1-8- چارچوب کلي پايان نامه8
1-9- کليدواژه‌هاي مورد استفاده در تحقيق9
فصل دوم11
مقدمه12
2-1- بخش اول- تعريف و اهداف “آمادگي الكترونيكي”12
2-1-1- ضرورت توجه به آمادگي الكترونيكي12
2-1-2- تعاريف آمادگي الکترونيکي13
2-1-3- اهداف آمادگي الكترونيكي17
2-2- بخش دوم- تشريح مدل هاي ارزيابي آمادگي الكترونيكي19
2-2-1- مدل هاي ارزيابي آمادگي الکترونيکي در سطح ملي21
2-2-1-1- راهنماي Readiness CSPP براي زندگي در يك دنياي شبكه‌اي21
2-2-1-2- CID Readiness براي جهان شبكه‌اي(راهنمايي براي كشورهاي در حال توسعه)22
2-2-1-3- ارزيابي APEC E-Commerce Readiness24
2-2-1-4- اندازه‌گيري موقعيت جهاني آمادگي الکترونيکي توسط شرکت بين‌الملليMcConnell25
2-2-1-5- پروژه جهاني انتشار اينترنت Mosaic27

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

2-2-1-6- ارزيابي بين‌المللي WITSA از تجارت الکترونيک29
2-2-1-7- تبديل‌هاي فضاي مجازي و فرا صنعتي Crenshaw & Robinson30
2-2-1-8- CIDCM32
2-2-1-9- WB36
2-2-2- آمادگي الكترونيكي در سطح سازمانها39
2-2-2-1- مدل بلوغ كسب و كار الكترونيك EMM 40
2-2-2-2- مدل آمادگي الكترونيك مشاهده شده (PERM ):41
2-2-2-3- مدل KPMG44
2-2-2-4- مدل P3I347
2-2-3- معيار هاي ارزيابي آمادگي الكترونيك سازمان ها در ايران50
2-3- بخش سوم : معرفي سازمان خدماتي52
2-4- نتيجه گيري53
2-4-1- مقايسة مفهومي و ساختاري مدل‌ها موجود در سطح ملي54
2-4-2- مقايسة مفهومي و ساختاري مدل‌ها موجود در سطح سازماي62
2-5- خلاء مطالعاتي64
فصل سوم66
3-1- مقدمه67
3-2- مرحله اول – روش تئوري‌سازي داده ‌بنياد69
3-2-1- علت انتخاب روش69
3-2-2- رويش نظريه :69
3-2-3- نمونه گيري در پژوهشهاي کيفي70
3-2-4- روشهاي نمونه گيري براي جمع آوري داده هاي کيفي(نمونه گيري غير احتمالي)70
3-2-4-1- نمونه برداري تئوريک71
3-2-4-2- نمونه برداري گلوله برفي:71
3-2-5- انتخاب اسناد و مدارک71
3-2-6- فرآيند تحليل داده ها73
3-2-6-1- مقايسه مداوم و يادادشت برداري73
3-2-6-2- کد گذاري باز74
3-2-6-3- کد گذاري محوري74
3-3- مرحله دوم : تعيين وزن معيار هاي با استفاده از فرايند تحليل سلسله مراتبي (AHP)75
3-3-1- مقدمه75
3-3-2- تحليل سلسله مراتبي (AHP)76
3-3-3- الگوريتم AHP77
3-4- مرحله سوم : چگونگي سنجش آمادگي الکترونيکي سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح79
3-4-1- جامعه آماري79
3-4-2- حجم نمونه و روش اندازهگيري79
3-4-3- گرد آوري داده ها:80
3-4-3-1- مهمترين تکنيکهاي جمع آوري اطلاعات80
3-4-3-2- بررسي روايي و پايايي پرسشنامه82
3-4-3-3- بررسي نرمال بودن متغيرها(آزمون شاپيرو)85
3-4-4- انتخاب روش آماري86
فصل چهارم87
4-1- مقدمه88
4-2- يافته هاي مرحله ي اول پژوهش88
4-2-1- انتخاب مستندات89
4-2-2- تحليل داده ها90
4-2-3- فن يادداشت برداري92
4-2-4- کد گذاري باز93
4-2-5- گسترش مفاهيم99
4-2-6- کد گذاري محوري103
4-2-7- تحليل داده ها – طبقه ها108
4-2-7-1- طبقه کلان اول: آمادگي الکترونيکي سازمان ارائه دهنده خدمت109
4-2-7-2- طبقه کلان دوم : آمادگي الکترونيکي جامعه هدف112
4-3- يافته هاي مرحله دوم پژوهش115
4-3-1- تحليل پرسشنامه ها115
4-3-1-1- رتبه بندي معيارها116
4-3-1-2- رتبه بندي زير معيارها بر اساس ” آمادگي الکترونيکي جامعه هدف “116
4-3-1-3- رتبه بندي زير معيارها بر اساس معيار ” بعد آمادگي سازمان ارئه دهنده خدمت “117
4-3-1-4- رتبه بندي زير معيارها بر اساس معيار ” استراتژي ها و سياست هاي فناوري اطلاعات “119
4-3-1-5- رتبه بندي زير معيارها بر اساس معيار ” شبکه ارائه خدمت “120
4-3-1-6- رتبه بندي زير معيارهابر اساس معيار ” زير ساخت شبکه فناوري اطلاعات “121
4-3-1-7- رتبه بندي زير معيارهابر اساس معيار ” فرهنگ، رشد و يادگيري منابع انساني “122
4-3-1-8- رتبه بندي زير معيارهابر اساس معيار “دسترسي جامعه هدف به خدمات الکترونيکي”123
4-3-1-9- رتبه بندي زير معيارهابر اساس معيار ” پذيرش خدمات الکترونيک سازمان توسط جامعه هدف “124
4-3-1-10- رتبه بندي زير معيارهابر اساس معيار ” پذيرش خدمات الکترونيک سازمان توسط جامعه هدف “125
4-3-1-11- رتبه بندي زير معيارهابر اساس معيار ” رضايت جامعه هدف از خدمات الکترونيکي “126
4-4- يافته هاي مرحله سوم پژوهش127
4-4-1- تحليل توصيفي(جمعيت شناختي)128
4-4-1-1- بررسي سطح تحصيلات خبرگان128
4-4-2- بررسي وضعيت موجود آمادگي الکترونيکي سازمان ارائه دهنده خدمت129
4-4-3- بررسي وضعيت موجود آمادگي الکترونيکي جامعه هدف132
فصل پنجم137
5-1- مقدمه138
5-2- يافته هاي تحقيق در پاسخ به سوالات تحقيق138
5-3- پيشنهادات براي سازمان (نوآوري)140
5-4- پيشنهادات براي تحقيقات آينده140
مراجع141
پيوست‌ها147
پيوست (الف)148
پيوست (ب)154
فهرست اشکال
شکل (2-1) : مدل PERM42شکل (3-1) : چارچوب کلي تحقيق68شکل (3-2) : فرايند به هم مرتبط نمونه گيري، جمع آوري و کد گذاري داده ها براي رسيدن به نظريه72شکل (4-1) : محيط نرم افزار اطلس تي آي و نحوه ي وارد کردن مدارک و مستندات90شکل (4-2) : نحوه وارد کردن يادادشت ها در نرم افزار اطلس تي اي93شکل (4-3) : نمونه اي از کد گذاري اوليه94شکل (4-4) : تعداد کدهاي استخراج شده و نحوه استخراج آنها98شکل (4-5) : تبديل کدهاي اوليه به مفاهيم103شکل (4-6) : طبقه بندي مفاهيم در طبقه هاي اصلي104شکل (4-7) : ساختن معيار شبکه ارائه خدمت با استفاده از کدهاي مرتبط108شکل (4-8) : نماي شبکه اي مدل ارزيابي آمادگي الکترونيکي سازمان هاي خدماتي در نرم افزار114شکل (4-9) : رتبه بندي معيارهاي اصلي(خروجي نرم افزار expert Choice)116شکل (4-10) : نتايج رتبه بندي معيارها (ادغام شده)116شکل (4-11) : رتبه بندي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)117شکل (4-12) : رتبه بندي زير معيارها نسبت به معيار آمادگي الکترونيکي جامعه هدف117شکل (4-13) : رتبه بندي زير معيارها (خروجي نرم افزار expert Choice)118شکل (4-14) : رتبه بندي زير معيارها نسبت به معيار بعد امادگي سازمان ارئه دهنده خدمت118شکل (4-15) : رتبه بندي زير معيارها (خروجي نرم افزار expert Choice)119شکل (4-16) : رتبه بندي زير معيارها نسبت به معيار استراتژي ها و سياست هاي فناوري اطلاعات120شکل (4-17) : رتبه بندي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)120شکل (4-18) : رتبه بندي زير معيارها نسبت به معيار شبکه ارائه خدمت121شکل (4-19) : رتبه بندي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)121شکل (4-20) : رتبه بندي زير معيارها نسبت به معيار زير ساخت شبکه فناوري اطلاعات122شکل (4-21) : رتبه بندي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)123شکل (4-22) : رتبه بندي زير معيارها نسبت به معيار فرهنگ، رشد و يادگيري منابع انساني123شکل (4-23) : رتبه بندي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)124شکل (4-24) : رتبه بندي زير معيارها نسبت به معيار دسترسي جامعه هدف به خدمات الکترونيکي124شکل (4-25) : رتبه بندي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)125شکل (4-26) : رتبه بندي زير معيارها نسبت به معيار پذيرش خدمات الکترونيک سازمان توسط جامعه هدف125شکل (4-27) : رتبه بندي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)126شکل (4-28) : رتبه بندي زير معيارها نسبت به معيار پذيرش خدمات الکترونيک سازمان توسط جامعه هدف126شکل (4-29) : رتبه بندي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)127شکل (4-30) : رتبه بندي زير معيارها نسبت به معيار پذيرش رضايت جامعه هدف از خدمات الکترونيکي127شکل (4-31) : نمودار فراواني سطح تحصيلات 128شکل (4-32) : نمودار رتبه بندي ابعاد آمادگي الکترونيکي سازمان ارائه دهنده خدمت
فهرست جداول
34جدول (2-1) : چارچوب CIDCM50جدول (2-2) : معيارها و زير معيارها مدل سازمان ها در ايران54جدول (2-3) : مقايسة مفهومي و ساختاري مدل‌ها موجود در سطح ملي62جدول (2-4) : مقايسة مفهومي و ساختاري مدل‌ها موجود در سطح سازماني75جدول (3-1) : امتيازات نشان دهنده شدت اهميت82جدول (3-2) : طيف ليکرت جهت سنجش وضع موجود84جدول (3-3) : آلفاي کرونباخ براي کل پرسشنامه85جدول (3-4) : نتايج بررسي نرمال بودن متغيرهاي تحقيق (آزمون شاپيرو)91جدول (4-1) : نمايي از برجسته ترين افراد مصاحبه شونده در اين پژوهش92جدول (4-2) : نمونه اي از يادداشت برداري94جدول (4-3) : کدهاي اوليه99جدول (4-4) : ايجاد مفاهيم از کدهاي اوليه105جدول (4-5) : تبديل مفاهيم به طبقه ها و سپس طبقه هاي کلان را نشان مي دهد115جدول (4-6) : اهميت درمقايسات زوجي116جدول (4-7) : مقايسه زوجي معيارها نسبت به هدف(خروجي نرم افزار expert Choice)117جدول (4-8) : ماتريس مقايسه زوجي گزينه ها(خروجي نرم افزار expert Choice)118جدول (4-9) : ماتريس مقايسه زوجي گزينه ها(خروجي نرم افزار expert Choice)119جدول (4-10) : ماتريس مقايسه زوجي زير معيارها (خروجي نرم افزار expert Choice)120جدول (4-11) : ماتريس مقايسه زوجي زير معيارها (خروجي نرم افزار expert Choice)121جدول (4-12) : ماتريس مقايسه زوجي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)122جدول (4-13) : ماتريس مقايسه زوجي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)123جدول (4-14) : ماتريس مقايسه زوجي زير معيارهاخروجي نرم افزار expert Choice)124جدول (4-15) : ماتريس مقايسه زوجي معيارها (خروجي نرم افزار expert Choice)126جدول (4-16) : ماتريس مقايسه زوجي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)127جدول (4-17) : ماتريس مقايسه زوجي زير معيارها(خروجي نرم افزار expert Choice)128جدول (4-18) : توزيع فراواني پاسخگويان بر اساس سطح تحصيلات129جدول (4-19) : ميانگين مربوط به ابعاد آمادگي الکترونيکي سازمان ارائه دهنده خدمت130جدول(4-20) : آزمون t مربوط به ابعاد آمادگي الکترونيکي سازمان ارائه دهنده خدمت131جدول (4-21) : ميانگين ابعاد آمادگي الکترونيکي سازمان ارائه دهنده خدمت131جدول (4-22) : نتايج آزمون فريدمن131جدول (4-23) : رتبه بندي ابعاد آمادگي الکترونيکي سازمان ارائه دهنده خدمت133جدول (4-24) : ميانگين مربوط به ابعاد آمادگي الکترونيکي جامعه هدف133جدول (4-25) : آزمون t مربوط به ابعاد آمادگي الکترونيکي جامعه هدف134جدول (4-26) : ميانگين ابعاد آمادگي الکترونيکي جامعه هدف134جدول (4-27) : نتايج آزمون فريدمن135جدول (4-28) : رتبه بندي ابعاد آمادگي الکترونيکي جامعه هدف136جدول (4-29) : نتيجه ارزيابي آمادگي الکترونيکي سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح

فصل اول
کليات تحقيق
1-1- مقدمه
در اين فصل شماي كلي تحقيق و طرح تحقيق جهت آشنايي كلي خواننده با مسألة اصلي تحقيق، موضوع تحقيق، ضرورت‌ها و اهداف تحقيق، و روش برخورد محقق با اين مسأله‌ در روش تحقيق، شيوة جمع‌آوري اطلاعات و قلمروي تحقيق به‌طور كلي بيان مي‌شود.
1-2- تعريف مساله
فناوري اطلاعات و ارتباطات (فاوا) ماهيت روابط جهاني و منشاء مزيت هاي رقابتي و نيز فرصت هاي توسعه اقتصادي و اجتماعي را به طور بنياديني تغيير داده است. از سوي ديگر با افزايش شكاف ديجيتالي (‌فاصله اي است ميان افراد و جوامعي كه از فناوري اطلاعات و ارتباطات مانند اينترنت بطور اثر بخش استفاده مي كنند و آنهايي كه اين توانايي را ندارند) رهبران دولت ها، شركتهاي تجاري و سازمان هاي اجتماعي سعي دارند قدرت فناوري اطلاعات و ارتباطات را در جهت توسعه خويش مهار كنند. براي استفاده اثربخش از فاوا، نهادي بايد از جهت زير ساخت ها، ميزان دسترسي به فاوا در سطح گسترده افراد و جنبه هاي قانوني و حقوقي بر استفاده از فاوا داراي آمادگي الكترونيكي باشد. بنابراين اگر قرار است خلاء شكاف ديجيتالي پر شود، همه اين موضوعات بايد در يك استراتژي منسجم و دست يافتني كه جهت رفع نيازهاي محلي آن نهاد خاص توسعه داده شده است، مورد توجه قرارگيرند.
رهبران كشورها، شركت‌ها و سازمان‌هاي درحال توسعه مي‌توانند از ابزار ارزيابي آمادگي الكترونيكي جهت اندازه‌گيري و برنامه‌ريزي براي انسجام و يكپارچه‌سازي كمك گيرند. اين امر به آنها كمك مي‌كند تا بر تلاش‌ها و نيازهايي تمركز كنند و حوزه‌هايي را مورد شناسايي قرار دهند كه نيازمند پشتيباني خارجي و سرمايه‌گذاري و كمك مي‌باشند.
اما ارزيابي به تنهايي كافي نيست و تصميم‌گيرندگان با دو چالش كليدي در زمينة استفادة اثربخش از اين ابزار روبرو مي‌باشند. اولاً، آنها نياز دارند كه درك كنند فناوري‌هاي اطلاعات و ارتباطات (فاوا) چگونه مي‌تواند به كشور، كسب و كار و يا سازمانشان در دستيابي به مزاياي اقتصادي، اجتماعي و يا عملياتي و در نتيجه تعيين اهداف واقعي كمك كند. ثانياً، آنها بايستي گام‌هاي محكمي ‌به سمت استفادة مؤثر و قابل‌توجه از فاوا بردارند كه به آنها كمك خواهد كرد كه به اهداف توسعه دست يابند.
از طرف ديگر طيف وسيعي از ابزارهاي ارزيابي براي اندازه‌گيري ميزان آمادگي الكترونيكي توسعه يافته‌اند. اين ابزارها از تعاريف بسيار متنوعي براي آمادگي الكترونيكي و نيز روش‌هاي اندازه‌گيري متفاوتي استفاده مي‌كنند، كه ارزيابي‌ها از نظر اهداف و نتايج حاصله به‌طور قابل ملاحظه‌اي با يكديگر متفاوت خواهد بود.
بنابراين در راستاي تحقق دولت الکترونيک نياز مي باشد که آمادگي الکترونيکي شدن سازمان ها مورد ارزيابي قرار گيرند. از آنجايي که بيشتر سازمان هاي کشور با محوريت خدمت مي باشد، به بياني ديگر در حال ارائه خدمت به مردم و سازمان هاي ديگر مي باشد در اين تحقيق به ارائه مدلي براي ارزيابي آمادگي الکترونيکي سازمان هاي خدماتي پرداخته مي شود.
در سازمانهاي خدماتي توليد و مصرف همزمان است، يعني بين مشتري و ارائه کننده خدمت رابطه متقابل ايجاد مي گردد. و نيز سازمان هاي خدماتي عموما بايد از نظر زير ساخت (فيزيکي، انساني، منابع ملموس و غير ملموس)، قابليت دسترسي فناوري اطلاعات و ارتباطات براي عامه مردم و تاثير چاچوب ضوابط قانوني موجود در به کارگيري فناوري مزبور از آمادگي الکترونيکي برخوردار باشند. لذا با ارزيابي ميزان امادگي الکترونيکي، سازمانها با اطمينان بيشتر در راستاي برنامه ريزي لازم براي گسترش امور مبتني بر فناوري اطلاعات و ارتباطات گام برمي دارند.
به همين دلايل اين تحقيق به طراحي الگوي ارزيابي آمادگي الکترونيکي شدن متناسب با شرايط اقتصادي، اجتماعي و فناوري کشورمان براي سازمان هاي خدماتي جهت پذيرش، به کارگيري و سرمايه گذاري در فناوري اطلاعات و ارتباطات مي پردازد.
1-3- اهميت موضوع
با توجه به تغييرات فزاينده فناوري‌ در زمينة فاوا كه شكل مبادلات و ارتباطات و نحوة انجام فرايندهاي سازماني را نيز تغيير داده است، تنها راه بقا، كسب مزيت رقابتي و مديريت مؤثر تغييرات سريع در محيط كاملاً متغير كسب و كار است. با توجه به ظهور فاوا و تغييرات محيطي موجود، مزيت رقابتي واقعي تنها زماني حاصل مي‌شود كه فعاليت‌هاي كليدي سازمان با كمك فاوا دگرگون شوند و تغيير شكل يابند. دگرگوني مهمي كه در بسياري از سازمان‌هاي سنتي در حال وقوع است، بر به‌كارگيري و سرمايه‌گذاري در فاوا يا فناوري‌‌هاي اطلاعات و ارتباطات به منظور بهبود بهره‌وري، افزايش كارايي عملياتي و مالي كسب و كارها تمركز دارد. اين حوزة مهم كه آن را كسب و كار الكترونيكي1 مي‌نامند، ثروتي از درآمدهاي جديد و رشد مشتريان، فرصت‌هاي جديد جهت بهبود بهره‌وري و صرفه جويي در هزينه‌ها را فراهم مي‌آورد.
كسب و كار الكترونيكي شامل ديجيتالي كردن كامل زنجيرة ارزش و فرايندهاي تجاري و تعهد به كمك به سازمان‌هاي سنتي جهت ايجاد ارزش افزوده و رسيدن به درجاتي از تعالي و توسعه‌يافتگي عملياتي و مالي است كه پيش از آن به آنجا نرسيد بودند. بنابراين در راه رسيدن به كسب و كار الكترونيكي مديران شركت‌ها با وظيفه سنگيني جهت شناسايي فرصت‌ها و ارزيابي و توجيه سرمايه‌گذاري‌هاي مناسب كسب و كار الكترونيكي مواجه هستند.
لذا مزيت ارائه شده توسط اين تحقيق، ارائة مكانيسمي براي اندازه‌گيري آمادگي الکترونيکي سازمان هاي خدماتي جهت بهبود اولويت‌بندي، برنامه‌ريزي و مديريت تغيير مرتبط با فعاليت‌هاي کسب و کار الکترونيکي است جهت دستيابي به كسب و كار الكترونيكي موفقي كه براي رقابتي ماندن و بهره‌گيري كامل از مزاياي کسب و کار الکترونيکي ضروري است و علاوه بر مزاياي فوق باعث ظهور فرايندهاي نوآورانه و خلاق، سازماندهي جديد فرايندهاي كسب و كار، اثرات عملكردي و مالي قابل توجه مي‌باشد. مزيت اصلي كه با انجام اين تحقيق بدست مي‌آيد، اين است كه اين مدل راهنمايي براي تلاش‌هاي توسعه و سرمايه‌گذاري در جهت به‌كارگيري فاوا فراهم مي‌كند كه از آن مي‌توان جهت محك‌گذاري به منظور اندازه‌گيري و مقايسه پيشرفت با وضعيت قبلي خود يا با ساير موارد مشابه در سازمانهاي خدماتي ايراني استفاده كرد.
1-4- سوالات تحقيق
به طور کلي اين تحقيق به دنبال پاسخگويي به سؤالات زير مي باشد:
چه معيار هايي براي ارزيابي آمادگي الکترونيکي سازمان هاي خدماتي با توجه نقش فناوري اطلاعات در کسب و کار بايد در نظر گرفته شود؟
نتايج ارزيابي آمادگي الکترونيکي سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح با استفاده از الگو ارائه شده در اين تحقيق چه مي باشد؟
آيا من حيث المجموع سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح آمادگي لازم، جهت الکترونيکي شدن را دارا مي باشد؟ و در چه سطحي آمادگي لازم را دارا مي باشد؟
1-5- هدف تحقيق
هدف کلي اين تحقيق طراحي الگو ارزيابي آمادگي الکترونيکي شدن متناسب با شرايط اقتصادي و اجتماعي و فناوري‌ كشور به منظور ارزيابي ميزان آمادگي سازمانهاي خدماتي ايراني جهت پذيرش، به‌كارگيري و سرمايه‌گذاري در فناوري‌هاي اطلاعات و ارتباطات مي باشد. لذا مي توان اهداف جزئي را به شرح زير بيان نمود:
سنجش ميزان آمادگي الکترونيکي سازمان تامين اجتماعي نيرو هاي مسلح جهت مشخص نمودن نقاط ضعف و قوت و شناسايي اولويت‌هاي سرمايه‌گذاري براي فاوا
ارائه راهکارهاي مناسب به سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح جهت مشخص نمودن حوزه‌هايي كه به حمايت، سرمايه‌گذاري و برنامه‌ريزي جهت توسعة يكنواخت و منسجم فاوا احتياج دارند.
هدف کاربردي اين تحقيق طراحي الگو ارزيابي آمادگي الکترونيکي شدن متناسب با شرايط اقتصادي و اجتماعي و فناوري‌ كشور به منظور ارزيابي ميزان آمادگي سازمانهاي خدماتي ايراني جهت پذيرش، به‌كارگيري و سرمايه‌گذاري در فناوري‌هاي اطلاعات و ارتباطات مي باشد. لذا مي توان اهداف فرعي را به شرح زير بيان نمود:
مشخص نمودن نقاط ضعف و قوت و شناسايي اولويت‌هاي سرمايه‌گذاري
توسعة استراتژي‌هاي مناسب و منسجم براي فاوا در سطح سازمانهاي خدماتي ايراني جهت بهبود گسترش تجارت الکترونيک
مشخص نمودن حوزه‌هايي كه به حمايت، سرمايه‌گذاري و برنامه‌ريزي جهت توسعة يكنواخت و منسجم فاوا احتياج دارند.
1-6- روش تحقيق
1-6-1- روش و ابزار گر آوري اطلاعات
در اين تحقيق از روش‌هاي زير جهت جمع‌آوري اطلاعات استفاده شده است:
در تكميل مباني نظري از منابع كتابخانه‌اي و اينترنتي شامل كتب و مقالات و مطالعات موردي انگليسي و بعضا ترجمه شده به فارسي استفاده خواهد شد.
در شناسايي معيارها و شاخصها از مصاحبه با دست اندرکاران و متخصصان استفاده خواهد شد.

براي تعيين ميزان آمادگي سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح از پرسشنامه، مصاحبه و اطلاعات آماري منتشر شده، استفاده خواهد شد.
1-6-2- روش تجزيه و تحليل داده ها
روش اين تحقيق در شناسايي و تحليل شاخص‌ها و مدل‌هاي ارزيابي آمادگي الكترونيكي گراندد تئوري2 يا نظريه زمينه اي يا تئوري سازي داده بنياد مي‌باشد. به‌طور كلي گام‌هاي انجام اين تحقيق عبارتند از:
داده هاي جمع آوري شده در مرحله اول تحقيق با روش رويش نظريه ها و تحليل داده ها با استفاده از نرم افزار اطلس تي آي مي باشد. اين روش به کشف نظريه از ميان داده ها مي پردازد به عبارتي قرار نيست فرضيه اي از پيش تعيين شده اي به اثبات برسد بلکه با تعيين حوزه مطالعه يک سؤال اساسي مطرح مي شود و سپس پاسخ به اين سؤال در قالب مصاحبه و ساير مستندات جمع آوري شده و به روش رويش نظريه اصطلاحاً تجزيه و تحليل يا کد گذاري مي شود سپس با گسترش رابطه ميان کدها يک شبکه مفهومي خلق شده و نظريه مورد نظر از ميان آن ايجاد مي شود. در اين روش نظريه مورد نظر از ميان خود داده ها و پديده هاي موجود خلق مي شود. در مرحله دوم تحقيق با استفاده از روش هاي آماري مناسب از قبيل تحليل سلسله مراتبي (AHP) به کمک نرم افزار Expert choice وزن هر بعد، معيار و زير معيار تعيين مي شود و نهايتا در مرحله سوم از طريق توزيع پرسشنامه و آزمون پارامتري T تک نمونه اي وضعيت موجود سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح تعيين مي شود.
1-7- مراحل تحقيق
روش اين تحقيق در شناسايي و تحليل شاخص‌ها و مدل‌هاي ارزيابي آمادگي الكترونيكي رويكرد تركيبي(كمي _ كيفي) بوده است. به‌طور كلي گام‌هاي انجام اين تحقيق عبارت بودند از:
مطالعات مربوط به شناخت مباني نظري تحقيق
مطالعه و بررسي ادبيات و پيشينه پژوهش
گردآوري داده ها همراه با تحليل تا جايي که به مرحله اشباع مي رسيم.
کدگذاري داده ها در سه مرحله (يافتن مفاهيم در داده ها)
استخراج مدل ارزيابي آمادگي الکترونيکي سازمانهاي خدماتي
توزيع پرسشنامه براي وزن دهي به معيار هاي مدل مورد نظر
جمع آوري نتايج پرسشنامه و تحليل سلسله مراتبي (AHP) براي تعيين وزن هر بعد، معيار و زير معيار
اجراي مدل و اندازه گيري آمادگي الکترونيکي سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح
تعيين مقدار آمادگي الكترونيكي سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح
1-8- چارچوب کلي پايان نامه
1-9- کليدواژه‌هاي مورد استفاده در تحقيق
فناوري اطلاعات و ارتباطات فاوا
به كليه ابزارها، سيستم‌ها و فناوري‌هاي بكارگرفته شده در زمينة ارتباطات، مخابرات و سيستم‌هاي اطلاعاتي گفته مي‌شود (فتحيان، 1385).
سازمان خدماتي
در سازمان هاي خدماتي محصول يا بازده سازمان نا مشهود است. معمولا نوع خدمت حالت انتزاعي و تجريدي دارد و اغلب بصورت نوعي اطلاعات، دانش يا آگاهي مي باشد. در سازمان هاي خدماتي منابع انساني يا نيروي کار، هسته اصلي سازمان را تشکيل مي دهند و بايد تعداد زيادي کارمند وجود داشته باشند تا بتوانند نيازهاي مشتريان را تامين کنند (کدلير، 1987، ص9).
گراندد تئوري يا رويش نظريه:
تئوري مفهوم سازي بنيادي، يکي از استراتژيهاي پژوهش محسوب مي شود که از طريق آن تئوري بر مبناي مفاهيم اصلي حاصل از داده ها، شکل مي گيرد. اين استراتژي از نوعي رويکرد استقرايي بهره مي گيرد، يعني روند شکل گيري تئوري در اين استراتژي حرکت از جز به کل است. اين استراتژي پژوهش بر سه عنصر : “مفاهيم”، و “مقوله ها” (طبقه ها)، و “قضيه ها” يا آنچه که از ابتدا “فرضيه ها” ناميده مي شد، استوار است. در عين حال، مفاهيم، عناصر کليدي تحليل هستند زيرا تئوري از مفهوم سازي داده ها و نه جمع داده هاي عيني حاصل مي شود (استراوس و کوربين،1990).
آمادگي الکترونيکي
به مقدار توانايي پذيرش، استفاده و به کارگيري فناوري اطلاعات و ارتباطات در جوامع مختلف مي‌گويند. براي ارزيابي آمادگي الکترونيکي در جوامع مدل‌هاي زيادي وجود دارد (حنفي زاده و همکاران، 1387).
مديريت ارتباط با مشتري (CRM)
CRM مخفف عبارت Customer Relationship Management است و به روش نرم افزاري اطلاق مي شود كه به سازمان كمك مي كند به شيوه اي سازمان يافته ارتباط با مشتريانش را مديريت كند. نمونه ساده اي از CRM ، يك بانك اطلاعاتي حاوي اطلاعات مربوط به مشتريان يك سازمان است كه مديريت و كاركنان فروش يا خدمات سازمان به كمك آن مي توانند نيازهاي مشتريانشان را با محصولات خود تطبيق دهند، نيازهاي خدماتي آنها را يادآور شوند و غيره (Buttle, 2004).
ارزش افزوده
ارزش افزوده در واقع عبارتست از ثروت اضافه‌اي که توسط شرکت از طريق فرآيند توليد و يا ارايه خدمات ايجاد مي‌شود که با کسر نهاده‌هاي واسطه (مثل هزينه خريدها) از عايدي‌ها به‌دست مي‌آيد براي مثال نهاده‌هايي نظير کابل، مراکز سوئيچ، نيروي انساني متخصص در طي يک فرآيند، يک ارزش جديدي (ارايه خدمت به مشترکين) توليد مي‌کنند که در واقع به ارزش نهاده‌هاي ما افزوده مي‌شود (Buttle, 2004).
يکپارچگي زنجيره تامين
در زنجيره تامين، کليه فعاليت هاي مرتبط با جريان کالا تبديل مواد، از مرحله اوليه تا مرحله تحويل کالاي نهايي به مصرف کننده را شامل مي شود. دو جريان اطلاعات و جريان مالي و اعتبارات در ارتباط با جريان کالا مي باشد. يکپارچگي زنجيره تامين؛ فرايند يکپارچه سازي فعاليت هاي زنجيره تامين و نيز جريانهاي اطلاعاتي مرتبط با آن، از طريق بهبود و هماهنگ سازي فعاليتها در توليد و عرضه ي محصول است(Ross, 2010).
فصل دوم
بررسي ادبيات تحقيق
مقدمه
هدف از اين فصل که با عنوان “مروري بر ادبيات3″، “مروري بر منابع” و يا “مروري بر پيشينه تحقيق” معرفي مي‌شود، بررسي و طبقه‌بندي يافته‌هاي تحقيقات ديگر محققان در سطح دنيا و تعيين و شناسايي خلأهاي تحقيقاتي است.
2-1- بخش اول- تعريف و اهداف “آمادگي الكترونيكي”
2-1-1- ضرورت توجه به آمادگي الكترونيكي
با افزايش شكاف ديجيتالي4 (‌ فاصله اي است ميان افراد و جوامعي كه از فناوري اطلاعات و ارتباطات مانند اينترنت بطور اثر بخش استفاده مي كنند و آنهايي كه اين توانايي را ندارند) رهبران دولت ها، شركتهاي تجاري و سازمان هاي اجتماعي سعي دارند قدرت فناوري اطلاعات و ارتباطات را در جهت توسعه خويش مهار كنند. براي استفاده اثربخش از فاوا، نهادي بايد از جهت زير ساخت ها، ميزان دسترسي به فاوا در سطح گسترده افراد و جنبه هاي قانوني و حقوقي بر استفاده از فاوا داراي آمادگي الكترونيكي5 باشد (Bridges, 2005b).
بنابراين اگر قرار است خلاء شكاف ديجيتالي پر شود، همه اين موضوعات بايد در يك استراتژي منسجم و دست يافتني كه جهت رفع نيازهاي محلي آن نهاد خاص توسعه داده شده است، مورد توجه قرارگيرند.
2-1-2- تعاريف آمادگي الکترونيکي
آمادگي الکترونيکي مفهوم نسبتاً جديدي است که توسعهي آن مرهون نفوذ سريع اينترنت در سراسر جهان و پيشرفت چشم گير استفاده از فناوري اطلاعات در کسب و کار و صنعت است. (Mutula & Van Brakel, 2006) اين مفهوم در اواخر دههي 1990 و به منظور فراهم آوردن چارچوبي يکپارچه براي ارزيابي وسعت و عمق شکاف ديجيتالي ميان کشورهاي توسعه يافته و کشورهاي در حال توسعه شکل گرفت. در طول چند سال گذشته مدل هاي متعدد ارزيابي آمادگي الکترونيکي طراحي و توسعه داده شده است. که نگاهي سطحي به هر کدام از اين مدل ها، ميزان آمادگي اقتصاد يا جامعه براي بهره گيري از جامعهي اطلاعاتي و تجارت الکترونيکي را مشخص مي کند. در بررسي دقيق تر، آشکار مي شود که مدل ها، تعاريف بسيار متفاوتي از آمادگي الکترونيکي دارند، روش هاي مختلفي براي ارزيابي استفاده مي کنند و ارزيابي آنها در اهداف، راهکارها و نتايج متفاوت اند(Hanafizadeh et al., 2009).
اولين تلاش ها براي تعريف آمادگي الکترونيکي در سال 1998، و ضمن اجراي “پروژهي خط مشي سيستم هاي رايانهيي”6 انجام گرفت(Mutula & Van Brakel, 2006). در اين پروژه يک مدل خودارزيابي با نام “راهنماي آمادگي براي زندگي در دنياي شبکهيي”7 ارائه شد، که آمادگي الکترونيکي را به عنوان “ميزان آمادگي يک جامعه براي مشارکت در دنياي شبکهيي” تعريف کرده است(CSPP, 1998). پس از توسعه اولين ابزار ارزيابي آمادگي الکترونيکي، چندين ابزار ارزيابي توسط سازمان هاي تحقيقاتي، دانشگاه ها، شرکت هاي تجاري و افراد به وجود آمده است.
پس از توسعهي اولين تعريف، مرکز توسعهي بين المللي دانشگاه هاروارد در سال 2000 با همکاري شرکت ماشين هاي تجاري بين المللي (IBM) “مدلي با نام آمادگي براي دنياي شبکه اي: راهنمايي براي کشورهاي در حال توسعه” را مطرح کرد(CID, 2000). مجمع جهاني اقتصاد، اينسيد8 و اينفودو9، در سال 2001-2002 مدل “شاخص آمادگي شبکه”10 را با تعريفي همانند مدل پروژهي خطمشي سيستم هاي رايانهيي توسعه دادند(WEForum, 2001-2002). بر خلاف مدل هاي فوق، که بر ارزيابي ميزان آمادگي جامعه براي مشارکت در دنياي شبکهيي تمرکز دارند، شرکت اقتصادي آسيا-اقيانوسيه11 در سال 2000 در مدل “راهنماي ارزيابي آمادگي تجارت الکترونيکي” (APEC, 2000)، انجمن ملل جنوب شرقي آسيا12 در سال 2001 در مدلي به نام “ارزيابي آمادگي انجمن ملل جنوب شرقي آسياي الکترونيکي” (e-asean,2001)، و موسسهي بين المللي مک کانل13 در سال 2000 در مدلي با نام “ريسک تجارت الکترونيکي: درک فرصت هاي آمادگي الکترونيکي جهاني” (McConnell, 2000)، آمادگي الکترونيکي را آمادگي يک جامعه براي مشارکت در اقتصاد ديجيتالي، تعريف مي کنند.
علاوه بر موارد ياد شده، آژانس هاي توسعهيي، سازمان هاي تحقيقاتي و نيز دانشگاه ها تعاريف متفاوت ديگري از آمادگي الکترونيکي ارائه داده اند. پيمان خدمات و فناوري اطلاعات جهاني14 در سال 2000 در مدلي به نام “بررسي بين المللي تجارت الکترونيکي”15 آمادگي الکترونيکي را اطمينان مصرف کننده به وجود امنيت و حفظ حريم خصوصي در تجارت الکترونيکي، فناوري امنيتي بالا، نيروي کار آموزش ديده و هزينه هاي آموزشي پايين، سياست هاي عمومي با محدوديت پايين، فعاليت هاي تجاري جديد منطبق با عصر اطلاعات و هزينه هاي پايين براي فناوري تجارت الکترونيکي تعريف مي کند(Bridges, 2001). امريکا جي.ام.بي.اچ.16 آلمان بر اساس پروژهي الگوبرداري شاخص هاي آماري براي جامعهي اطلاعاتي17 در سال 2001 گزارشي تحت عنوان “چارچوب الگوبرداري اروپا”18 ارائه داد(Emperica, 2001). بر اساس تعريف ارائه شده در اين گزارش، در جامعهي اطلاعاتي، اطلاعات و دانش رو به رشد در تمامي سطوح جامعه، به عنوان کالاهاي مهم اقتصادي به شمار مي روند. به عبارت ديگر، در جامعهي اطلاعات، بخشي از فعاليت هاي اجتماعي در حال رشد از طريق شبکه هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات انجام مي شوند يا به فناوري هاي اطلاعات و ارتباطات وابسته اند. در سال 2001 مرکز توسعهي بين المللي و مديريت تعارضات19 در دانشگاه مري لند، در مدلي با نام “مدل شبکهيي مذاکره”20 جامعهي آمادهي الکترونيکي را به عنوان جامعهي داراي بازار ارائه کنندگان خدمات اينترنتي21 که سه مرحلهي توسعهي قبل تجاري، تجاري و رقابتي را پشت سر گذاشته اند، تعريف مي کند(Bridges, 2001). در سال 2003، محققيني از دانشکدهي مديريت موسسهي فناوري ماساچوست22 يک چارچوب مفهومي براي اندازه گيري آمادگي الکترونيکي ارائه دادند که در آن آمادگي الکترونيکي به صورت توانايي استفاده از فرصت هاي ارزشمند ايجاد شده از طريق به کارگيري اينترنت تعريف شده است(Choucri, N,et.al, 2003).
مدل هاي ارزيابي آمادگي الکترونيکي، بر حسب تعاريف متفاوتي که از آمادگي الکترونيکي ارائه مي دهند، اهداف مختلفي براي ارزيابي دارند، به طوري که هدف مدل هاي دانشگاه هاروارد و پروژهي خط مشي سيستم هاي رايانهيي، تعيين ميزان آمادگي افراد و سازمان ها براي مشارکت در دنياي شبکهيي است (Bridges, 2001)، در حالي که هدف مدل هاي ارائه شده توسط پيمان خدمات و فناوري اطلاعات جهاني، شرکت اقتصادي آسيا-اقيانوسيه، موسسهي فناوري ماساچوست، موسسهي بين المللي مک کانل و مرکز تحقيقات تجارت الکترونيکي دانشگاه تگزاس (در مدلي به نام “اندازه گيري اقتصاد اينترنتي” در سال 1999)، ارزيابي آمادگي اقتصاد ديجيتالي و تجارت الکترونيکي است(Bridges, 2001). برخي ديگر از مدل ها مانند مدل هاي ارائه شده توسط دانشگاه مري لند، شرکت بين المللي داده ها (در مدلي با نام “شاخص جامعه اطلاعاتي” در سال 2000)، برنامهي توسعه سازمان ملل (در مدلي با نام “شاخص دست يابي به فناوري” در سال 2001)، و سازمان جهاني مخابرات (در مدلي با نام “شاخص دسترسي شبکه” در سال 2003) ارزيابي ميزان دسترسي و استفاده از فناوري اطلاعات را هدف ارزيابي قرار داده اند(Bridges, 2001). علاوه بر اين مدل ها، در سال 1999 از سوي اعضاي دپارتمان جامعه شناسي دانشگاه ايالتي اوهايو مدلي با نام “تحليل بين کشوري توسعهي اينترنت”، و نيز در سال 2003 مدلي با نام “چارچوب ارزيابي آمادگي الکترونيکي ملت ها” با هدف مشخص کردن عوامل کمک کننده به افزايش آمادگي الکترونيکي يک کشور معرفي و ارائه شد(حنفي زاده و همکاران، 1387).
اگر چه بعضي از مدل ها از اهدافي يکسان براي ارزيابي آمادگي الکترونيکي برخوردارند، برخي ديگر اهداف مخصوص به خود را دارند. از جملهي اين مدل ها مي توان اشاره کرد به:
گروه موزاييک، کنسرسيومي از دانشگاه ها، در سال 1998 مدلي با نام “انتشار جهاني اينترنت” را با هدف اندازه گيري و تحليل رشد اينترنت در 25 کشور جهان ارائه کرد(Bridges, 2001). واحد اقتصاددانان هوشمند، با همکاري مرکز تحقيقات هرمي، در سال 2001 مدلي با نام “رتبهبندي آمادگي الکترونيکي”23 را با هدف اندازه گيري وسعت بازار موجود، فرصت هاي اينترنت محور را ارائه داد(Bridges, 2005).
اوربيکام24 در سال 2003 مدلي با نام “کنترل شکاف ديجيتالي و پيش زمينه”25 را با هدف اندازه گيري شکاف ديجيتالي در داخل و ميان کشورها ارائه داد. مؤسسهي همکاري توسعهي بين المللي سوئد در سال 2001 مطالعهي موردي سه کشور را با هدف فراهم آوردن تحليلي از نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و چالش ها و همچنين ارائهي مسيري براي ادامهي استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در توسعهي ملي انجام داد. امريکا جي.ام.بي.اچ. آلمان مدل خود را با هدف ايجاد چارچوبي مفهومي و متدولوژيکي که از طريق آن شاخص هاي آماري استفاده شده براي کنترل و الگوبرداري جامعهي اطلاعاتي در کشورهاي عضو اتحاديهي اروپا توسعه و آزمون مي شوند، ارائه کرده است. کنفرانس سازمان ملل در تجارت و توسعه در سال 2003 گزارشي با نام “شاخص هاي توسعهي فناوري اطلاعات و ارتباطات” را با هدف کمک به شناسايي موضوعات علمي و فناوري موجود، با تاکيد خاص بر تاثير آن ها در کشورهاي در حال توسعه، ارائه داد. بانک جهاني در سال 2005 مدل “متدولوژي ارزيابي دانش” را با هدف کمک به کشورها براي شناخت مشکلات و فرصت هايي که با آن مواجه اند، ارائه کرد. انجمن ملل جنوب شرقي آسيا مدل خود را با هدف شناخت سطح آمادگي الکترونيکي کشورهاي جنوب شرقي آسيا و ارائهي راهکارهايي براي کاهش شکاف ها ارائه کرده است(حنفي زاده و همکاران، 1387).
علي رغم تعدد تعاريف ارائه شده براي آمادگي الکترونيکي، مدل هاي مختلف به طور متوسط سطوح توسعهي زيرساخت، اتصال، دسترسي به اينترنت، خدمات و کاربردها، سرعت شبکه، کيفيت دسترسي به شبکه، سياست هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات، برنامه هاي آموزشي فناوري اطلاعات و ارتباطات، منابع انساني، سواد رايانهيي و محتواي مرتبط را اندازه گيري کرده، و بر اين ابعاد متمرکزند(Mutula & Van Brakel, 2006).
تحقيقات در زمينه ي ارزيابي آمادگي الکترونيکي بيشتر در حوزه کشور و منطقه بوده است و در زمينه ي ارزيابي آمادگي الکترونيکي در سازمان ها تعداد معدودي وجود دارد. به عنوان مثال جوتلا و همکاران در سال 200226 يک مدل مفهومي از آمادگي الکترونيکي در سازمان هاي با اندازه کوچک و متوسط را ارائه کرده اند(Jutla, Bodorik & Dhaliwal, 2002). علاوه بر اين فتحيان و همکاران در سال 2008 مدل ارزيابي آمادگي الکترونيکي در سازمان هاي با اندازه کوچک و متوسط در ايران را ارائه داده اند (Fathian, Akhavan & Hoorila, 2008). حنفي زاده و همکاران در سال 2009 در مقاله اي تحت عنوان “موافقان و مخالفان شکاف ديجيتالي و ارزيابي آمادگي الکترونيکي” به بررسي مدل هاي شکاف ديجيتالي و آمادگي الکترونيکي با توجه به تعاريف و متدولوژي هاي آنها پرداخته اند و نقاط قوت و ضعف آنها را شناسايي کرده اند. همچنين با بررسي عميق ادبيات تحقيق در اين مقاله يک مدل جامع ارزيابي آمادگي الکترونيکي براي سازمان هاي با اندازه کوچک و متوسط ارائه شده است که مي توان از آن به عنوان مبنا و استاندارد براي ارزيابي آمادگي الکترونيکي استفاده کرد(Hanafizadeh, M. R ,Hanafizadeh, P & Saghaei 2009).
2-1-3- اهداف آمادگي الكترونيكي
بسته به اينكه هدف از ارزيابي آمادگي الكترونيكي چه باشد، تمركز مدل اندازه گيري نيز متفاوت است(Budhiraja,2002).
زيرساخت‌هاي الكترونيكي27
اگر هدف ارزيابي بر زيرساخت‌هاي الكترونيكي متمركز است، بنابراين تمركز بايد بر نهادها، سخت‌افزار و نرم‌افزار باشد. دراينجا آمادگي الكترونيكي برابر است با كامپيوترها و دسترسي‌ها. سخت‌افزار كامپيوتري و دسترسي به شبكه براي کسب آمادگي الکترونيکي و پركردن شكاف ديجيتالي ضروري است و دولت و فعاليت‌هاي بخش خصوصي بايد آنها را تامين كنند.
اقتصاد الكترونيكي28
اگر هدف ارزيابي بر تجارت الكترونيكي متمركز است، بنابراين تمركز بايد بر كسب و كار مبتني بر فاوا باشد. در اينجا آمادگي الكترونيكي برابر است با كامپيوترها، دسترسي و اقتصاد. سخت‌افزار كامپيوتري و دسترسي به شبكه براي آمادگي الكترونيكي ضروري هستند اما بازار است كه اين مسأله را به تنهايي حل خواهد كرد.
جامعة الكترونيكي29
اگر هدف ارزيابي بر جامعه متمركز است، بنابراين تمركز بايد بر جامعه‌اي كامل باشد. در اينجا آمادگي الكترونيكي نيازمند سواد اوليه، حداقل ثروت، بهداشت و ساير مسائل اجتماعي است كه بايستي درابتدا مورد توجه قرار گيرد. كامپيوترها مهم هستند اما تا مسائل فوق مورد توجه قرار نگيرند، هيچ چيزي يك جامعه را از نظر الکترونيکي آماده نخواهد كرد.


دیدگاهتان را بنویسید