Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

پرسشنامه آگاهي زنان توسط هر دو گروه در قبل و دو هفته پس از زايمان تكميـل شـد. داده بـا اسـتفاده از نـرم افـزارSPSS v.11.5 و آزمونهاي آماري توصيفي ، تي تست، تي زوجي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. سـطح معنـاداري كمتـر از 05/0 درنظر گرفته شد.
يافتهها: نتايج آزمون تيمستقل نشان داد كه نمره آگاهي قبل از مداخله در هر دو گروه مداخله و كنترل از ن ظـر آمـاريتفاوت معناداري نداشت در حالي كه 2 هفتـه بعـد از مداخلـه نمـره آگـاهي در هـر دو گـروه اخـتلاف معنـا داري وجـود داشـت (013/0=p). نتايج آزمون تيزوجي نيز نشان داد كه نمره آگاهي در دو هفته بعد از مداخله در هر دو گـروه كنتـرل و الكترونيـك اختلاف معناداري داشت (ب ه ترتيب 021/0=p=0/014 ، p).
نتيجهگيري: بسته آموزشي الكترونيك و پمفلت ميتواند موجب افزايش سـطح آگـاهي در زنـان پـس از زايمـان شـودبنابراين برنامهريزي و پايهگذاري اين آموزش به عنوان يك آ موزش مؤثر توصيه مي گردد.

كليد واژه ها: الكترونيك، آموزش، آگاهي، زنان، بهداشت

تاريخ دريافت: 1/5/1393 تاريخ پذيرش: 13/10/1393

مقدمه

دوره پس از زايمان دوره بسيار حساسي است كه درسلامت مادر و نوزاد نقش بسيار مهمي دارد . توجه به ارايـه خدمات پس از زايمان مهـم تـرين عامـل در جلـوگيري ازپيامدهاي ناخواسته مادري و نوزادي مي باشـد (1). در ايـنراستا يكي از مه م ترين محتواي آموزشي پس از زايمـان ازسوي وز ارت بهداشت و درمان و آموزش پزشـكي، رعايـتبهداشت توسط مادران در دوران بعـد از زايمـان مـي باشـد (2). مطالعات انجام شـده نـشان داده وسـعت مـشكلات بهداشتي بعد از زايمان در طي سال هـاي اخيـر بـه طـور واضح افزايش يافته است به طـوري كـه در بررسـي هـاي كشورهاي مختلف مشخص نموده زنان بعـد از زايمـان از مشكلات رواني، جسمي شديد شاكي هستند (3). علاوه بر اين نتايج بررسي محمدي ريزي در سـال 1392 نـشان داد كه آگاهي زنان دوره پس از زايمان از مراقب تهاي مربـوطبه نوزادان در سطح پاييني است . بـ ه طـوري كـه نداشـتنآگاهي مي تواند مـانع بزرگـي در بهـره بـردن از ايـن نـوعمراقبتها، شناخت عوامل خطر و در نتيجه ضعف عملكـردآنان شود (4). به طور كلي به نظر مي رسد كه بـه رغـم دردسترس بودن خـدمات بهداشـتي در دوره پـس از زايمـانميزان استفاده از آن به ويژه خدمات مامايي در حـد بـسيارنامطلوبي باشد . در نتيجه بهتر است برنامههاي آموزشي دراين موارد و بالا بردن كيفيت مراقبتهاي پـس از زايمـانبر ميزان آگاهي زنان مؤثر واقـع شـود (5). بـا توجـه بـه فراواني مشكلات سلامتي مادران تازه زايمان كرده و عدم توجه كافي به رفع اين مشكلات جاي آن دارد كه نسبت به تغيير سيستم فعلي مراقبتي بعد از زايمان و توجه بيشتر به مشكلات مادران در طي شـش هفتـه بعـد از زايمـان اقدامات اساسي انجام گيرد. با توجه به ايـن مـسأله، امـرآموزش مادران در مورد مراقبت هاي بعد از زايمان از خود و نوزادان اهميت بيشتري پيدا مي كند (6). در يك بررسي، ماماها و پرستاران، ناكافي بودن تعداد كاركنـان و كمبـود وقت را از جمله موانع آموزش هـاي مطلـوب بـه مـادران مطرح كردند. به همين دليل، بسياري از نيازهاي آموزشي كه از ديد مادران اهميت بيشتري داشـته اسـت بـرآورده نمي شود. در واقع مراقبان همان را آموزش مـي دهـد كـه تصور مي كنند بيشتر مورد نياز مادران است (7) تحقيقات نشان داده است كه ميزان مراقبت و محتوي آموزشي در نظر گرفته شده براي مادران با توجه به محدوديت زماني زياد اسـت (8). در حقيقـت سـريع تـرين راه رسـيدن بـه سلامت جامعه، طب پيشگيري و ارتقـاي آگـاهي افـراد از طريق آمـوزش اسـت (9). تـاكنون روش هـاي آموزشـي مختلفي در زمينه هاي مختلف به كار برده شـده اسـت . در اين بين گسترش روزافزون دسترسي به سـخت افزارهـا و نـرم افزارهـاي مناسـب بـراي آمـوزش الكترون يكـي، افـقجديدي را پيش روي مؤسسات آموزشي نهاده است (10).
به نظر مي رسد استفاده از اين امكانات براي آمـوزش، بـهتحقق برخي از آرمان هايي كـه بـه عنـوان مـلاك هـاي كيفيت آموزش شناخته ميشوند، از جملـه فراگي رمحـوري، يادگيري مادامالعمر، يادگيري فعال، تعامل در يـادگيري و الكتروني كي بودن، كمك كند (11). آموزش الكترونيك به نظـام آموزشـي اطـلاق مـي شـود كـ ه آمـوزش دهنـده و آموزش گيرنده، به كمك وسايل و ابزارهايي كه فناوري در اختيار آنها قرار داده، با يكديگر در ارتباطنـد (10). البتـه آموزش با كمك رايانه محدودي تهاي خاص خـود را ن يـز داراست، از جملـه ا يـن كـه شـايد نتوانـد جانـشين معلـم،تعاملات انساني و عاطفي و ارتباط چهره به چهره كـه در كلاس درس ايجاد ميگردد، شود (11). از آنجا كه مادران در دوره پس از زايمان مسؤول مراقبت و بهداشت از خود و نوزاد مي باشند و آموزش به مددجو در مراكز بهداشـتي ودرماني از مهم تـرين اجـزاي مركـزي آن مركـز بـه شـمار ميرود (12) و از سوي ديگر با ظهور رايان هها و گـسترش روزافزون فنآوري ارتباطات و اطلاعات، تمام ابعاد زندگي بشر به طور خواسته و يا ناخواسته تحت تأثير قرار گرفتـهاست (13) با توجه به اهميت موضوع و اين كـه مطالعـاتمحدودي در زمينه ب ه كـارگيري ا يـ ن روش بـراي بيمـارانصورت گرفته است، لذا اين مطالعه با هدف مقايـسه تـأثير آموزش الكترونيك برآگاهي زنان از بهداشت دوران پس اززايمان انجام شد.

روش مطالعه

1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

اين پژوهش يك مطالعه مداخلـه اي از نـوع نيمـه تجربي است. 72 نفر از زنان شكم اول كـه جهـت انجـامزايمان در سال 91-1392 بـه بيمارسـتان شـهيد بهـشتيشهر اصفهان در طي مهرماه تـا اسـفندماه 1392 مراجعـهكرده و داراي شرايط ورود و عدم ورود بـه مطالعـه شـامل
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

بارداري شكم اول، سن حاملگي بالاي 37 هفتـه، توانـايياستفاده از كامپيوتر و با دسـتگاه ويـدئو، توانـايي خوانـدن،نوشتن، و ديدن و شنيدن و عدم وجود حاملگي پرخطـر دردوره قبل از زايمان بودند، بـه روش نمونـه گ يـري آسـان انتخاب و به طور تصادف ي در گروه مداخلـه و كنتـرل قـرارگرفتند. روند كار به اين ترت يـ ب بـود كـ ه پـس از توضـيح اهداف طرح، محرمانه بودن نتا يج و اخذ رضايت آگاهانـه از زنـان در دوره بعـد از زايمـان و در بخـش بعـد از زايمـان بيمارستان شهيد بهشتي شهر اصفهان، ه ر يك از نمونه هـا به تصادف براساس قرعه كـشي انتخـاب و در هـر يـك ازگروههاي آموزشي الكترونيك و پمفلت قرار گرفتند . حجـمنمونه براساس فرمول زير تعيين گرديد.

و براساس مطالعه مـشابه انجـام گرفتـه اسـت (4).
(ضريب اطم ينـان 95%=96/1، تـوان آزمـون 90%=28/1، ميـانگين تفـاوت نمـره آگـاهي نـسبت بـه آمـوزش هـاي شيردهي قبل و بعد از مداخله در گروه آموزش الكترونيـك21/29=

، ميـانگين تفـاوت نمـره آگـاهي نـسبت بـه آموزشهاي شيردهي قبل و بعد از مداخله در گـروه جـزوه9/40=

، انحراف معيار تفاوت نمره آگـاهي نـسبت بـهآموزشهاي شي ردهي قبل و بعد از مداخله در گروه آموزشالكترونيك 4/4S1= ، انحراف معيار تفاوت نمـره آگـاهي نسبت به آموزشهاي شـيردهي قبـل و بعـد از مداخلـه در گروه جزوه 1/4S2=). كه به صورت تخصيص تـصادفي به دو گروه تقسيم شدند. ابزار گردآوري داده ها پرسشنامه بود. پرسشنامه ها براساس منابع علمي موجود تدوين شد و مشتمل بـر 2 بخـش بـود: بخـش اول سـؤالات شـامل مشخصات فردي/باروري و بخش دوم 15 سؤال مربوط به آگاهي از بهداشـت فـردي/روانـ ي و جنـسي دوره پـس اززايمان. جهت بررسي روا يـي علمـي پرسـشنامه از روش روايي محتوا استفاده شد بدين ترتيب كه پرسـشنام ه هـ ا در اختيار 5 تن از اعضاء هيأت علمي دانشگاه علـوم پزشـكي اصفهان قرار گرفت و پس از لحـاظ نمـودن پ يـشنهادات واصلاحات لازم، ابزار نهايي برا ي تع يـين پا يـايي در مرحلـهبعد آمـاده شـد. پايـايي پرسـشنامه آگـاهي بـا اسـتفاده ازآزمون-آزمون مجدد با فاصله دو هفته ( بـرروي ده زن) بـاضريب پايايي 94% تأييد شد . در اين مطالعه معيار سنجشآگاهي از بهداشت دوران پس از زايمان امتيازي بوده كه ازپاسخ به 15 سؤال 3 گزينه اي در پرسـشنامه حاصـل شـدهاست. امتيازدهي به اين ترتيب بود كه چنانچه جهت سؤال درست بود نمره (1) و در صورتي كه گزينه نمي دانـم و يـاپاسخ غلط بود نمره (0) تعلق مي گرفت. پرسشنامه آگـاهي پيش آزمون قبل از شروع هر نوع آموزشي توسط پرسـنل،براي نمون ههاي هر دو گـروه آموزشـي توسـط پژوهـشگرتكميل شد. زنان پرايم ي پار گروه آزمون علاوه بر اين كـهآم وزش معم ول دوران پ س از زايم ان را در بيمارس تان موردنظر دريافت كردند، بسته آموزشي الكترونيـك مربـوطبه بهداشت دوران پس از زايمان را نيز دريافت مي نمودنـد .
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

اين برنامه نرمافـزاري چندرسـانهاي بـ ه صـورت ديـداري،شنيداري و به مدت 30 دقيقه تهيه شد كه قابليـت نـصببرروي دستگا ههاي كـامپيوتر و تلفـن همـراه و همچنـينسـاير دسـتگاههـاي ويـدئويي بـه فرمـت هـاي mpeg, mp4,avi تهيه شد. از مزاياي قابل ذكـر ايـن نـرم افـزارآموزشي مي تـوان بـه بكـارگيري حـواس چند گانـه بـراييادگيري، تمرين بيشتر جهت رسـيدن بـه تـسلط، تـسهيلمشاركت براي ايجاد ارتباط بـين مفـاهيم، تـسهيل تكـرارمطالب براي كاربرد مجدد، مقرون به صرفه بودن از لحـاظاقت صادي و انعط اف پ ذير ب ودن برنام ه در مقاب ل ني ازيادگيرندگان نام بـرد. مـادران گـروه آمـوزش پمفلـت نيـزعلاوه بر آموزش معمـول توسـط پرسـنل مامـايي پمفلـتآموزشي را نيز دريافت مي كردند. محتواي هر دو نـرم افـزارآموزشي و پمفلت يكسان و در مورد بهداشت فردي/روانـيو جن سي دوران پس از زايمان تدوين شد كه بـا توجـه بـهآم وزش ه اي دوران پ س از زايم ان برنام ه ك شوري وبراساس منابع علمي موجود (13) تنظيم گرديده بود بعـد ازگذشت 2 هفته از پايان آمـوزش، پرسـشنامه پـس آزمـون (آگاهي از بهداشت پس از زايمان) مجـدداً توسـط همكـارپژوهشي براي نمونههاي هر دو گـروه آموزشـي از طريـقتلفن تكميل گرديد. لازم بـه ذكـر اسـت روايـي محتـوا وپايايي نرم افزار آموزشي نيز توسط 5 تن از اعـضاي هيـأت علمي دانشگاه علوم پزشكي اعم از گروه مامايي و آموزشپزشكي تعيين و تأييد شد . اعتبار نرمافزار نيز توسـط گـروهآموزش پزشكي اصفهان مورد تأييد قرار گرفت و در اختياروزارت بهداشت و آموزش پزشكي قرار گرفـت و در سـايتاين وزارت قرار گرفته است (14). تجزيه و تحليل داده هـا بـا اسـتفاده از نـرم افـزار آمـاري SPSS v.11.5 و آزمون هاي آماري تي مستقل، تي زوج (نرماليته متغير نمـرهآگــاهي بــا اســتفاده از آزمــون كولمــوگروف اســميرنوف مشخص شد 067/0=p) و كاي دو انجام شد سطح معنادار كمتر و مساوي 05/0 در نظر گرفته شد.

يافتهها

نتايج نشان داد 54% افراد سن 26-19 سـال، 64% شاخص توده بدني 6/19-9/25 كيلوگرم بـر مجـذور متـر،61% تحـــصيلات ديـــپلم و كمتـــر و 39% تحـــصيلات دانشگاهي،90% خانه دار و 10% شاغل، 89% سـطح درآمـددرحد كفاف، 87% تمايل به بارداري و 13% عدم تمايل بـهبارداري داشتند . علاوه بر اين 92% از همسران زنـان سـن
جدول 1- توزيع فراواني برخي ويژگي هاي زنان شكم اول در دوره پس از زايمان مراجعه كننده به بيمارستان شـهيد بهـشتي شـهر اصـفهان در سـال1392 در دو گروه آموزش الكترونيك و پمفلت
نتيجه آزمون گروه پمفلت گروه الكترونيك مشخصات
تعداد(درصد) تعداد (درصد) آزمون تي مستقل 234/0=p
t=-0.23 2/7 1 2/7 1 <20 سن (سال)
83/3 30 88/8 32 20-29 13/8 5 8/33 3 >29 آزمون تي مستقل
p=0/331 t=-0. 48 66/6 24 72/2 26 خانه دار شغل
33/3 12 27/7 10 شاغل آزمون تي مستقل 098/0=p 15.0-=t 52/7 19 44/4 16 ديپلم و كمتر تحصيلات
47/2 17 55/5 20 دانشگاهي آزمون تي مستقل 801/0=p 31.1-=t 2/7 1 5/5 2 بيكار شغل همسر
97/2 35 94/4 34 شاغل آزمون تي مستقل 129/0=p 94.0-=t 41/6 15 27/7 10 ديپلم و كمتر تحصيلات همسر
55/5 20 69/4 25 دانشگاهي آزمون تي مستقل 083/0=p 22.3-=t 94/4 34 91/6 33 بلي خواسته بودن حاملگي
5/5 2 8/3 3 خير p=0/505 t=-0.17 27/7 10 22/2 8 كمتر از كفاف درامد خانواده
66/6 24 69/4 25 در حد كفاف 5/5 2 8/3 3 بيشتر از كفاف
جدول 2- مقايسه نمره آگاهي آگاهي از بهداشت دوران پس از زايمان قبل و بعـد از مداخلـه در زنـان شـكم اول پـس از زايمـان مراجعـه كننـده بـهبيمارستان شهيد بهشتي شهر اصفهان در سال 1392 در دو گروه الكترونيك و پمفلت
نتيجه آزمون تي مستقل نمره آگاهي گروه هاي آموزشي
انحراف معيار ±ميانگين p=0/380 ، t=1/29 6/23±2/1 قبل از مداخله آموزش الكترونيك
13/61±2 بعد از مداخله p=0/021 ، t= -3/42 نتيجه آزمون تي زوجي
p=0/013 ، t=-1/23 6/10±0/1 قبل از مداخله آموزش پمفلت
10/01±1/2 بعد از مداخله p= 0/014 ، t=-1/80 نتيجه آزمون تي زوجي

بالاي 25 سـال، 74% تحـصيلات ديـپلم و كمتـر و 93% شاغل بودند . بيشترين منبع كسب اطلاعات زنان بـاردار در قبل از مداخله در هر دو گروه به ترتيب پرسنل بهداشتي ودرماني (43%) و مادر (27%) بود. نتايج نـشان داد زنـان دوگروه مورد مطالعه از لحاظ سن، تحصيلات و شـغل مـادر،تحصيلات و شغل همسر و سطح درآمد خانواده و خواسـتهبودن بارداري همگن بودند (جدول شماره 1). علاوه بر ايننتايج آزمون تي مستقل نـش ان داد كـه بـين دو گـروه در 2 هفته بعد از مداخله از لحاظ نمره آگاهي نسبت به بهداشتدوران پس از زايمان تفاوت آماري معناداري وجـود داشـت (جدول شماره 2).
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017


دیدگاهتان را بنویسید