دكتر مجيده هروي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر فريده يغمايي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي

ويراستار انگليسي: دكتر مجتبي ويس مرادي
ويراستار فارسي: دكتر فاطمه الحاني
حروفچيني و صفحه آرايي: فرشته حيدري
طراح جلد: اصغر سوراني
ناشر: انجمن علم ي پرستار ي ايران
مشاوران علمي اين شماره (به ترتيب حروف الفبا):
دكتر فروزان آتشزاده شوريده دكتر فرشته آيين حسين ابراهيمي دكتر محمد اسماعيلپور بندبني اكرم پرنده دكتر فاطمه جعفرآقايي دكتر محمدرضا حيدري دكتر ناهيد رژه دكتر مريم رسولي محمدعلي سليماني دكتر رضا ضيغمي دكتر آذر طل دكتر سامره عبدلي پوران فراهاني دكتر انوشيروان كاظمنژاد محمد مجلي سيد سعيد نجفي دكتر مجتبي ويسمرادي دكتر مجيده هروي دكتر فريده يغمايي
نشاني: تهران – ميدان توحيد – دانشكده پرستاري و ماما يي تهران
كدپستي: 1419733171، صندوق پستي: 398/14195، تلفن و نمابر: 66592535
e-mail: [email protected] , Website: http://jne.ir

آموزش پرستاري دوره 1 شماره 2 زمستان 1391، 69-62
مقايسه يادگيري تفسير الكتروكارديوگرام با دو روش »وب كوئست« و سخنراني در دانشجويان پرستاري

سيد سعيد نجفي1، مهران حقگو2، محمد حسين كاوه3، پريسا منصوري4

چكيده

مقدمه: كاستيهاي روشهاي سنتي تدريس، پيشرفتهاي فني و اقتضائات دنياي امروز، لزوم رويكردهاي جديـدي بـهآموزش را ايجاب كرده است. وبكوئست نوعي يادگيري اينترنتي مب تني بـر كاوشـگري اسـت كـه طـي آن، تمـام يـا بعـضي ازاطلاعاتي كه فراگير با آنها تعامل برقرار مي سازد از منابع اينترنتي به دست ميآيند. اين پژوهش با هدف مقايسه اثرات دو روش آموزشي سخنراني و »وب كوئست« در يادگيري دانشجويان پرستاري انجام شده است.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

روش: اين مطالعه مداخلهاي و نيمه تجربي برروي دانشجويان ترم ششم كارشناسي پيوسته پرستاري دانشكده پرسـتاريو مامايي حضرت فاطمه (س) شيراز در سال 1388 انجام شد . كليه دانشجويان ترم ششم پرستاري (42 نفـر ) بـه طـور تـصادفيطبقه اي در دو گروه 21 نفره تقسيم شدند. محتواي آموزشي شامل تشخيص و درمان اختلالات ريتم قلبي براي گروه كنتـرل در 4 جلسه به روش معمول سخنراني و در گروه تجربي به صورت 5 مرحله فعاليت به روش وبكوئستي ارايه گرديد . قبل از مداخله آموزشي و 2 هفته پس از آن با استفاده از دو آزمون شناختي پيشين و پسين وضعيت يادگيري دانـشجويان بـا همـديگر مقايـسهشدند. تجزيه و تحليل دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS v.11.5 انجام شد. روابط بين متغيرهـا بـا اسـتفاده از آزمـون هـايآماري تي مستقل و تيزوج صورت گرفت. سطح معناداري 05/0 در نظر گرفته شد.
يافتهها: نتايج حاصله نشان داد بين ميانگين نمرات دانشجويان هر دو گروه در پيشآزمون تفاوت معناداري وجود نـدارد.
پس از مداخله آموزشي تفاوت معناداري بين ميانگين نمرات در هر دو گروه نسبت به قبل از مداخله مشاهده شد . علاوه بـر ايـنآزمون آماري تيمستقل نشان داد بين ميانگين نمره يادگيري دانشجويان شرك تكننده در گـروه آزمايـشي (وب كوئـست ) و گـروشاهد (سخنراني) تفاوت معناداري وجود دارد. بنابراين دانشجويان شركتكننده در روش وبكوئست نسبت به همتايـان خـود در گروه روش سنتي سخنراني كلاسي، يادگيري بيشتري داشتند.
نتيجهگيري: نتايج اين مطالعه نشان داد كه روش وبكوئست و سخنراني هر دو سبب افزايش دانش فراگيران در حيطه شناخت ريتمهاي قلبي و آشنايي با اختلالات آن شد. اما يادگيري از طريق وبكوئست از روش سخنراني بيشتر بوده است. نتايجاين پژوهش به در آموزش پرستاري و ضمن خدمت كاركنان حرف سلامت كاربرد دارد و زمينـه اي بـراي جـايگزيني روش هـا ي قديمي و كم تأثير تدريس با روش هاي فعال و نوين آموزشي فراهم مينمايد.

كليد واژه ها: دانشجويان پرستاري، يادگيري، وب كوئست، الكتروكارديوگرام

تاريخ دريافت: 6/8/1391 تاريخ پذيرش: 16/11/1391

– گروه پرستاري، دانشكده پرستاري و مامايي حضرت فاطمه (س)، دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني شيراز، شيراز، ايران (نويسنده مسؤول)
[email protected] :پست الكترونيكي
– بيمارستان حضرت علي اصغر (ع)، دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني شيراز، شيراز، ايران
– گروه آموزش بهداشت، دانشكده بهداشت و تغذيه، دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني شيراز، شيراز، ايران
– گروه پرستاري، دانشكده پرستاري و مامايي حضرت فاطمه (س)، دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني شيراز، شيراز، ايران
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

مقدمه

بيم اري ه اي ح اد قلب ي از جمل ه ش ايعت رين و خطرناكترين مشكلاتي هستند كه زنـدگي بـشر را مـوردتهديد قرار ميدهند. براساس آمارهـاي سـازمان بهداشـتجهاني، بيماري هاي قلبي- عروقي اولين علت مرگ و ميـردر كل دنيا محسوب ميشوند (1). ديـس ريتمـي، نارسـاييقلب ي، ش وك كارديوژني ك، پ ارگي ميوك ارد و حم لات ترومبوآمبوليك از جمله شايعتـرين عـوارض ايـن بيمـاريهستند؛ از اين ميان ديـسريتمـيهـاي قلبـي شـايعتـرينعارضه بوده و مسبب بـسياري از مـرگ و ميرهـا در چنـدساعت اول پس از سكته قلبي ميباشند (6-2).
ب راي ت شخيص ب ي نظم ي ه اي مرگب ار، پ ايش الكتروكارديوگرام بايستي در سريعترين زمان ممكـن آغـازشود. پرستاران به علـت حـضور در خـط مقـدم مراقبـت ازبيمـاران مـي بايـست از دانـش و مهـارت كـافي در زمينـه تشخيص و تفسير نوار ريتم قلب برخوردار باشند تا از وقوععوارض مرگبار اين اختلالات جلوگيري كنند. اين مهـم ازطريق آموزش هاي مناسب و كافي تأمين مي گردد (7).
هرچند هيچ روش آموزشي نسبت به ساير روش هـا برتري مطلق ندارد، امـا زمـاني كـه دسـتيابي بـه اهـدافآموزشي مورد نظر با روشهاي فعال كـه درگيـري بيـشترفراگيران را در برنامه آموزشي به دنبـال دارد، امكـانپـذيرباشد اين روشها نسبت به روشهـا ي غيـر فعـال تـرجيحداده ميشوند. با به كارگيري راهبردهاي پيـشرفته تـدريساف راد ق ادر ه ستند بي شتر و س ريعت ر ي اد بگيرن د (8).
روشهاي اكتشافي توانـايي ذهنـي فراگيـران را تقويـت وسبب به كار گرفتن نيروي تفكر و استفاده از قواي عقلانيدر جهت استدلال و رسيدن به پاسخ مسايل ميشوند. ايـنروشها براي ايجاد سطوح بالاتر مهارتهـاي تفكـر روشمناسبي هستند و فراگيـر را وادار مـي سـازند تـا در فرآينـديادگيري درگير شود (12-9).
به علت اقتضائات دنياي امروز نيـاز بـه روش هـاي آموزشي با انعطـافپـذيري بيـشتر كـاملاً ملمـوس اسـت.
اينترن ت و خـصوصاً »جهـان وب« (World Wide
Web)، با بالاترين توان در جستجو و بازيـابي اطلاعـات، جديدترين و پركاركردترين وسيله آمـوزش غيـر حـضوري ميباشد (13). با گـسترش سـريع و روزافـزون اسـتفاده ازاينترنت در مراكز دانشگاهي، نياز بـه انتخـاب روشهـا يي
۶٣
براي استفاده از مزاياي ايـن فنـاوري احـساس مـيگـردد .
همچنين انجام پژوهشهايي در مورد راههاي اس تفاده مفيداز اينترنت در يادگيري، و عوامل تأثيرگـذار در ايـن مقولـهضروري به نظر مي رسد.
وب كوئــست (WebQuest) يكــي از ابزارهــاي يادگيري اينترنتي است كه نخستين بار در اوايل سـال 1995 ميلادي توسط برني داج به منظور يكپارچهسازي اسـتفاده ازوب در فـضاهاي كلاسـي ابـداع، و بـا همكـاري March توسعه پيدا كرد (14). وبكوئست نـوعي يـادگيري اينترنتـيمبتني بر كاوشگري است كـه طـي آن، تمـام يـا بعـضي ازاطلاعاتي كه فراگير با آنها تعامل برقرار ميسـازد از منـابعاينترنتي به دست مي آينـد (15). »وب كوئـست « بـر اهميـ ت تركيب تكاليف معتبر بـا منـابع اينترنتـي بـه منظـور تقويـتمهارتهاي تفكر نقادانه تأكيد ميكند. از طريق وبكوئـستفراگيران وادار ميشوند تا جديدترين اطلاعات موجود برروي وب را به عنوان ابزاري براي ارتقاي سطوح بالاتر تفكر مثـلتفكر انتقادي، تصميمگيري و اولويتگذاري، از طريق تجزيهو تحلي ل، تركي ب و ارزي ابي م ورد اس تفاده قـرار دهن د.
وبكوئست، منابع ضروري اينترنتي را به عنوان منابع اصـلييادگيري معرفي ميكند و از اين طريق سبب تسريع استفادهمعنادار از وب براي اهداف آموزشـي مـيگـردد (14و15). در وبكوئست تمام يا اكثر اطلاعات مورد استفاده فراگيران بـهصورت آنلاين به دست ميآيد. با استفاده از پيونـدهايي كـهبراي اتمام وبكوئست مورد نياز است، فراگير به جـاي ايـنكه وقت خود را صرف يافتن مطلب كند، وقت خود را صرفتمركز بر موضوع ميكند. وبكوئست شش مرحلـه دارد كـهشامل (پيشگفتار، تكل يف، منابع، مراحل انجام كار، ارزشيابيو پسگفتار) اسـت و بـه ارتقـاي تفكـر انتقـادي در سـطوحتجزيه و تحليل، تركيب و ارزشيابي ميشود.« (14و15).
مطالعات اندكي در خصوص تأثيرگذاري ايـن روشيادگيري و مقايسه آن با ساير روشها صورت گرفتـه و در كشور ما نيز تاكنون از اين روش استفاده نشده، بـه همـيندليل تأثير آن بر يـادگيري بـا توجـه بـه زمينـه آموزشـي، اجتماعي و فرهنگي جامعه ما مـشخص نـشده اسـت . لـذا پژوهش حاضر با هدف تعيين ميزان يادگيري دانـشجويانپرس تاري ب ا يك ي از الگوه اي مبتن ي ب ر وب ب ه ن اموبكوئست در مقايسه با روش معمول سـخنراني كلاسـي انجام شده است.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

روش مطالعه

اين مطالعه مداخلـهاي نيمـه تجربـي بـرروي كليـهدانشجويان ترم ششم كارشناسي پيوسته پرستاري دانشكدهپرستاري و مامايي حضرت فاطمه (س) شيراز انجـام شـد. معيــار ورود بــه مطالعــه ثبــت نــام در درس پرســتاري مراقبت هاي ويژه و عدم دريافت آمـوزش قبلـي در زمينـهنوار قلب بوده و عدم شركت در يك جلسه به عنوان معيـارخروج از مطالعـه در نظـر گرفتـه گرديـد ابـزار جمـعآوري اطلاعات دو آزمون كتبي شـناختي بـود كـه بـا توجـه بـهاهداف درس تهيه و بـراي تعيـين روايـي آن هـا از اعتبـارصوري و محتوايي با استفاده از نظـرات صـاحبنظـران ، وبراي تعيين پايايي از روش بازآزمايي استفاده شـد. ضـريبهمبستگي نمرات حاصل از دو بار اجراي آزمون با اسـتفادهاز ضريب همبستگي گشتاوري پيرسون مورد محاسبه قـرارگرفت و نمره 993/0 پايايي آزمونها را مـورد تأييـد قـرارداد. نمره آزمون صفر تا 30 بوده و به سـه سـطح ضـعيف، متوسط و خوب تقسيمبندي گرديد.
ابــزار آموزشــي ، وب كوئــستي در مــورد آمــوزشريتمهاي قلبي بود كه در آغاز كـار، براسـاس قالـب شـشمرحلهاي »داج« شـامل پـيشگفتـار (introduction)، تكليــف (task)، منــابع (resources)، مراحــل كــار (process)، ارزشــيابي (evaluation) و پــس گفتــار
(conclusion) و به شكل 5 قسمت جداگانه در مورد 5 حيطه مختلف از ريـتمهـاي قلبـي (ريـتمهـاي سينوسـي،ريتمهاي دهليزي، ريتمهاي پيوندگاهي، ريتمهاي بطني و بلاكها) طراحي گرديد . ورود به هر قسمت بـا اسـتفاده ازيك نام كاربري و رمز عبور اختصاصي و جداگانه براي هـرفرد امكانپذير بو د. رمز عبـور هـر قـسمت پـس از انجـامتكاليف قسمت قبل در اختيار دانشجو قرار ميگرفت.
در ابتدا پس از يك جلسه آشنايي با برنامه پژوهشي و امضاي فرم رضايت آگاهانه شركت در طـرح، 42 نفـر ازدانــشجويان بــه روش نمونــه گيــري تــصادفي طبقــه اي طبقهبندي شده ، با در نظر گـرفتن جنـسيت و معـدل كـلترمهاي گذشته، به دو گروه 21 نفره تقسيم، و با استفاده ازروش گمارش تصادفي در دو گروه وبكوئـست و آمـوزشكلاسي توزيع شدند، به نحـوي كـه هـر دو گـروه از نظـرمعدل و جنسيت مشابه هم بودند. قبل از شروع هر كدام از
۶۴
برنامههاي آموزشي، پيش آزمون ذكر شده در مورد شناخت ريتم هاي قلبي و آشنايي با درمان آن ها انجام شد.
اعضاي گروه آموزش مبتني بر سخنراني د ر طـي 2 هفتـه و هـر هفتـه در 2 جلـسه 2 سـاعته تحـت آمـوزش الكتروكارديوگرام با روش سـخنراني كـه توسـط مدرسـينمربوطه برگزار مي شد قرار گرفتنـد . در طـي ايـن دو هفتـهاعضاي گروه وبكوئـست از شـركت در جلـسات كلاسـيمعاف بودند اما ميبايست 5 مرحله فعاليـت وب كوئـستي رادر طي اين دو هفته به اتمام مي رساندند. پنج هفته پـس ازشروع پژو هش (دو هفتـه پـس از اتمـام برنامـه آموزشـي) بــدون اطــلاع و اعــلام قبلــي، آزمــون پــسين از كليــه دانشجويان شركت كننده در پژوهش گرفته شد.
دادههاي به دست آمده از اين پژوهش بـه دو روشآمار توصيفي و آمار استنباطي مورد تجزيـه و تحليـل قـرارگرفت و با استفاده از نـرم افـزار آمـاريSPSS v.11.5 تحليل شد.

يافتهها

ميانگين سني واحـدهاي مـورد پـژوهش 88/21 بـاانحراف معيار 55/0 بود . اكثر واحـدهاي مـورد پـژوهش رادخترها تشكيل مـيدادنـد (72/85%). ميـانگين معـدل درگروه وبكوئست 71/15 با انحراف معيار 91/0 و در گـروهسخنراني 65/15 با انحراف معيار 19/1 بودند. از نظر سـن،جنس و معـدل اخـتلاف آمـاري معنـا داري بـين دو گـروهمشاهده نشد.
پيشآزمون بـه عمـل آمـده از دانـشجويان قبـل از شـروع برنامـه آموزشـي نـشان داد تمـامي دانـشجويان از اطلاعات ضعيفي در زمينه ريتمهاي قلبي برخوردار بود نـد.
ميانگين نمرات كل دانـشجويان از پـيشآزمـون 24/2 بـاانحراف معيار 07/2 بود . ميانگين نمره پيشآزمون در گروهوب كوئـــ ست 30/2±38/2 و در گـــ روه ســـ خنراني 86/1±10/2 بود . آزمون آماري تيمـستقل نـشان داد كـهميانگين نمره پيش آزمون در دو گروه تفاوت معنادار آمـاريندارد.
ميانگين كل نمرات اكتس ابي از پسآزمون 83/13 باانحراف معيار 65/5 بود . ميانگين نمره پسآزمون در گـروهوب كوئــــست 64/4±81/15 و در گــــروه ســــخنراني09/6±86/11 بود. آزمون آمار ي تيزوج اخـتلاف معنـادار
پس آزمون 81/15 46/4 04/4
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

بحث
ميانگين نمرات كسب شـده از پـسآزمـون تفـاوتفاحشي را با نمرات پيشآزمون نشان ميدهـد كـه بيـانگر تأثير هر دو روش بر يادگيري ميباشد. بـ ه نظـر مـيرسـدت أثير مثب ت ه ر دو روش ب ر اف زايش مي زان ي ادگيري دانشجويان بـه علـت يكـسان بـودن اهـداف يـادگيري ومحتـواي دروس باشـد. كـارآيي روش تـدريس سـخنراني كلاسي در پژوهشهاي متعددي مـورد تأييـد قـرار گرفتـهاست. سيف اظهار ميدارد امروزه مسأله اين نيـست كـه ازروش سخنراني بايد استفاده كرد يا بايد آن را به كلي كنـارنهاد؛ بلكه مسأله آن است كه چه وقت بايـد از آن اسـتفادهكنيم. اين روش در برخي موارد روشـي مـؤثر و در پـارهاي موارد ديگر روشي كم تأثير است (9).
بين نمرات پسآزمون دو گـروه اخـتلاف معنـا داري وجود دارد و عليرغم عدم اختلاف در نمرات پـيشآزمـوندر دو گروه مورد بررسي، دانشجويان استفاده كننده از روشآموزشي وبكوئست نمرات بـالاتري را از پـسآزمـون بـهدست آوردهاند. همچنـين تعـداد نمـرات ضـعيف در گـروهآموزشي سخنراني و تعداد نمرات متوسط و قـوي در گـروهآموزشي وب كوئست فراواني بيشتري داشت.
در بررسي و مقايسه يادگيري اعضاي شركتكننـدهدر پژوهش نيز بـين ميـانگين نمـرات يـادگيري دو گـروهاختلاف آماري وجود دارد و دانـشجويان اسـتفاده كننـده ازروش آموزشي وبكوئست نـسبت بـه اسـتفاده كننـ دگان از روش سخنراني كلاسي بهره يادگيري بيشتري را از برنامه آموزشي خود دريافت كردهاند. تـأثير ات مثبـت روشهـا ي
۶۵

جدول 1- ميانگين نمرات كسب شده در پيش و پس آزمون در دو گروه وب كوئست و سخنراني
روش وب كوئست سخنراني
نمره تعداد ميانگين انحراف معيار ميانگين تفاوت p-value تعداد ميانگين انحراف معيار ميانگين تفاوت p-value پيش آزمون 38/2 30/2 42/13 10/2 86/1 76/9
0/0001± 21 0/0001± 21
يادگيري در گـروه وبكوئـست 04/4±42/13 و در گـروهسخنراني 74/5±76/9 بود . آزمون تيمستقل نشان دهنـده اختلاف آماري بين ميزان يـادگيري در دو گـروه آموزشـي بوده است (022/0=p). در جدول شماره 1 ميانگين نمرات پيشآزمون و پسآزمـون در هـر دو گـروه آموزشـي ديـدهمي شود. مي انگين نم رات پ س آزم ون ب ا پ يشآزم ون در گ روه وب كوئـست را نـشان داد (0001/0=p). ايـن اخ تلاف در گروه سـخنراني نيـز معنـادار بـود (0001/0=p). اخـتلافنمرات پسآزمون با پيشآزمون به عنوان ميـزان يـادگيريهر فرد تلقي گرديد. با توجه به تعداد سؤالات آزمونها اينميزان عددي بين 0 تا 30 را شامل ميشد. ميـانگين نمـره
-59419-501877

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید


دیدگاهتان را بنویسید