= % ميزان رطوبت
وزن تر
[۱]
708660869442

در مرحله بعدي بذرها ي مربـوط بـه هـر درخـت بـا آب ژاول(هيپوکلريت سـديم) ضـدعفوني شـد. سـپس ۱۰۰ بـذر از هـردرخت داخل دو ظرف پتريديش و روي کاغذ صافي قرار داده،به مدت سه هفته در درون يخچال در دماي ۴ درجه سانتيگراد
۶۷
قرار گرفتند . بعد از اين مرحله اين بذرها به داخل ژرم ينـاتور بـادماي ۲۴ درجه سانتيگراد منتقل شـدند. در ايـ ن مـدت هـر دوروز يک بـار ميـ زان جوانـه زنـي بـذرها يادداشـت شـد. معيـ ار جوانهزني هم ر يـشهچـه قابـل رو يـت بـود. عـدم رويـ ت بـذرجوانهدار ط ي يک هفته بعد از آخـرين مـشاهده بـذر جوانـهزده شده ملاک پايان جوانهزني بود. سرعت جوانهزني با اسـتفاده از روش پانوار و باردواج (۳۸) و رابطه۲ بهدست آمد کـه در ا يـن فرمول Gs سرعت جوانهزني (تعداد بذر در روز)، niتعداد بـذر جوانه زده در هر شمارش، ti تعـداد روز تـا شـمارش nام بـود .
همچنين ميانگين زمان جوانهزني از رابطه۳ بهدست آمـد کـه در اين فرمول ni تعداد بذر جوانه زده در هر روز، ti روز شـمارش و n تعداد کل بـذرهاي جوانـه زده تـا روز شـمارش بـود(۳۸).
درصد جوانه زني هم از رابطه۴ ب هدست آمـد کـهn تعـداد کـلبذرهاي جوانهزده در طي دوره وN تعداد بذرهاي کاشته شـدهبود (۳۸).
67056077094

Gs in1ntii [۲] MTGs in1n tni i [۳]
Gr  Nn 100 [۴]

تجزيه و تحليل داده ها
تجزيه وتحليل داده ها با نرم افزار SPSS 19 صـورت گرفـت . در ابتدا آزمون آماري Kolmogorov – Smironov براي نرمال بـودن دادهها انجام شد. آزمايش در قالب طرح کام ﹰلا تصادف ي به صورتفاکتوريل ۲×۲×۴ انجام شد، به طوري کـه اثـر خـشکيدگي در ۴ سطح، ش يب در ۲ سطح و ارتفاع از سطح دريا در ۲ سـطح مـوردآناليز قرار گرفت. به منظور مقايسه خـصوصيات رو يـ شگاه ماننـدارتفاع از سطح دريا و شـيب رو ي صـفات بـذر و جوانـه زنـي ازآزمون t- test جفتي استفاده شد. براي مقايسه م يـانگين چنـ دتايي طبقههاي مختلف خشکيدگي و آثار متقابل نيـ ز از آزمـون دانکـناستفاده شد. همچنين بـراي تعيـين هـم بـستگي بـين پارامترهـاي مختلف بذر و جوانهزني با شرايط مح يطي و خشکيدگي بسته بـه
۶۸
ماهيت دادهها از آزمونهاي مختلف استفاده شد، بهطوري که بـين طبقههاي مختلف خشکيدگي با سا ير متغ يرها از آزمون همبستگي کندال و برا ي بقيه پارامترها از هم بستگي پيرسون استفاده شد.

نتايج
نتايج آنال يز وار يانس نشان داد که کليه پارامترها ي مورد بررسـي بذر به جز ميانگين زمـان جوانـه زنـي در شـيب هـاي مختلـف،تفاوت معن يداري با هم داشتند، اما ارتفاع از سطح در يا با هـيچ کدام از صفات مورد مطالعه و خشکيدگي بـه جـز بـا م يـانگين زمان جوانهزني با هيچ يک از صفات تفاوت معنيداري را نشانندادند (جـدول ۱). نتـايج آزمـونt- test نـشان داد کـه تمـامي پارامترهاي مورد اندازهگيري بذر مانند وزن هزار دانـه، رطوبـتبذر، درصد و سرعت جوانهزني، م يانگين تعداد بذر در مخـروطو م يانگين مدت زمان جوانـه زنـي در شـيب هـاي کـم ب يـشتر ازشيبهاي ز ياد بود (جدول ۲). همچنين نتايج مقا يـسه م يـانگين دانکن نيز نشان داد که کمترين ميانگين مدت زمـان جوانـه زنـي مربوط به درختان با خشکيدگي بالا بوده اسـت (جـدول ۳). از طـرف ديگـر مقايـسه ميـانگين نـشان داد کـه کمتـرين درصـد جوانه زنـي و م يـانگين تعـداد بـذر در مخـروط در درختـان بـاخشکيدگي بالا وجود دارد (جدول ۳).
نتايج هم بـستگي نـشان داد کـه پارامترهـاي مح ي طـي ماننـدارتفاع از سطح دريا با خصوصيات بذر مانند وزن هـزار دانـه ورطوبت بذر رابطه مثبـت و معنـيداري ضـعيفي داشـت امـا بـاصفات جوانهزني (سرعت و درصد جوانه زنـي، م يـانگين تعـدادبذر در مخروط و ميانگين زمان جوانـه زنـي) رابطـه معنـيداري نداشت. از طرف ديگر ش يب رو يشگاه با تمامي خصوصيات بذرو جوانهزني رابطه منفي و معنيداري داشت اما ا يـن ارتبـاط بـاوزن، ر طوبت و ميانگين زمان جوانـه زنـي خي لـي ضـعيف بـود. همچنين رابطه بين خصوصيات درختان مادري مانند خشکيدگي با د يگر صفات نشان داد که بين خـشکيدگي و م يـانگين مـدتزمان جوانهزني رابطه منفي و معنـيداري ضـعيفي وجـود دارد.
قطر درخت مادري نيز با وزن بذر و ارتفاع آنها با ميانگين مدت
جدول۱. نتايج آناليز واريانس (ميانگين مربعات) صفات مورد بررسي
ميانگين مربعات
ميانگين تعداد
بذر در مخروط ميانگين زمانجوانه زني سرعت جوا نهزني جوانه زني
(روز) (درصد) رطوبت
(درصد) وزن (گرم) ۳۱۷۱۹/۴۳۸** ۲/۵۱ns ۸۷۸/۹۸* ۲/۶۰* ۲۶۶/۰۴** ۲۸/۷۴** شيب (درصد)
۵۲۱۴۷/۶۱ns ۲/۶۶ns ۲۸۴/۷۵ns ۰/۵۶ns ۵۱/۶۸ns ۱/۸۴ns ارتفاع از سطح دريا (متر)
۵۰۸۱۶/۴۶ns ۴۰/۴۹* ۲۴۸/۷۹ns ۱/۲۵ns ۸۱/۵۹ns ۳/۱۷ns خشکيدگي
۲۷۷۵۲/۱۲ns ۱۰/۲۸ns ۱۴۸/۲۹ns ۰/۶۸ns ۱/۱۱ns ۰/۱۰ns شيب* ارتفاع
۲۶۵۲۳/۱۹ns ۴/۲۳ns ۱۸۸/۹۳ns ۱/۲۱ns ۶۸/۰۰ns ۴/۸۷ns شيب* خشکيدگي
۴۹۴۹۲/۴۲ns ۱/۵۶ns ۲۹۵/۶۰ns ۱/۰۰ns ۶۵/۶۳ns ۰/۴۴ns ارتفاع از سطح دريا* خشکيدگي
۴۵۵۵۵/۵۹ns ۹/۱۷ns ۴۵۵/۵۹ns ۲/۲۲ns ۲/۴۴ns ۳/۲۵ns شيب * ارتفاع * خشکيدگي
*: اختلاف در سطح ۵ درصد (P< %5) **: اختلاف در سطح ۱ درصد (ns (P< %1: عدم معني داري را نشان مي دهد.

جدول ٢. مقايسه ميانگين صفات مورد بررسي در طبقات ارتفاعي و شيب هاي مختلف
طبقات ارتفاعي (متر) طبقات شيب (درصد)
۱۶۳۰-۱۴۵۶ ۱۴۵۶-۱۲۵۶ ۴۵-۲۵ ۲۵ -۵
۳/۸a ۳/۷a ۳/۴b ۴/۲a وزن هزار دانه (گرم)
۱۸/۰۹a ۱۶/۲a ۱۴/۹b ۱۹/۰۲a رطوبت (درصد)
۵۲۲/۳a ۳۸۳/۷a ۲۷۱/۱b ۵۹۶/۳a ميانگين تعداد بذر در مخروط
۱۵/۳a ۱۳/۷a ۱۳/۰۸a ۱۵/۵a ميانگين زمان جوانهزني
۲/۳a ۲/۰۵a ۱/۶b ۲/۶a سرعت جوانهزني (روز)
۳۵/۳a ۲۷/۲a ۲۰/۴b ۳۹/۵a جوانه زني (درصد)
در هر رديف اعداد داراي حروف مشابه، از لحاظ آماري اختلاف معنيداري ندارند.

جدول ۳. مقايسه ميانگين صفات مورد بررسي در طبقات مختلف خشکيدگي

ميانگين تعداد
بذر در مخروط ميانگين زمان جوانه زني جوانه زني
(درصد) سرعت جوانهزني (روز) رطوبت
(درصد) وزن (گرم) کد خشکيدگي
۴۶۲/۷a ۱۵/۰۱a ٣١/٦٧a ۲/۱۹a ۱۷/۷۹a ٤/٠٠a ١
۴۷۴/۱a ۱۵/۹۳a ۳۳/۳۶a ۲/۱۶a ۱۶/۷۸a ۳/۹۶a ٢
۵۱۷/۷a ۱۵/۰۸a ۳۵/۲۲a ۲/۴۸a ۱۵/۳۶a ٣/٨٦a ٣
۱۸۸/۳b ۹/۳۰b ۱۵/۱۷b ۱/۵۹a ۱۷/۹۳a ۳/۱۹a ٤
در هرستون اعداد داراي حروف مشابه، از لحاظ آماري اختلاف معنيداري ندارند.

۶۹
زمان جوانهزني رابطه مثبت و معنـيداري ضـعيفي را نـشان داد(جدول ۴). همبستگي بين صفات جوانـه زنـي بـا ي کـديگر ن يـز نشان داد که وزن هزار دانه با رطوبت بذر، درصـد جوانـه زنـي، سرعت جوانهزني رابطه مثبت متوسط و با ميانگين مدت زمـانجوانهزني رابطـه مثبـت ضـعيف و بـا م يـانگين تعـداد بـذر درمخروط رابطه مثبت و قـوي نـشان داد. رطوبـت بـذر بـا کل يـه صفات جوانهزني به جز ميانگين مدت زمان جوانـه زنـي رابطـهمثبت و معنيدار متوسط نشان داد. سرعت جوانهزني با درصـدجوانهزني و م يـانگين تعـداد بـذر در مخـروط رابطـه مثبـت ومعنيداري قو ي داشت، اما با ميانگين زمان جوانه زنـي رابطـهاي نداشت. درصد جوانه زنـي بـا وزن، رطوبـت رابطـه قـوي و بـاميانگين زمان جوانهزني رابطه ضعيف و با ميانگين تعداد بذر در مخروط رابطه مثبت و معن ي دار قو ي داشت. همبستگي م يـانگين زمان جوانهزني با ميانگين تعداد بذر در مخروط نيز رابطه مثبتو معني دار ضعي ف ديده شد (جدول ۵).

بحث
آزمون جوانهزني توانا يي بالقوه جوانهزني بذر را معين م يکند وميتوان از نتايج حاصل از اين آزمون برا ي تخمين کيف يـت بـذراستفاده کرد . کيفيت بذر به عوامل مختلفي بستگ ي دارد که از آنجمله م يتوان به قوه ناميه، قدرت جوانه زنـي، وزن هـزار دانـه،رطوبت بذر، سرعت و درصد جوانهزني اشاره کـرد(۲۵). ي کـي از معيارهاي قدرت بذر برا ي جوانه زني، ذخاير بذر يا به عبارتي وزن بذر ميباشد. وزن هزار دانه يکي از معيارهاي مهـم کي فـي بذر م يباشد که ميتواند تحت تأثير عوامل مختلـف محي طـي ودرخت مادري قرار گيرد که در اين تحق يق ش يب تـأثير منفـي ومعنيداري رو ي وزن هزار دانه داشت، بهطوري که بـا افـزايش شيب وزن هـزار دانـه کـاهش ي افـت. هـر چنـد کـه در نتـايج هم بـستگي ايـ ن رابطـه ضـعيف بـود امـا در مقايـ سه م يـانگين شي بهاي پايين و شيب بالا در دو گروه جداگانه قـرار گرفتنـد.
همچنين نتا يج مقا يسه م يانگين و هـم بـستگي نـشان داد کـه بـاافزايش ش يب، سرعت و درصد جوانـه زنـي کـاهش ي افـت. در
۷۰
همين راسـتا نتـايج مـشابهي توسـط سـعيدي و همکـاران (۸) گزارش شـده اسـت. هـم چنـين بررسـي هـايي کـه روي تـوان اکولوژيک دو رويشگاه طبيعي زربين در شمال ايران انجام شـد، نشان داد درختاني که در شي بهاي کم حضور دارند نـسبت بـه درختان در شيب هاي بيشتر قرار داشتند از رو يـش مناسـب تـري برخوردار بودند (٦). در واقع عدم نگهداشت آب در ش يب هـاي زياد سبب ميگردد که رطوبت خاک کاهش يابد که ميتواند برروي کيفي ت و کمي ت ب ذر تأثيرگ ذار باش د. نتيج ه تحقي ق دورگاپـال و همکـاران (۲۱) روي بـذر Pinus wallichiana و تحقي ق کوين و آندريو(۳۲) روي گونه Bromus tectorum هـمبا تحقيق حاضر مطابقت دارد.
بـه طـورکلي درصـد و سـرعت جوانـه زنـي از مهـم تـرين اپارامترهـ ي تأثيرگـذار در جوانـه زنـي بـذر و اسـتقرار گيـاه محسوب ميشوند (۳۹) که مطابق اين تحقيق بـين سـرعت ودرصد جوانهزني با خشکيدگي رابطه معنـيداري ديـده نـشد،مطالعات هوگ و همکاران (٢٧) روي کاج مطابق نتـايج ا يـن تحقيق بود. اما ريچارد(۴۱) با بررسي که رو ي گونهQuercus rubra انجام داد نتيجه گرفت هر قدر که ميـ زان خـشک يدگي افزايش مي يابد سرعت و درصد جوانهزني کاهش مي يابد کـهدر ا ين مطالعه اگرچه نتايج همبستگي و آنـاليز وار يـانس ا يـ ن معني داري رانشان نداد اما درختان با خـشکيدگي بـالا از نظـرمقايسه ميانگين داراي درصـد و سـرعت جوانـه زنـي کمتـري نسبت به درختان سالم و با خشکيدگي کمتر بودند. بنابراين به نظر م يرسد که اگر خشکيدگي درخت ادامه يابد ميتواند بـردرصد و سرعت جوانهزني هم تأثير منف ي بگـذارد. هـمچنـين بين خشکيدگي و ميانگين مدت زمان جوانـه زنـي بـر اسـاسنتايج آناليز واريـ انس و هـم بـستگي رابطـه منفـي و معنـيدار مشاهده شد . در اين خصوص نتايج بررسي کارليک(۳۱) روي گونه سرو نقرهاي مشابه نتيجه اين تحق يق بود . زيرا زمان ي کـهبذر دچار خشکيدگي و کمبود رطوبت است، رطوبت موجوددر خاک را زودتر جذب کرده و مـدت زمـان جوانـه زنـي آنپايين ميآيد (۱۶). يکي ديگر از عـواملي کـه مـيتوانـد روي خصوصيات بذر تأثير مهم ي داشته باشد، سن درختان است کـهدر اين تحقيق با افزايش قطر، وزن هزار دانه نيز افـزا ي ش يافتـهبود، هرچند که اين ارتباط قوي نبود . نتايج نجفـي و همکـاران(۱۰) نيز مطابق اين نت يجه بود. همچنـين در ايـ ن تحق يـ ق قطـردرختان با خصوصيات جوانهزني بذر ارتباط معنيداري نداشتکه اين حاکي آن است که سن درختان رو ي جوانه زني نهال هاي حاصل از آنها تأثيري نداشته است. اسپبهدي و همکاران (۲) نيز مشاهده نمودند که سن درختان بارانک روي جوانهزني بـذر درخزانه تعيين کننده نيست.
جدول ۴. هم بستگي بين خصوصيات رويشگاه و درختان مادري با صفات جوانهزني
ارتفاع درخت( متر) قطر (سانتي متر) خشکيدگي شيب (درصد) ارتفاع از سطح دريا (متر)
۰/۱۳ns ۰/۳۲** -۰/۱۵ns -۰/۳۹** ۰/۳۰** وزن (گرم)
۰/۰۳ns ۰/۲۲ns -۰/۰۰۵ns -۰/۱۸* ۰/۲۵** رطوبت (درصد)
۰/۲۰ns ۰/۱۰ns -۰/۰۵ns -۰/۵۳** ۰/۰۳ns سرعت جوانهزني (روز)
۰/۲۴ns ۰/۲۰ns -۰/۲۱ns -۰/۷۲** ۰/۱۴ns جوانه زني (درصد)
۰/۳۵* ۰/۱۶ns -۰/۲۷* -۰/۲۹** ۰/۱۲ns ميانگين زمان جوانهزني
۰/۱۸ ns ۰/۲۱ ns -۰/۲۰ ns -۰/۷۴** ۰/۱۴ns ميانگين تعداد بذر در مخروط
*: اختلاف در سطح ۵ درصد (٥P< %) **: اختلاف در سطح ۱ درصد (۱ns (P< %: عدم معني داري را نشان مي دهد.

جدول ۵. هم بستگي بين صفات بذر و جوانهزني با يکديگر
ميانگين تعداد بذر در مخروط ميانگين زمان جوانه زني جوانه زني(درصد) سرعت جوانهزني
(روز) رطوبت (درصد) وزن (گرم)
۱ وزن (گرم)
۱ ۰/۶۵** رطوبت (درصد)
۱ ۰/۵۸** ۰/۵۶** سرعت جوانهزني (روز)
۱ ۰/۹۱** ۰/۵۱** ۰/۶۷** جوانه زني (درصد)
۱ ۰/۳۵** ۰/۱۶ ns -۰/۲۱ns ۰/۳۶* ميانگين زمان جوانهزني
۱ ۰/۳۴* ۰/۹۶** ۰/۸۸** ۰/۴۷** ۰/۹۸** ميانگين تعداد بذر در مخروط
*: اختلاف در سطح ۵ درصد (٥P< %) **: اختلاف در سطح ۱ درصد (۱ns (P< %: عدم معني داري را نشان مي دهد.
عوامل مؤثر بر بهبود جوانهزني بذرها، شانس موفقيـ ت نهـال را از نظر کمي و کيفي و نيـ ز اسـتقرار بهتـر آنهـا در عرصـه هـاي جنگلکاري افزا يش ميدهد. نتايج همبستگي خصوصيات بذر بايکديگر نشان دادند که سرعت و درصد جوانـه زنـي بـه ميـ زان زيادي و نيز م يانگين زمان جوانهزني تا حـدي تـابع وزن هـزاردانه م يباشد. اگرچه وزن هزار دانه در بذر تع يينکننـده قـدرتحياتي بذر نيست، اما به ميزان ز يادي بيانگر اين است که تا چهحد گ ياه در زمان رسيدن دانه توانسته است مـواد غـذايي را بـهبهترين شکل ذخيره نما يد. اگر بذرها ي درشتتر بتوانند زودتـر
۷۱
جوانه بزنند اين عامل يک برتر ي محسوب ميشود. ايـ ن بـدانمعني است که بذرها ي درشتتر توانستهاند مواد غذايي بيشتري از زم ين جذب کرده و به عمل کربنگ يـري زودتـر اقـدام کننـد(۱۱). نتايج بيانگر آن است که بذرهاي بزرگ تر توانا يي بيشتري بـراي جوانـه زنـي دارنـد و از آنجـايي کـه رشـد اوليـه گيـاه، بهخـصوص در عرصـه هـاي طب ي عـي، بـستگي بـه ميـ زان مـواد ذخي ره اي در ب ذر دارد، ب ذرها ي س نگين بهت ر جوان ه زده و پايههاي قو يتري تول يد م يکنند. اين نکته در مورد اصـلاحنـژادگونههاي جنگل ي بس يار حائز اهميت خواهد بود. به عق يده دلوچ(۱۸) و پولوک و روس (۴۰)، هر چه ذخيـ ره غـذايي بـذر (وزن هزار دانه ) کمتر باشد، جوانهزدن بذرها با مشکل مواجه شـده ودر صورت رشد، نهـال هـاي ضـعيفي بـهوجـود خواهنـد آورد. اهميت ارتباط بين وزن هـزار دانـه و خـصوصيات جوانـه زنـي توسط محققين زيادي گزارش شده است (۱۲، ۱۴، ۱۷ و ۳۶).
رطوبت بذر نيز از عوامل تأثيرگذار روي جوانهزني اسـت وبه عنوان يک عامـل محي طـي مهـم در کنتـرل جوانـه زنـي بـذرشناخته شده است که مقدار آن بستگي به تغييرات ف يزيولوژيکي و پاتولوژ يکي بذر دارد. نوسـانات رطوبـت بـذر مـضر بـوده وميتواند خسارات ي را به بار آورد (۲۰). از آنجـايي کـه رطوبـتباعث افزايش سوخت و ساز و تنفس در گياهان م يشـود (۴) و اگر گ ياهي از رطوبت کاف ي برخوردار نباشد، قادر به سـوخت وساز کاف ي نخواهد بود و قدرت کافي برا ي جوانهزني را نخواهدداشت(۳۶). در اين تحقيق ن يز با افزايش رطوبت بذر، درصـد وسرعت جوانهزني بذرها افزا يش يافت. از آنجا يي که بذر زربين ارتودکس بوده (۲۳) و در مقابل کاهش رطوبت مقاوم است، امـابا وجود اين مقاومت، داشتن مقدار کمي رطوبت در سنين اول يه رشد برا ي بقا ي بس ياري از گونههاي جنگل ي مهم و حياتي است (۱۶). زيرا داشتن رطوبت کافي باعث بـالا بـردن واکـنش هـاي متابوليکي و هورموني سلول ميشود و توليد و فعاليت آنز يمهـاو در نتيجه سنتز پروتئين ا فزايش م ييابد و در نهايت روي رشدتأثير م يگذارد. به طور کلي فرا يند جذب رطوبت باعث افزايش فعاليت هـاي متـابوليکي درون بـذر و هيدراتـهشـدن بـذر و در
۷۲
نهايت افزا يش جوانهزني بذر ميشود (۳۴). در تمام ي گونههاي گياهي اگر پتانسيل جذب آب کاهش يابـد، جوانـه زنـي انجـامنشده و يا به تأخير مي افتد (۴۶).
در تحق يقي که طبري و رضاييپور(۹) روي گونـه بلنـدمازوانجام دادند مشاهده نمودند که با کاهش رطوبت موجود در بذرسرعت جوانهزني و ميانگين زمان جوانهزني نيز کـاهش يافـت . اشتون و لارسون(۱۳) با بررسي رطوبت روي سرعت جوانه زني بلوط و الوانينـژاد و همکـاران (۳) بـا بررسـي رو ي محتـواي رطوبتي بذر بلوط ايراني به نتايج مـشابهي رسـيدند. هـمچنـين احمدلو و همکاران(۱) با بررسـي تـنش آبـي رو ي گونـه کـاجبروسيا به اين نت يجه رسـيدند کـه بـا کـاهش رطوبـت سـرعتجوانهزني کاهش يافته بود . بويداک و همکاران(۱۵) بـا بررسـي جوانه زني روي گونه Pinus brutia نتيجه گرفتند که با افـزا يش رطوبت سرعت جوانهزني افزا يش يافت، ز يرا رطوبـت سيـ ستم داخلي بذر را فعال نموده و باعث سرعت جوانهزني مـيشـود . نتايج همچنين نشان داد که افزايش زمان جوانـه زنـي تـا حـدي تأثير مثبت روي درصد جوانهزني دارد. سـولا و همکـاران (۴۳) نيز گزارش نمود که با افزايش زمان جوانه زني Pinus radiata، درصد جوانـه زنـي افـزا ي ش يافتـه اسـت. امـا نتـايج جـوزف وهمکاران(۲۶) برخلاف گزارش هاي د يگر نشان داد بـا افـزايش زمان، درصد جوانـه زنـي گونـه Cupressus atlantica کـاهشمي يابد که اين ممکن است به دليل تغييرات فيزيولوژيکي باشـدکه در بذر رخ مي دهد و سبب ميگردد تا نتايج متفاوت شود.
با توجه به نتايج اين تحق يق عوامل اکولوژيکي که ب يـشترين تأثير را روي جوانهزني بذر گونـه زربـين داشـته اسـت، شـيب رويشگاه م يباشد. از طرف ديگر با توجه به پايين بودن درصـدجوانهزني اين گونه (حدود ۳۰ درصد ) بهتر است براي حفظ واحياي اين گونه در منطقه مورد مطالعه بذرهاي از درختاني کـهدر ش يبهاي کـم قـرار دارنـد، جمـعآوري شـود . در ضـمن ازآنجاکه وزن هزار دانه بالا، نشاندهنده خصوص يات بهتر بنيه بذرو قوه ناميه بوده است، جمعآوري بذرهاي درشت و دار اي قـوهناميه بالا براي جنگل کاري و نيز نگهـداري در بانـک ژن بـراي
اين گونه در اين منطقه توصيه م يشود. همچنـين بـا توجـه بـه منطقه م ي تواند تا حدي در انتخاب درختان بـا بـذر سـنگينتـراينکه يک رابطه ضعيفي بين وزن هزار دانه بذر با قطـر درخـت مؤثر باشد.
وجود داشت، بنابراين جمعآوري بذر از درختان قطورتر در اين

منابع مورد استفاده
۱. احمدلو، ف .، م . طبري و ب. بهتري. ۱۳۹۰. اثر تنش آبي بر برخي صـفات فيزي ولـوژيکي بـذر کـاج حلـب و کـاج بروسـيا. مجلـهزيست شناسي ايران ۲۴(۵):۷۲۸- ۷۳۶.
۲. اسپهبدي، ک.، ح. ميرزايي ندوشن، م. طبري، م . اکبري نيا و ي. دهقان شورک ي. ۱۳۸۳. بررسي اثـر سـن پا يـه هـاي مـادري و سـالکاشت در روياندن بذر بارانک. مجله جنگل و صنوبر ۱۱(۴): ۵۱۹- ۵۳۸.
۳. الوانينژاد، س .، م . طبري، م . تقوايي، ک. اسپهبدي و م. حمزهپور. ۱۳۸۷. بررسي اثر محتواي رطوبتي بذر بر جوانه زنـي و بنيـ ه بـذربلوط ايراني (Quercus brantii Lindl.). مجله جنگل و صنوبر ۱۶(۴): ۵۷۴- ۵۸۲.
۴. پورطوسي. ن.، م. ح. راشد محصل و ا. ايزدي دربند . ۱۳۸۷. تعيين دماها ي کارد ينـال جوانـه زنـي بـذرهاي خرفـه، سـلمه و علـفخرچنگ. مجله پژوهشهاي زراع ي ايران ۶(۲): ۲۵۵-۲۶۱.
۵. جزيرهاي، م. ح. ۱۳۸۱. جنگلکاري در .خشکبوم انتشارات دانشگاه تهران.
۶. حسيني. س. م. ۱۳۷۹. تعيين توان اکولوژيک رو يشگاههاي سوزني برگان بومي شمال ايران. رساله دکتر ي، دانشکده منـابع طبي عـي، دانشگاه تربيت مدرس، ۱۶۳ ص.
۷. زارع، ح. ۱۳۸۱. گونه هاي بومي و غير بومي سوزني برگ در اي .ران انتشارات موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع کشور، تهران.
۸. سعيدي. م.، ع . احمدي، ک . پوستيني و م. ر. جهانسوز. ۱۳۸۶. ارزيابي ويژگ يهاي جوانه زني ژنوتيپ هاي مختلف گنـدم در شـرايط تنش اسمز ي و همبستگي آنها با سرعت سبز شدن و مقاومت به خشکي در شرايط مزرعهاي. مجله علـوم و فنـون کـشاورزي ومنابع طبيعي ۱۱(۱):۲۸۱-۲۹۳.
۹. طبـري کوچـک سـرايي، م. و م. ارضـ يي پـور. ۱۳۸۸. بررسـي اثـر کـاهش رطوبـت بـذر بـر وي ژگـياهـ ي جوانـه زنـي بلنـدمازو
(Quercus astaneifolia C.A.Meyer.). مجله جنگل و فرآورده هاي چوب (منابع طبيع ي ايران) ۶۲(۳):۲۸۹- ۲۹۹.
۱۰. نجفي، ف.، ک. اسپهبدي و م. قربانلي. ۱۳۸۶. تأثير رويشگاه و مورفولوژ ي پايه هاي مادر ي رو ي برخ ي خصوصيات فيزيولوژي بذر افرا پلت. مجله پژوهش و سازندگي در منابع طبيعي ۷۷: ۱۴۹- ۱۵۴.
۱۱. هلم لامپر. ۱۳۸۶. تکنولوژي بذر. انتشارات دانشگاه تهران.
.21 Akbari, GH. A., M. Ghasemi Pirbalouti, M. NajafAbadi Farhani and M. Shahverdi. 2004. Effect of harvesting time on soybean seed germination and Vigor. Agronomy 6: 9-18.
.31 Ashton, M. and B. Larson. 1996. Germination and seedling growth of Quercus (section Erythrobalanus) across openings in a mixed- deciduous forest of southern New England. Forest Ecology and Management 80(1-3):
81-94.
.41 Baskin, J. M. 1989. Temperature requirements for after ripening in seeds of nine winter annuals. Weed Research
26: 375-380.
.51 Boydak, M., H. Duruk, F. Tulku and M. Alikoulu. 2003. Effects of Water Stress on Germination in Six Provenances of Pinus brutia Seeds from Different Bioclimatic Zones in Turkey. Agriculture and Forestry 27: 91-97.
.61 Copeland, L. O. and M. B. Donald. 1995. Seed Science and Technology. 3rd ed., Chapman and Hall, New York and Londan.
.71 Cordazzo, C. V. 2002. Effect of seed mass on germination and growth three dominant specie in Southern Brazilian
coastal dunes. Brazilian Biology 62: 427- 435.
۷۳
.81 Delouche, J. C. 1980. Environment effect on seed development and seed quality. Horticulture Science 15(6): 13-18. 19. Despland, E. and G. Houle. 1997. Aspect influences cone abundance within the crown of Pinus banksiana Lamb.
Trees at the limit of the species distribution in northern Québec (Canada). Ecoscience 4: 521-525.
.02 Draper, S. R. 1985. International Rules for seed testing. Seed Science and Technology 13: 342- 343.
.12 Durgapal, A., A. Pandey and L. M. S. Palni. 2002. The use of rhizosphere soil for improved establishment of conifers at nursery stage for application in plantation programmers. Sustainable Forestry 15(3): 57-73.
.22 Farooq, M., S. M. Barsa and A. Wahid. 2006. Priming of field-sown Rice seed enhances germination, seedling establishment, allometry and yield. Plant Growth Regulation 49: 285-294.
.32 Friday, J. B. 2000. Seed Technology for Forestry in Hawaii. Cooperative Extension Service 3(4): 24- 30.
.42 Gharineh, M. H., A. Bakhshandeh and K. Ghasemi- Golezani. 2004. Vigor and seed germination of wheat cultivar in Khuzestan environmental condition. Agriculture 27: 65- 76.
.52 Gonzalez, A., A. Schneiter, N. R. Riveland and B. Jonson. 1994. Response of hybrid and open pollinated safflower to plant population. Agronomy 86(6):1070-1079.
.62 Gozef, L., R. Zamola and M. Hoder. 2004. Applying plant facilitation to forest restoration. Ecological Applying 14(3): 1128-1139
.72 Hoog, D. B., S. C. Gregory and T. Boekhout. 1993. Needle browning and dieback of Scots Pine in northern Britain. Sustainable Forestry 14(1): 13-27
.82 ISTA. 1993. International rules for seed testing. Seed Science and Technology 21: 211- 288.
.92 Jayasankar, S. 1998. Evaluation of provenances for seedling attributes in Teak (Tectona grandis INN.F.). Silvae Genetica 48: 3-4.
.03 Jurkis, V. 2005. Eucalypt decline in Australia and a general concept of tree decline and dieback. Forest Ecology and Management 2(15): 1-20.
.13 Karlik, J. 2003. Cypress tree problems. Environmental Horticulture. Environmental Science 661: 622- 628.
.23 Kevin, J. and R. Andrew. 2001. Seed aging, delayed germination and reduced competitive ability in Bromus tectorum. Plant Ecology 155: 237- 243.
.33 Khan, M. L. 2003. Affect of seed mass on seedling success in Artocarpus heterophyllus L. a tropical tree species of north- east India. Acta Oecologia 25: 103- 110.
.43 Lopez, M., J. M. Humara, A. Casares and J. Majada. 2000. The effect of temperature and water stress on laboratory germination of Eucalyptus globulus Labill. Seeds of different sizes. Annals of Forest Science 57(3): 245-250 35. McKell, C. M. 1972. Seedling vigor and seedling establishment. PP. 76-87. In: Younger V. B. and C. M. McKell (Eds.), The Biology and Utilization of Grasses. Academic Press, USA.
.63 Miller, G. L. E. 1993. Forage and grain yields of wheat and triticale affected by forage management practices. Crop Science 33: 1070-1077.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

.73 Neophytou, CH., G. Palli, A. Douvani and F. A. Aravanopoulos. 2007. Morphological differentiation and hybridization between Quercus alnifolia Poech and Quercus coccifera L. (Fagaceae) in Cyprus. Silvae Genetica 56: 1-7
.83 Panwer, P. and S. D. Bhardwaj. 2005. Handbook of Practical Forestry. Agrobios, INDIA.
.93 Ping, L. and M. Fing. 2005. Progress and Prospects in research of an exotic invasive species. Eupatorium adenophorum Spreng. Plant Ecology 29(6): 1029- 1037
.04 Pollock, B. M. and E. E. Roos. 1992. Seed and seedling vigor in relation of crop growth and yield. Plant Growth Regulation 11: 249- 255
.14 Richard, H. W. 1991. Water potential and embryonic axis viability in recalcitrant seeds of Quercus rubra. Annals of Botany 67: 43-49
.24 Rawat, B. S., C. M. Sharma and S. Gairola. 2008. Variability in Cone and Seed Characteristics and Germination Behaviour in Various provenances of Himalayan Cypress (Cupressus torulosa Don). The Indian Forester 134 (11): 199- 215.
.34 Solla-Gullón, F., M. Santalla, C. Pérez-Cruzado, A. Merino and R. Rodríguez-Soalleiro. 2008. Response of Pinus radiata seedlings to application of mixed wood-bark ash at planting in a temperate region: Nutrition and growth. Forest Ecology and Management 255(11): 3873-3884.
.44 Tilki, F. and C. U. Alptekin. 2005. Variation in acorn characteristics in provenances of Quercus aucheri Jaub, et Spach and provenance, temperature and storage effects on acorn germination. Seed Sceince and Technology 33: 441- 447.


دیدگاهتان را بنویسید