دانشــیار، گــروه آموزشــی بهداشــت حرفــهای و ارگونومــی، دانشــکده بهداشــت، دانشــگاه علــوم پزشـکی تبری ز، تبری ز، ای ران
دانش جوی کارشناس ی ارش د ارگونوم ی، گ روه آموزش ی بهداش ت حرف های و ارگونوم ی، دانش کده بهداش ت، دانش گاه عل وم پزش کی تبری ز، تبری ز، ای ران
9058414707

نویســنده مســئول: ایمــان دیانــت، دانشــیار، گــروه آموزشــی بهداشــت حرفــهای و ارگونومــی ،دانش کده بهداش ت، دانش گاه عل وم پزش کی تبری ز، تبری ز، ای ران. ایمی ل: [email protected]
چکیده
مقدمــه: اهمیــت طراحــی محصــولات مختلــف بدلایــل اقتصــادی و همچنیــن تغییــر دیدگاه هــای کاربــران ،سیاس ت گذاری ه ا و نیازه ای قانون ی در ط ی س ال های اخی ر افزای ش چش مگیری داش ته اس ت. متناس ب ب ا ایـن تغیی رات، عل م ارگونوم ی نی ز ب ه عن وان یک ی از مهمتری ن عل وم تأثی ر گ ذار در زمین ه طراح ی محص ولات از نظ ر برق راری تناس ب بهین ه بی ن کارب ر و محص ول، رش د و توس عه یافت ه اس ت. ه دف از ای ن مطالع ه بررس ی مهمتری ن ملاحظ ات و رویکرده ای مختل ف س نتی و جدی د ارگونوم ی در طراح ی محص ولات و همچنی ن چالش ها و محدودیت ه ای پی ش رو در ای ن زمین ه ب وده اس ت.
جس تجو مح دود ب ه مق الات انگلیس ی زب ان ب ا مت ن کام ل و منتش ر ش ده در ژورناله ای Peer Review بی نس الهای 1990 ت ا 2015 ب ود.

یافتهه ا: مقایس ه رویکرده ای س نتی و جدی د ارگونوم ی در طراح ی محص ول نش ان میده د ک ه رویکرده ایجدی د ب ا در نظ ر گرفت ن جنبهه ا و جزئی ات بیش تری از تعام ل کاربر-محص ول و زمین ه کارب رد، ب ه طراح اندر انتخ اب ی ک م دل بهین ه از محص ول کم ک میکنن د. ملاحظ ات ارگونومیک ی در رابط ه ب ا طراح ی تولیــد محصــولات نیــز شــامل جنبههــای مهندســی، عوامــل روانی-اجتماعــی و در نظــر گرفتــن قابلیتهــا محدودیته ای کارب ران و محص ولات جه ت برق راری تناس ب بهین ه بی ن کارب ر و محص ول میباش ند.
نتیجــه گیــری: ب ه نظ ر میرس د ک ه در دنی ای ام روزی دیگ ر اکتف ا ب ه روش ه ای س نتی ب ه تنهای ی نمیتوان د متضم ن موفقی ت ی ک محص ول در ب ازار، بخص وص در مقی اس جهان ی و ب رای طی ف وس یعی اکارب ران باش د. ب ه عب ارت دیگ ر، لح اظ ک ردن جنبهه ای مختل ف فن ی )از نظ ر تعام ل کارب ر ب ا محص ولو حقوق ی )محی ط زیس ت، توس عه پای دار، صرف ه اقتص ادی و…( ک ه در رویکرده ای جدی د ارگونوم ی مط رح میش وند میتوان د ب ه عن وان راه ح ل اصلاح ی و تکمیل ی جه ت موفقی ت محص ولات در ب ازار و همچنی نبهب ود کیفی ت محص ولات از دی دگاه ارگونومیک ی م ورد توج ه ق رار گیرن د. هرچن د ک ه ب رای رس یدن ب ه ای نه دف ممک ن اس ت متخصصی ن ارگونوم ی ب ا چالش های ی مواج ه باش ند، ول ی ارائ ه ارگونوم ی ب ا کیفی ت مطاب ق ب ا اص ول علم ی و ب ه روز ش ده توس ط ایش ان در طراح ی محص ول میتوان د ب ه عن وان ی ک راه ح لمؤث ر ب رای غلب ه ب ر ای ن چالش ه ا در نظ ر گرفت ه ش ود. تمامی حقوق نشر برای دانشگاه علوم پزشکیهمدان محفوظ است.
روش کار: جســتجوی مقــالات از طریــق بانکهــای اطلاعاتــی و موتورهــای جســتجو نظیــر Ergonomics Abstracts، Pubmed/Medline، Web of Science، Science Direct، ScopusوGoogle Scholar و کلی د واژهه ای طراح ی، محص ول، ارگونومی ک، روشه ای طراح ی و رویکرده ای طراح ی ص ورت گرف ت .
مقدمه
اهمی ت طراح ی محص ولات مختل ف بدلای ل اقتص ادی و همچنی ن تغییــر دیدگاه هــا و اولویت هــای کاربــران، سیاســت گذاری هــا ،توس عه پای دار و نیازه ای قانون ی در ط ی س الهای اخی ر افزای ش چش مگیری داش ته اس ت] 3-1[. تحقیق ات انج ام ش ده در رابط ه ب ا طراح ی محص ولات را ش اید بت وان در دو زمین ه جداگان ه م ورد بررســی قــرار داد. یکــی از ایــن زمینههــا مربــوط بــه روانشناســی مهندســی میباشــد کــه تمرکــز اصلــی در ایــن زمینــه بــر روی مســائل ایمنــی و قابلیــت اســتفاده محصــولات میباشــد. زمینــه دیگــر تحقیقــات مربــوط بــه طراحــی صنعتــی می باشــد کــه در ایــن زمینــه مســائل روانشــناختی کاربــر نقــش اساســی را ایفــا میکنــد. در زمینــه طراحــی صنعتــی مفاهیــم احســاس رضایــت در اســتفاده از محصــولات بــه طــور خــاص مطــرح میشــود] 4[.
مهم تریــن معیارهــای طراحــی محصــولات مصرفــی عبارتنــد از: ایمنــی، قابلیــت اســتفاده، کاربرپســند بــودن، دوســتدار محیــط زیســت بــودن و قابلیــت بــالای عرضــه در بــازار. عامــل قابلیــت اس تفاده) Usability( در طراحـی محص ولات از اهمی ت خاص ی برخ وردار اس ت. محص ولات مصرف ی بای د دارای قابلی ت یادگی ری آس ان، اس تفاده کارآم د، قابلی ت ب ه خاطرس پاری آس ان، رضای ت ذهنــی و احتمــال خطــای پاییــن در اســتفاده از محصــول توســط کارب ر را داش ته باش ند. ع لاوه ب ر اینه ا، ابع اد جدی دی در رابط هبــا طراحــی محصــولات نظیــر طراحــی عاطفــی) Emotionaldesign( و تعامــل لــذت بخــش) Pleasurable interaction(نی ز در س الهای اخی ر م ورد توج ه ق رار گرفت ه اسـت] 3, 5[.
روشهــای ارگونومیکــی زیــادی بــرای طراحــی محصــولات وجــود دارد. ایــن روشهــا بــه طراحــان کمــک میکننــد تــا مشــخصات محص ول را تعیی ن و همچنی ن نمونهه ای اولی ه آزمایش ی آنه ا را ارزیاب ی کنن د. در گذش ته، نق ش ارگونومیس ت ه ا فراه م ک ردن و تفســیر دادههــای مربــوط بــه کاربــران و رفتــار و شــناخت آنهــا بــود] 6, 7[. هرچنــد کــه ایــن امــر در درجــه اول بــرای کســب اطمین ان از ایم ن ب ودن محص ول، قابلی ت اس تفاده ب الا و س هولت یادگیــری و اثــر بخشــی محصــول بــود، ولــی رعایــت ایــن مــوارد بــه تنهایــی لزومــأ متضمــن موفقیــت محصــول در بازارهــای رقابتــی بــزرگ نمی باشــد. ایــن امــر بویــژه در حــوزه محصــولات مصرفــی دارای اهمیــت زیــادی می باشــد چــرا کــه در مــورد ایــن محص ولات، احس اس و جنب ه تجرب ی مرتب ط ب ا ظاه ر، زیبای ی و جذابیــت تصویــر محصــول و تناســب آن بــا شــیوه زندگــی کاربــر تضمی ن کنن ده موفقی ت آن محص ول میباش د] 10-8[. بنابرای ن ،ارگونومیســت هــا بایســتی تحلیلهــا و تفســیرهایی بــا جزئیــات ب الا در م ورد تأثی ر جنبهه ای گس ترده تعام لات کارب ر ب ا ای ن محصــولات را ارائــه دهنــد] 6, 7[.
طراحــی محصــولات از نقطــه نظــر ارگونومــی را شــاید بتــوان بــه دو حیط ه محص ولات ب ا کارب رد ش غلی ی ا حرف ه ای و محص ولات مصرف ی تقس یم بن دی نم ود. محصولات ب ا کارب رد ش غلی/حرفه ای شــامل آن دســته از محصولات ی اس ت ک ه بــه صــورت تخصص ی در مش اغل مختل ف م ورد اس تفاده ق رار م ی کیرن د و محص ولات مصرفــی )کــه شــامل طیــف وســیعی از محصــولات میباشــند( نیــز بیشــتر مصــارف خانگــی و تفریحــی دارنــد. تفاوت هــای زی ادی بی ن کارب ران در محی ط ش غلی و غی ر ش غلی )خانگ ی و تفریح ی( وج ود دارد. ب ه عن وان مث ال، ناهمگون ی جامع ه کارب ری محص ولات مصرف ی در مقایس ه ب ا محص ولات در محیطه ای ش غلی بس یار زی اد میباش د. همچنی ن، کارب ران محص ولات مصرف ی ب ر خــلاف کاربــران محصــولات در محیطهــای شــغلی بــر اســاس قابلیتهایشــان انتخــاب نشــدهاند و هیچگونــه آمــوزش رســمی بــه آنهــا در اســتفاده از محصــولات داده نمی شــود. عــلاوه بــر اینهــا ،انتخ اب وظای ف در اس تفاده از محص ولات مصرف ی توس ط خـود کاربــر تعییــن میگــردد و هیچگونــه نظارتــی بــر عملکــرد ایــن کاربــران انجــام نمیگیــرد و از ایــن رو هیچگونــه بازخــوردی از عملکــرد آن کاربــران دریافــت نمیگــردد. بنابرایــن، بــا توجــه بــه م وارد مذک ور ب ه نظ ر میرس د ک ه ام کان اص لاح و تغیی ر رفت ار کارب ران محص ولات مصرف ی در هن گام اس تفاده از ای ن محص ولات بســیار محــدود بــوده و در نتیجــه طراحــی ایــن محصــولات بــه عن وان مهمتری ن عام ل تاثیرگ ذار ب ر تعام ل اولی ه بی ن کارب ر و محصــول محســوب می شــود] 11[.
بنابرای ن ب ا توج ه ب ه م وارد ف وق و اهمی ت مس اله، تحقی ق حاض ر بــه منظــور بررســی مهمتریــن ملاحظــات و رویکردهــای مختلــف ســنتی و جدیــد ارگونومــی در طراحــی محصــولات و همچنیــن چالشـها و محدودیته ای پی ش رو در ای ن زمین ه ص ورت گرف ت.
روش کار
جس تجوی مق الات در ای ن مطالع ه از طری ق بانکه ای اطلاعات ی و موتورهای جس تجو نظی ر /Ergonomics Abstracts، PubmedMedline، Web of Science، Science Direct، Scopus و Google Scholar و کلیــد واژه هــای ،design، product ergonomic، design procedures و design approaches ص ورت گرفـت. جس تجو مح دود بـه مق الات انگلیس ی زبـان ب ا متــن کامــل و منتشــر شــده در ژورنالهــای Peer Review بیــن س الهای 1990 ت ا 2015 ب ود. همچنی ن، ب ه منظ ور یافت ن س ایر مطالع ات مرتب ط، مناب ع مق الات یاف ت ش ده نی ز م ورد بررس ی قــرار گرفــت. در نتیجــه ،42 مقالــه کــه معیارهــای ورود بــه ایــن مطالع ه را داش تند، انتخ اب و م ورد مطالع ه ق رار گرف ت.
یافته هانیاز به طراحی
1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

تمامــی طراحی هــای محصــولات بــا شناســایی یــک نیــاز شــروع می ش ود. ای ن نی از ممک ن اس ت ش امل تعیی ن قابلیت ه ا ب رای تولیــد یــک محصــول جدیــد و یــا تعییــن اصلاحــات مــورد نیــاز ب رای بهب ود ی ک محص ول موج ود در ب ازار باش د. درک نیازه ای کارب ران در ای ن مرحل ه از طراح ی ب رای دس تیابی ب ه ی ک طراحی مناســب و بــا قابلیــت اســتفاده بــالا از اهمیــت زیــادی برخــوردار اس ت. ب رای درک نیازه ای کارب ران میت وان اطلاع ات م ورد نی از را بــه صــورت مســتقیم از خــود کاربــران و از طریــق روش هایــی نظی ر مصاحب ه و ی ا نظرس نجی بدس ت آورد و ی ا اینک ه ب ه روش غی ر مس تقیم اطلاع ات م ورد نی از را از طری ق پ ردازش اطلاع ات حاص ل از تعام ل نظی ر ح وادث کارب ری، جراح ات و ی ا خطاه ا در اس تفاده از محص ول جم ع آوری ک رد و از آنه ا در جه ت بهب ود طراحیه ای آین ده اس تفاده نم ود. طراح ی ی ک محص ول جدی د و ی ا اص لاح طراح ی ی ک محص ول بیش تر ب ر اس اس درک روش نی از نیازهــا و خواســتههای کاربــران صــورت میگیــرد] 21-41[.
1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

طراحی ارگونومیک
روشه ای ارزیاب ی ارگونومیک ی )اع م از روش ه ای کیف ی و کم ی( در اصــل ابزارهــای تحلیلــی هســتند کــه اطلاعــات ســودمندی را در رابطــه بــا قابلیتهــا و واکنــش کاربــران بــه متغیرهــای ویــژه طراح ی ارائ ه میدهن د، ول ی خ ود ب ه ط ور مس تقیم منج ر ب ه ارائــه راه حلهــای طراحــی نمیگردنــد. طراحــی نیازمنــد ادغــام توانایی هــای انســان و تکنولــوژی بــه منظــور دســتیابی بــه ابــزار کارب ردی و یکپارچ ه میباش د. ب رای دس تیابی ب ه ی ک طراح ی خ وب، بایس تی ش کاف بی ن تجزی ه و تحلیله ا و ادغ ام تواناییه ا از بیــن بــرده شــود تــا از ایــن طریــق اطلاعــات ارگونومیکــی بــه ایدههــای طراحــی کاربــر محــور تبدیــل شــوند] 15[. در انتخــاب یــک روش ارگونومیــک توســط طــراح بایســتی چندیــن عامــل در نظ ر گرفت ه ش وند. از جمل ه ای ن عوام ل می ت وان ب ه محدودی ت زمانــی، تخصــص تحلیلگــر، نــوع دادههــای مــورد نیــاز )خطــا ،ح رکات ب دن کارب ر و…( و مراح ل فراین د طراح ی محص ول اش اره ک رد.
مفه وم طراح ی عب ارت از ایدهه ای طراح ی قاب ل اج را میباش د .تبدیــل نیازهــای طراحــی بــه مفهــوم طراحــی نیــاز بــه برنامــه طراح ی دارد. برنام ه طراح ی نی ز ش امل بی ان اه داف و راهه ای رس یدن ب ه ای ن اه داف میباش د. طراح ی اولی ه محص ول ش امل طراحــی روی کاغــذ و یــا شــبیه ســازی کامپیوتــری محصــول میباش د. در طراح ی اولی ه محص ول، وضعی ت ظاه ری محص ول بــرای تیــم طراحــی و کاربــران تشــریح گردیــده و ســپس درک کاربــران از آن طراحــی تعییــن میگــردد. معمــولأ بــرای طراحــی یــک محصــول، چندیــن مــدل مختلــف بــر اســاس معیارهــای متفــاوت تعامــل کاربر-محصــول پیشــنهاد میگــردد] 16[. ســپس متخصصیــن ارگونومــی بــا تجزیــه و تحلیــل مدلهــای مختلــف طراحــی یــک محصــول و بــا در نظــر گرفتــن جزئیــات مختلــف تعام ل کاربر-محص ول، ب ه طراح ان در انتخ اب ی ک م دل بهین ه از بیــن مدلهــای مختلــف پیشــنهادی کمــک میکننــد. ایــن امــر کــه اصطلاحــأ رویکــرد سیســتمی) System approach( یــا رویک رد کل نگ ر) Holistic approach( نامی ده می ش ود، یک ی از خصوصی ات ب ارز و وج ه تمای ز عل م ارگونوم ی از س ایر عل وم مرتب ط ب ا طراح ی محس وب می ش ود] 3[. همچنی ن، لازم اس ت ک ه جامع ه ه دف ک ه طراح ی ب رای آنه ا ص ورت میگی رد نی ز ب ه ط ور مؤث ر و فراگی ر در ای ن فراین د ش رکت داده ش وند] 71[.
تجزیــه و تحلیــل تعامــل کاربــر- محصــول از جملــه زمینههــای تخصصــی ارگونومــی محســوب میشــود و اطلاعــات حاصــل از آن کــه میتوانــد شــامل کاهــش زمــان تعامــل، کاهــش خطاهــا ،افزای ش رضای ت کارب ر و بهب ود قابلی ت اس تفاده محص ول باش د ،بــه طراحــان اجــازه میدهــد تــا نقــاط قــوت و ضعــف محصــول را شناس ایی کنن د. البت ه در ای ن مرحل ه بایس تی اس تانداردهای طراح ی و ایمن ی مرتب ط ب ا محص ول و تعه دات قانون ی در قب ال محصــول نیــز در نظــر گرفتــه شــود] 4, 41[.
علام ت طراح ی ارگونومی ک ب ر روی محص ولات اع م از محص ولات ســخت افــزاری و نــرم افــزاری و از ســاده ترین محصــولات تــا پیچیده تری ن آنه ا بیانگ ر بهب ود قابلی ت اس تفاده آنه ا میباش د .طراح ی ارگونومی ک محص ولات همچنی ن بیانگ ر عم ق و کیفی ت تفکــر در طراحــی دارد. محصــولات بــا طراحــی ارگونومیکــی ،مناســب ترین وســایل بــرای رســیدن بــه اهــداف اســتفاده از آن محص ول محس وب میش وند. اه داف اس تفاده از محص ول ش امل برق راری تناس ب بهین ه ب ا کارب ر از نظ ر ابع اد، توانای ی، انتظ ارات و مهارتهــا می باشــند. از جملــه تفاوتهــای عمــده محصــولات بــا طراحــی ارگونومیــک بــا ســایر محصــولات می تــوان بــه ایــن نکت ه اش اره ک رد ک ه محص ولات ب ا طراح ی ارگونومی ک نتیج ه عملک رد نظ ام من د اص ول و دان ش ارگونوم ی در فراین د طراح ی و تولی د ای ن محص ولات میباش د. وج ود خلاقی ت در طراحیه ای ارگونومی ک ب ه عن وان ی ک نی از اساس ی طراح ی در نظ ر گرفت ه میشــود و بایســتی حداقــل چهــار جنبــه عملکــردی، ایمنــی ،قابلی ت اس تفاده و عاطف ی را پوش ش ده د] 81[.
وظیف ه متخصصی ن ارگونوم ی آن اس ت ت ا ب ه شناس ایی نیازه ای خ اص ی ک طراح ی ب رای جامع ه کارب ران مختل ف )نظی ر جامع ه کاربــری جــوان، بزرگســال، کــودک، افــراد مســن، ناتــوان و زنــان ب اردار و…( کم ک کنن د. هنگام ی ک ه ی ک محص ول آم اده ورود ب ه ب ازار میش ود، متخصصی ن ارگونوم ی نق ش مهم ی در تعیی ن نیازهــای آموزشــی و اســتفاده صحیــح از آن محصــول را دارنــد .اس تفاده صحی ح از محص ولات اغل ب نیازمن د مجموع ه ای از اس ناد و مــدارک ماننــد کتابچههــای راهنمــای کاربــر میباشــد] 6, 7[. می ت وان ب ا اج رای برخ ی اقدام ات، تعام ل موثرت ری بی ن کارب ر و محص ول برق رار ک رد. ب ه عن وان مث ال، ارائ ه اطلاع ات مرب وط بــه آن محصــول بــه صــورت برچســب یــا دفترچــه راهنمــا یکــی از ایــن مــوارد میباشــد کــه از ایــن طریــق اطلاعــات ضــروری در رابط ه ب ا اس تفاده از آن محص ول ب ه کارب ر انتق ال داده میش ود .همچنی ن، اطلاع ات محص ول بای د قاب ل درک و س اده ب وده و در کارب ر ایج اد انگی زه نمای د ت ا بدی ن وس یله توج ه کارب ر ب ه ای ن اطلاع ات جل ب ش ده و از آنه ا اس تفاده نمای د. طراح ی محص ولات بــا ســطح تعامــل از نــوع فهرســت انتخــاب) menu-driven interface( از جملــه ســایر راه حلهــای ارگونومیکــی در ایجــاد تعام ل مؤث ر کاربر-محص ول محس وب ش ود.
روند و مدل طراحی محصولات
محصــولات مصرفــی از نظــر پیچیدگــی دارای ســطوح مختلفــی می باشــند. منظــور از ایــن پیچیدگــی، نــه پیچیدگــی فنــی بلکــه درج ه پیچیدگ ی در تعام ل کارب ر از نظ ر نیازمندیه ای ش ناختیو فیزیک ی ب ا محص ول می باش د. م دت زم ان و پیچیدگ ی فراین دطراح ی محص ولات ب ه پیچیدگ ی آن محص ولات بس تگی دارد. ب ه هــر انــدازه کــه محصــول از نظــر فنــی دارای پیچیدگــی کمتــری باشــد، مــدت زمــان مــورد نیــاز بــرای طراحــی آن محصــول نیــز کمت ر خواه د ب ود و بالعک س. در طراح ی محص ولات، ملاحظ ات ارگونومیک ی مختلف ی در نظ ر گرفت ه می ش ود. در اینج ا بایس تی متذکــر شــد کــه متخصصیــن ارگونومــی بــه طــور ذاتــی طــراح نیســتند و بنابرایــن بایســتی بــا یــک تیــم متشــکل از طراحــان و ســایر متخصصــان در طراحــی محصــولات فعالیــت کننــد. وجــود تنــوع در محصــولات از یــک ســو و تنــوع جامعــه انســانی از نظــر قابلیته ا و محدودیته ای جس می و ذهن ی از س وی دیگ ر معم ولأ باع ث افزای ش مش کلات مرب وط ب ه فراین د طراح ی جهان ی ای ن محصــولات میشــود] 19, 20[. لازم بــه ذکــر اســت کــه رونــد طراح ی محص ولات ب ه ص ورت م داوم و پای ان ناپذی ر می باشـد .ایــن بــدان معنــی اســت کــه بــه محــض اتمــام یــک طراحــی ، فعالیتهــای جدیــدی بــرای رفــع اشــکالات طراحــی موجــود و بــرای طراحیهــای آینــده شــروع میگــردد کــه اصطلاحــأ بــه آن «طراحــی تمــام نشــدنی» یــا «بهبــود مســتمر» اطــلاق میشــود .بــرای داشــتن یــک طراحــی ارگونومیــک، بایســتی اطلاعــات ارگونومیک ی مناس ب را در ه ر مرحل ه از طراح ی اضاف ه نم ود] 3[. در رابط ه ب ا مدله ای طراح ی محص ولات نی ز بایس تی متذک ر ش د ک ه تاکن ون تحقیق ات زی ادی در رابط ه ب ا اس تفاده از مدله ای مختلــف از جملــه مدل هــای فــازی) Fuzzy(، رویکــرد نــوآوری در ح ل مس اله) Innovation problem solving approach( و ی ا فراین د سلس له مرات ب تحلیل ی) Analytical hierarchy process( جه ت طراح ی محص ولات ص ورت گرفت ه اس ت] 01,
26-21[. ایــن مدلهــا بــه طراحــان کمــک میکننــد تــا از ایــن طریــق بتواننــد روش ارگونومیــک مناســب در مراحــل مختلــف طراحــی محصــول را بــه کار گیرنــد. ایــن مدلهــا را می تــوان در مراح ل مختل ف طراح ی محص ولات ک ه ش امل مراح ل زی ر میباشــند بــه کار گرفــت] 6, 7[.
مفهــوم )ایــده(: در ایــن مرحلــه مشــخصات محصــول تعییــن میگ ردد ول ی هن وز هی چ نقش ه از پی ش س اخته ای وج ود ن دارد.
طراح ی: ای ن مرحل ه در واق ع دوره زمان ی بی ن مرحل ه اول و مرحلــه ســاخت نمونــه اولیــه آزمایشــی را پوشــش میدهــد.
نمونــه اولیــه )نمونــه آزمایشــی(: نمونــه اولیــه میتوانــد در دو مــدل مختلــف ســاختاری و تحلیلــی در دســترس باشــد. نمونــه اولی ه تحلیل ی در واق ع م دل مج ازی از ی ک محص ول را نمای ش میده د. م دل س اختاری نمون ه اولی ه م دل س خت اف زاری ب وده کــه ممکــن اســت دارای کلیــه عملکــرد و ویژگیهــای ســاختاری محص ول نهای ی نباش د.
محصــول نهایــی: در ایــن مرحلــه محصــول دارای تمامــی عملکردهــا و ویژگیهــای مــورد انتظــار می باشــد.
نمونه اولیه طراحی
تعییــن مفهــوم طراحــی بــدون در نظــر گرفتــن نمونــه اولیــه طراح ی دش وار می باش د. متخصصی ن ارگونوم ی نق ش مهم ی در آزمایــش نمونههــای پیشــنهادی مختلــف طراحــی ایفــا میکننــد .بــه منظــور آزمایــش محصــول از نظــر ابعــاد و شــکل ظاهــری بایس تی ارزیابیه ای مقایس های بی ن ابع اد محص ول و معیاره ای مناس ب آنتروپومتریک ی ب رای دامن ه وس یعی از کارب ران محص ول صــورت گیــرد. ســایر ابعــاد مــورد آزمایــش میتوانــد شــامل ح دود دسترس ی، ح دود ح رکات آزادان ه و نیروه ای م ورد نی از در اســتفاده از محصــول باشــد. در ارزیابــی نمونــه اولیــه طراحــی محص ولات می ت وان از ه ر دوی نمونهه ای س خت اف زاری )یعن ی حالت ی ک ه محص ول ب ه ط ور واقع ی طراح ی ش ده باش د( و ی ا از م دل ش بیه س ازی ش ده محص ول )در محی ط ی ک ن رم اف زار مرب وط ب ه طراح ی( اس تفاده نم ود] 27, 28[. البت ه ای ن ام ر ب ه ن وع طراح ی، هزینهه ای اولی ه س اخت مدله ا و اه داف مطالع ه بســتگی دارد. آزمایــش نمونههــای پیشــنهادی اولیــه طراحــی میتوانــد شــامل ارزیابــی ســایر ویژگیهــای طراحــی بــه شــرح زی ر باش د:
طراح ی اطلاع ات نمای ش داده ش ده ب ه ص ورت مت ن، نم اد ی ا تصوی ر
اســتفاده از رنــگ، شــکل و متــن بــه خصــوص در طراحــی کنتر ل هــا
وزن محصول و مرکز جرم آن
تنظیم کنترل ها و اطلاعات نمایش داده شده
خط وط دی د و موقعی ت ق رار گی ری کارب ر نس بت ب ه محص ول در ش رایط اس تفاده
ارزیاب ی تطاب ق بی ن جانمای ی کنترله ا و نمایش گرها و انتظ ارات جامعــه کاربری.
انتظــارات کاربــران در مــورد چگونگــی کارکــرد ویژگی هــای محصــول
واکنــش کلــی کاربــران در مــورد ظاهــر محصــول، ویژگیهــا ،راحتــی و بویــژه ســهولت اســتفاده از محصــول
1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

ســهولت اســتفاده از یــک محصــول بــه تناســب بیــن ویژگیهــای محصــول و جامعــه کاربــری بســتگی دارد. بایــد بیــن ویژگیهــای محصــول و اندازه هــای آنتروپومتریکــی، بیومکانیکــی، احســاس ، تواناییهــای شــناختی و محدویتهــای کاربــران تناســب مناســبی وج ود داش ته باش د. ای ن موض وع در مواقع ی ک ه تن وع جامع ه کارب ری زی اد باش د چال ش برانگی ز اس ت. در چنین م واردی توصیه می ش ود ک ه متخصصیـن ارگونوم ی جه ت تعیی ن محدودیته ای عملک ردی محص ول، آزمای ش نمونهه ای پیش نهادی اولی ه طراح ی را در تمام ی طیفه ای دامن ه کارب ری )ص دک ب الا، ص دک پایی ن و میانگی ن( انج ام دهن د. متخصصی ن ارگونوم ی ب ه روش های زی ر میتوانن د نمونهه ای اولی ه طراح ی را م ورد بررس ی ق رار دهن د:
آزمایــش نمونــه اولیــه طراحــی روی کاغــذ کــه در آن ممکــن اســت مقایســه بیــن طراحیهــا بــا اســتفاده از مانکــن دوبعــدی آنتروپومتریکــی مــدرج صــورت گیــرد.
آزمایــش نمونــه اولیــه بــا اســتفاده از کامپیوتــر بــا اســتفاده از مانکــن ســه بعــدی مجــازی
آزمایــش نمونــه اولیــه از طریــق روش گــروه تمرکــز کــه از گروههــا اطلاعاتــی در مــورد میــزان تناســب ویژگیهــای خــاص محصــول بدســت میآیــد.
آزمایشه ای ب ه موق ع ک ه در آن کارب ران بتوانن د نمون ه اولی ه طراح ی را بررس ی کنن د] 92[.
ارزیابی قابلیت استفاده


دیدگاهتان را بنویسید