د-کارسينوم التهابي …………………………………………………………………………………………………………………………..14
ذ-کارسينوم کلوئيدي ………………………………………………………………………………………………………………………..14
ر-کارسينوم توبولي …………………………………………………………………………………………………………………………..14
1-4 ريسک فاکتورهاي موثر در ايجاد سرطان ………………………………………………………………………………………15
1-4-1 سابقه فاميلي …………………………………………………………………………………………………………………………15
1-4-2 سن ……………………………………………………………………………………………………………………………………..15
1-4-3 سن اولين قاعدگي ………………………………………………………………………………………………………………..15
1-4-4 سن شروع يائسگي ………………………………………………………………………………………………………………..16
1-4-5 سن اولين زايمان …………………………………………………………………………………………………………………..16
1-4-6 مدت زمان شير دهي ……………………………………………………………………………………………………………..16
1-4-7 سقط جنين …………………………………………………………………………………………………………………………..16
1-4-8 استفاده از قرص هاي ضد بارداري ………………………………………………………………………………………….16
1-4-9 اضافه وزن ……………………………………………………………………………………………………………………………17
1-4-10 استفاده از درمان هاي جايگزين با هورمون ……………………………………………………………………………..17
1-4-11 مصرف ويتامين …………………………………………………………………………………………………………………..17
1-5 تاثيرمتقابل زيست شناسي و سرطان ستان …………………………………………………………………………………….17
1-6 ارتباط نماهاي بافتي آسيب شناختي با بيولوژي سرطان پستان …………………………………………………………20
1-7 پاتوفيزيولوي سرطان پستان ………………………………………………………………………………………………………..20
1-8 ارتباط زيست شناسي با خصوصيات مناسازي سرطان پستان……………………………………………………………21
1-9ويتامين D …………………………………………………………………………………………………………………………………22
1-10فيزيولوژي ويتامين D ……………………………………………………………………………………………………………….22
1-11نقش اتوکرين ويتامين D در هموستازي پستان …………………………………………………………………………….24
1-12اثرات ضد سرطاني D3 H2 25 0 .1 …………………………………………………………………………………………….26
1-12-1تنظيم سيکل سلولي به وسيله ويتامين D …………………………………………………………………………………26
1-12-2اثرات ضد التهابي تهاجم و متاساز ………………………………………………………………………………………….27
1-12-3اثرات ويتامين D بر آپوپتوز …………………………………………………………………………………………………..28
1-12-4اثرات ژنومي D3 H2 250 .1 ………………………………………………………………………………………………….29
1-12-5اثرات غير ژنومي D3 H2 250 .1 …………………………………………………………………………………………….30
1-13گيرنده ويتامين D …………………………………………………………………………………………………………………….30
فصل دوم
ادبيات و مستندات? سابقه و پيشينه تحقيق …………………………………………………………………………………………..33
فصل سوم
مواد و روش ها ……………………………………………………………………………………………………………………………….37
استخراج DNAژنومي ………………………………………………………………………………………………………………………39
تعيين غلظت DNA استخراج شده با روش اسپکترو فتومتري ………………………………………………………………..41
بررسي جايگاه Tru91 (A/T) ……………………………………………………………………………………………………………42
روش هاي کنترل کيفي ……………………………………………………………………………………………………………………..43
فصل چهارم
تجزيه و تحليل داده ها ……………………………………………………………………………………………………………………..45
يافته ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………..46
نتايج بررسي سابقه خانوادگي سرطان پستان در دو گروه بيمار و کنترل ……………………………………………………46
نتايج بررسي رابطه فاميلي پدر و مادر در دو گروه بيمار و کنترل …………………………………………………………….46
نتايج بررسي ارتباط بيماري سرطان پستان با سطح ويتامين D خون افراد? سن? BMI و WHR ………………….47
نتايج بررسي بر روي جايگاه Tru91 (C>T) ……………………………………………………………………………………….48
فصل پنجم
بحث و نتيجه گيري ………………………………………………………………………………………………………………………….52
مشکلات و محدوديت هاي مطالعه …………………………………………………………………………………………………….57
پيشنهادات ……………………………………………………………………………………………………………………………………….57
منابع ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….58
فرم پرسشنامه طرح تحقيقات …………………………………………………………………………………………………………….63
Abstract ………………………………………………………………………………………………………………………………………..64
فهرست اشکال
شکل 1-1ساختمان پستان نرمال …………………………………………………………………………………………………………11
شکل 1-2مقايسه مجاري سالم مبتلا به سرطان غيرتهاجمي و مبتلا به سرطان تهاجمي ………………………………14
شکل 1-3نمايش طرح کلي از اثرات اندوکرين در مقابل اثرات اتوکرين ………………………………………………… 24
شکل 1-4نقش ويتامين D در هوموستازي پستان ……………………………………………………………………………….. 25
شکل 1-5اثر ويتامين D بر سيکل سلولي …………………………………………………………………………………………. 27
شکل 1-6جايگاه ژن VDR …………………………………………………………………………………………………………….. 31
شکل 4-1 عکس برداري توسط دستگاه ترانس لوميناتور……………………………………………………………………… 48
شکل 4-2 باندهاي 177 جفت بازي حاصل از PCR قطعه ژنومي ………………………………………………………….49
فهرست جداول
جدول 4-1جدول متغيرها ……………………………………………………………………………………………………………….. 45
جدول 4-2تعداد و درصد زنان بيمار و کنترل برحسب سابقه خانوادگي سرطان پستان ……………………………..46
جدول 4-3تعداد و درصد زنام بيمار و کنترل برحسب نسبت فاميلي پدر و مادر …………………………………….. 46
جدول 4-4ميانگين و انحراف معيار سن و مشخصات تن سنجي در دو گروه کنترل و بيمار …………………….. 47
جدول 4-5درصد فراواني ژنوتيپ TRU91 و مقدار square – chi و Odd Ratio و P آزمون ………………….. 50
خلاصه فارسي
سابقه و هدف :سرطان پستان شايع ترين سرطان در بين زنان است که هزينه‌هاي سنگيني را به بيمار و جامعه تحميل مي‌کند. بنابراين بررسي فاکتورهايي که ما را در پيش‌آگاهي و تشخيص کمک کند، بسيار ارزنده خواهد بود. از جمله اين فاکتورها بررسي‌هاي ژنتيکي مي‌باشد. وپژوهش هاي زيادي نشانداده اند که سطح ويتامينD رابطه معکوس با ميزان ابتلا و پيشرفت بيماري دارد و از آنجا که گيرنده ويتامينDيعنيVDR واسطه اثرات ضدسرطاني ويتامينDمي‌باشد، لذا بررسي پلي‌مورفيسم‌هاي ژن گيرنده مي‌تواند کمک زيادي در شناسايي ارتباط ميان اين ژن و سرطان پستان بنمايد.
مواد و روش ها: در اين مطالعه اثر پلي‌مورفيسمTru9I ژن VDR در احتمال بروز بيماري در ميان جمعيت زنان مازندراني بررسي شده و همچنين سطح سرمي ويتامينD در اين جمعيت اندازه‌گيري شد.در اين مطالعه مورد -شاهدي دو گروه از زنان شامل گروه مبتلا به سرطان پستان و گروه سالم انتخاب شدند واز آنها دو نمونه شامل خون تام (جهت استخراج DNA) و سرم (براي اندازه‌گيري سطح ويتامينD) تهيه شد. ابتدا سطح سرمي ويتامينD با روش کمي لومينسانس اندازه‌گيري شد و سپس قطعات ژني مربوط به پلي‌مورفيسم Tru9Iبر روي ژن VDR با روش PCR تکثير شد و ژنوتيپ آن ها تعيين گرديد.
نتايج :ميانگين سطح سرمي ويتامينD در افراد بيمار587/12 ميکروگرم بر دسي ليتر و در افراد کنترل026/20ميکروگرم بر دسي ليترتعيين شد وبين سطح سرمي ويتامين D بابيماري ارتباط معنا دار ديده شد (009/0=P). فراواني الل‌هايUبراي گروه بيمار وسالم65/.وu براي گروه بيمار و سالم است%35/0مقدار P براي الل U، uبرابر 796/.اندازه‌گيري شد.بررسي نسبت شانس نشان داد که احتمال ابتلا به سرطان پستان در افراد با ژنوتيپuu تقريبا14/1برابر مي‌باشد.اين مطالعه نشان داد که ارتباط بين پلي‌مورفيسمTru9Iبا بروز سرطان پستان معني‌دار نيست ولي ارتباط کاهش سطح ويتامينD با افزايش احتمال ابتلا به اين سرطان کاملاً معني‌دار است.
کليد واژه ها: مطالعه موردي -شاهدي ,سرطان پستان,پلي مورفيسم ژنTru9I, گيرنده ويتامينD
فصل اول
کليات
مقدمه :
سرطان چيست:
سرطان بيماري سلول ها است نتيجه تکثير غير طبيعي سلول هاي نئوپلازيا است که منجر به تشکيل توده سلول هاي غير طبيعي نئوپلاسم مي شود .
مفهوم سرطان يعني رشد کنترل شده ايي که منجر به ايجاد حالتي مي گردد که در آن زمان چرخه سلولي سلول هاي سرطاني کوتاه تر از همان سلول ها در حالت طبيعي است .
سرطان وقتي ايجاد مي گردد که ژن ها درون يک سلول طبيعي دچار جهش شوند جهش به طور تصادفي يا در اثر عوامل جهش زا ايجاد مي شود که برخي از مواد شيميايي واشعه هاي مضر از جمله جهش زاها هستند.
سلول هاي سرطاني نيز در يک عضو اجتماعي از سلول ها را به وجود مي آورند که متاسفانه به صورت يک اجتماع سلولي مخرب يا تومور بدخيم در مي آيد که ما اصطلاحا به آن غده سرطاني مي گوييم واين غده هاي سرطاني در هر جايي از بدن که به وجود آيند از جنس همان سلول هاي بافت مخصوصي است که سرطاني شده و اجتماعي از سلول هاي مخرب وسرطاني را به وجود مي آورد .
بيماري نئو پلاستيک به علت عدم پاسخ دهي سلول هاي سرطاني به مکانيزم هاي کنترلي حاکم بر رفتار طبيعي بدن و خروج ازحالت هموستاز بدن در تکثير ,تزايد,تمايزوغشا سلولي تغييراتي ايجاد مي شود که منجر به نئوپلاسم مي شود(ميرمالك وهمکاران, 1388).
سرطان پستان:
سرطان پستان بيماري شايعي است، بطوري که %10 کل انواع سرطان ها را در جمعيت زنان ومردان تشکيل مي دهد و دومين سرطان شايع پس از سرطان ريه مي باشد(بارتو وهمکاران1,2000).سرطان پستان شايع ترين سرطان دربين زنان بوده بطوري که%22 کل انواع سرطان را در زنان شامل مي شود وپنجمين عامل مرگ ومير ناشي از سرطان در ميان زنان ايراني گزارش شده است (ميرمالك و همکاران, 1388)سرطان سينه بيماري است که در سلول هاي بدخيم از بافت سينه منشا گرفته به طور نامنظم و فزاينده ايي تکثير مي يابند و بدون اينکه موجب عکس العمل تدافعي و تهاجمي در سيستم ايمني بدن شوند از سيستم ايمني و دفاعي عبور مي کنند. سرطان سينه معمولابه صورت يک توده بدني درد وسفتي در قسمت فوقاني و خارجي سينه شروع مي شود و سرطان ممکن است به غدد لنفاوي ناحيه گودي زير بغل و بعد از ان در سرتاسر بدن گسترش يابد(اسبومه وهمکاران,2002 )2. وضعيت جغرافيايي,وضعيت زندگي ,سن ازدواج وچاقي از جمله عوامل محيطي مستعد کننده ي ابتلا به سرطان سينه به شمار مي روند(اسوز وهمکاران,2005)3.
بيان مساله:
سرطان پستان بيماري شايعي است، به طوري که 10 ?کل انواع سرطان ها را در جمعيت زنان ومردان تشکيل مي دهد و دومين سرطان شايع ساز سرطان ريه مي باشد(واينيو,2001 )4سرطان پستان شايع ترين سرطان در بين زنان بوده به طوري که22 ? کل انواع سرطان را در زنان شامل مي شود(پورکين وهمکاران, 2003 ,)5.سرطان پستان جزء ژنتيکي قوي دارد،به طوري که خطر بروز سرطان پستان براي خانمي
?
با يک ويا بيش از يک خويشاوند درجه يک مبتلا به اين سرطان،به ترتيب سه و ده برابر مي باشد(نوسبايوم وهمکاران, 2001 1;اندرسون و همکاران 2005 2).بر اساس منبع ديگري خطر بروز سرطان پستان براي زنان تا سن80سالگي در صورت نداشتن هيچ خويشاوند درجه يک مبتلا به اين سرطان7.8? و براي زنان بايک و يا دو خويشاوند درجه يک مبتلا به ترتيب13?و21?خواهد بود(پورکين وهمکاران ,2003) .با توجه به مشكلات مختلف اجتماعي،اقتصادي و . . . ناشي از فركانس بالاي سرطان پستان در انسان، مي توان به لزوم انجام تحقيقات در مورد علل بروز آن پي برد. بر اساس تحقيقات مختلف انجام شده ، تاثير ويتامينDوگيرندهاش(VDR) برعملكرد چرخه سلولي تا حدودي نشان داده شده است.فرم فعال ويتامينD يعني 1,25(OH)2D3 تنظيم کننده بالقوه اي در کنترل رشد و تمايز سلولي بوده و شواهد اخير نشان مي دهند که در مرگ سلولي،تهاجم توموري و رگ زايي نيز نقش دارد،به نحوي که ميتوان گفت که در تنظيم بروز و پيشرفت سرطان نقش دارد. مسير کلاسيک سنتز 1,25(OH)2D3 شامل هيدروکسيلاسيون موقعيت هاي25و 1ويتامينD3جذب شده از طريق روده و يا ساخته شده در پوست،به ترتيب در کبد و کليه است.اما اخيراً کنترل متابوليسم موضعي1,25(OH)2D3در بافت ها توسط هيدروکسيلازهاي بافتي به خصوص آنزيم کاتابوليزه کننده اصلي يعني24- هيدروکسيلاز مورد توجه است.مسير کلاسيک سيگنالينگ1,25(OH)2D3 باواسطهVDRکه نوعي فاکتور نسخه برداري براي ژن هاي هدف1,25(OH)2D3 است، صورت مي گيرد. اثرات اين مسير شامل مهار رشد سلولي و نيز مهار تهاجم توموري است. مسير هاي سيگنالينگ سيتوپلاسمي که به طور روزافزوني در حال شناسايي هستند نيز احتمالا در کنترل رشد و تمايز سلولي نقش دارند،اما اين مسيرها در مرگ سلولي نيز نقش دارند. 1,25(OH)2D3داراي اثرات مهار کنندگي مهمي بر G1/S Checkpoint سيکل سلولي با افزايش بيان مهار کننده هاي کينازي وابسته به سايکلين هايP27 و P21و نيز با مهار سيکلينD1است 1,25(OH)2D3.ممکن است که موجب القا مرگ سلولي يا به طور غير مستقيم ?ازطريق اثر برروي گيرنده رشد شبه انسوليني و فاکتور آلفاي نکروز توموري و يا به طور مستقيم از طريق سيستم خانواده Bcl-2، مسير سرآميد،گيرنده هاي مرگ به عنوان مثالFas )و مسير هاي پروتيين کينازي فعال شده توسط استرس(P38 و کيناز Nترمينال شود. اثر مهارکنندگي 1,25(OH)2D3 بر تهاجم و متاستاز توموري نشان داده شده و مکانيسم آن شامل مهار سرين پروتئينازها،متالو پروتئينازها و رگ زايي است. مدارک دال بر اثر ويتامينD3 بر سرطان شامل شواهدآزمايشگاهي مبني بر تاثير ويتامينD3 بر رشد سلولي،تمايز سلولي،مرگ سلولي،تهاجم ومتاستاز توموري؛ و نيز شواهد اپيدميولوژيکي درارتباط با همبستگي بين وقوع و ميزان پيشرفت سرطان با اختلال در متابوليسم ويتامين D3 و برخي از پلي مورفيسم هاي ژنVDRاست.ضمنا آنالوگ هايي از ويتامين D3به عنوان عوامل شيمي درماني سرطان معرفي شده اند,(نوسبايوم وهمکاران 2001 ;فنگ وهمکاران,2000 1).تحقيقات نشان مي دهند که 1,25(OH)2D3موجب مهار رشد سلولي و نيز القاء مرگ سلولي در سلول هاي سرطاني پستان هم در In vitroو هم در In vivoميشود( والرانس و همکاران,2004 2).VDRدرغدد پستان طبيعي بيان مي شوند، يعني جايي که به عنوان عامل مهار تکثير و القاء کننده تمايز سلولي عمل مي کند و اين نشان مي دهد که1,25(OH)2D3در تنظيم مهار رشد سلول هاي اپيتليال پستان نقش دارد(والش وهمکاران,2003 3).ضمناً ميزان بيان ژنVDRيعني سطحmRNA اين ژن در سرطان پستان همانند سرطان هاي کولون و ريه کاهش و در سرطان تخمدان شديدا افزايش مي يابد(چکارباتي و همکاران, 42009) .ژنVDRبا طولي بالغ برKb75درمنطقه كروموزومي12q12-q14 قرار داشته وداراي پلي مورفيسم هاي مختلفي است كه ارتباط برخي از آن ها با بعضي از بيماري ها بررسي شده است. پلي مورفيسمFokI که در سمت? 5ژنVDRدر اگزون2قرار دارد، موجب كوتاه تر شدن محصول پروتئيني اين ژن مي شود. زيرا اين پلي مورفيسم در كدون1اين اگزون روي مي دهد ودرنتيجه ترجمه از كدون4شروع مي ?شود. اگر اللfباشد محصول پروتئيني427اسيد آمينه، ولي اگر اللF باشد محصول پروتئيني بدست مي آيد كه فاقد سه اسيد آمينه اول بوده(424aa) وفعاليت نسخه برداري بيشتري دارد. ساير جايگاه هاي پلي مورفيك اين ژن، يعنيBsmI وTaqI اثري بر محصول پروتئيني حاصل ندارند،زيرا جايگاه پلي مورفيكBsmIدر اينترون8 قرار دارد وجايگاه پلي مورفيكTaqIواقع در اگزون9به گونه اي است كه هر دو الل آن همان اسيد آمينه يعني ايزولوسين راكد مي كنند. مكانيسمي كه از طريق آن اين پلي مورفيسم ها ممكن است بر روي عملكرد محصول ژنVDR تاثير بگذارند، مشخص نيست، اما احتمالا ازطريق تاثير بر روي پايداري mRNA،تنظيم فعاليت نسخه برداري وكارايي ترجمه موجب تغيير عملكرد اين ژن مي شوند( ,ماکشيما و همکاران,2002 1;حميدي و همکاران2003 ).تاكنون تحقيقات مختلفي در ارتباط با بررسي همبستگي بين پلي مورفيسم هاي مختلف ژنVDRبا سرطان پستان در برخي جمعيت هاي انساني انجام شده است.نتايج بدست آمده از اين تحقيقات بسته به نوع جمعيت مورد مطالعه و نيز نوع جايگاه هاي پلي مورفيك بررسي شده متفاوت بوده، به طوري كه برخي به وجود همبستگي و بعضي ديگر به عدم وجود همبستگي اشاره كرده اندبنابراين انجام تحقيقات در جمعيت هاي ديگر از جمله جمعيت كشورمان براي نتيجه گيري هر چه صحيح تر در مورد همبستگي بين جايگاه هاي پلي مورفيك مختلف ژنVDRبا سرطان پستان الزامي است.
ضرورت انجام تحقيق:
در اين زمينه تحقيقات زيادي در نقاط مختلف دنيا و در ميان جمعيت‌هاي مختلف قومي و نژادي انجام گرفته است و نتايج حاصله ضد و نقيض بوده به طوري که نتايج قطعي تاکنون به دست نيامده است. با توجه به اهميت موضوع و افزايش روز افزون شيوع بيماري و اختلاف نظر‌ها و خلاء‌هاي تحقيقاتي که وجود دارد و نظر به اينکه نتايج تحقيق فوايد احتمالي نظري و عملي زيادي در پيشگيري، تشخيص و حتي احتمالاً درمان آن خواهد داشت، ما را بر آن داشت که تحقيق حاضر را بر پايه تحقيقات گذشته در ميان جمعيت زنان استان مازندران انجام دهيم، تا شايد نتايج حاصله ما را يک گام به اهدافمان نزديک‌تر کند.
?
?اهداف پژوهش:
اهداف اصلي :
1-تعيين ارتباط جايگاه پلي مورفيک شايع ژن گيرنده ويتامين(VDR)D ، يعني جايگاه Tru9Iبا سرطان پستان
2- تعيين ارتباط سطح ويتامينD سرمي با بروز سرطان پستان
اهداف فرعي:
ارتباط پارامترهاي دموگرافيک با بروز سرطان پستان
– هدف کاربردي:
پيش‌بيني و پيشگيري از سرطان پستان.
– فرضيات:
1) همبستگي بين آلل‌ها و ژنوتيپ‌هاي مختلف جايگاهTru9I ژن VDR با سرطان پستان ارتباط معنا‌داري دارد.
2) کاهش سطح ويتامين D با بروز اين سرطان ارتباط معنا‌داري دارد.
واژه‌ها
Exon: قسمتي از ژن که شامل توالي‌هاي کد کننده اسيد‌هاي آمينه مي‌باشد.
Intron: قسمتي از ژن که بين دو اگزون قرار مي‌گيرد و فاقد توالي‌هاي کد کننده اسيد‌هاي آمينه است.
Haplotype: دو يا چند جايگاه موجود بر روي يک کروموزوم.
Genotype: هويت ژنتيکي يک فرد، مجموع ژن‌هاي يک فرد ژنوتيپ او را تشکيل مي‌دهد اما در اصطلاح اشاره به يک ژن با جايگاه خاص دارد.
PCR (polymerase chain reaction): چرخه‌هاي تکرار شونده‌اي است که درآن به کمک پرايمر‌ها و با کمک آنزيم پلي‌مراز از روي يک DNA الگو، عمل همانند‌سازي انجام مي‌گيرد.
Primer: مولکولي است که دو انتهاي قطعه مورد نظر براي تکثير با PCR را شناسايي کرده و به آن مي‌چسبد.
Promotor: توالي در انتهاي?5 ژن که ميزان بيان ژن را کنترل مي‌کند.
Polymorphism: چند شکلي، توالي‌هايي که از فردي به فرد ديگر متفاوتند.
Restriction enzyme: آنزيم محدود‌کننده، آنزيمي که براي برش DNA دو رشته‌اي در يک توالي خاص به کار مي‌رود.
RFLP (Restriction Fragment Length polymorphism): اختلاف بين اندازه قطعات DNA حاصل از برش توسط آنزيم‌هاي محدود‌کننده.
Homozygote: جانداري که ژنوتيپش بر اساس دو الل يکسان مشخص شود.
Hetrozygote: جانداري که حاوي دو الل مختلف در منطقه مربوطه روي کروموزوم‌هاي مشابه باشد.
AKT: يک پروتئين کيناز نوع B که نقش کليدي در فرايند‌هاي سلولي نظيرمتابوليسم گلوکز، آپوپتوزيس، تکثير سلولي رونويسي و مهاجرت سلولي ايفا مي‌کند.
PI3K:Phosphatidylinositol 3-kinases فسفواينوزيتيد 3- کيناز يک دسته آنزيمي است که در تعدادي از عملکرد‌هاي سلولي نظير رشد سلولي، تکثير، تمايز، جابجايي‌هاي درون سلولي دخالت دارد.
RAS: دسته‌اي از پروتئين‌هاي درون سلولي هستند که SmallGTPase ناميده مي‌شوند و در انتقال سيگنال درون سلولي نقش دارند. نام RAS به نام ژن کد‌کننده آن بر مي‌گرددومخففRatsarcomaميباشد.
MEK/ERK: mitogen-activated protein kinaseپروتئين کيناز‌هاي شرکت کننده درتنظيم تکثير طبيعي سلول.
PTEN: phosphatase and tensin homolog يک پروتئين- ليپيد فسفاتاز با فعاليت ضد توموري قوي.
BRCA: geneBreast cancerيک ژن که محصول ش سرکوب گر تومور‌هاي پستاني است. در واقع محصول اين ژن ترميم‌کننده DNAدو رشته‌اي است و در صورتي که جهش يابد مي‌تواند خطر وقوع سرطان پستان را افزايش دهد.
Cdk: cyclin-dependent kinase کيناز وابسته به سيکلين.
Rb: Retinoblastoma protein يک پروتئين سرکوبگر تومور در شبکيه (يا رتينو بلاستوما).
Bcl:B cell lymphomaپروتئين‌هاي آنتي آپوپتوزيس.
ERP57: endoplasmic reticulum protein يک پروتئين محلول در شبکه آندوپلاسمي که يک تيول- دي سولفيد اکسيدو ردوکتاز است.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

SRC: نام کوتاه شده , sarcomaيک پروتو انکوژن است که کد‌دهنده يک تيروزين کيناز است.
Cyclin-dependent kinaseinhibitor:INK4 پروتئين بازدارنده کيناز وابسته به سيکلين.
1-1شناخت ساختمان پستان:
پستان عضوي است که از غدد توليد کننده شير و مجاري شير تشکيل شده است بافت پستان شامل غدد خاصي به نام لوبول است واطراف اين غدد و مجاري را بافت چربي وبافت نگهدارنده در بر گرفته اند که تعداد آن ها 20-15عدد است هر لوب شامل تعداد زيادي غدد کوچک تر به شکل خوشه ايي است که وظيفه توليد شير دارند(عطايي, 1390).
هر پستان شامل9-6سيستم مجرايي مستقل است که از نوک پستان (nipple) تا ماهيچه پکتورال امتداد دارد شير در لوبول ها ساخته مي شود و اين مجاري شيري, شير توليد شده در داخل هر لوب را جمع آوري کرده و مستقيما از هر لوب به نوک پستان مي ريزد. پستان ها هم چنين داراي رگ هاي خوني ولنفي هستند و اکثر رگ هاي لنفي در پستان به گره هاي لنفي زير بغل منتهي مي شوند و گاهي نيز به غدد لنفي زير بغل منتهي مي شوند سلول هاي سرطان ممکن است وارد رگ هاي لنفي شده وبه گره هاي لنفي منتشر شوند(عطايي,1390).
1)ديواره قفسه سينه 2 ) ماهيچه پکتوراليس 3) لوبول ها 4) نوک پستان 5)هاله 6)مجراي شير 7)بافت چربي 8)پوست
شکل1-1:بافت نرمال پستان
1-2سيستم لنفاوي در پستان:
براي اولين بار يک پزشک هلندي به نام camper سيستم لنفاوي را به همراه غدد لنفاوي در سال 1770 شناسايي کردسيستم لنفاوي يکي از اصلي ترين راه هاي گسترش سرطان پستان است سيستم لنفاوي شامل گره هاي کوچک است که لوبيايي شکل اند و از گروه هاي سيستم ايمني بدن هستند و از طريق رگ هاي لنفاوي اتصال پيدا مي کنند عروق لنفاوي شبيه وريد هاي کوچکي هستند که مايع شفافي به نام غدد لنفاوي را در اطراف پستان حمل مي کنند سلول هاي لنفاوي پستان مي توانند وارد عروق لنفاوي شوند و در رگ هاي لنفاوي شروع به رشد کنند بيشتر عروق لنفاوي توسط غدد لنفاوي(گره لنفاوي) زير بغلي رهبري مي شوند و اگر سلول هاي سرطان به گره لنفاوي برسند باعث حفظ رشد مي شوند که آن ها علت متورم شدن گره ها مي باشند ودر اين صورت نياز به تشخيص پزشک است که آيا سرطان در غدد لنفاوي نفوذ کرده و در جريان خون رفت وآمد مي کند که در اين صورت باعث ايجاد سرطان در بافت هاي ديگر مي شود (تانيس وهمکاران ,2003 1).
1-3توده هاي پستاني:
تود ه هاي پستان يکي از شايع ترين تغييرات غير طبيعي اين عضو است و به نسبت زيادي در زنان ديده مي شود( قاسم زاده, 1387).
توده پستان به دو دسته تقسيم مي شوند
1-3-1تود هاي خوش خيم :
تود ه هاي پستاني در زنان زير 40 سال در بيشتر مواقع خوش خيم است و نياز به هيچ گونه اقدامات درماني
ندارد تغييرات فيزيولوژيک هورموني در بافت غدد پستان در زنان جوان عامل ايجاد کننده اين تود ه ها مي
?
باشد فيبرو آدنوم ,فيبروکيستيک ونکروز چربي ويا کيست هاي مادر زادي مي توانند در خانم هاي جوان ايجاد توده کنند.
1-1-1-1کيست:کيست ها حاوي مايع هستند که از اتساع بخشي از بافت غددي پستان به وجود مي آيند
1-3-1-2فيبروکيستيک:پستان داراي کيست هايي است که توسط نسوج سفت احاطه شده اين ضايعات ممکن است دردناک ياحالت غده غده باشد.
1-3-1-3فيبروآدنوم:توده متحرک بدون درد مدور با قوام پلاستيکي ياغضروفي است معمولا در سنين پايين تر شايع تر است معمولا منفرد است ولي گاهي مي تواند متعدد هم باشد .
1-3-1-4نکروز چربي :نکروز چربي در پستان از تغييرات بافت چربي به دنبال ضربه به پستان ايجاد مي شوند( قاسم زاده, 1387).
1-3-2توده هاي بدخيم:
بدخيمي هاي پستاني نيز درصد کمي از توده هاي پستاني از جمعيت زنان جوان را تشکيل مي دهند که تشخيص به موقع آن ميزان مرگ ومير را به طور قابل توجهي کاهش مي دهد .
تومور هاي بدخيم به 2 گروه مهاجم و غير مهاجم تقسيم مي شوند :
1-3-2-1 کارسينوم غير مهاجم
شامل کارسينوم لوبولي درجا وکارسينوم مجرايي درجا مي باشد.
الف) کارسينوم مجرايي درجا:که توسط غشاي پايه محدود شده و به استروما و فضاي لنفاوي و عروقي تهاجم نمي يابد که داراي پيش آگهي زياد است .
ب )کارسينوم لوبولي درجا:که بر خلاف کارسينوم مجرايي درجا نماي يکنواختي دارد و ايجاد توده نميکند .
1-3-2-2کارسينوم مهاجم
الف )کارسينوم مهاجم مجرا: شايع ترين نوع سرطان است و اين تومور توده سفت وقابل لمس ايجاد مي کند .
ب )کارسينوم لوبولي مهاجم:از سلول هاي مشابه کارسينوم مجرا تشکيل شده معمولا چند مرکزي ودو طرفه بوده و کمتر از 20% سرطان ها را شامل مي شود .
ج )کارسينوم مدولاري:2%از سرطان پستان را شامل مي شود .
د)کارسينوم التهابي:يک پستان بزرگ شده ومتورم و غالبا بدون يک توده قابل لمس است وداراي يک پيش آگهي بسيار بد است.
ذ)کارسينوم کلوئيد: يک کارسينوم نادر است و از نظر ماکروسکوپي نرم و ژلاتيني است و اکثرا رسپتور هاي هورموني ايجاد مي کند.
ر)کارسينو م توبولي: به ندرت به شکل توده قابل لمس تظاهر ميابد متاستاز به غدد لنفاوي نادر بوده وپيش آگهي عالي دارد( قاسم زاده, 1387).
شکل1-2:مقايسه مجاري سالم و مبتلا به سرطان غير تهاجمي و مبتلا به سرطان تهاجمي
1-4ريسک فاکتورهاي موثر در ايجاد سرطان پستان:
1-4-1سابقه فاميلي :
سابقه فاميلي يکي ازفاکتورهاي مهم سرطان پستان مي باشد. بررسي هاي اپيدميولوژيک متعددي نشان داده است که سابقه فاميلي اهميت زيادي درپيش بيني بروز اين سرطان دارد. به طوري که چنانچه يک فاميل درجه1مثل خواهر ،مادرويادختر سرطان پستان داشته باشد خطر بروز دو برابرافزايش مي يابد و دو فاميل درجه1خطربروز را پنج برابر ميکند. اگر فاميل درجه2مثل خاله، مادربزرگ ونوه وفاميل درجه3مثل دخترخاله نيزمبتلا باشند خطر بروز درشخص افزايش مي يابد. به هرحال،هرچه نسبت فاميلي نزديکتر باشد،سن افرادمبتلا کمتروتعداد افراد مبتلا درفاميل بيشتر باشد ،خطر بروز سرطان پستان بيشتر مي شود نکته مهم ديگر بروز سرطان پستان دوطرفه درافراد فاميل وهمچنين سرطان پستان درمردان فاميل از ريسک فاکتورهاي مهم مي
باشند(دي بردرتون و همکاران,2001 1).
1-4-2سن:
خطر ابتلا به سرطان سينه با افزايش سن افزايش ميابد به عنوان مثال خطر ابتلا به اين بيماري بعد از 40-50سالگي افزايش ميابد .تحقيقات در کشورما حدود 10-15سال کمتر از ساير کشور هاست( عنصري و همکاران ,1390).
1-4-3سن اولين قاعدگي:
دختراني که اولين ماهيانه آن ها قبل از سن 12سالگي است نسبت به آنان که قاعدگي ديرتري دارند درمعرض خطر بيشتري هستند زيرا هورمون استروژن بعد از بلوغ در خون دختران افزايش مي يابد هرچه تعداد سال هايي که زن عادت ماهانه مي شود بيشتر باشد او به مدت طولاني در معرض اين هورمون قرار مي گيرد و امکان ارتباط با اين نوع سرطان بيشتر است(بوراس و همکاران ,1994).
?
1-4-4سن شروع يائسگي:
زناني که سن يائسگي آنها نسبت به ميانگين جامعه نسبت به زناني که زودتر يائسه مي شوند در معرض خطر بيشتري قرار مي گيرندهرچه سن يائسگي بيشتر باشد بافت سينه بيشتر در معرض اين هورمون ها قرار مي گيردو خطر ابتلا به سرطان افزايش ميابد.
1-4-5سن اولين زايمان:
زناني که اولين زايمان آن ها بعد از 30سالگي بوده نسبت به زناني که در سنين پايين تر زايمان داشته اند در معرض خطر بيشتري هستند.
1-4-6مدت زمان شيردهي:
خطر ابتلا به سرطان سينه در زنان با افزايش مدت شير دهي کاهش مي يابد خطر ابتلا در زناني که به مدت 12ماه به کودکان خود شير داده اند نسبت به کساني که مدت شير دهي کمتر از 6 ماه دارند 28% کاهش داشته اين ميزان در زناني که مدت شير دهي 13-24 ماه داشته اند 40 درصد کاهش خطر دارند.
1-4-7سقط جنين:
از آن جايي که سقط جنين موجب قطع چرخه طبيعي هورمون هاي دوران بارداري مي شود لذا خطر ابتلا به سرطان پستان را افزايش مي دهد ( عنصري و همکاران, 1390).
1-4-8 استفاده از قرص هاي ضد بارداري :
يکي از عوامل تاثيرگذار در ابتلا به سرطان سينه قرص هاي ضد بارداري شناخته شده اند چون که ترکيبات اصلي قرص هاي ضد بارداري هورمون هاي استروژن و پروژسترون است و بر روي هورمون ها تاثير مستقيم
گذاشته و خطر ابتلا به سرطان را افزايش مي دهد .
1-4-9 اضافه وزن:
از آن جايي که سلول هاي چربي استروژن آزاد مي کند خانم هايي که بعد از دوران نوجواني10-15کيلوگرم وزن اضافه مي کنند خطر ابتلا به اين نوع سرطان بيشتر است .
1-4-10استفاده از درمان هاي جايگزين با هورمون :
اين درمان عبارت است از مصرف استروژن به تنهايي يا استروژن به همراه پروژسترون به صورت قرص,تزريق يا اشکال ديگر هورمون ها ترکيب شيميايي هستند که بر فعاليت سلول ها يا اندام ها خاص اثر مي گذارد استروژن وپروژسترون نيز نقش مهمي درزندگي بانوان دارند بدين صورت که باعث تنظيم عادت ماهانه و رشد بافت سينه مي شوند اين هورمون ها توسط تخمدان توليد مي شوند اما ممکن است در آزمايشگاه از حيوانات وساير گياهان نيز به دست آيند جايگزيني هورمون با افزاش خطري متوسط براي سرطان همراه است .
1-4-11مصرف ويتامين:
مصرف ويتامين ها به صورت تکي مي تواند اثر محافظتي داشته باشد ويتامينA,D,Eاسيد فوليکو سلنيوم نيز درکاهش خطر ابتلابه سرطان نقش دارد( عنصري و همکاران , 1390).
1-5تأثيرمتقابل ژنتيك وزيست شناسي سرطان پستان:
سرطان يک بيماري ژنتيکي است که نبايد با يک بيماري ارثي اشتباه گرفته شود اين دو مفهوم عميقا با هم تفاوت دارند بيماري هاي ارثي بيماري هايي هستند که از والدين به فرزندان ازطريق به ارث رسيدن يک ژن معيوب منتقل مي شود اگرچه در موارد نادري سرطان نيز به ارث مي رسد مانند (رتينوبلاستوما که يک توده ي بدخيم در چشم کودکان است)ولي اين يک استثنا براي قانون کلي عدم توارثي بودن سرطان است و اغلب سرطان ها ارثي نيستند هرچند در برخي سرطان ها مثل سرطان پستان ممکن است يک جز توارثي براي ابتلا به اين بيماري وجود داشته باشد بنابراين همه سرطان ها منجمله سرطان پستان منشا ژنتيکي دارند يعني در اثر عملکرد غير طبيعي ژن ها به وجود مي آيد در هر سلول انسان در حدود 35000 ژن وجود دارد جهش در يک ژن باعث ايجاد سرطان نمي شود بلکه سرطان وقتي به وجود مي آيد که جهش در ژن هاي کليدي رخ دهد ژن هاي کليدي به 3دسته تقسيم مي شوند(ميرمالك و همکاران, 1388).
1)پروانکوژن ها: که مسئول پيشبرد رشد وتقسيم سلولي هستند.
2)ژن هاي سرکوب کننده تومور:که مهار کننده رشد سلولي هستندو عملکرد طبيعي اين ژن ها سلول را از تقسيم شدن باز مي دارد.
3)ژن هاي ترميم کننده DNA:که مسئول ترميم آسيب هاي وارده به ساختمان ژنتيکي سلول هستند
پرو انکوژن هاو انکوژن ها:
پروانکوژن هاژن هاي طبيعي هستند که دستور حرکت را در کنترل تقسيمات سلولي صادر مي کنند اگر پروانکوژني دچار تغيير در ماده ژنتيکي خود شود به انکوژن تبديل مي شود که سلول را وادار به تقسيم و تکثير مکرر و خارج ازکنترل مي نمايد از شناخته ترين پروانکوژن ها مي توان به cyclinD,c-Myc,her2/neuاشاره کرد(ميرمالك و همکاران, 1388).
ژن هاي سرکوب کننده تومورو ژن ترميم کنندهDNA:
در مقابل ژن هايي که فرمان حرکت را صادر مي کنند ژن هايي در سلول وجود دارد که فرمان ايست را مي دهند اگر سلولي دچار جهش در ژ ن سرکوب کننده خود شود توانايي توقف را از دست مي دهد توقف براي سلول الزامي است چرا که توقف در رشد و تکثيربه سلول اجازه مي دهد که هرگونه آسيب به DNA را کشف کند و اين ترميم بايد قبل از ورود سلول به مرحله بعدي تکثير سلولي انجام شود تا از ورود سلول هاي بيمار به مرحله بعدي رشد پيشگيري شود در غير اين صورت DNA ناسالم کپي شده و 2 سلول دختري بيمار را پديد مي آورد واين پديده به صورت يک جهش دائمي در توليد سلول هاي جديد تداوم ميابد بنابراين از عملکرد هاي مهم ژن سرکوب کننده تومور حفظ سلامتي DNA است يک نمونه بارز از ژن هاي سرکوب کننده تومورژن P53 است که شايع ترين تغيير ژنتيکي يافت شده در سلول هاي سرطان پستان مي باشد آسيب به ژن در اکثر موارد به صورت اکتسابي در طول زندگي فرد رخ مي دهد ولي در موارد نادري در حدود 1%موارد سرطان هاي تک گير پستان (Spordic Breast Cancer)را شامل مي شود ژن جهش يافته از پدر ومادر به فرزندان به ارث مي رسد که باعث ايجاد سندرمي به نام li-frameni مي شود که استعداد مبتلا شدن به سرطان منجمله سرطان پستان را از سنين پايين تر خواهد داشت والبته اين پديده نادر است و حدود 100خانواده با اين جهش ژني و سندرم متعاقب شناسايي شده اند از ديگر ژن هاي سرکوب کرده ATM که باعث ابتلا به اتاکسي تلانژکتازي و سرطان پستان مي شود هم چنين مي توان به Cystatin,ARHIاشاره نمود که هر دو از رشته ي ژن سرکوب کننده تومور هستند وجود آن ها در سرطان پستان پيش آگهي ضعيف و طول عمر کوتاه تري را براي بيمار رقم مي زند(ميرمالك و همکاران, 1388).
BRCA1,BRCA2
BRCA1 در سال 1990برروي کروموزوم 17(17q 21)شناسايي شد وژن BRCA2 در سال 1994 بر روي کروموزوم13(13q 12-13) تعيين شد جهش هاي زيادي در الل نرمال BRCA1 وجود دارد به طوري که حدود500 گونه توالي BRCA1 شناسايي شده و اين وضعيت براي BRCA2 نيز صدق مي کند اين جهش ها چهارچوب رونويسي اين دو ژن را تغيير داده ودر نتيجه پروتيئن هاي حاصله عملکرد طبيعي ندارند BRCA1,BRCA2در10-5درصد کل سرطان پستان گزارش شده جهش در ژن BRCA1 در 40%موارد سرطان پستا ن خانوادگي و جهش در ژن BRCA2در 30%اين نوع از سرطان ها ديده مي شود جهش در ژن هاي BRCA2 در سرطان مردان بيشتر از BRCA1 ديده مي شود حاميلن ژن هاي جهش يافته BRCA1 حتي اگر در مراحل اوليه تشخيص داده شوند. عاقبت وخيم تري نسبت به حاملين ژن BRCA2 دارند که احتمالا دليل تفاوت هاي اصلي در ساختار توده پستاني در اين گروه است که تحت تاثير اين 2 ژن متفاوت تغيير پيدا کرده اند به طوري که سرطان پستان در حاملين BRCA1 اغلب گرفتاري غدد لنفاوي زير بغلي درمراحل اوليه ,وضعيت منفي گيرنده استروژني (ER-)و پروژستروني (PR-) را همراه دارد BRCA1,BRCA2از ژن هاي ترميم کننده DNA به شمار مي روند(ميرمالك وهمکاران, 1388; دوسو,2005 1).
1-6ارتباط نماهاي بافتي آسيب شناختي با بيولوژي سرطان پستان:

نماهاي بافتي-آسيب شناختي(Histopatologic) سرطان پستان مثل اندازه تومور – درجه تمايز ووضعيت غدد لنفاوي زير بغل منعکس کننده خصوصيات زيستي سرطان پستان و هم چنين طول مدت بيماري مي باشد اخيرا دلايلي ارائه شده که نشان مي دهد خصوصيات زيست شتاختي سرطان پستان در سلول هاي اوليه به نام سلول هاي بنيادي (stem cell) تعيين مي شود و همين خصوصيات است که سير باليني بيماري را تعيين خواهد کرد . ازبين خصوصيات بافتي آسيب شناختي اندازةتومورووضعيت غدد لنفاوي علاوه بر زير ساخت هاي زيستي،تحت تأثير مدت بيماري نيز قرار مي گيرد ولي درجه تمايز توده فقط تحت تاثير خصوصيات زيست شناختي تومور تعيين مي شود بدين معنا كه درجة تمايز مستقيماً با خصوصيات زيست شناختي تومور ارتباط دارد حتي ژن هاي خاصي كه مسئول تكثير و پيشبرد چرخة سلولي درسرطان پستان هستند بين تومور با درجه ي تمايز بالا(Hig grade) ودرجه تمايز پايين (low grad) به طرز متفاوتي تظاهر پيدا مي كنند. قسمت اعظم اين ژن هادرتومورهاي بادرجه تمايز بالا دچارفعاليت بيش ازحد( (Over Expression مي شوند كه باعث سرعت رشد بيشتري در اين نوع تومورهاي مي شوند اين تفاوت هاي ژنتيكي هم چنين در بدخيم ترين نوع سرطان پستان يعني سرطان التهابي پستان (Inflamatory Breast Cancer) نيز گزارش شده است. به نظر مي رسد رفتار زيستي متفاوت اين نوع سرطان پستان با ساير انواع آن به علت نوع خاصي از ژن هائي است كه در سرطان التهابي پستان دچار فعاليت بيش از حد مي شوند و خصوصيات تهاجم بيشتر و پيش آگهي ضعيف تر را براي اين بيماران رقم مي زنند. (دوسو,2005).
1-7پاتوفيزيولوژي سرطان پستان:
سرطان پستان شبيه ساير سرطان‌ها از بر هم کنش بين محيط و يک ژن معيوب بوجود مي‌آيد. سلول‌هاي نرمال به هر تعدادي که مورد نياز باشد تقسيم مي‌شوند و سپس متوقف مي‌شوند. آن ها سپس به سلولهاي ديگر متصل شده و در جاي خود درون بافت مستقر مي‌شوند. سلول‌ها زماني سرطاني مي‌شوند که موتاسيون توانايي آن ها را در توقف تقسيم از بين ببرد، اين‌چنين سلول‌ها قادر به اتصال به ساير سلول‌ها نيستند و نمي‌توانند در جايي که
?
به آن تعلق دارند تثبيت شوند. سلول‌هاي نرمال وقتي که ديگر مورد نياز نباشند محکوم به خودکشي (آپوپتوزيس) مي‌شوند تا آن زمان اين سلول‌ها بوسيله چندين پروتئين و چند مسير از مرگ محافظت مي‌شوند.يکي از اين مسير‌ها، مسيرPI3K/AKTو مسير ديگر RAS/ MEK/ ERKمي‌باشد. گاهي بعضي از ژن‌هاي دخيل در اين مسير‌هاي حفاظتي به گونه‌اي دچار جهش مي‌شوند که آنها را به ژن‌هايي دائمي و پايدار تبديل مي‌کند. چنين سلولي ديگر قادر نيست در زماني که ديگر مورد نياز نيست تن به خودکشي دهد. اين نوع جهش‌ها همراه با ساير جهش‌ها سبب ايجاد سرطان مي‌شود .در حالت طبيعي پروتئين PTEN مسيرPI3K/AKT راهنگامي که سلول براي خودکشي آماده است خاموش مي‌کنددر بعضي از سرطان‌هاي پستان ژن پروتئين PTENجهش مي‌يابد، بنابراين مسير PI3K/AKTدر وضعيت فعال باقي مي‌ماند، بنابراين سلول هاي سرطاني قادر به خودکشي نخواهند بود و ناميرا مي‌شوند تجربيات نشان مي‌دهند که جهش‌هايي که مي‌توانند منجر به سرطان پستان شوند با قرارگيري در معرض مقادير بالاي استروژن مرتبط هستند نقص در سيستم ايمني نظارتي که به طور طبيعي سلول‌هاي بدخيم را در طول زندگي يک فرد از بين مي‌بردونيز سيگنالينگ غير طبيعي فاکتور‌هاي رشد در بر هم کنش ميان سلول‌هاي استرومايي و سلول هاي اپي‌تليالي مي‌تواند رشد سلولهاي بد‌خيم را تسهيل کند(نويله وهمکاران,2001 1).
1- 8ارتباط زيست شناسي با خصوصيات متاستازي سرطان پستان :
براي متاستازدادن يك سرطان،سلول هابايدازغشاي پايه عبوركنندوواردسيستم گردش خون يا لنف شوند،ژن هاي
مخصوصي وجود دارندكه فرمان توليد پروتئين ها ي چسبنده را صادر مي كنند ، اگر اين ژن ها جهش پيداكنندونتوانند عملكرد طبيعي خودرا ارائه دهند،پروتئين هايي توليد مي شوند كه كارآيي خوبي نخواهند داشت


پاسخ دهید