Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

به نام خداوند جان و خرد
مجله آموزش پرستاري
فصلنامه علمي – پژوهشي انجمن علم ي پرستار ي ايران دوره دوم – شماره 3 – بهار 1392

صاحب امتياز: انجمن علم ي پرستار ي ايران
مدير مسؤول و سردبير: دكتر فاطمه الحاني
مدي ر اجرايي: دكتر مجتبي ويس مرادي
شماره پروانه انتشار وزارت ارشاد اسلامي: 4823/94 مورخ 20/2/91
شماره استاندارد بين المللي: 2322-3812
شماره بين المللي نشريه الكترونيكي: 4428-2322 e-ISSN

شوراي نويسندگان (به ترتيب حروف الفبا):
دكتر محمد اسماعيل پور بندبني، استاديار دانشكده پرستاري و پيراپزشكي گيلان
دكتر فاطمه الحاني، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

دكتر منير انوشه، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر زهره پارسا يكتا، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر حميد پيروي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر محمدعلي چراغي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر محمدعلي حسيني، استاديار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر سيده فاطمه حق دوست اسكويي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر محمدرضا حيدري، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر ناهيد دهقان نيري، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر ناهيد رژه، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر سادات سيدباقر مداح، استاديار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر نعيمه سيدفاطمي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر آذر طل، دكتراي آموزش بهداشت و ارتقاي سلامت دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر عباس عبادي، استاديار دانشكده پرستاري دانشگاه علوم پزشكي بقيه اﷲ
دكتر عباس عباسزاده، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
دكتر شهرزاد غياثونديان، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر علي فخرموحدي، استاديار دانشكده پرستاري و پيراپزشكي سمنان
دكتر مسعود فلاحي خشكناب، دانشيار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر انوشيروان كاظم نژاد، استاد گروه آمار زيستي دانشگاه تربيت مدرس
دكتر عيسي محمدي، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر ندا مهرداد، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر حسن ناوي پور، استاديار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر عليرضا نيكبخت نصرآبادي، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر مجتبي ويسمرادي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر مجيده هروي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر فريده يغمايي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي

ويراستار انگليسي: دكتر مجتبي ويس مرادي
ويراستار فارسي: دكتر فاطمه الحاني
حروفچيني و صفحه آرايي: فرشته حيدري
طراح جلد: اصغر سوراني
ناشر: انجمن علم ي پرستار ي ايران
مشاوران علمي اين شماره (به ترتيب حروف الفبا):
دكتر محمد اسماعيل پور بندبني دكتر محمدرضا حيدري دكتر شراره خسروي دكتر ناهيد رژه محمدعلي سليماني دكتر رضا ضيغمي دكتر آذر طل دكتر طاهره طولابي دكتر علي فخرموحدي دكتر فرشته مجلسي دكتر بهرام محبي رضا مسعودي بتول نحرير رقيه نظري پوران فراهاني دكتر مجتبي ويس مرادي دكتر مجيده هروي دكتر معصومه همتي مسلك پاك دكتر فريده يغمايي
نشاني: تهران – ميدان توحيد – دانشكده پرستاري و ماما يي تهران
كدپستي: 1419733171، صندوق پستي: 398/14195، تلفن و نمابر: 66592535
e-mail: [email protected] , Website: http://jne.ir

آموزش پرستاري دوره 2 شماره 3 بهار 1392، 26-16
بررسي تأثير آموزش به بيمار و پيگير ي تلفني توسط پرستار بر ميزان اميدوار ي بيماران نارسايي قلبي

اسماء شجاعي1، بتول نحرير2، نسيم نادري3، آرمين زارعيان4
چكيده

مقدمه: اين پژوهش با هدف بررسي تأثير آموزش به بيمار و پيگيري تلفن ي توسط پرستار بر ميزان ام يدواري د ر بيمـاراننارسايي قلبي انجام شد.
روش: در ا ين پژوهش 189 ب يمار مبتلا به نارسايي قلب ي به روش نمونهگيري مبتن ي بر هدف انتخاب و به طور تـصادفي در 3 گروه شاهد و يا آزمون قرار گرفتند. گروه شاهد فقط مراقبتهاي روت ين ب يمارستاني را دريافت كرد. گروه آزمـون اول حـين ترخيص به مدت يك ساعت آموزش حضوري و يك كتابچه آموزشي محقق ساخته دريافت كـرد. گـروه آزمـون دوم عـلاوه بـر دريافت آموزش حضوري و كتابچه آموزش ي حين ترخيص، 3 ماه پيگير ي تلفني توسط پرستار را بعد از تـرخ يص دريافـت كردنـد .
ابزار جمعآوري اطلاعات شامل پرسشنامههاي جمع يت شناختي و اميدواري م يلر (Miller) بودند. تجزيه و تحليـ ل اطلاعـات بـااستفاده از آزمو نها ي آماري و نرم افزار SPSS v.18 صورت گرفت.
يافتهها: قبل از انجام مداخله اختلاف معناداري بين م يـانگين هـاي ام يـدواري سـه گـروه مـورد مطالعـه وجـود نداشـت
(354/0=p). بعد از انجام مداخله اختلاف معنادار ي بين ميانگين ها ي اميدواري هر سه گروه وجود داشت (004/0=p).
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

نتيجهگيري: آموزش به بيمار همراه با پيگير ي تلفني بعد از ترخيص توسط پرسـتار بـه طـور معنـاداري باعـث افـزايش اميدواري بيماران نارسا يي قلب ي مي شود و اين نوع مداخله كم هز ينه مي تواند جهت ارتقاي ام يدواري بيماران نارسا يي قلب ي بعد ازترخي ص مؤثر باشد.

كليد واژه ها: نارسايي قلبي، آموزش حين ترخيص، پيگير ي تلفني توسط پرستار، اميدواري

تاريخ دريافت: 1/12/1391 تاريخ پذيرش: 21/2/1392

– دانشكده پرستاري، دانشگاه علوم پزشكي بقيه اﷲ (عج)، تهران، ايران
– دانشجوي دكتراي پرستاري، مربي دانشكده پرستاري، دانشگاه علوم پزشكي بقيه اﷲ (عج)، تهران، ايران (نويسنده مسؤول)
[email protected] :پست الكترونيكي
– مركز تحقيقات الكتروفيزيولوژي مركز آموزشي تحقيقاتي- درماني قلب و عروق شهيد رجايي، دانشگاه علوم پزشكي تهران، تهران، ايران
– دانشكده پرستاري، دانشگاه علوم پزشكي ارتش، تهران، ايران
مقدمه

پيشرفت تكنولوژي و مراقبتهاي پزش كي منجـر بـهتغيير مراقب تهاي سلامت ي از افـراد بـا بيمـاريهـاي حـاد وعفوني به سمت بيماران با بيماريهاي مزمن شده است (1). شمار افراد مبتلا به يك يا چند بيماري مزمن در سال 2005 حدود 133 م يليون نفر در آمريكا تخم ين زده شد كه يكـي ازاين بيماريهاي مزمن نارسايي قلبـي مـي باشـد . علـي رغـمپيشرفتهاي درمان ي م يزان مرگ و ميـ ر و نـاتواني ناشـي ازنارسايي قلبي همچنان بالا باقيمانده است (2). ميزان شـيوع و بروز اين بيماري افزا يش قابل توجـهاي در طـول 5 سـالگذشته داشته است (3و4). به طور كلي انتظار مي رود كـ ه بـامـسن شـدن جمعيـت و بهبـود ميـزان بقـا بيمـاران بعـد از انفاركتوس ميوكـ ارد شـمار افـراد مبـتلا بـه نارسـايي قلبـي افزايش يابد (5). م يزان مرگ و ميـ ر ناشـي از عـوارض ايـ ن بيماري كه شا يعترين علت بـستري شـدن افـراد بـالاي 65 است، سال يانه 300000 نفر در آمر يكا مي باشد كه اين م يـ زان افزايش 145 در صدي را در 2 دهه گذشته نشان مي دهد (5).
هزينههاي مستق يم و غي رمـستقيم ناشـي از ا يـن بي مـاري دركشور آمر يكا سال يانه 2/33 ميليارد دلار تخمين زده مي شـود (6). نارسا يي قلب ي مانند سا ي ر بيماري هاي مزمن قابل درمـاننيست و جهت بيشتر درما نهـ ا بـه سـمت مـديريت فرآينـد بيماري و امر مراقبت از خود مي باشـد . طبـق مطالعـات امـر خودمراقبتي و تمكين بيماران نارسـايي قلبـي، همچنـان بـهعنوان يك مش كل مطرح مي باشد و نياز است كـ ه پرسـتاراندر ارتباط با فاكتورهاي تأثيرگذار بر امـر مراقبـت از خـود دربيماران نارسا يي قلبـي اطلاعـات كـافي جهـت ارايـ ه بهتـرمراقبت داشته باشند (1و7). به طور كلي اطلاعـات ك مـي دررابطه با جنبههاي روانشناسي مـؤثر بـر خطـر ، پيـ شرفت ودرمان بيماري نارسـايي قلبـي وجـود دارد. طبـق مطالعـاتامي دواري يك ي از فاكتوره اي روان شناس ي مه م در ام ر مراقبت از خود مي باشد (8). امـر مراقبـت از خـود بـه منـابعبيروني و دروني موجود در افراد در مـرتبط مـي باشـد . وجـود اميدواري به عنوان يك منبع دروني روان ي كـ ه بـا اهـداف و انتظارات آينده در ارتباط مي باشد مم كن است بـر رفتارهـاي شخص نيز تأثيرگذار باشد . بيش از 20 سـال مـي باشـد كـ ه تـأثير فوايـد اميـدوار ي روي وضـعيت سـلامتي و بهبـودي شناخته شده است. ام يـدواري يكـي از مـسايل روانشناسـي است كه گفته شده با مـواردي نظ يـ ر امـر مراقبـت از خـود،سازگاري با بيماري و رفتارهـاي مثبـت سـلامتي در ارتبـاطمي باشد. همچنين مطالعات زيادي نشان دادهاند كـ ه ارتبـاطمثبتي ب ين كيفيت زندگ ي، ام يدواري، حما يت اجتماعي و امـرمراقبت از خود وجود دارد. از آنجا يي كه نارسايي قلبـي يـك بيماري مزمن و غيرقابل درمان مـيباشـد لـذا ا يـن بيمـارانممكن است احساس نااميدي را به علت كاهش توانايي هـاي فيزيكي، تغ ييردر عملكردها و نقش اجتمـاعي داشـته باشـند (1و4). ناام يدي حالت تكاندهندهاي اسـت كـ ه بـا احـساسعدم امكانات، ناتواني و بيعلاقگي آشكار مي شود و فـرد دراثر ناام يدي به شدت غير فعال شده و نميتواند موقعيت هـاي زندگي را بسنجد و در نتيجه ا ين مشكلات قدرت تطب يـق بـاتغييـرات زنـدگي را نـدارد (9). ثابـت شـده اسـت كـه بـين خوشبيني، ام يد و سلامتي همبستگ ي معناداري وجـود دارد. افراد خوشبين و اميدوار با بهـرهگ يـري از راهب ردهـاي ك نـار آمـدن م ؤثرتر ماننـد ارزي ابي مج دد و مـسأله گ شايي ب ا فشارهاي روان ي بهتر كنـار مـي آينـد و سـبك هـاي ز يـستي سالم تري دارند (10و11). مطالعات ك مـي در زمينـه بررسـي اميدواري در افراد با بيماريها مزمن وجود دارد. در مطالعـاتپزشكي اميد به عنوان يك سـاختار پو يـا كـه مم كـ ن اسـتتحت تـأثير متغ ير هـاي خـارجي و يـا تغ ييـر شـرايطي مثـلفازهاي بيماري باشد در نظر گرفته شـده اسـت و ام يـدواري اغلب به عنوان يك حالت مهم ذهني تأثيرگذار بـر عملكـ رد افراد و نگـرش آن هـا بـه زنـدگي لحـاظ گرديـ ده اسـت. در پرستاري اميدواري اغلب به عنوان يك سـاختار يكپارچـه يـا حالت ذهني و ن يـز بـه عنـوان يـك مفهـوم چنـد بعـدي بـاپاسخ هاي رفتار ي، شناخت ي و احـساسي تع يـين شـده اسـت. يكي از مسؤوليتهاي مهم تعريف شده پرسـتاري نيـ ز ايـ ن است كه پرستار بايد چگونگ ي پاسخ رواني بيماران به بيماري مزمن كه مم كن است بر امر مراقبت از خود تأثيرگـذار باشـدرا بداند. ارتقا حس كنترل شخصي و فهم و درك از بي مـاري مي تواند باعث افزايش ام يـدواري و امـر مراقبـت از خـود دربيماران نارسايي قلب ي شـود امـا آمـوزش بـه تنهـايي بـراي افزايش رفتارهاي خـودمراقبتي كـافي ن مـي باشـد (12و13).
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

ثابت شده است كه بيماران بعد از ترخيص از بيمارستان دچارمشكلات متعددي از جملـه مـشكلاتي در رابطـه بـا نحـوهفعاليتهاي روزانـه، عـدم اطمينـان و اضـطراب، مـشكلات عاطفي و احساسي، كمبود دانش و آگـاهي، داروهـا و رژيـ م غذايي مي شوند. در سال هـاي اخ يـر تمر كـز اكثـر پـروژه هـا معطوف به برنامـه هـاي بعـد از تـرخيص بـا هـدف كـ اهش
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

عوارض بعد از ترخيص مي باشد (14). مراقبت پيگيـ ر سـريعاً بعد از ترخيص يكـي از مهـم تـرين را ههـ ا بـراي ك مـك بـهبيماران نارسايي قلبي جهت پيشگيري از بدتر شدن بي مـاري مي باشد. هرچند آموزش دادن و يا نوشتن دسـتورالعمل هـا وموارد آموزشي در طول بستري در بيمارستان و حين ترخ يص به بيمار و همراهـان آنهـا بـه عنـوان اولـين قـدم اساسـي محسوب مي شود اما اينها كافي ن يست و بيمار با يـد پ يگ يـري شود (16-14). در ا ين ميان پيگيري تلفن ي به عنوان يكي ازشاخههاي پرستاري از راه دور ميتواند مف يد باشد. پرسـتاري از راه دور خود يكي از شاخههاي پزشـكي از راه دور اسـت وبه ص ورت برآوردن نياز هـاي سـلامتي بيمـاران ، همـاهنگي، مــديريت و ارايــه خــدمات مراقبتــي از طريــق تكنولــوژي ارتباطات و اطلاعات علي رغـم موانـع فرهنگـي، اجتمـاعي، زماني و جغرافيايي تعريف شده است. در پرسـتاري از راه دوراز ابزارها ي ارتباطي ز يادي استفاده مي شود كه يكـي از ايـ ن ابزارهاي ارتباط ي تلفن مي باشد (17). مطالعات ز يـادي مـؤثر بود تلـه مانيتورينـگ و پيگ يـري تلفنـي سـاختار يافتـه را دربيمــاران نارســا يي قلبــي نــشان دادنــد (2،6،14و20-17). پيگيري تلفن ي توسط پرستار به عنوان ابزاري مناسـب بـراي تبادل اطلاعات، دادن آموزشها و آگاهيهاي سلامت ي، اداره كردن علايم و نشانههاي بيماري، تشخيص سر يع عـوارضو اطمينان بخش يدن به بيمار و خانواده بيمار به كار مـي رود و سبب افزا يش ارتباط بين بيمار و مراقبين سـلامتي مـي شـود (14). Clark و همكـاران در يـك مطالعـه كـه شـامل 14 مطالعه از مداخلات تلفني در زمينه نارسا يي قلب ي بود كاهش كل ي 21 درص دي را در پ ذير شه ا مج دد و ك اهش 20 درصدي را در ميزان مرگ و مير بيماران نشان دادند و فوايـ د اي ن ن وع م داخلات را ب رروي كيفي ت زن دگي و ك اهش هزينهها نيز گزارش كردند. هر دو نوع مـداخلات در مطالعـهClark هــم پيگيــري تلفنــ ي ســاختار يافتــه و هــم تلــهمانيتورينگ اثرات يكساني را داشـتند (17). فـراهمكننـدگانمراقبت سلامت ي با يد بيماران نارسـايي قلبـي را در تنظـيم و رسيدن به اهداف و نيز شر كت كردن در امر مراقبت از خـوددر زم ينههاي داشتن اميد و مثبت نگـري، كـ اهش اسـترس،رژيم دارو يـي ، محـدوديت دريافـت مايعـات، رژ يـم غـذايي، برنامههاي ورزش ي و قطع سـيگار تـشويق كننـد (1). طبـقنظريهMiller در رابطه با سازگاري با بيماريهاي مـزمن،گفته شده بين ام يدواري، سلامت ي و بهبـودي ارتبـاط وجـوددارد. همچنينMiller بيان مي كند بـين بـي حرك تـي كـ ه منجر بـه نـاتواني در حـل مـشكل، تنظـيم اهـداف و اقـداممناست شود با ضعف و ناتواني و كاهش اعتمـاد بـه نفـس و
نااميدي ارتباط وجـود دارد و اينهـا نهايتـاً منجـر بـه نديـ دن علايم بهبود ي و يأس و نوميد شدن مـي شـوند (21). ثابـتشده اقدامات پرستاري نظ ير آموزش، مشاوره، مزاح كردن بـابيمار، كمك به بيمار برا ي رس يدن به حداكثر فعال يت، تشو يق به اجتماع ي شدن و تكنيكهاي ر يلكسيش، تقو يت معنو يـ ت بيمار، ارتباط با خـانواده بيمـار، دوسـتان و سـاير همراهـان،احساس وصل بـودن بـه يـك منبـع عظـيمتـر در افـزايش اميدواري مؤثر هستند (12و22). تا الان مطالعهاي در ارتبـاطبا تـأثير پيگ يـري تلفنـي بـرروي م يـ زان ام يـدوار ي بيمـارانصورت نگرفت ه است . انتظار مي رود كه با بـه كـارگيري روشپيگيري تلفن ي بعد از ترخيص بيماران نارسا يي قلبـي، بتـوانامر مراقبت از خود و اميدواري ا يـن بيمـاران را افـزايش داد . همان طور كه اشاره شد دو عامـل خـودمراقبتي و ام يـدواري اثرات تعامل ي با هم دارند و مي توان با داشـتن ارتبـاط مـداوم با بيمار بعد از ترخيص و حمايت او باعث افزايش ام يدواري ودر نت يجه آن افزايش امر مراقبت از خود شد و از طرف ديگـر ه م ب ا پيگي ر ي بيم ار بع د از ت رخيص و اف زايش ت وان خودمراقبتي بيمـار شـاهد افـزايش ام يـدواري آنهـا باشـيم. مطالعات ز يادي در زمينـه آمـوزش بـر جنبـه هـاي مختلـف بيم اري نارس ايي قلب ي ص ورت گرفت ه ام ا هن وز ش اهد مطالعهاي در راستاي بررس ي تأثير آموزش و پيگ يـري تلفنـي بر پيامدهاي اين بيماري نبود هايم. لذا مطالعه حاضر با هـدفتأثير آمـوزش و پيگ يـري تلفنـي توسـط پرسـتار بـر ميـ زان اميدواري بيماران نارسا يي قلبي انجام شده است.

روش مطالعه

1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017


دیدگاهتان را بنویسید