داروهايي که براي درمان سرطان بکار مي روند را از نظر عملکرد مي توان به 3 دسته تقسيم نمود که عبارتند از
1-داروهايي که برروي DNA اثر مي گذارند .
2-داروهايي که برروي ميکروتوبول ها تاثير مي گذارند.
3-آن هايي که برروي گيرنده هاي مشابه هورمون اثر مي کنند.
داروهاي آکليله کننده از جمله داروهايي هستند که مستقيما روي DNA اثر کرده و باعث ايجاد اتصالات کووالانسي در DNA مي شوند. از جمله داروهاي آکليله کننده مي توان به سيس پلاتين اشاره نمود(Hartmann.j.t, 2003).
1-5-5-1 سيس پلاتين
از داروهايي که بطور گسترده در درمان تعداد بسيار زيادي از سرطان ها کاربرد دارد گروه پلاتينيوم ها مي باشند که سردسته آن ها داروي سيس پلاتين است(Trimmer.ee,1999 ).
سيس پلاتين، سيس پلاتينيوم و يا 1 CDDP يک داروي معمولي شيمي درماني بر پايه پلاتينيوم است که جهت درمان بسياري از سرطان ها نظير سارکوماها ، برخي از انواع کارسينوما( نظير سرطان ريه و تخمدان) ، ليمفوما و تومورهاي سلول هاي جنسي بکار مي رود(Trimmer.ee,1999).از ديگر کاربرد هاي باليني اين دارو مي توان به نقش سيس پلاتين در افزايش اثر پرتو درماني اشاره نمود(Rosenbery.b,et al.1965 ).
1-5-6 هورمون درماني
تومورهايي که در اندام هاي وابسته به هورمون نظير پستان و يا پروستات ظاهرمي شوند را مي توان با هورمون هاي درماني معالجه نمود(Hirsch.j,2006).
1-5-7 درمان هاي بيولوژيک و يا هدفمند
در اين روش درماني ، ژن ها و يا پروتئين هاي دخيل در رشد و يا حيات سلول هاي سرطاني مورد هدف قرار مي گيرند. درمان هاي بيولوژيک مشتمل بر بازسازي ، تحريک، هدايت و تقويت سيستم ايمني بدن بيمار بوده و با بکارگيري عواملي نظير اينترفرون ها، سيتوکين ها و آنتي بادي هاي مونوکلونال، رشد سلول هاي سرطاني را مختل مي کنند. عوارض جانبي اين گونه از درمان ها به علت عملکرد اختصاصي آن ها در مقايسه با روش هاي شيمي درماني معمولي کمتر است(Rein,d,t.et al.2006).
1-5-8 ژن درماني
ژن درماني روش جديدي براي درمان سرطان مي باشد که هنوز براي استفاده معمول نشده است. اما با اين وجود چندين استراتژي ژن درماني در حال بررسي و ارزيابي مي باشند که عبارتند از:
1-استفاده از ويروس هايي که امکان نسخه برداري جهت بروز ژن را نداشته ولي مي توانند به فعاليت داروهاي سيتوتوکسيک و يا مهار مستقيم رشد سلول هاي سرطاني کمک کنند.
2-استفاده از ويروس هايي که بصورت فعال نسخه برداري کرده اما فقط در سلول هاي سرطاني مي توانند ايفاي نقش کنند.
3-استفاده از ويروس هايي که مي توانند آنتي ژن هايي را در سطح سلول هاي سرطاني بيان کرده و بدين وسيله پاسخ ايمني ميزبان را تحريک نمايند.
کليد اصلي در موفقيت روش هاي مذکور تعيين يک سيستم ناقل ويروسي ايمن است که بتواند از پاسخ هاي سيستم ايمني ميزبان فرار کرده و خود را بطور مؤثري به محل تومور و يا سلول هاي سرطاني برسانند.
ساير استراتژي هاي ژن درماني بر اساس استفاده از اليگونوکلئوتيدهايي است که بيان ژن هاي مهم در حفظ حيات سلول سرطاني را مورد هدف قرار مي دهند(Freshney.r.i.,2005)
1-5-9 زيان هاي داروهاي شيميايي
يکي از مشکلات بزرگي که طب جديد با وجود امتيازات ظاهري آن نسبت به طب سنتي با خود به ارمغان آورده است، مصرف روزافزون داروهاي شيميايي است که متأسفانه روز به روز شکل حادتري به خود مي گيرد. از پيامدهاي اين مسئله به دو نکته مهم اشاره مي شود :
اول اينکه ميکروب ها و ويروس ها بر اثر مصرف مداوم، بي رويه و گاهي بدون توجه به طريقه خاص مصرف برخي داروها، به تدريج مقاوم مي شوند به اين ترتيب تاثير داروها ضعيف و حتي خنثي مي شود. دوم اينکه اگر چه استفاده از داروهاي شيميايي در درمان بيماري هاي خاص كه مورد نظر است مفيد واقع مي شود، ولي مصرف طولاني و در برخي موارد حتي مقطعي آن ها عوارض جانبي از خود بر جا مي گذارند و بعضا ممكن است از خود بيماري نيز خطرناك تر باشد. داروهاي شيميايي عمدتا با تقليد از فرمول داروهاي گياهي اما به صورت مصنوعي در آزمايشگاههاي داروسازي تهيه مي شوند. توجه شود که غير از استفاده از درمان هاي رايج ذکر شده، استفاده از گياهان دارويي در درمان سرطان از اهميت فوق العاده اي برخوردار است. در کشورهاي مختلف مطالعات متعددي جهت بررسي اثرات ضد سرطاني گياهان دارويي بومي انجام گرديده و اثر داروهاي گياهي بر انواع رده هاي سلول هاي سرطاني مورد ارزيابي قرار گرفته است. در مورد اثرات ضد سرطاني گياهان دارويي بومي در کشورهاي مختلف مطالعات متعددي صورت گرفته است تا جايي که برخي از گياهان بومي کاربرد درماني براي برخي سرطانها پيدا نموده اند.
1-6 سميت سلولي
1-6-1 دو مکانيسم مشخص عمده براي مرگ سلولي وجود دارند :
اول : نکروز که عبارت است از مرگ سلولي تصادفي که در اثر قرار گرفتن سلول در معرض عوامل فيزيکي و يا شيميايي جدي اتفاق مي افتد.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

دوم : آپوپتوز يا مرگ برنامه ريزي شده سلولي که سلولهاي ناخواسته و يا معيوب را حذف مي کند.در مقابل ، سميت سلولي مکانيسم خاصي از مرگ سلولي را تعريف نمي کند، بلکه به طور ساده ويژگي کشندگي سلول1 يک ترکيب شيميايي را به صورت مستقل از مکانيسم عمل، نشان مي دهد.
توسعه داروهاي جديد نياز به سيستم هاي ارزيابي مناسب به منظور بررسي پتانسيل سميت ترکيباتي که در مراحل ابتدايي فرآيند کشف دارو2 هستند، دارد .ارزيابي سميت سلولي بر پايه سلول 3 در شرايطinvitro ابزاري مناسب براي نيل به اين هدف مي باشد که به جاي استفاده از حيوانات امروزه توجه زيادي را به خود جلب نموده است. با استفاده از چنين روش هايي مي توان بطور همزمان سميت سلولي تعداد زيادي از مواد شيميايي را در برابر انواع سلول ها مورد بررسي قرار داد . از اين روش ها در شيمي سرطان به منظور انتخاب کردن داروي مناسب و نيز دوز مناسب آن استفاده مي شود (Patel m.r,et al,2010).
1-7 اساس ارزيابي هاي سميت سلولي
سه خصوصيت اصلي وجود دارند که ارزيابي هاي سميت سلولي بر روي آن ها انجام مي شوند.
اولين نوع ارزيابي، اندازه گيري فعاليت متابوليکي سلول است. القاي زود هنگام آسيب سلولي سبب کاهش در فعاليت متابوليکي سلول مي شود.ويژگي ديگر که اغلب بررسي مي شود، تماميت غشاء سلول مي باشد. غشاء سلول يک سد عملکردي را در اطراف سلول تشکيل مي دهد و عبور و مرور مواد به داخل و خارج از سلول را در سطح بسيار بالا با کمک ناقل ها، رسپتورها و مسير هاي ترشحي تنظيم مي کند. هنگامي که سلول ها تخريب مي شوند، نشتي پيدا مي کنند. اين واقعيت اساس دومين نوع ارزيابي را فراهم مي کند . تماميت غشاء به وسيله اندازه گيري LDH در محيط خارج سلول تعريف مي شود و يا در ارزيابي ديگر جذب رنگ فلورسنت اتيديوم برومايد که به طور معمول از سلول هاي سالم خارج مي شود مورد بررسي قرار مي گيرد . تغيير در فعاليت هاي متابوليکي سلول ها نشانه هاي بهتري از آسيب هاي سلولي در مراحل اوليه هستند. در مقابل اثرات بر روي تماميت غشاء صدمات جدي تري بوده و به مرگ سلول منجر مي شوند.سومين نوع ارزيابي ها، اندازه گيري تعداد سلول ها است. زيرا به طور معمول سلول هاي مرده از ظرف کشت سلول جدا مي شوند. تعداد سلول ها مي تواند به وسيله شمارش مستقيم سلول ها و يا به وسيله اندازه گيري پروتئين تام و يا DNA سلول هاي کشت شده که متناسب با تعداد سلول ها است، اندازه گيري شود.
از رايج ترين روش هايي که براي ارزيابي سميت سلولي و يا قابليت زيست سلول ها پس از قرار گرفتن در معرض ترکيبات سمي به کار گرفته مي شوند مي توان به روش ارزيابي MTT assay , SRB و LDH اشاره نمود(Mosmann .t,1983) .
LDH assay، بر پايه اندازه گيري فعاليت لاکتات دهيدروژناز در محيط خارج سلولي مي باشد. لاکتات دهيد روژناز يک آنزيم پايدار سيتوپلاسمي است که در تمام سلول ها حضور دارد و پس از تخريب غشاء و يا ليز سلول به سرعت به داخل محيط کشت سلول رها مي شود . در اين روش ميزان مصرف NADH با روش اسپکتروفوتومتري به صورت کاهش در جذب نوري که به دليل کاهش در ميزان NADH مي باشد، در طول موج nm340 محاسبه مي شود. ارزيابي MTT روش ديگري براي بررسي قابليت زيست سلول ها مي باشد که اغلب به منظور تعيين سميت سلولي پس از قرار گرفتن در معرض ترکيبات سمي به کار برده مي شود.
MTT، نمک تترازوليوم محلول در آب است که با شکست حلقه تترازوليوم بوسيله آنزيم سوکسينات دهيدروژناز در داخل ميتوکندري به فورمازان 5 بنفش غير محلول تبديل مي شود. اين تغيير رنگ با استفاده از روش اسپکترو فوتومتري در طول موج nm540 قابل اندازه گيري مي باشد. اعتبار اين روش در رده هاي سلولي مختلف مورد بررسي قرار گرفته است. البته مدارک جديد تر پيشنهاد مي کنند که کاهش MTT مي تواند همچنين بوسيله NADH و يا NADPH در داخل سلول ها و خارج از ميتوکندري ها واسطه گري شود(Berridge .m.v,et al.1993).
SRB يک aminoxanthine است که به صورت الکترواستاتيک به اسيد هاي آمينه بازي در سلول هاي فيکس شده با TCA متصل مي شود و به اين ترتيب براي تعيين محتواي پروتئيني سلول به کار مي رود.رنگ فيکس شده محلول مي شود و با روش فوتومتريک در طول موج nm540 اندازه گيري مي شود . مقدار جذب نوري اندازه گيري شده با محتواي پروتئيني کل سلول و بنابر اين با تعداد سلول ها بستگي دارد(Knich v.c,et al.1995).
1-8 تکنيک سنجش MTT
سنجش ميزان بقا و تکثير سلول ها جهت تعيين ميزان اثر داروها، آنتي بادي ها ، سيتوکين ها و ساير فراورده هاي بيولوژيک برروي سلول هاي نرمال و سرطاني امري مهم به نظر مي رسد که در اين زمينه روش هاي متعددي استاندارد شده اند.برآورد ميزان تکثير و بقاء سلول را ميتوان با استفاده از روش هاي شمارش مستقيم و غير مستقيم انجام داد.شمارش مستقيم بصورت دستي ويا اتوماتيک با استفاده از هموسيتومتر و يا دستگاه شمارش ذرات که سلول ها را بطور سريالي و در چند قطب زماني شمارش ميکند انجام مي گيرد(Goodwin. C. j ,1995).در روش غير مستقيم از مواد راديو اکتيو نظير 3H-thymidine و رنگ هاي مختلفي نظير نوترال رد، MTT و XTT استفاده مي شود.

از آن جايي که استفاده از مواد راديو اکتيو علي رغم حساسيت فوق العاده بالاي آن مشکلات خاصي را براي محقق ايجاد مي کند، امروزه روش هاي رنگ سنجي به دليل سهولت در بکارگيري، سرعت و دقت کافي در حصول نتايج متداول تر مي باشد(Buttke .t.m,et al ,1993).
از طرفي در چندين مطالعه نشان داده شده است که تفاوت قابل ملاحظه اي بين روش هاي رنگ سنجي و راديو اکتيو وجود ندارد و لذا روش هاي رنگ سنجي به عنوان يک روش قابل اعتماد مطرح مي باشند(Mosmann t., 1983).
روش سنجش MTT يک تست آزمايشگاهي و يک ارزيابي رنگ سنجي غير راديو اکتيو است که جهت بررسي تاثير دارو بر روي رشد سلول ها ، سميت سلولي ترکيبات دارويي، فرآورده هاي گياهي و ساير مواد شيميايي و نيز جهت اندازه گيري تکثير سلول ها در پاسخ به موادي نظير فاکتورهاي رشد، سيتوکين ها، مواد غذايي و… کاربرد دارد.اين روش در اوايل دهه 1980 ميلادي توسط Mossman معرفي گرديد(Hagon. T.e, et al,2003).از مزاياي اين روش مي توان به سرعت انجام کار، سهولت اجرا و سنجش همزمان اثرات چند ماده که همگي در يک فلاسک 96 خانه اي انجام شده اند اشاره نمود. بدين خاطر است که مي توان از اين تکنيک براي مقايسه رده هاي سلولي گوناگون، مقايسه عوامل سيتوتوکسيک و يا بررسي اثرات ترکيبي داروها با يکديگر استفاده نمود.
اساس اين روش استفاده از نمک زرد رنگ و محلول تترا زوليوم 1 است که به اختصار MTT ناميده مي شود. اين نمک بوسيله سلول هاي زنده جذب و در اثر فعاليت ردوکتازي آنزيم هاي دهيدروژناز ميتوکندريايي به کريستال هاي نامحلول و بنفش رنگ فورمازان تبديل مي گردد(Wang x ,et al,2006).اين کريستال ها در خارج از سلول با افزودن يک حلال مناسب نظير دي متيل سولفوکسايد (DMSO)2 ، محلول اسيدي اتانول و يا محلول سولفات دو دسيل سديم رقيق شده در اسيد هيدروکلريدريک حل مي شوند(Fotakis.g,et al,2006).جذب نوري اين محلول رنگي را مي توان در طول موج خاصي ( عموما بين 500 تا 600 نانومتر) بوسيله دستگاه اسپکتروفتومتر اندازه گيري نمود. لازم به ذکر است که ميزان حساسيت اين رنگ مي تواند تحت تاثير فاکتورهاي ويژه اي از جمله حجم سلول و نيز مواد رنگي موجود در سيتوپلاسم قرار گيرد(Wang x ,et al,2006).براي هر سلولي يک رابطه خطي ميان تعداد سلول هاي زنده و ميزان جذب اندازه گيري شده وجود دارد. که اين رابطه امکان تعيين دقيق هر گونه تغييراتي را در ميزان حيات و تکثير سلول ها فراهم مي سازد.
در واقع از آن جايي که اين واکنش احيايي تنها زماني که آنزيم هاي ردوکتاز ميتوکندريايي فعال هستند رخ مي دهد، بنابر اين ميزان انجام واکنش مذکور را مي توان به عنوان معياري جهت سنجش ميزان سلول هاي زنده بکار برد.
زماني که ميزان فورمازان بنفش رنگ توليد شده بوسيله سلول هاي تيمار شده با ماده مورد نظر را با ميزان فورمازان توليد شده بوسيله سلول هاي کنترل مقايسه کنيم ، مي توان ميزان تاثير ماده مذکور را در مرگ و مير سلول ها و يا تغيير در متابوليسم سلول ها را از طريق رسم نمودار دوز- پاسخ مورد ارزيابي قرار داد(Klaude.m,et al,1996).
1-9 گياهان دارويي
طب سنتي داراي سابقه طولاني در خدمت به مردم در سراسر جهان است. گياهان دارويي حاوي فيتو كميكال هاي مختلف از جمله ويتامين ها، كارتنو ئيد ها، ترپنوئيد ها، فلاوونوئيد ها، پلي فنول ها، آلكا لوئيدها، تانن ها، ساپونين ها، آنزيم ها ،مواد معدني و غيره هستند. اين فتيو كميكال ها داراي فعاليتهاي آنتي اكسيداني هستند كه در جلوگيري يا درمان بسياري از بيماري ها از جمله سرطان استفاده مي شود. در طول دهه گذشته طب گياهي به يكي از مهمترين موضوعات جهاني، موثر بر سلامت جهاني و تجارت بين المللي تبديل شده است. Savtta d,2011)) گياهان دارويي نقش مهمي در سيستم بهداشت جمعيت جهان دارد و گياهان به خاطر توانايي تسكين و ترميم درد ارزشمند شناخته شده اند.(Sakarkar D.M ,2011 ) ايران داراي يكي از غني ترين فلورها ي دنيا مي باشد .با توجه به اينكه درصد قابل توجهي از گونه هاي گياهي ايران را گياهان دارويي تشكيل مي دهند، بنابراين از اين نظر از توانايي و قابليت بالايي برخوردار مي باشند.(مومني مقدم ،1384 )
برخي از گياهان از طريق افزايش عملكرد سم زدايي بدن باعث حفاظت بدن از سرطان مي شوند برخي پاسخ هاي بيولوژيكي گياهان باعث مهار رشد سرطان توسط تعديل فعاليت هورمونها و آنزيم هاي خاص شناخته شده است. بعضي از گياهان عوارض جانبي سمي شيمي درماني و پرتو درماني را كاهش مي دهند. دانشمندان در سراسر جهان به داروهاي گياهي براي تقويت سيستم ايمني سلولهاي بدن در برابر سرطان تمركز كرده اند. تاكنون شركت هاي دارو سازي بيش از 25000 گياه ضد سرطان دارويي را شناسايي كرده اند. سرطان يك محصولي است كه اختلال در بدن ايجاد مي كند و گياهان مي توانند اين اختلالات را اصلاح كنند و يا بسياري از سرطانها را تحت كنترل درآورند. از سال 1961 ،9 تركيب منشاء گرفته از گياهان كه براي استفاده در درمان سرطان مورد تأييد ايالات متحده قرار گرفته شامل وين بلاستين، وين كريستين، اتوپوسايد، ناولبين، teniposide، تاكسول، topotecan، taxotere ، irinotecank هستند. (Wamidh H)
1-10 تاريخچه استفاده انسان از گياهان دارويي
شناسايي داروهاي جديد از گياهان تاريخچه اي طولاني و موفق دارد. از زمان عهد باستان گياهان براي درمان بسياري از بيماريها مورد استفاده بوده اند. در سال 1805 مورخين توسط داروشناسي آلماني به نام Friedrich Serturner از گياه خشخاش ( Papaver Somniferum) جدا شد. به دنبال استخراج سالسيليک اسيد از پوست درخت بيد ( Salix alba) ، Felix Hoffmann آسپرين را در سال 1897 ساخت. Ephedrineاز گياه چيني ( Ephedra ) mahuangدر سال 1887 استخراج شد و توسط پزشکهاي آمريکايي در سال 1924 به خاطر خواص گشاد کننده برنش و دکونجستانت آن رايج شد. سديم کروموگليات که براي اولين بار در سال 1968 استفاده شد، مشتقي ازKhellin است که توسط Roger Altounyanاز دانه هاي Khellaمصري ( Ammi visnaga )جدا شد. داروي ضد مالاريا، آرتميزين، در سال 1972 از گياه چيني qinghaoتکوين يافت . اين مثال ها تاريخچه غني پزشکي بر پايه گياهان را نشان مي دهد.
1-11 اثرات ضد سرطاني گياهان دارويي
قرن هاي طولاني است که گياهان اساس درمان بيماري ها را در طب سنتي تشکيل داده اند و هنوز نيز در مراقبت هاي اوليه درماني حدود 80% از ساکنان کره زمين نقش عمده اي را دارا مي باشند. (Fransworth, 1984) سرطان بزرگترين عامل مرگ و مير در ميان انسانها بوده و درمانهاي امروزي آن اغلب چندان موثر نبوده و با اثرات جانبي نامطلوب همراه است. بنابراين با درنظر گيري عدم پاسخ مطلوب به درمان و رشد سريع بيماري تلاش براي تهيه داروهاي موثرتر با سميت کمتر ضروري است ترکيبات گياهي با اثرات بيولوژيک مختلف جداسازي شده و در علم داروسازي نوين وارد شده اند که در درمان سرطانهاي مختلف موثرند.( Newman DJ. 2003) براي يافتن ترکيبات دارويي، در ابتدا گونه هاي مختلف گياهي که اثرات درماني آنها توسط طب سنتي، و اطلاعات بومي به تاييد رسيده است، جمع آوري گشته و خشک مي شوند. سپس با کمک يک حلال آلي و به دنبال آن با يک حلال مايي نظير آب مقطر عصاره گيري مي شوند. عصاره هاي بدست آمده تحت بررسي هاي اوليه فارماکولوژيکي قرار مي گيرند.
در مواجهه با سرطان گياهان از دو نظر حائز اهميت مي باشند:
1-كيمو پرونتيشن سرطان (cancer chemopreventation ) : استفاده تركيبات مشتق شده از گياهان به منظور عدم ابتلاء به سرطان و تأثير چنين تركيباتي قبل از شروع بيماري.
2 – درمان سرطان ( cancer therapy ) : استفاده تركيبات مشتق شده از گياهان به منظور جلوگيري از پيشرفت سرطان و معالجه آن.
1-12گياهان دارويي و سرطان


پاسخ دهید