لپتینحداکثر اکسیژن مصرفیمردان چاق
مقاله پژوهشی
6886-405849

تأثیر هشت هفته تمرین هوازی بر سطوح لپتین سرم، شاخصهای آنتروپومتریک وحداکثر اکسیژن مصرفی مردان چاق غیرفعالپژمان معتمدی 1، حسین نیک رو 2، کیوان حجازی 2،*
اس تادیار، گ روه فیزیول وژی ورزش، دانش کده تربی ت بدن ی و عل وم ورزش ی، دانش گاه خوارزم ی ته ران، ته ران، ای ران
دانشــجوی دکتــری تخصصــی، گــروه فیزیولــوژی ورزش، دانشــکده علــوم ورزشــی، دانشــگاه فردوســی مشــهد، مشــهد، ایــران
نويس نده مس ئول: کی وان حج ازی، دانش جوی دکت ری تخصص ی، گ روه فیزیول وژی ورزش ،دانش کده عل وم ورزش ی، دانش گاه فردوس ی مش هد، مش هد، ای ران. ایمی ل: [email protected]
چکیده
مقدم ه: لپتی ن، از ژن چاق ی تولی د ش ده، نق ش کلی دی در تنظی م وزن دارد و ب ه عن وان هورم ون ض د چاق ی بی ان میش ود. ه دف از ای ن مطالع ه بررس ی تأثی ر هش ت هفت ه تمری ن ه وازی منتخ ب ب ر س طوح لپتی ن س رم، ش اخصهای آنتروپومتری ک و حداکث ر اکس یژن مصرف ی م ردان چ اق اس ت.
روش کار: تعــداد 20 آزمودنــی در دو گــروه تجربــی) 10 نفــر( و کنتــرل) 10 نفــر( بــه روش نمونهگیــری در دس ترس و هدفمن د انتخ اب ش دند. برنام ه تمری ن ه وازی ش امل 8 هفت ه تمرینـات ه وازی ب ود ک ه در هــر هفتــه 3 جلســه و هــر جلســه بــه مــدت 45 دقیقــه بــا شــدتی معــادل 55 تــا 60 درصــد حداکثــر ضرب ان قل ب ذخی رهای اج را ش د. پی ش از ش روع و در پای ان دوره تمری ن ه وازی، س طوح لپتی ن س رم ،
مقدمه
1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

بــا وجــود پیشــرفت های مــداوم در عرصــه فنــاوری، صنعــت ،گس ترش روز اف زون ش هر نش ینی و نی ز کاه ش فعالی ت بدنـی ،چاقــی و عــوارض مربــوط بــه آن روز بــه روز جایــگاه مهمتــری را در عرص ه برنامهری زی کلان بهداش تی کش ور مییابن د. چ را ک ه چاقــی بطــور آشــکار بــا بــروز بیماریهــای متعــددی همچــون بیماریه ای قلب ی عروق ی، دیاب ت، اخت لال در چربیه ای خ ون ،فش ار خ ون ب الا و کب د چ رب ارتب اط دارد] 1[. چاق ی ب ه س بب پیامده ای فـراوان و ایج اد مش کلات مختل ف در بی ن م ردم ب ه عنــوان یــک عامــل مســتعد کننــده بیمــاری و همچنیــن یکــی از عل ل مـرگ و می ر در جوام ع ام روزی ش ناخته ش ده اس ت] 2[. در همی ن راس تا، ش ناخت س ازوکارهای مرتب ط ب ا ب روز چاق ی از اهمی ت خاص ی ب ر خ وردار اس ت ک ه یک ی از ای ن م وارد ش ناخت نقــش هورمــون نویافتــه لپتیــن می باشــد کــه در ســالهای اخیــر ب ه نق ش آن در چاق ی، ب ه وی ژه چاق ی در دوران کودک ی و بل وغ م ورد توج ه خاص ی ق رار گرفت ه اس ت] 3[. لپتی ن پروتئین ی 261 اس ید آمین ه ای اس ت] 4[، ک ه ب ه عن وان ژن چاق ی ش ناخته ش ده اس ت و از باف ت چرب ی ترش ح میش ود] 5, 6[. لپتی ن وزن ب دن و تع ادل ان رژی را توس ط گیرندهه ای خ ود در هیپوتالام وس تنظی م میکنــد] 7[، نمایانگــر میــزان ذخیــره چربــی در بــدن اســت] 4, 6[ و در اف راد چـاق تمایـل ب ه غ ذا خ وردن را کاه ش میده د . غلظتهــای لپتیــن بــا چاقــی افزایــش و بــا از دســت دادن وزن کاهــش مییابــد. امــا پاســخ افــراد بــه لپتیــن در جهــت کاهــش وزن متف اوت می باش د، ه ر گ رم باف ت چرب ی زی ر جل دی، لپتی ن ســرمی بیشــتری را نســبت بــه دیگــر ذخیرههــای چربــی مــورد اســتفاده قــرار میدهــد. مطالعــات انســانی نشــان داده اســت کــه اف راد چ اق ب ه عل ت مقاوم ت ب ه لپتی ن اندروژن ی، س طوح لپتی ن بالات ری دارن د. ای ن ام ر ناش ی از ناتوان ی لپتی ن ب رای عب ور از س د خ ون – مغ ز و نقصپی ام رس انی ب ه گیرن ده لپتی ن می باش د 8][. در ی ک مطالع ه نش ان داده ش ده اس ت ک ه غلظ ت س رمی لپتی ن وابس ته ب ه نمای ه ت وده ب دن ب وده و تغیی رات هورمونه ا تیروئی دی تأثی ر ب ر ترش ح ای ن هورم ون از باف ت چرب ی ن دارد 9][. همچنی ن اخت لالات لپتی ن س بب افزای ش اس تعداد چاق ی می ش ود و نتای ج تحقیق ات نش ان داده اس ت ک ه افزای ش لپتی ن عام ل ش روع زود هن گام چاق ی در جون دگان و انس ان اس ت] 3[.
فعالیته ای ورزش ی، روش ی مناس ب ب رای کاه ش درص د چرب ی بــدن، نمایــه تــوده بــدن و نتیجتــاً کاهــش وزن و چاقــی اســت و همچنیــن بــرای تنظیــم بلنــد مــدت وزن بــدن اهمیــت دارد چــرا کــه تــا حــد قابــل ملاحظــهای میــزان متابولیــک در حالــت اســتراحت را افزایــش میدهــد] 10[؛ بنابرایــن می توانــد بــه روش ه ای مختل ف س طوح س رمی لپتی ن را تح ت تأثی ر ق رار ده د.
مطالع ات نش ان میه د، تمرین ات ورزش ی کوت اه م دت کمت ر از 60 دقیق ه، ب ر تولی د و ترش ح لپتی ن تأثی ر ن دارد] 11[. واکن ش لپتیــن درپــی زمانهــای بلنــد مــدت فعالیــت ورزشــی بیشــتر از 60 دقیقــه مــورد بررســی قــرار گرفتــه اســت و محققــان اظهــار نمودنــد کــه بــه طــور کلــی تمرینــات ورزشــی می توانــد چگالــی لپتیــن شــبانه روزی را پاییــن آورد امــا زمان هــای طولانی تــر ورزشــی و تمریناتبلنــد مــدت، ســطوح لپتیــن را بیشــتر دچــار کاه ش می نمای د ک ه احتم الاً ب ه دلی ل ب ر ه م خ وردن تع ادل ان رژی اس ت] 12[. در ای ن زمین ه، ایپ ک س ی و هم کاران) 5102( ب ا بررس ی اث ر 12 هفت ه تمری ن ه وازی ب ا ش دت 60 ال ی 57 درص د ضرب ان قل ب ذخی ره ای ک ه ه ر جلس ه 45 دقیق ه ب ه ط ول میانجامی د ب ه ای ن نتیج ه رس یدند ک ه تمری ن ه وازی منجرب ه کاه ش معن ی دار مقادی ر آدیپونکتی ن، لپتی ن، نس بت دور کم ر ب ه باس ن و درص د چرب ی ب دن در پای ان دوره تمرین ی می ش ود؛ و ارتب اط معن ی داری مثبت ی بی ن مقادی ر لپتی ن و نمای ه ت وده بــدن و درصــد چربــی بــدن آزمودنیهــا در ایــن پژوهــش دیــده ش د] 5[. در مقاب ل، اوزکان و هم کاران) 2015( اث ر دو ن وع برنام ه تمری ن ه وازی ب ه م دت 16 هفت ه و ه ر هفت ه 4 جلس ه را ب ر هورمونه ای مترش حه از باف ت چرب ی در 40 زن غیرفع ال میانس ال م ورد بررس ی ق رار دادن د. آنه ا ب ه ای ن نتیجه رس یدند ک ه وزن و درص د چرب ی ب دن در پای ان دوره کاه ش معن ی دار یاف ت؛ س طوح آدیپونکتی ن افزای ش معن یدار داش ت؛ ام ا تغیی ر معن ی داری در س طوح لپتیـن و گرلی ن در پای ان دوره مش اهده نش د] 13[. ه ر چن د مطالع ات فراوان ی در م ورد غلظ ت لپتی ن س رم و ارتب اط آن ب ا نمای ه ت وده ب دن ص ورت گرفت ه اس ت ام ا ب ه عل ت دخال ت عواملــی همچــون شــدت، زمــان و نــوع فعالیتهــای ورزشــی و ش رایط جس مانی، جن س و س ن اف راد م ورد آزم ون و همچنی ن نتایــج ض د و نقیــض مطالع ات پیش ین بــه تحقیقــات وس یعتری بــرای تأییــد و صحــت یافتههــای گذشــته نیــاز اســت. همچنیــن ،از آنجــا کــه مطالعــات همهگیــر شناســی در داخــل کشــور نشــان میدهــد کــه جمعیــت زیــادی از جوانــان در مــرز اضافــه وزن و چاقــی هســتند و ســبک زندگــی بیتحرکــی را دنبــال میکننــد؛ بنابرای ن مطالع ه روی نمونهه ای ایران ی دارای اضاف ه وزن و چ اق و در پ ی آن بررس ی و اثب ات اث رات س ودمند فعالیته ای ورزش ی در تغیی ر کیفی ت زندگ ی و راندم ان کاری، بی ش از پی ش اهمی ت مییاب د. در ای ن راس تا، پژوهش گر در ای ن مطالع ه درص دد بررس ی اث ر هش ت هفت ه تمری ن ه وازی برمقادیـر لپتی ن، ش اخص های آنتروپومتری ک و حداکث ر اکس یژن مصرف ی م ردان چ اق غیرفع ال اس ت.
روش کار
آزمودنی ها
ای ن تحقی ق از ن وع نیم ه تجرب ی ب ا ط رح پی ش آزم ون و پ س آزمــون بــود کــه دو گــروه تجربــی و کنتــرل مــورد مقایســه قــرار گرفتن د. نمون ه آم اری ای ن تحقی ق ش امل 20 نف ر م ردان چ اق بــا دامنــه ســنی 20 تــا 24 ســال و نمایــه تــوده بدنــی بــالای 03 کیلوگ رم ب ر مت ر مرب ع بودن د ک ه ب ه روش نمونهگی ری انتخاب ی در دس ترس و هدف دار انتخ اب ش دند. در مرحل ه نخس ت، آزمودنیه ا ب ا ماهی ت و نح وه اج رای پژوه ش آش نا ش دند و ب ر اس اس اینکه هم کاری و ش رکت در پژوه ش ب ه ص ورت داوطلبان ه ب ود؛ آنه ا فــرم رضایــت نامــه را امضــا نمودنــد. معیارهــای ورود بــه مطالعــه ش امل: س الم ب ودن براس اس پرسش نامه تندرس تی، ع دم مص رف دارو، عــدم اســتعمال دخانیــات و عــدم شــرکت در هیــچ برنامــه تمرین ی حداق ل 2 م اه پی ش از ش رکت در برنام ه تمرین ات ای ن تحقی ق ب ود. س پس م ردان چ اق ب ه ط ور تصادف ی در دو گ روه تجرب ی) 10 نف ر( و گ روه کنت رل) 10 نف ر( دس تهبندی ش دند. در ای ن تحقی ق س طح فعالی ت جس مانی اف راد ب ا اس تفاده از پرس ش نام ه ارزیاب ی فعالی ت جس مانی کی زر مش خص ش د] 41[.
تنسنجی
69047949720035

1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

بــرای ارزیابــی ویژگیهــای آنتروپومتریــک بــه ترتیــب طــول قــد ب ا قدس نج سـکا )س اخت کش ور آلم ان( ب ا حساس یت 5 میل ی متــر، محیــط باســن و کمــر بــا متــر نــواری )مابیــس/ ژاپــن( بــا حساســیت 5 میلــی متــر و وزن بــه وســیله تــرازوی دیجیتــال کمپانــی Beurer آلمــان )مــدل PS07-PS06( اندازهگیــری ش د. س پس ب رای اندازهگی ری درص د چرب ی ب دن ب ا اس تفاده از کالیپ ر ن وع لافی ت از دو نقط ه )س ه س ر ب ازو و س اق پ ا( اس تفاده شــد. اندازه گیریهــا از ســمت راســت افــراد طــوری گرفتــه شــد ،ک ه در س ه س ر ب ازو چی ن پوس تی وس ط آن در قس مت خلف ی و در س اق ه م در ضخیم تری ن ناحی ه س اق در قس مت داخ ل س اق می زان ضخام ت چرب ی زی ر پوس تی ثب ت ش د. ب ا ق رار دادن آن در فرم ول لومان-اس لاتر می زان درص د چرب ی ب دن بدسـت آم د )معادل ه 1(. از تقس یم محی ط کم ر ب ه محی ط باس ن، نس بت دور کم ر ب ه باس ن) WC( و از تقس یم وزن ب دن ب ر مج ذور ق د ب ه مت ر) BMI( ب ر حس ب کیلوگ رم ب ر مت ر مرب ع ب ه دس ت آم د .جهــت اندازهگیــری دور کمــر بــه باســن، محقــق دور کمــر را بــا ی ک ن وار مت ری در کمتری ن نقط ه )بی ن انته ای پایین ی قفس ه س ینه و ن اف( و دور باس ن در عریض تری ن مح ل )روی کف ل( ب ر حســب ســانتی متــر اندازهگیــری شــد. تمامــی انــدازه گیریهــا در حال ی انج ام ش د ک ه ش رکت کنن دگان از چه ار س اعت قب ل آزم ون از خ وردن و آش امیدن خ ودداری ک رده و حت ی الام کان مثان ه، مع ده و روده آنه ا تخلی ه ش ده ب ود.
1+ )جم ع دو نقط ه س ه س ربازو و س اق پ ا برحس ب میلیمت ر( ×
0/735 = درص د چرب ی: معادل ه 1خون گیری
در ای ن تحقی ق نمونهه ای خون ی در 48 س اعت پیـش از ش روع تمرین ات و 48 س اعت بع د از آخری ن جلس ه تمری ن جم ع آوری شــد. نمونهگیــری در بیــن ســاعات 8 الــی 9 صبــح در آزمایشــگاه از ســیاهرگ دســت چــپ هــر در وضعیــت نشســته و در حالــت اســتراحت انجــام شــد. بــرای تعییــن میــزان اندازهگیــری مقــدار ســرمی لپتیــن بــه روش الایــزا و بــا اســتفاده از کیــت کازابایــو س اخت کش ور ژاپ ن تعیی ن ش د.
حداکثر اکسیژن مصرفی
در ایــن تحقیــق ســطح اکســیژن مصرفــی بیشــینه) VO2max( از آزمــون زیــر بیشــینه یــک مایــل) 1600 متــر( راه رفتــن بــرآورد ش د؛ ب ه ط وری ک ه مس افت ی ک مای ل را ب ا حداکث ر س رعتی ک ه میتوانس تند راه رفتن د. م دت زم ان ط ی ش ده آزم ون ب ه دقیق ه و تع داد ضرب ان قل ب در دقیق ه پ س از اتم ام دوی دن ثب ت ش د و ب ا اضاف ه ک ردن جن س )م رد 1، زن 0( وزن ب ه کیلوگ رم و س ن ب ر حس ب س ال ب ه فرم ول، اکس یژن مصرف ی بیش ینه از طری ق معادل ه زی ر محاس به ش د.
)تع داد ضرب ان قل ب 5/11( – )زم ان اج رای آزم ون 224( – )جنس
595/5( + )سن 7/25( – )وزن 20/02( + 2/5696 = VO2maxبرنامه تمرينی
پروت کل تمرین ی ش امل هش ت هفت ه تمرین ات ه وازی ب ود ک ه در ه ر هفت ه س ه جلس ه و ه ر جلس ه ب ه م دت 45 دقیق ه اج را ش د .
38
مجله ارگونومی، دوره 5، شماره 1، بهار 1396معتمدی و همکاران

برنام ه تمرین ی ش امل گ رم ک ردن عموم ی ب ه م دت 5 دقیق ه )راه رفت ن، دوی دن ن رم، ح رکات کشش ی و جن ش پذی ری(؛ اج رای تمرین ات ه وازی ب ه م دت 30 دقیق ه ب ا ش دتی مع ادل 55 ت ا 60 درص د حداکث ر ضرب ان قل ب ذخی ره ای روی دس تگاه تردمی ل ب ود. ش دت تمری ن ب ه وس یله ضرب ان س نج) POLAR/ فنلان د( کنت رل ش د. در پای ان ه ر جلس ه تمری ن ورزش ی ب ه م دت 01 دقیقــه بازگشــت بــدن بــه حالــت اولیــه و ســرد کــردن )دویــدن آهســته، راه رفتــن و حــرکات کششــی( انجــام می شــد. در پایــان ط رح )پ س از هش ت هفت ه( مش ابه ش رایط پی ش آزم ون دوب اره تمــام اندازه گیریهــا انجــام و دادههــا جمــع آوری شــد. همچنیــن ،گــروه شــاهد هیــچ فعالیتــی در طــول دوره تحقیــق نداشــتند و غیرفع ال بودن د ) همچنی ن قب ل از مطالع ه حاض ر، ش یوه زندگ ی غیرفع ال داش تند.(روش آماری
در پای ان مرحل ه اجرای ی پژوه ش، دادهه ای جم ع آوری ش ده ب ا کم ک ن رم اف زار SPSS نس خه 16 تجزی ه و تحلی ل ش دند. پ س از تأیی د نرم ال ب ودن توزی ع نظ ری دادهه ا ب ا اس تفاده از آزم ون آم اری کلوموگ روف اس میرنوف و همگن ی واریانسه ا توس ط آزم ون لــون، بــرای مقایســه میانگینهــای درونگروهــی و بینگروهــی بــه ترتیــب از آزمــون آمــاری تــی اســتیودنت در گروههــای وابســته و ت ی مس تقل اس تفاده ش د و ب رای تعیی ن معن یداری نتای ج، س طح )50/0 > P( ب ه عن وان ضابط ه تصمیمگی ری در نظ ر گرفت ه ش د.
یافته ها
مش خصات گ روه تجرب ی و کنت رل در ج دول ش ماره ی ک نش ان داده شدهاس ت. ب ر اس اس ج دول ش ماره دو، هش ت هفت ه برنام ه تمری ن ه وازی منج ر ب ه افزای ش معن یداری در حداکث ر اکس یژن مصرف ی م ردان چ اق غیرفع ال) 10/0 = P( ش د. نتای ج نش ان داد ،پــس از هشــت هفتــه تمریــن هــوازی ســطوح ســرمی لپتیــن در م ردان چ اق غیرفع ال گ روه تجرب ی کاه ش معن یدار داش ته اس ت )700/0 = P(. همچنیــن بــر اســاس نتایــج ایــن جــدول، تغییــرات وزن) 200/0 = P(، نمایــه تــوده بــدن) 300/0 = P(، درصــد چربــی ب دن) 200/0=P( و نس بت دورکم ر ب ه باس ن) 310/0 = P( در پای ان دوره تمریــن هــوازی کاهــش معنــیدار را نشــان داد. میانگینهــای بیــن گروهــی در متغیرهــای وزن) 100/0 = P(، نمایــه تــوده بــدن )100/0 = P(، درصــد چربــی بــدن) 840/0 = P(، نســبت دورکمــر ب ه باس ن) 400/0 = P( و حداکث ر اکس یژن مصرف ی) 100/0 = P( در بی ن دو گ روه تجرب ی و کنت رل تف اوت معن یدار داش ت. ام ا در س طح لپتی ن س رمی تف اوت معن یداری بی ن دو گ روه تجرب ی و کنت رل مش اهده نش د) 50/0 < P(؛ ه ر چن د نتای ج پیشآزم ون و پسآزمــون کاهــش را در گــروه تجربــی نشــان داد.
جدول 2: مقایسه تغییرات میانگینهای درونگروهی و بینگروهی در سطوح لپتین، ترکیب بدن و حداکثراکسیژن مصرفی مردان چاق غیرفعال
گروه هاپیش آزمون )استاندارد(میانگین و انحراف پس آزمون )استاندارد(میانگین و انحراف تغییرات
درون گروه* بین گروه*
وزن )کیلوگرم(†0/001
تجربی92/7 ± 71/8999/7 ± 27/89†0/002
کنترل83/5 ± 169/5014/6 ± 36/880/086

نمايه توده بدن )کیلوگرم برمتر مربع(†0/001
تجربی43/2 ± 31/3145/2 ± 15/31†0/003
کنترل22/3 ± 76/3030/3 ± 87/300/086
درصد چربی بدن )درصد(†0/048
تجربی49/2 ± 05/3657/2 ± 81/35†0/002
کنترل84/4 ± 13/3877/4 ± 07/380/370
نسبت دور کمر به باسن )سانتی متر(†0/004
تجربی89/0 ± 88/081/0 ± 84/0†0/013
کنترل54/0 ± 93/067/0 ± 94/00/194
مترمربع در حداکثراکسیژن دقیقه(مصرفی )کیلوگرم بر †0/000
تجربی57/1 ± 40/3731/1 ± 20/39†0/000
کنترل05/1 ± 30/3722/1 ± 20/370/678
لپتین )نانوگرم برمیلی لیتر(0/740
تجربی05/1 ± 00/1287/0 ± 90/10†0/007
کنترل87/0 ± 10/1239/1 ± 20/110/108
جدول 1: میانگین و انحرف استاندارد مشخصات فردی شرکت کنندههای دو گروه در شرایط پیش آزمون
گروه هامتغیرها )انحراف معیار ± میانگین(
سن )سال(قد )سانتی متر(وزن )کیلوگرم(نمايه توده بدن )کیلوگرم/مترمربع(
تجربی) 10 نفر(33/1 ± 70/2146/6 ± 169/3092/7 ± 71/8943/2 ± 31/31
کنترل) 10 نفر(71/1 ± 60/2133/5 ± 169/5083/5 ± 169/5022/3 ± 76/30
† معنی دار بودن * معنی داری در سطح 50/0 < P
1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

* مقادیر بیانگر مقدار P-Value هستندبحث
69047949720035

1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017


دیدگاهتان را بنویسید