Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:13 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

این پژوهش در نهالستان تلوکلا واقع در استان مازنـدران انجـامشد که از لحاظ مختصات جغرافیایی در طول 53 درجه شرقی وعرض 37 دقیقه و 36 درجه شـمالی واقـع شـد ه و ارتفـاع آن ازسطح دریاي آزاد 120 متر میباشد. نهالستان تلوکلا در مجاورت جاده ساري- سمنان قرار گرفته و در سال 1361 بهمنظور تـأمیننهال بـراي عرصـههـاي جنگـلکـاري شـرکت چـوب و کاغـذمازندران احداث شد و سالانه حـد ود 4 میلیـون اصـله نهـال ازانواع گونههاي پهنبـرگ و سـوزنی بـرگ تولیـد مـیکنـد (4).
بررسیهاي انجام شده روي آمار و اطلاعات هواشناسـی کـه ازایستگاههاي هواشناسی ریگ چشمه و تجـن جمـع آوري شـد،نشان میدهد که متوسط حـداکثر دمـا در گـرمتـرین مـاه سـال(مرداد ماه)، 4/27 درجه سانتیگـراد و متوسـط حـداقل دمـا درسردترین ماه سال (بهمن ماه) 2 درجه سـانتی گـراد اسـت. ایـنمنطقه در مجموع با 848 میلیمتر بارنـدگی سـالانه داراي آب وهوایی معتدل و مرطوب میباشد. pH خاك منطقه مورد مطالعـه3/7 میباشد (4). همچنین خاك نهالستان تقریباًتقریبا یکنواخت بـوده و داراي بافت لومی رسی شنی بـوده و بـهطـور کلـی در گـروهخاكهاي رسی لومی با بافت متوسط قرار دارد (1).
روش پژوهش و جمعآوري دادهها

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

بهمنظور دستیابی به اهداف این تحقیق، کاشت قلمـه هـاي کلـنصنوبر(488P. euramericana )در نهالستان تلوکلا انجام شـد .براي بررسی میزان تولید زیستتوده کلن مورد نظر، قلمـه هـاییبه طول 25 سانتیمتر و داراي حداقل 3 جوانـه پایـا (17 و 18) تهیه گردید و در اسفند ماه سال 1391، قلمههـا بـا 3 تکـرار درکرتهاي 1×1 متر مربع کاشته شـدند . در هـر کـرت تعـداد 25قلمه و در مجموع تعداد 75 قلمه در 3 کرت کاشته شـد ند. لازم بهذکر است که کرتها از نظر شرایط خاك، آبیاري و مبـارزه بـاعلفهاي هرز از شرایط یکسـانی برخـوردار بودنـد و در طـولفصل رویش آبیاري کرتهـا بـهصـورت بـارانی و 3 تـا 4 بـاردرهفته و هر بار بهمدت دو ساعت انجـام شـد. در پایـان فصـلرویش در دي ماه سال 1392، میزان تولید زیسـت تـوده در هـریک از کـرت هـا انـدازهگیـري شـد. بـراي انـدازهگیـري میـزانزیستتوده، در هر کرت تعداد 10 نهال بهطور تصادفی مشـتملبر دو طبقه قطري موجود (2–1/1، 1–0 سانتیمتر) بهطور کامل و با ریشه از خاك خارج شـده و در کیسـههـاي پلاسـتیکی بـهآزمایشگاه منتقل شدند (29). از هر طبقـه قطـري بـا توجـه بـهتعداد و توزیع قطري پایههاي موجود پس از یکسال بهترتیـبحداکثر 24 و 6 پایه براي نمونهبرداري تخریبی انتخـاب شـدند(7 و 29). در تحقی ق حاض ر ع لاوه ب ر زیس تت وده ه وایی ،زیستتوده زیرزمینی (ریشه) نیز براي مـدل سـازي رشدسـنجیزیستتوده کل گونه مورد مطالعه اندازهگیري شد. ریشه و ساقه نهالها از هـم جـدا شـده و پـس از جـدا کـردن گـل و لاي ازریشهها و تـوزین، بـهمـدت 48 سـاعت و بـا دمـاي 85 درجـهسانتیگراد در آون خشک شده و ضریب خشکی آنهـا محاسـبهشد (19). وزن خشک زیستتوده از حاصلضرب مجموع وزن هـر بخـش (س اقه و ریشـه ) در ض ریب خشـکی (نس بت وزن خشک به وزن تر نمونهها) بهدست آمـد . در ایـن تحقیـق بـرايتعیین مقدار ترسیب کربن واقعی زیستتوده نهـال هـاي صـنوبرضریب کربن ([PCC = [C) بهطور مستقیم محاسـبه شـد. بـرايمحاسبه ضریب کربن، پس از تعیین مقدار مشخص و مساوي از نمونههاي تکه بـرداري شـده از زیسـت تـوده هـوایی و ریشـه،نمونههاي مورد نظر ابتدا توزین شدند و سپس در کوره حرارتی قرار گرفتند. نمونههـا پـس از خاکسـتر شـدن در کـوره دوبـارهتوزین شده و با در دست داشتن وزن اولیه و وزن خاکسـترهايایجـاد شـده (نسـبت کـربن آلـی بـه مـاده آلـی) درصـد ک ربن محاسباتی یا همان ضریب کربن [C] براي هـر نمونـه بـهدسـتآمد (2 و 5).
تجزیه و تحلیل آماري
126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:13 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:13 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

بهمنظور مدلسازي زیستتـوده نهـال گونـه مـورد مطالعـه، دوویژگی قطر یقه، و ارتفاع کل نهـال هـاي صـنوبر بـراي بـرازشمدلها مورد استفاده قـرار گرفتنـد (6، 21 و 30). بـا اسـتناد بـهاینکه کاشت و داشت کلـن مـورد مطالعـه بـراي نمونـهبـرداريتخریبی مربوط به یک دوره رویشی بود، متغیـر سـن در تمـامیمدلها ثابت درنظر گرفته شد. با توجه بـه بررسـیهـاي وسـیعصــورت گرفتــه از ویژگــیهــاي مــذکور (قطــر و ارتفــاع) بــا ترکیبهاي مختلف تحت عنوان متغیرهاي ترکیـب یافتـه (6، 8، 16 و 35) در مــدلهــاي رشدســنجی مختلــف اســتفاده شــد.
مدلهاي رشدسنجی زیستتوده نهـال گونـه مـورد مطالعـه بـرمبناي حداقل مربعات مورد برازش قرار گرفتند. در ایـن تحقیـقبهمنظور مدلسازي از مدل تـوانی (Power function) بـه عنـوانمدل پایه و سپس از مدل تغییـر شـکل یافتـه لگـاریتمی (-Logtransformed model) آن استفاده شد. بـه دلیـل اینکـه پـراکنشمقادیر زیستتوده بهدست آمـده در رابطـه بـا بخـش هـوایی وزیرزمینی نهالهاي مورد مطالعه داراي ناهمگنی پراکنش بـوده ودر دامنههاي مختلف قطري و یا ارتفـاعی داراي اخـتلاف و یـاازدیاد واریانس میشوند از اینرو براي تخمین پارامترهـاي مـدلتوانی مذکور بهتر است از مدل تغییر شـکل یافتـه لگـاریتمی آناستفاده کرد (16) که در این صورت برازش آن بهصورت خطی میباشد. تبدیل لگاریتمی باعث ایجـاد خطـاي سیسـتماتیک یـاکاهش محاسباتی میشود که در نهایت در باز تبدیل با محاسـبهعامل تصحیح (Correction factor) خطاي محاسـبات برطـرفمیشود (16 و 20). از اینرو، باز تبدیل مدل لگاریتمی خطی بـااحتساب عامل تصحیح در واقع همان مدل توانی است که داراي برازش غیرخطی میباشد. عامل تصحیح با استفاده از رابطه زیـرمحاسبه شد (14 و 28):
SEE2 
CF  Exp

2 CF>1[1]
در این رابطه CF و SEE به ترتیـب ضـریب تصـحیح و اشـتباهمعیار برآورد رگرسیون میباشد. در هریک از مـدل هـاي خطـیلگاریتمی ارائه شده زیستتوده کل (YT) نهالهـاي گونـه مـوردمطالعــه از مجمــوع زیســتتــوده هــوایی (YS) و زیســتتــودهزیرزمینی (YR) بهدست میآید (27):
[2]YT g / year Exp LnY s Exp LnY R در رابطه 2، کل زیستتوده برحسب گرم در سـال محاسـبهمیشود. ترسیب کـربن سـالیانه کـل زیسـت تـوده بـا توجـه بـهرابطه 3 از مجموع ترسیب کربن سالیانه زیسـت تـوده هـوایی وزیرزمینی بهدست میآید.
Cseq Exp pccSLnYspccr LnYRg/year[3]
در رابطه بالا Cseq ترسیب کربن سالیانه زیستتوده مورد مطالعه برحسب گرم در سال ،pccs ضریب کربن محاسباتی زیستتودههــوایی برحســب درصــد وpccr ضــریب کــربن محاســباتیزیستتوده زیرزمینی برحسب درصد میباشد. بهمنظور بررسـیاختلاف معنیداري ضریب کـربن محاسـباتی بـین زیسـت تـوده هوایی پایـه هـاي مختلـف در کـرتهـاي مـورد کشـت و بـینزیس تت وده زیرزمین ی نه اله اي مختل ف گون ه م ذکور در کرتهاي مختلف از آزمون تجزیه واریانس یـک طرفـه اسـتفادهشد. همچنین بهمنظور مقایسه اختلاف معنـی داري بـین ضـریبکربن محاسباتی زیستتوده هوایی و زیرزمینی از آزمون t جفتی استفاده شد.
اعتبارسنجی هـر یـک از مـدلهـاي معرفـی شـده براسـاسآزمون t ضرایب بهدسـت آمـده، ضـریب تبیـین تصـحیح یافتـه(R2adj)، میانگین مربعات باقیمانـده هـا و عامـل تصـحیح (CF) صورت میگیرد (9، 14، 16 و 28). البته براي تبیین هر چه بهتر و مدلسازي تکمیلی معادلات رشدسنجی از مدلهـاي تجربـیمورد استفاده در اکثر مطالعات استفاده شد (16 و 28). مدلهاي ارائه شده مدلهاي خطی چند متغیره میباشند. بـراي شناسـاییهمخطی چندگانه (Multicollinearity) بین متغیرهاي مستقل از
(Collinearity diagnostic test) آزم ون تش خیص ه مخط ی
اسـتفاده ش د ک ه ب ر مبنــاي حـداقل ف اکتور ت ورم واریــانس(VIF < 10) (Variance Inflation Factor) مـدل هـاي مربوطـهداراي عدم همبستگی معنیدار بین متغیرهاي مستقل بوده که بـراین اساس داراي اعتبار محاسباتی میباشند (3). شاخص فاکتور تورم واریانس از رابطه زیر محاسبه شد.
VIF1/ 1 r  i2[4]
در رابطــه بــالا 2ri: ضــریب تشــخیص چندگانــه حاصــل ازرگرس یون 1X ب ر روي 1-k متغی ر مس تقل ب اقیمان ده اسـت.
126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:13 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:13 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

محاسبات آماري توسط نرمافزار SPSS 17.0 صورت گرفت.
126873867918Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:13 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:13 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

نتایج
ضریب کربن محاسباتی
نتایج مقایسه ضرایب کربن محاسباتی [C] اجـزاي زیسـتتـودهنهال گونه مورد مطالعـه بـا اسـتفاده از آنـالیز تجزیـه واریـانسیکطرفه نشان داد که بین ضـرایب کـربن زیسـت تـوده هـواییپایههاي مختلف در کرتهاي مورد کشت، اختلاف معنـی داري وجود ندارد (جدول 1).
همچنین نتایج نشان داد که بـین ضـریب کـربن محاسـباتیزیستتوده زیرزمینی پایههاي مختلف در کرتهاي مورد کشت اختلاف معنیداري وجود ندارد (جدول 2).
از طرفی نتایج بهدست آمده از آزمون t جفتـی حـاکی از آناست که بـین ضـریب کـربن زیسـت تـوده هـوایی و زیرزمینـینهالهاي گونه مورد مطالعه در کرتهاي مورد کشـت در سـطحکمتر از 001/0 اختلاف معنیدار وجود دارد که اختلاف میانگینو اختلاف خطاي مربوط به درصد کربن زیسـت تـوده هـوایی و زیرزمینی نیز در جدول نشان داده شده است (جدول 3).
نتــایج نشــان داد کــه میــانگین فــاکتور کــربن محاســباتی
جدول 1. نتایج تجزیه واریانس ضریب کربن محاسباتی زیستتوده هوایی
P. euramericana 488 نهالهاي صنوبر
سطح معنیداري F منبع تغییرات
0/76 ns 0/27 ضریب کربن محاسباتی
ns: عدم اختلاف معنیداري
جدول 2. نتایج تجزیه واریانس ضریب کربن محاسباتی زیستتوده زیرزمینی
P. euramericana 488 نهالهاي صنوبر
سطح معنیداري F منبع تغییرات
0/62 ns 0/48 ضریب کربن محاسباتی
ns: عدم اختلاف معنیداري
جدول 3. نتایج آزمون t جفتی مقایسه ضریب کربن محاسباتی زیستتوده هوایی و زیرزمینی نهالهاي صنوبر 488P. euramericana
سطح معنیداري t اختلاف اشتباه معیار اختلاف میانگین منبع تغییرات
0/00 27/07 0/002 0/06 ضریب کربن محاسباتی
زیستتوده هوایی و زیرزمینـی نهـالهـاي کلـن مـورد مطالعـهبـ هترتیـ ب 0016/0 ± 47/0 و 0026/0 ± 41/0 مـ یباشـــد ،بهطوريکه درصد کربن محاسباتی زیستتوده هوایی بهصـورتمعنیداري داراي بیشتر از میـانگین درصـد کـربن زیسـت تـوده زیرزمینی میباشد.
126873867918Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:13 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:13 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

مدلسازي رشدسنجی اجزا و کل زیستتودهعملیات برازش و تبیین مدلهاي محاسباتی زیستتوده خشـکنهـال گونـه صـنوبر 488P. euramericana توسـط دو متغی ر(ورودي) قطر یقه (D) و ارتفاع کل (H) بهصورت تک متغیـر وترکیبی صورت گرفت. ترکیبهاي مختلف بـه صـورت گـام بـهگام در مدلهاي مختلف وارد شدند. ابتدا فقط از متغیر قطر یقه و ارتفاع کل در مدل توانی (Y = a(x)b) استفاده شـد . معـادلاتلگاریتمی خطی حاصل از تبدیل مدل توانی برحسب قطـر یقـهطب ق پارامتره اي محاس باتی و ش اخصهـاي اعتب اري نش اندادند که مدل مربوطه بهمنظور برآورد زیستتوده خشک هوایی و وزن خشک کل زیستتوده داراي حـداکثر دقـت تخمینـی وبهترین برازش میباشد (جدول 4). علاوه بر آن، نتایج نشان دادکه براي برآورد زیستتوده خشک ریشه اگـر چـه ورودي قطـریقه بهعنوان تنها متغیر مسـتقل نسـبت بـه ارتفـاع در مـدلهـايرشدس نجی مربوط ه داراي دق ت بیش تر و ب رازش مناس بت ر میباشد ولی اختلاف دقت تخمینی بسیار ناچیز میباشد (جدول 4). همچنین نتـایج جـدول 4 نشـان داد کـه مـدل رشدسـنجیبرحسب قطر یقه براي برآورد زیستتوده کـل نهـال نسـبت بـهمدل رشدسنجی برحسب ارتفاع داراي دقت تخمینی و قطعیـتبیشتري میباشد. نتایج حاصل از آزمون t حاکی از آن است کـهدر کلیه مدلهاي ارائـه شـده در جـدول 4 ضـرایب محاسـباتی
جدول 4. نتایج تحلیلی پارامترهاي مدل لگاریتمی خطی تک متغیره (قطر و ارتفاع) براي تعیین مدل بهینه زیستتوده کل،زیستتوده هوایی و زیرزمینی نهال 488P. euramericana
مدل
هاي

رشدسنجی
اجزاي

نهال
ض
ر
ی

ب
مد
ل
a
b
Adj.R
2
RMS
SEE
CF

مدل

هاي


دیدگاهتان را بنویسید