مناسب نيست
فهرست
1فصل اول: کليات پژوهش1
1.1بيان مسئله:2
1.2اهميت و ضرورت تحقيق3
1.3هدف‌هاي تحقيق3
1.3.1هدف اصلي3
1.3.2اهداف فرعي4
1.4سوالات تحقيق4
1.5فرضيه‌هاي تحقيق5
1.5.1فرضيه اصلي5
1.5.2فرضيات فرعي5
1.6متغيرهاي پژوهش6
1.6.1متغير وابسته6
1.6.2متغيرهاي مستقل6
1.7قلمرو پژوهش7
1.8تعريف مفاهيم و واژگان پرکاربرد7
1.8.1بحران7
1.8.2پدافند غيرعامل7
1.8.3شيوه‌هاي اطلاع رساني8
1.9روش پژوهش8
1.10جامعه‌آماري8
1.11پيشينه تحقيق8
1.11.1پايان نامه‌ها9
1.11.2پژوهش و مقالات10
1.11.3کتاب‌ها11
1.11.4ساير منابع15
2فصل دوم: ادبيات تحقيق17
2.1مقدمه18
2.2بخش اول – بحران19
2.2.1تعريف بحران19
2.2.2ديدگاه سنتي و جديد به بحران21
2.2.3انواع بحران21
2.2.4انواع بحران از نظر دخالت انساني21
2.2.5انواع بحران از نظر سطوح22
2.2.6انواع بحران از نظر موضوع23
2.2.7ديگر تقسيم بندي‌هاي بحران25
2.2.8مديريت بحران26
2.2.9فرآيند مديريت بحران27
2.3بخش دوم – اطلاع رساني و بحران30
2.3.1کارکرد رسانه در بحران31
2.3.2نقش اساسي رسانه‌ها در بحران32
2.3.3جايگاه رسانه در بحران33
2.3.4نقش رسانه‌ها در کاهش عوارض رواني بحران34
2.3.5رسانه‌ها و بحران‌هاي نوين35
2.4بخش سوم – جايگاه برق در رسانه‌ها36
2.4.1تاريخچه برق36
2.4.2ويژگي‌هاي عمومي صنعت برق36
2.4.3وضعيت برق در شرايط بحراني40
2.4.4نمونه اخبار در زمينه قطع برق در شرايط بحران41
2.4.5وابستگي رسانه‌ها به برق43
2.5بخش چهارم – اطلاع رساني در شرايط بحران44
2.5.1ده نکته خبري براي خبرنگاران و سردبيران در بحران45
2.5.2ارتباطات نيروهاي خبري در بحران47
2.5.3انواع ابزار هاي رايج ارتباطي47
2.5.4سامانه‌هاي اطلاع رساني عمومي و هشدار48
2.6بخش پنجم – شيوه‌هاي اطلاع رساني54
2.6.1اطلاعيه‌هاي از پيش منتشر شده54
2.6.2راديو55
2.6.3تلويزيون56
2.6.4رسانه‌هاي ديجيتال57
2.7چهارچوب نظري تحقيق58

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

2.7.1نظريه‌ي وابستگي مخاطبان58
2.7.2نظريه برجسته سازي60
2.7.3مدل ارتباطات بحران گونزالز- هررو و پرات62
2.7.4برنامه ريزي ارتباطات بحراني استراتژيک – يوسلي (????)64
2.7.5برنامه ارتباطي قبل از بحران مارش و رابينز65
2.7.6عناصر ده‌گانه برنامه ارتباط بحران زرمان ( 1995)66
2.7.7نظريه مارپيچ مثبت و منفي رسانه‌اي67
2.7.8نظريه گالتونگ درباره بحران70
2.7.9نظريه اسکوگلند و اولسن درباره ايجاد ارتباط با رسانه ها71
3فصل سوم: روش شناسي73
3.1مقدمه74
3.2روش تحقيق75
3.3جامعه آماري75
3.4جامعه نمونه و روش نمونه‌گيري75
3.5تکنيک يا ابزار جمع‌آوري اطلاعات76
3.6اعتبار يابي پرسش‌نامه76
3.7روش‌هاي آماري تحليل داده‌ها و آزمون فرضيه‌ها76
4فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده‌ها77
4.1مقدمه78
4.2بخش اول: تجزيه و تحليل توصيفي78
4.3بخش دوم: تجزيه و تحليل استنباطي122
5فصل پنجم: نتيجه‌گيري130
5.1نتيجه‌گيري131
5.2نتيجه‌گيري و تحليل131
5.3پيشنهادات135
5.3.1پيشنهادات عمومي135
5.3.2پيشنهاد براي تحقيق بعدي136
5.4محدوديت‌هاي تحقيق136
5.5منابع و مآخذ145
5.5.1منابع فارسي145
5.6منابع انگليسي148
فهرست جداول
جدول 1 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني ايجاد امکان مديريت بحران توسط رسانه‌ها78
جدول 2 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني کاهش خسارات ناشي از بحران بوسيله اطلاع رساني79
جدول 3- جدول توزيع فراواني و درصد فراواني ايجاد هماهنگي بوسيله اطلاع رساني80
جدول 4 – نمودار توزيع فراواني جدول توزيع فراواني و درصد فراواني صرفا جنبه آموزشي داشتن رسانه‌ها81
جدول 5 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني ايجاد مزاحمت رسانه‌ها در شرايط بحران82
جدول 6 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني دامن زدن رسانه‌ها به بحران83
جدول 7 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني رسانه‌ها به عنوان ارکان مديريت بحران84
جدول 8 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني ايجاد هماهنگي بين نهادها توسط رسانه‌ها85
جدول 9 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني دادن امکانات ويژه به رسانه‌ها در شرايط بحران86
جدول 10 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني رسانه‌‌ها به عنوان نخستين مراکز دريافت کننده برق87
جدول 11 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني مفيد بودن انتشار اطلاعيه‌ها، خارج از محدوده بحران88
جدول 12 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني پيش‌بيني مراکزجايگزين‌رسانه‌اي89
جدول 13 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني ايجاد مراکز رسانه‌اي متحرک90
جدول 14 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني استقرار ايستگاه‌هاي راديويي سيار91
جدول 15 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني نزديکي مرکز انتشار اخبار و اطلاعيه‌ها92
جدول 16 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني امکان استفاده از شيوه‌هاي مختلف اطلاع رساني با استفاده از پيش‌بيني شرايط93
جدول 17 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني تاثير آموزش اصحاب رسانه94
جدول 18 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني ارتباط دائم و تعامل مديران بحران و اصحاب رسانه95
جدول 19 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني آموزش مديران بحران در زمينه‌ي ارتباط با اصحاب رسانه در شرايط بحران96
جدول 20 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني تنظيم و تدوين پيش‌نويس اخبار، اطلاعيه‌ها و برنامه‌هاي آموزشي97
جدول 21 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني فراهم آوردن امکان حضور اصحاب رسانه در کانون بحران‌هاي درحال وقوع99
جدول 22 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني ميزان استفاده عموم مردم از رسانه‌هاي سنتي100
جدول 23 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني امکان استفاده از رسانه‌هاي ديجيتال101
جدول 24 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني استفاده از اطلاعيه‌هاي از پيش تکثير شده102
جدول 25 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني استفاده از راديو براي اطلاع رساني103
جدول 26 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني استفاده از تلفن همراه براي اطلاع رساني104
جدول 27 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني استفاده از تلويزيون براي اطلاع رساني105
جدول 28 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني استفاده از روزنامه‌هاي منتشر شده در ساير نقاط106
جدول 29 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني تفاوت اطلاع رساني در بحران‌هاي طبيعي با بحران‌هايي که عامل انساني دارند107
جدول 30 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني تفاوت اطلاع رساني در بحران جنگ با ساير بحران‌ها108
جدول 31 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني تفاوت اطلاع رساني در بحران‌هاي سياسي – امنيتي با ساير بحران‌ها109
جدول 32 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني تفاوت اطلاع رساني در بحران‌هاي اقتصادي با ساير بحران‌ها110
جدول 33 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني تفاوت اطلاع رساني در بحران‌هاي منطقه‌اي، ملي و بين‌المللي111
جدول 34 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني تفاوت اطلاع رساني به مخاطبان داخل منطقه بحران و خارج از آن112
جدول 35 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني تفاوت اطلاع رساني به مخاطبان خارج از منطقه بحران، همجوار با بحران و غير همجوار113
جدول 36 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني تفاوت اطلاع رساني به مخاطبان داخل بحران؛ براي مردم و مسئولين114
جدول 37 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني براساس جنسيت پاسخگويان115
جدول 38 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني براساس سن پاسخگويان116
جدول 39 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني سابقه پاسخگويان117
جدول 40 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني براساس تحصيلات پاسخگويان118
جدول 41 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني براساس رشته تحصيلي پاسخگويان119
جدول 42 – جدول توزيع فراواني و درصد فراواني براساس سمت در حوزه پدافند غير عامل120
جدول 43- جدول توزيع فراواني و درصد فراواني کارشناس پدافند يا رسانه121
جدول 44 – نتايج آزمون غير پارامتريک خي دو فرضيه شماره يک بين شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق و نگرش کارشناسان رابطه معني داري وجود دارد.123
جدول 45 – نتايج آزمون غير پارامتريک خي دو فرضيه شماره دو بين شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق و تامين برق رسانه‌ها به عنوان مراکز حساس رابطه معني داري وجود دارد.124
جدول 46 – نتايج آزمون غير پارامتريک خي دو فرضيه شماره سه بين شيوه‌ي اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق و تامين مراکز جايگزين اطلاع رساني رابطه‌ي معني داري وجود دارد.125
جدول 47 – نتايج آزمون غير پارامتريک خي دو فرضيه شماره چهار بين شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق و پيش‌بيني‌هاي اصحاب رسانه رابطه‌ي معني داري وجود دارد126
جدول 48 – نتايج آزمون غير پارامتريک خي دو فرضيه شماره پنج – بين شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق و عدم و ابستگي صرف به رسانه‌هاي نوين (اينترنت، تلفن همراه و …) رابطه معني داري وجود دارد.127
جدول 49 – نتايج آزمون غير پارامتريک خي دو فرضيه شماره شش – بين شيوه اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق و نوع بحران رابطه معنا داري وجود دارد.128
جدول 50 – نتايج آزمون غير پارامتريک خي دو فرضيه شماره هفت – بين شيوه اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق و مخاطبان هدف حوزه‌ي فعاليت رسانه رابطه معني‌داري وجود دارد.129
فهرست نمودارها
نمودار 1 – عوامل تاثير گذار بر نمايش و ارائه رسانه‌اي يک بحران68
نمودار 2 – نمودار توزيع فراواني ايجاد امکان مديريت بحران توسط رسانه‌ها78
نمودار 3 – نمودار توزيع فراواني کاهش خسارات ناشي از بحران بوسيله اطلاع رساني79
نمودار 4- نمودار توزيع فراواني ايجاد هماهنگي بوسيله اطلاع رساني80
نمودار 5- نمودار توزيع فراواني صرفا جنبه آموزشي داشتن رسانه‌ها81
نمودار 6 – نمودار توزيع فراواني ايجاد مزاحمت رسانه‌ها در شرايط بحران82
نمودار 7 – نمودار توزيع فراواني دامن زدن رسانه‌ها به بحران83
نمودار 8 – نمودار توزيع فراواني رسانه‌ها به عنوان ارکان مديريت بحران84
نمودار 9 – نمودار توزيع فراواني ايجاد هماهنگي بين نهادها توسط رسانه‌ها85
نمودار 10 – نمودار توزيع فراواني دادن امکانات ويژه به رسانه‌ها در شرايط بحران86
نمودار 11 – نمودار توزيع فراواني رسانه‌ها به عنوان نخستين مراکز دريافت کننده برق87
نمودار 12 – نمودار توزيع فراواني مفيد بودن انتشار اطلاعيه‌ها ، خارج از محدوده‌ي بحران88
نمودار 13- نمودار توزيع فراواني پيش‌بيني مراکزجايگزين‌رسانه‌اي89
نمودار 14 – نمودار توزيع فراواني ايجاد مراکز رسانه‌اي متحرک90
نمودار 15 – نمودار توزيع فراواني استقرار ايستگاه‌هاي راديويي سيار91
نمودار 16 – نمودار توزيع فراواني نزديکي مرکز انتشار اخبار و اطلاعيه‌ها92
نمودار 17 – نمودار توزيع فراواني امکان استفاده از شيوه‌هاي مختلف اطلاع رساني با استفاده از پيش‌بيني شرايط93
نمودار 18 – نمودار توزيع فراواني تاثير آموزش اصحاب رسانه94
نمودار 19 – نمودار توزيع فراواني ارتباط دائم و تعامل مديران بحران و اصحاب رسانه95
نمودار 20 – نمودار توزيع فراواني آموزش مديران بحران در زمينه‌ي ارتباط با اصحاب رسانه در شرايط بحران96
نمودار 21 – نمودار توزيع فراواني تنظيم و تدوين پيش‌نويس اخبار، اطلاعيه‌ها و برنامه‌هاي آموزشي98
نمودار 22 – فراهم آوردن امکان حضور اصحاب رسانه در کانون بحران‌هاي درحال وقوع99
نمودار 23 – نمودار توزيع فراواني ميزان استفاده عموم مردم از رسانه‌هاي سنتي100
نمودار 24 – نمودار توزيع فراواني امکان استفاده از رسانه‌هاي ديجيتال101
نمودار 25 – نمودار توزيع فراواني استفاده از اطلاعيه‌هاي از پيش تکثير شده102
نمودار 26 – نمودار توزيع فراواني استفاده از راديو براي اطلاع رساني103
نمودار 27 – نمودار توزيع فراواني استفاده از تلفن همراه براي اطلاع رساني104
نمودار 28 – نمودار توزيع فراواني استفاده از تلويزيون براي اطلاع رساني105
نمودار 29 – نمودار توزيع فراواني استفاده از روزنامه‌هاي منتشر شده در ساير نقاط106
نمودار 30 – نمودار توزيع فراواني تفاوت اطلاع رساني در بحران‌هاي طبيعي با بحران‌هايي که عامل انساني دارند107
نمودار 31 – نمودار توزيع فراواني تفاوت اطلاع رساني در بحران جنگ با ساير بحران‌ها108
نمودار 32 – نمودار توزيع فراواني تفاوت اطلاع رساني در بحران‌هاي سياسي – امنيتي با ساير بحران‌ها109
نمودار 33 – نمودار توزيع فراواني تفاوت اطلاع رساني در بحران‌هاي اقتصادي با ساير بحران‌ها110
نمودار 34 – نمودار توزيع فراواني تفاوت اطلاع رساني در بحران‌هاي منطقه‌اي، ملي و بين‌المللي111
نمودار 35 – نمودار توزيع فراواني تفاوت اطلاع رساني به مخاطبان داخل منطقه بحران و خارج از آن112
نمودار 36 – نمودار توزيع فراواني تفاوت اطلاع رساني به مخاطبان داخل منطقه بحران و خارج از آن113
نمودار 37 – نمودار توزيع فراواني تفاوت اطلاع رساني به مخاطبان داخل بحران؛ براي مردم و مسئولين114
نمودار 38 – نمودار توزيع فراواني براساس جنسيت پاسخگويان115
نمودار 39 – نمودار توزيع فراواني براساس سن پاسخگويان116
نمودار 40 – نمودار توزيع فراواني براساس سابقه در حوزه پدافند غير عامل و مديريت بحران117
نمودار 41 – نمودار توزيع فراواني براساس تحصيلات پاسخگويان118
نمودار 42 – نمودار توزيع فراواني براساس رشته تحصيلي پاسخگويان119

نمودار 43 – نمودار توزيع فراواني سمت در حوزه‌ي پدافند غير عامل120
نمودار 44 – نمودار توزيع فراواني کارشناس رسانه يا پدافند غير عامل121
1 فصل اول: کليات پژوهش
1.1 بيان مسئله:
بحران در ادبيات امروز، کلمه‌اي آشنا براي دولتمردان، علماء، متخصصان و عموم مردم مي‌باشد و اينکه پيش از بحران مي‌بايست از چه آمادگي‌هايي برخوردار بود و حين آن چه اقداماتي انجام داد تا خسارات ناشي از آن کاسته شده و پس از آن چگونه در حداقل زمان به بازسازي خسارات ناشي از آن پرداخت به يکي از مباحث جدّي در جوامع امروز تبديل شده، بگونه‌اي که در اکثر کشورها يک سازمان و يا حتي وزارتخانه‌اي به اين امر اختصاص داده شده است.
در کشور ما نيز باتوجه به شرايط خاص جغرافيايي، سياسي و اقتصادي آن که تقريبا کشور در معرض تمامي انواع بحران‌ها قرارداده و علاوه برآن بصورت متناوب از جانب کشورهاي قدرتمند مورد تهديد قرار مي‌گيرد ؛ آمادگي براي مقابله با بحران‌ها و هر گونه اقدام خصمانه دشمن اعم از جنگ، خرابکاري، تحريم و … اجتناب ناپذير مي‌باشد.
در بحران‌هاي طبيعي احتمال وارد آمدن آسيب به زيرساخت‌ها وجود دارد؛ البته در اين زمينه‌ معمولا پيش‌بيني‌هاي لازم پيش از ايجاد اين زيرساخت‌ها به عمل مي‌آيد ولي در جنگ‌هاي نوين با توجه به اهميت زيرساخت‌هاي حياتي هر کشور، نخستين نقاطي که مورد حمله قرار مي‌گيرند، اين زيرساخت‌ها، علي الخصوص در حوزه‌ي انرژي مي‌باشد. استراتژيک‌ترين انرژي که در حال حاضر تقريبا زندگي، کار و ارتباطات تمام افراد به آن بستگي دارد برق است و نيروگاه‌هاي توليد برق و خطوط انتقال آن به عنوان اولين زيرساخت‌هايي است که در صورت آسيب چه به دليل بحران‌هاي طبيعي و چه در صورت حمله دشمن مي‌بايست مورد توجه قرار گرفته و براي مقابله با آسيب‌هاي آن چاره‌اي انديشيد.
قطع برق در جوامع امروز برابر با ايجاد بحران مي‌باشد و اطلاع رساني در شرايط بحران به ايجاد آرامش و کاهش خسارات ناشي از اين بحران کمک شاياني مي‌نمايد، اما در شرايط قطع برق با عدم امکان اطلاع رساني از طريق رسانه‌هاي مرتبط با برق از قبيل تلويزيون، راديو، رسانه‌هاي مکتوب، اينترنت، تلفن همراه و … مواجه مي‌باشيم، زيرا حتي در صورتيکه مخاطبان بوسيله ژنراتورهاي خانگي يا باطري بتوانند دريافت کننده‌هاي خود را فعال نمايند فرستنده‌هاي محلي در ارسال محتوا با مشکل مواجه مي‌باشند.
لذا براي اين مورد بايد چاره‌اي انديشيد که در کوتاهترين زمان و با حداقل امکانات، شرايط اطلاع رساني توسط رسانه‌هاي عمومي در شرايط بحران ناشي از قطع برق را فراهم آورد. به همين منظور نسبت به بررسي اين مساله از ديدگاه کارشناسان در حوزه‌ي پدافند غير عامل و کارشناسان رسانه خواهيم پرداخت.
1.2 اهميت و ضرورت تحقيق
اهميت اطلاع رساني در شرايط بحراني براي کاهش آسيب‌هاي ناشي از اين بحران و همچنين تاثيرات مثبت رواني‌اي که اطلاع رساني در اين شرايط براي عموم مردم بوجود آورده و از ايجاد شايعات جلوگيري مي‌نمايد، امري است که پيش از اين در تحقيقات گسترده‌ي علمي اثبات شده است.
با توجه به مشکلاتي که در اثر قطع برق بر سر راه اطلاع رساني بوجود مي‌آيد مي‌بايست نسبت به بررسي شيوه‌هاي اطلاع رساني در اين شرايط توسط رسانه‌ها اقدام و در نهايت به راهکاري براي اين امر دست پيدا کرده و اين راهکار را براي اطلاع رسانه‌ها و ساير سازمان‌هاي مرتبط با موضوع قرار دهيم.
شرايط خاص کشورمان در حال حاضر و تهديداتي که توسط کشورهاي متخاصم نسبت به آن انجام مي‌پذيرد نيز دليل ديگري است که به عنوان انگيزه انتخاب اين موضوع مي‌باشد. در جنگ‌هاي امروز معمولا ابتدا کشورها از طريق رسانه‌ها شکست مي‌خورند و سپس از طريق نيروهاي نظامي مقابل، نمونه جنگ آمريکا- عراق سال ???? که در آن ابتدا شکست نيروهاي عراقي توسط رسانه‌هاي حامي جنگ اعلام و چند روز بعد بغداد توسط نيروهاي حمله کننده، اشغال شد.
در اين تحقيق اميدواريم بتوانيم بستري مناسب براي شناسايي روش‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحراني بدست آوريم و گامي هر چند کوچک در راستاي کاهش خسارات ناشي از بحران‌ها علي الخصوص بحران‌هاي ناشي از هجوم دشمن در کشورمان برداشته شود.
1.3 هدف‌هاي تحقيق
1.3.1 هدف اصلي
بررسي شيوه‌هاي مناسب براي اطلاع رساني در زمان بحران قطع برق از ديد کارشناسان پدافند غير عامل و رسانه
1.3.2 اهداف فرعي
بررسي رابطه‌ي پيش بيني‌هاي اصحاب رسانه و شيوه اطلاع رساني در زمان بحران قطع برق
بررسي رابطه‌ي تامين برق رسانه‌ها به عنوان مراکز حساس و شيوه اطلاع رساني در زمان بحران قطع برق
بررسي رابطه‌ي تامين مراکز جايگزين اطلاع رساني و شيوه اطلاع رساني در زمان بحران قطع برق
بررسي رابطه‌ي آموزش پيش از وقوع شرايط بحراني و شيوه اطلاع رساني در زمان بحران قطع برق
بررسي رابطه‌ي عدم وابستگي صِرف به رسانه‌هاي نوين و شيوه اطلاع رساني در زمان بحران قطع برق
بررسي رابطه‌ي نوع بحران و شيوه اطلاع رساني در زمان بحران قطع برق
1.4 سوالات تحقيق
سوال اصلي تحقيق:
عوامل تاثير گذار بر شيوه‌هاي اطلاع رساني در زمان بحران قطع برق از ديد کارشناسان پدافند غيرعامل و رسانه چيست؟
سوالات فرعي تحقيق:
اطلاع رساني مناسب به مديريت بحران کمک مي‌نمايد يا براي آن مزاحمت ايجاد مي‌کنند و به گسترش آن دامن مي‌زنند؟
اطلاع رساني مناسب در شرايط بحران، خسارات ناشي از بحران را کاهش مي‌دهد؟
در شرايط بحراني، رسانه‌ها صرفا وظيفه‌ي آموزش خواهند داشت؟
با توجه به حساسيت و اهميت اطلاع رساني در شرايط بحران، آيا بايد خدمات ويژه‌اي به رسانه‌ها داد؟
آيا ايجاد مراکز رسانه‌اي متحرک (Mobile) براي اطلاع رساني در شرايط بحراني الزامي مي‌باشد؟
نزديکي مرکز انتشار اخبار و اطلاعيه‌ها به محل وقوع بحران چه تاثيري بر مخاطبان خواهد داشت؟
پيش‌بيني‌هاي لازم در شرايط بحراني چه تاثيري بر شيوه‌هاي اطلاع رساني در زمان بحران مي‌گذارد؟
ارتباط دائم و موثر مديران بحران و اصحاب رسانه، پيش از وقوع بحران؛ چه تاثيري بر شيوه‌هاي اطلاع رساني در زمان بحران دارد؟
چه ارتباطي بين اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق و ميزان استفاده عموم از رسانه‌هاي نوين وجود دارد؟
بهترين رسانه براي اطلاع رساني در شرايط بحران، کدام رسانه است؟
انواع بحران چه تاثيري در شيوه‌هاي اطلاع رساني دارند؟
موقعيت مخاطبان چه تاثير در شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران دارد؟
1.5 فرضيه‌هاي تحقيق
1.5.1 فرضيه اصلي
بين نگرش کارشناسان و شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق رابطه معني داري وجود دارد.
1.5.2 فرضيات فرعي
بين پيش بيني‌هاي اصحاب رسانه و شيوه اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق رابطه‌ي معني داري وجود دارد.
بين تامين برق رسانه‌ها به عنوان مراکز حساس و شيوه اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق رابطه معني داري وجود دارد.
بين تامين مراکز جايگزين اطلاع رساني و شيوه اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق رابطه معني داري وجود دارد
بين آموزش پيش از وقوع شرايط بحران و شيوه اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق رابطه معني داري وجود دارد.
بين عدم وابستگي صِرف به رسانه‌هاي نوين و شيوه اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق رابطه معني داري وجود دارد
بين نوع بحران و شيوه اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق رابطه معناداري وجود دارد.
1.6 متغيرهاي پژوهش
1.6.1 متغير وابسته
در اين پژوهش متغيري که به بررسي عوامل مختلف برآن مي‌پردازيم، “شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران” مي‌باشد؛ که منظور ما از شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران، چگونگي انتقال پيام‌ها به عموم مردم با استفاده از وسايل ارتباط جمعي است. در اين پژوهش رسانه‌ها به عنوان شيوه‌ي اطلاع رساني در نظر گرفته شده‌اند و عوامل موثر بر استفاده از انواع رسانه‌ها و همچنين قابليت استفاده از هر رسانه در بحران‌ها مورد بررسي و پژوهش قرار گرفته است.
1.6.2 متغيرهاي مستقل
نگرش مديران بحران: اينکه مديران بحران به اطلاع رساني ديدي مثبت دارند يا اطلاع رساني را به نوعي مزاحم فعاليت خود مي‌دانند در فراهم آوردن امکانات لازم براي استفاده از شيوه‌هاي مختلف اطلاع رساني تاثير گذار مي‌باشد.
لحاظ نمودن مراکز اطلاع رساني به عنوان مراکز حساس: در اين پژوهش ديد شرکت کنندگان به ميزان اهميت اطلاع رساني در شرايط بحران و هم رده قراردادن اين مراکز با ساير مراکز حساس، يکي ديگر از متغيرهاي مستقل مي‌باشد.
تامين مراکز جايگزين اطلاع رساني: پيش بيني بحران‌ها و شرايط بوجود آمده درآن و تامين مراکز جايگزين اطلاع رساني که بتوانند بدون دسترسي به زيرساخت‌ها به اطلاع رساني از شيوه‌هاي مختلف بپردازند.
پيش بيني اصحاب رسانه از شرايط بحراني: ميزان آشنايي اصحاب رسانه با شرايط بحراني و پيش‌بيني اين شرايط و در نتيجه تامين امکانات و تجهيزات مناسب براي اطلاع رساني در اين شرايط از عوامل تاثير گذار بر شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران مي‌باشد.
آموزش مديران بحران براي ارتباط با رسانه‌ها: ميزان آشنايي مديران بحران و همچنين آموزش اين مديران براي ارتباط با رسانه‌ها از ديگر عوامل تاثيرگذار بر شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران در نظر گرفته شده است.
نوع بحران: از عوامل ديگر تاثيرگذار بر شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران قطع برق، نوع بحران مي‌باشد، اينکه بحران انساني است يا طبيعي، سياسي است يا جنگ و … مي‌تواند بر شيوه‌هاي اطلاع رساني تاثيرگذار باشد.
1.7 قلمرو پژوهش
اين پژوهش از نظر موضوعي به بررسي شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران ناشي از قطع برق مي‌پردازد، قطع برقي که خود ناشي از وجود يک بحران ديگر مانند سيل، زلزله، جنگ يا بحران‌هاي اقتصادي رخ داده و از يک سو امکان دريافت اخبار و اطلاعات را براي مخاطبان محدود مي‌نمايد و از سوي ديگر رسانه‌ها را براي اطلاع رساني دچار مشکل مي‌کند. زمان انجام اين تحقيق از زمستان 1392 تا پاييز 1393 مي‌باشد و اين تحقيق در تهران صورت پذيرفته است.
1.8 تعريف مفاهيم و واژگان پرکاربرد
1.8.1 بحران
بحران پيشامدي است که بصورت ناگهاني و گاهي فزاينده رخ مي‌دهد و به وضعيتي خطرناک و ناپايدار براي فرد، گروه و يا جامعه مي‌انجامد. بحران باعث بوجود آمدن شرايطي مي‌شود که براي برطرف کردن آن نياز به اقدامات اساسي و فوق‌العاده است. بحران‌ها بر حسب نوع و شدت متفاوتند. بحران يک فشارزايي بزرگ و ويژه است که باعث در هم شکسته شدن انگاره‌هاي متعارف و واکنش هاي گسترده مي شود و آسيب ها، تهديدها، خطرها و نيازهاي تازه‌اي به وجود مي‌آورد. (حسيني، 1387؛ 15)
1.8.2 پدافند غيرعامل
پدافند غير عامل به مجموعه‌ي اقداماتي اطلاق مي‌گردد که مستلزم به کارگيري جنگ‌افزار و عمليات مستقيم نبوده و با اجراي آن مي‌توان از وارد شدن خسارات مالي به تجهيزات، تاسيسات حياتي حساس نظامي، غيرنظامي و تلفات انساني جلوگيري نموده و يا ميزان اين خسارات و تلفات را به حداقل ممکن کاهش داد. (عظمتي، ????؛ ???)
1.8.3 شيوه‌هاي اطلاع رساني
در اين تحقيق منظور ما از شيوه‌هاي اطلاع رساني، چگونگي انتقال پيام‌ها به عموم مردم با استفاده از وسايل ارتباط جمعي مي‌باشد. دامنه‌ي اين شيوه‌ها بسيار گسترده بوده و تقسيم‌بندي آنها بصورت جامع و مانع امري مشکل مي‌باشد، لذا ما با تعريف رسانه‌ها و تقسيم بندي آنها براساس رسانه نسبت به معرفي شيوه‌هاي اطلاع رساني مي‌پردازيم.
1.9 روش پژوهش
در اين پژوهش از روش پيمايشي با استفاده از پرسشنامه‌ي محقق ساخته، براي بررسي نظرات شرکت کنندگان در نظرسنجي استفاده مي‌گردد.
1.10 جامعه‌آماري
با توجه به محدوديت‌هايي که در خصوص بودجه پژوهش و همچنين دسترسي به اطلاعاتي که جنبه محرمانه دارند جامعه آماري در نظر گرفته شده براي اين پژوهش نمونه در دسترس که شامل 40 نفر از کارشناسان رسانه و 20 نفر از کارشناسان پدافند غير عامل مي‌باشند استفاده شده است.
1.11 پيشينه تحقيق
در مطالعات و بررسي‌هاي صورت گرفته در مراکز و سازمان‌هاي مختلف مانند کتابخانه ملي، مرکز پژوهش‌هاي مجلس، مرکز مطالعات و تحقيقات استراتژيک، دانشگاه علامه طباطبايي، دانشکده‌ي خبر، مرکز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها، مرکز اسناد و مدارک علمي ايران، دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مرکز و علوم و تحقيقات، مرکز مطالعات و سنجش صدا و سيما، وزارت کشور و …، به منظور دست يافتن به مباحث نظري و تحقيقات انجام شده پيرامون موضوع اين پژوهش، مشخص گرديد که طرح‌هاي پژوهشي و يا مطالعاتي که بطور مستقيم در اين رابطه (شيوه‌هاي اطلاع رساني در شرايط بحران ناشي از قطع برق) باشد، وجود ندارد. البته در زمينه رسانه و بحران با توجه به بررسي‌هاي صورت گرفته نسبت به چند سال گذشته پيشرفت خوبي صورت گرفته و تعدادي کتاب، مجموعه‌ي مقالات، مصاحبه، جزوه، لوح فشرده‌ي آموزشي و دو همايش با عنوان نقش رسانه‌ها در مديريت بحران و همايش ملي رسانه ملي و مديريت بحران به همراه چند نمونه پايان نامه به دست آمد.
1.11.1 پايان نامه‌ها
براي انجام اين پژوهش از دو پايان نامه بصورت ويژه به شرح زير استفاده شد:
* بررسي نقش رسانه‌ها در دوران بحران با مطالعه موردي حادثه سقوط هواپيماي C130 مي‌باشد که توسط معصومه رشيدي در سال 1386 و در دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز انجام شده است. استاد راهنماي اين پايان نامه دکتر داوودصفايي و استاد مشاور آن دکتر غلامرضا آذري مي‌باشد. از نتايج اين پايان نامه که در اين تحقيق نيز استفاده شده است مي‌توان به نقش آموزش در شيوه تهيه اخبار و گزارشات در شرايط بحراني و نگرش افراد به موضوع اطلاع رساني در شرايط بحران و نحوه تعامل رسانه‌ها با محيط ياد کرد.
* بررسي نقش رسانه ملي در مديريت بحران سياسي مطالعه موردي پرونده هسته‌اي که توسط منظر عالي‌نژاد در سال 1387 و در دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز انجام شده است. استاد راهنماي اين پايان نامه دکتر صديقه ببران و استاد مشاور آن دکتر حسن خجسته مي‌باشد.
اسامي برخي از پايان نامه‌هايي که در زمينه‌ي رسانه و بحران انجام شده به شرح زير مي‌باشد:
* رسانه‌هاي خبري و زلزله: بررسي ديدگاه‌هاي روزنامه نگاران، امداد گران و مردم در خصوص آماده سازي، امداد رساني، مشارکت همگاني و کاهش خطرات / دانشگاه علامه طباطبايي
* بررسي تحليل محتواي پوشش رسانه‌اي بحران افغانستان و بررسي اخبار و مطالب منعکس شده پيرامون واقعه ?? سپتامبر/ دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز
* نقش وسايل ارتباط جمعي در جنگ دوم خليج فارس / دانشگاه امام صادق (ع)
* بررسي مديريت بحران در فناوري اطلاعات براي دانشگاه‌ها / دانشگاه امام صادق (ع)
* نقش صدا و سيما در مديريت بحران پس از انتخابات دهم رياست جمهوري از منظر کارشناسان / دانشکده صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران.
* استراتژي‌هاي ارتباطي در مديريت بحران اجتماعي با استفاده از قابليت‌هاي فضاي مجازي از ديدگاه متخصصين / دانشکده صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران
* بررسي نقش ساختاري روابط عمومي صداي جمهوري اسلامي ايران در مديريت بحران‌هاي جامعه / دانشکده صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران
* نقش رسانه‌هاي ديداري در بحران‌هاي سياسي با مطالعه عملکرد شبکه‌هاي خبري بي‌بي‌سي، الجزيره و العربيه در خيزش‌هاي مردمي خاورمياني در سال ???? / دانشگاه آزاد اسلامي، واحد تهران مرکزي، دانشکده علوم سياسي.
* بررسي ديدگاه اساتيد علوم ارتباطات در خصوص ميزان تاثير روزنامه‌نگاري بحران بر کاهش نگراني مخاطبين / دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مرکزي
* بررسي نقش رسانه‌ها در دوران بحران (????)/ دانشگاه علوم ارتباطات اجتماعي
1.11.2 پژوهش و مقالات
پژوهش و مقالات مختلفي در زمينه‌ي رسانه‌ها و بحران طي چند سال گذشته انتشار يافته‌اند که تنها در کتابخانه‌ي ملي نام ??? عدد از اين مقاله‌ها با کليد واژه‌ي “رسانه و بحران” قابل مشاهده است. اما مجموعه مقالاتي در قالب کتاب يا مجله بصورت اختصاصي در زمينه رسانه و بحران انتشار يافته که در زير به معرفي اين مجموعه مقالات مي‌پردازيم.
1.11.2.1 پژوهش نامه – رسانه و مديريت بحران ? و ?
در اين مجموعه مقالات که در قالب دو مجموعه توسط معاونت پژوهش‌هاي فرهنگي و اجتماعي مرکز تحقيقات استراتژيک زير نظر دکتر سيد رضا صالحي نشر يافته مقالاتي با عناوين ذيل منتشر شده است:
رسانه و مديريت بحران?
* برنامه ريزي و تصميم‌گيري سازمان رسانه در مديريت فجايع طبيعي / دکتر محمد سلطاني‌فر – محمودرضا مرتضوي
* “مديريت رسانه” کليدي‌ترين ابزار براي “مديريت بحران” / ميثم سام بند – سيد محمودرضا مرتضوي
* نقش رسانه‌ها در مديريت بحران‌هاي سياسي / حسن سبيلان اردستاني
* مديريت رسانه‌ها در جوامع بحران زده: مطالعه موردي افغانستان / شهرود امير انتخابي – جواد حيران نيا
* مديريت پيام رسانه؛ نظام‌مندي و ارزيابي يک فرآيند / شهناز هاشمي – محمودرضا مرتضوي
* مديريت بحران در فضاي سايبر و جامعه شبکه‌اي / سيد مسعود رجبي
* کارکرد رسانه‌ها در مديريت بحران / بهاره نصيري
رسانه و مديريت بحران ?
* مفهوم‌شناسي مديريت بحران‌هاي بين‌المللي/ دکتر فياض زاهد ـ دکتر محمد سلطاني‌فر
* مديريت رسانه‌ها: مطالعه موردي جنگ آمريکا ـ عراق 2003/ حميد ضيايي‌پرور
* رسانه، دولت و جنگ: نوشتاري پيرامون رابطه رسانه‌ها و دولت در زمان جنگ/علي احمدي
* نقش رسانه در هدايت، فرو نشاندن و مديريت بحران/ مريم طاهريان
* جنگ پايان‌ناپذير رسانه‌ها/ برگردان و خلاصه: شهرود اميرانتخابي ـ جواد حيران‌نيا
1.11.2.2 فصل‌نامه‌ي پژوهش و سنجش
اين فصل‌نامه که توسط مرکز تحقيقات صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران منتشر مي‌شود در شماره‌هاي ??،?? و ??،?? به بررسي رسانه و مديريت بحران پرداخته و طي مقالات ارائه شده در اين فصل‌نامه رسانه و بحران از منظر‌هاي مختلف مورد نقد و بررسي قرار گرفته‌اند.
1.11.2.3 مجموع مقالات رسانه و مديريت بحران
اين مجموعه مقالات در گروه پژوهش‌هاي فرهنگي و اجتماعي پژوهشکده تحقيقات راهبردي مجمع تشخيص مصلحت نظام زير نظر دکتر محمد سلطاني‌فر تهيه و در تابستان ???? انتشار يافته است. برخي از مقالات انتشار يافته در اين مجموعه به شرح زير است:
* مفهوم شناسي مديريت بحران‌هاي بين‌المللي / فياض زاهد – محمد سلطاني‌فر
* مديريت رسانه‌ها: مطالعه موردي جنگ آمريکا – عراق ???? / حميد ضيايي‌پرور
* مديريت گروه خبري در بحران / محمودرضا مرتضوي – منصوره مرادي
* نقش رسانه در هدايت، فرونشاندن و مديريت بحران / مريم طاهريان
* کارکرد رسانه‌ها در مديريت بحران / بهاره نصيري
1.11.3 کتاب‌ها
از مجموعه کتاب‌هايي که بصورت مستقيم با موضوع رسانه و بحران مي‌باشند مي‌توان از اين کتاب‌ها نام برد:
1.11.3.1 مديريت پوشش خبري بحران در رسانه‌هاي حرفه‌اي
اين کتاب که به همت دکتر اکبر نصرالهي توسط دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها وابسته وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در سال ???? انتشار يافته به صورت مستقيم به موضوع رسانه و بحران مي‌پردازد.
در فصل نخست اين کتاب چيستي مديريت بحران، تعاريف مختلف از بحران و مديريت بحران، ويژگي‌ها، مراحل، علل و پيامدهاي بحران و در فصل دوم مديريت سازمان رسانه‌ها از جمله سازمان صدا و سيما، نقش رسانه‌ها در بحران، رويکردها، راهبردها و تاکتيک‌هاي رسانه‌ها در مديريت بحران، وظايف و نقش‌هاي رسانه در بحران تبيين شده است.
فصل سوم به بررسي عملکرد رسانه ها به عنوان نمونه در ده بحران را مطرح نموده و نشان مي‌دهد در بحران‌ها عوامل مختلف از جمله دولتمردان، قوانين، مالکان، سياستگذاران و مديران رسانه، نياز و خواست مخاطبان، عملکرد رقبا، نوع و اندازه، سابقه و جغرافياي بحران باعث تفاوت در اين عملکرد مي‌شوند.
در فصل چهارم اين کتاب مدل مطلوب اداره‌ي بحران و نتيجه گيري و پيشنهادهاي اجرايي براي مديريت رسانه‌ها در بحران‌ها بررسي شده است.
البته در مورد اين کتاب لازم به توضيح مي‌باشد که نگارنده بيشتر به مباحث تئوريک و مديريتي رسانه در شرايط بحران پرداخته و به جنبه‌هاي عملياتي در زمينه اطلاع رساني در شرايط بحران نمي‌پردازد.
1.11.3.2 مديريت بحران و رسانه‌ها
کتاب مديريت بحران و رسانه‌ها به همت دکتر فريدون وردي نژاد (عضو هيئت علمي دانشگاه تهران) و دکتر شهلا بهرامي رشتياني در سال ???? توسط سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انساني دانشگاه‌ها (سمت) انتشار يافته و در زمستان ???? تجديد چاپ شده است.
اين کتاب در پنج فصل تنظيم شده که در فصل نخست آن به چگونگي شکل‌گيري رفتار انسان با توجه به تعاملات محيطي پرداخته و ضمن بررسي عوامل موثر در رفتار، تاثير و حضور رسانه‌ها و تغييرات رفتاري را مورد کنکاش قرارداده است. فصل دوم کتاب به هستي شناسي و معرفت شناسي بحران پرداخته و با بررسي مفهومي و تعريف واژه بحران از سوي انديشمندان علوم مختلف، چيستي بحران را به بحث گذاشته و در زمينه معرف شناسي بحران نيز دو بخش شکلي و محتوايي آن را شرح داده ‌است.
فصل سوم به مديريت بحران اختصاص يافته و در آن مراحل مختلف مديريت بحران از پيش‌بيني بحران تا عمليات اجرايي و ارزيابي و تعيين برنامه‌هاي جديد شرح و توضيح داده شده است. فصل چهارم به ارتباطات بحران، به عنوان بخش اصلي در مديريت بحران که در برگيرنده عمليات برون سازماني در اداره بحران و نقطه اتصال مديريت بحران با رسانه‌هاست. در اين فصل علاوه بر ذکر اصول ارتباطات بحران، با توضيح دوازده گام اصلي در ارتباطات بحران به مباحثي پرداخته که مديران به عنوان عمليات ارتباطي براي اداره بحران بايد به آن توجه کنند.


دیدگاهتان را بنویسید