش واهدبا رتب ه فریدم ن موان ع اجرای ی 2/398 از مهمترین موان ع محس وب می ش ود. موان ع فرهنگ ی ب ا امتی از 568/1 در رتبــه دوم اهمیــت قــرار دارد و مهــارت علمــی بــا امتیــاز 1/773 نی ز کمتری ن اهمی ت را دارد ب رای بررس ی معن اداری تفــاوت رتبــه اهمیــت عاملهــا از آمــاره آزمــون Z اســتفاده ش د. مق دار معن اداری مش اهده نش د )ج دول 1(.
همچنی ن بی ن میانگی ن نم ره موان ع 2 ± 24/6 و میانگی ن نمــره تســهیات 6/5 ± 2/32 ارتبــاط معنــی دار و معکــوس آم اری 20 /0= r = -0/15 ،P وج ود داش ت. همچنی ن بی ن موان ع ب ر اس اس متغیره ای زمین های غی ر از متغی ر س ن و س ابقه کار 50/0 > P در م ورد بقی ه متغیره ا ارتب اط معن ی دار آمــاری مشــاهده نشــد. همچنیــن در مــورد تســهیات ب ر اس اس هیچک دام از متغیره ای زمین ه ای تفـاوت آم اری مش اهده نش د )ج دول 1(.
1270002239263Downloaded from jne.ir at 10:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from jne.ir at 10:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017


دیدگاهتان را بنویسید