تعريف متغير وابسته : متغير وابسته پاسخ ، برون داد يا ملاك است و عبارت است از وجهي يا جنبه اي از رفتار ارگانيزم كه تحريك شده است . ( همان منبع ، ص 36 ) .
متغير وابسته : پيشرفت تحصيلي
تعريف متغير كنترل : متغيري كه تأثير آن بايد خنثي يا حذف شود .( سيف ، 1386، ص 25 ) .
متغير كنترل : مقطع تحصيلي
متغير تعديل کننده : به منظور توصيف متغير مستقل معيني به کار مي رود و دومين متغير مستقل است عاملي که توسط پژوهشگر انتخاب و اندازه گيري يا دستکاري مي شود .(همان منبع ، ص 27) .

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

متغير تعديل کننده در اين تحقيق : جنسيت
تعريف متغير مزاحم ( مداخله گر ) . به متغيري گفته مي‌شود كه به صورت فرضي ، بر پديده مشاهده شده تاثير مي گذارد ولي قابل مشاهده ، اندازه گيري و دستكاري نيست . ( همان منبع ، ص 28 ) .
متغير مزاحم : شرايط اجتماعي فرهنگي مي‌باشد .
تعريف برنامه ريزي :
به مجموعه فعاليت هاي منطقي که از تعييم هدف شروع وبا انتخاب روشها و وسايل متناسب با هدف ادامه پيدا کرده و سپس به اجرا در آمده و ارزشيابي مي گردد و برنامه ريزي گفته مي شود . ( ملکي ، 1384، ص 22 )
برنامه ريزي درسي : عبارت است از آنچه آموخته مي شود ، نظير درسي انتقال تجربيات و انتقال اطلاعات و مواد . (همان منبع ، ص 22 ) .
برنامه ريزي آشکار : منظور فعاليتهاي برنامه رهاي درسي هستند که نظام آموزش آنها را به صورت رسمي اعلام مي کند دربسياري از موارد در قالب کتابهاي درسي در مدارس و مراکز آموزش عالي تدريس مي شود . در اين تحقيق توسط آزمون محقق ساخته مورد سنجش قرار مي گيرد .
برنامه ريزي پنهان : آنچه دانش آموزا از فرهنگ خانواده ،وسايل ارتباط جمعي يا ارتباط با دوستان و همسالان در رفتار معلم و غيره کسب مي کند به برنامه ريز غير درسي مربوط مي شود . ( ملکي ، 1384 ، ص 26) .
برنامه ريزي موضوع محور : اين برنامه درسي يادگيري مکانيکي است هدفها و مراحل مختلف يادگيري قدم به قدم ار قبل تعيين مي شوند و برنامه درسي از پيش تعيين و سازماندهي مي گردد برمحتوا تاکيد دارد . ( همان منبع ، ص 27 )
برنامه درسي دانش آموز محور : ويژگيها و نايزهاي يادگيرنده مورد توجه قرار مي گيرد در آموزش بنا به ويژگي هاي يادگيرنده انفرادي تر مي شود . دراين تحقيق توسط آزمون محقق ساخته بدست مي آيد .
برنامه ريزي جامعه محور : اصلاح و توسعه جامعه هدف اساسي است محتواي برنامه درسي از زندگي اجتماعي گرفته مي شود روش حل مسئله مورد نظر است ( همان منبع ، ص 28)
پيشرفت تحصيلي : در اين تحقيق پيشرفت تحصيلي از طريق محاسبه اختلاف معدل دانش آموزان در دو ترم گذشته مورد محاسبه قرار مي گيرد .
مقدمه:
برنامه ريزي، مانند پلي، زمان حال را به آينده مربوط مي کند. هر کس ‍ مي تواند با برنامه ريزي و تعيين اهداف مورد نظر و پيش بيني راه هاي دستيابي به آن ها، در جهتي صحيح حرکت نموده و به موفقيت لازم دست يابد.
برنامه ريزي، يکي از ارکان اصلي سازمان ها بوده و ادامه حيات سازمان و دستيابي به نتايج مورد نظر، بدون داشتن برنامه اي مشخص، غير ممکن مي نمايد. فقدان برنامه ريزي در سازمان با عدم توفيق سازمان و شکست آن در مأموريت هاي محول شده ملازم است. برنامه ريزي دو رکن اصلي دارد که عبارت است از: تعيين اهداف و پيش بيني راه هاي دستيابي به آن ها. دوم آن که، در برنامه ريزي بايستي دو نکته مهم همواره مورد نظر باشد: يکي داشتن دوره زماني مشخص و ديگر داشتن بودجه و هزينه معين( حكيمي ، 1378، ص 169) .
بنابراين، مي توان برنامه ريزي را در يک عبارت مختصر و جامع اين گونه تعريف کرد:
برنامه ريزي عبارت است از تعيين اهداف و پيش بيني راه هاي دستيابي به آن ها در دوره زماني مشخص و با هزينه معين.برنامه ريزي علاوه بر اين که نقش هدايت کردن و راهنمايي را در سازمان به عهده دارد، به مديران سازمان ها اين امکان را مي دهد که از منابع و امکانات سازمان به صورت مناسب و بهينه استفاده نمايند. برنامه ريزي مي تواند در تصميم گيري درست، مديران را ياري داده و با شناسايي به موقع فرصت ها، و عوامل تهديد کننده سازمان، مديران را در استفاده صحيح از فرصت ها و مقابله به موقع در برابر تهديدها کمک کند.( همان منبع ، ص170)
1- تعريف برنامه ريزي1

برنامه ريزي عبارتست از فرايندي داراي مراحل مشخص و بهم پيوسته براي توليد يك خروجي منسجم در قالب سيستمي هماهنگ از تصميمات. برنامه ريزي فكر كردن راجع به آينده يا كنترل آن نيست بلكه فرايندي است كه مي‌تواند در انجام اين امور مورد استفاده قرار گيرد. برنامه ريزي، تصميم‌گيري در شكل معمول آن نيست بلكه از طريق فرايند برنامه ريزي، مجموعه‌اي از تصميمات هماهنگ اتخاذ مي‌شود. برنامه ريزي مي‌تواند براي زمان حال يا آينده انجام شود.( علاقه بند ، 1384 ، ص 45) .
بر طبق اين تعريف، تصميم‌گيري‌هاي مقطعي و ناپيوسته و اتخاذ سياستها براي پيشبرد سازمان در زمان حال يا آينده برنامه ريزي نيستند. برنامه ريزي متكي بر انتخاب و مرتبط ساختن حقايق است. حقايق مفاهيم واقعي، قابل آزمون و اندازه‌گيري هستند. ديدگاهها، عقايد، احساسات و ارزشها به عنوان حقايقي تلقي مي‌شوند كه فرايند برنامه ريزي بر اساس آنها سازمان داده مي‌شود. همانطور كه اشاره شد برنامه ريزي صرفاً يك فرايند تصميم‌گيري نيست بلكه فرايندي شامل روشن ساختن و تعريف حقايق و تشخيص تفاوت بين آنهاست يا به عبارتي گونه‌اي فرايند ارزيابي است كه در پايان آن، در انتخاب حقايق ارزيابي شده تصميم‌گيري مي‌شود.
برنامه بياني روشن، مستند و مشروح از مقاصد و تصميمات است. برنامه خروجي فرايند برنامه ريزي است اما برنامه ريزي يك فرايند پيوسته است كه بيش از اتخاذ هر تصميمي آغاز شده و پس از اجراي آن تصميم ادامه مي‌يابد. برنامه‌ها تهيه شده و اجرا مي‌گردند.(همان منبع ، ص 46) .
ضرورت برنامه ريزي در نظام آموزش و پرورش
الف) توسعه اقتصادي و اجتماعي
از آنجا كه آموزش و پرورش، فعاليتي مداوم، جامع، براي همه، براي رشد و تكامل انسان، غناي فرهنگ و تعالي جامعه تعريف شده است و همواره اينكه آيا آموزش و پرورش مصرفي است يا سرمايه اي و برنامه هاي آن هدف است يا وسيله، مورد بحث صاحب نظران بوده و هست. مطالعات و تحقيقات سونيلسون2، ادينگ3 و الوين4 (1961) كه در مورد 22 كشور انجام داده اند نشانگر آن است كه بين رشد اقتصادي و توسعه آموزش و پرورش، همبستگي و رابطه مستقيمي وجود دارد. يكي ديگر از مطالعات تطبيقي، مطالعات آقايان هاربيسون5 و مايرز6 (1964) در 75 كشور جهان بوده است كه نتايج حاصله نشانگر آن است كه رشد و توسعه اقتصادي به منابع نيروي انساني كارآمد و متخصص نيازدارد كه از طريق آموزش و پرورش بخصوص دوره متوسطه و دانشگاه ها تامين مي گردد. سلو در تحقيقات خود در آمريكا (1949) دريافت كه 87/5 درصد ازدياد بازداده سرانه، معلول پيشرفت دانش و تكنولوژي است. دنيسون در سال 1957 دريافت كه 2 درصد افزايش معلومات كارگران موجب شده كه نرخ رشد درآمد ملي ساليانه در آمريكا به طور متوسط 67 درصد افزايش پيدا كرده است. همچنين براساس مطالعات و تحقيقات كرا ) ( در آمريكا از سالهاي 1909 تا 1949 به اين نتيجه رسيده اند كه 46/6 درصد از رشد درآمد ناخالص ملي آمريكا معلول آموزش و پرورش كارگران و پيشرفت هاي تكنولوژي است( محسن پور ،1385، ص 102) .
. اهميت آموزش و پرورش از قديم مورد توجه اقتصاددانان بوده است. دانشمنداني چون آدام اسميت، جان استوارت ميل و آلفرد مارشال به نقش و اهميت آموزش و پرورش در اقتصاد و برعكس آن واقف بوده و مطالعات و تحقيقاتي را انجام داده اند و آنان به اين نتيجه رسيده اند كه با ارزش ترين نوع سرمايه گذاري، سرمايه گذاري در انسان هاست.در نهايت به اين نتيجه مي رسيم كه آموزش و پرورش، هم مصرفي است و هم سرمايه اي (ديربازده) هم وسيله است و هم هدف. هم مستقل است و هم وابسته به ارگان ها و سازمان ها و نهادهاي ديگر. لذا اولين سوال در اذهان اين است كه آيا برنامه ريزي كوتاه مدت، ميان مدت و درازمدت در آموزش و پرورش ضروري و مفيد است يا خير؟ مطمئنا جواب مثبت خواهد بود چون پيشرفت و ركود، توسعه و ضعف اقتصادي، اجتماعي و تكنولوژي به ميزان برنامه ريزي و عملكرد مثبت و يا منفي آموزش و پرورش بستگي دارد.( همان منبع ، ص 103) .
ب) تحولات اقتصادي و اجتماعي
در عصر حاضر، تحولات و دگرگوني هاي اجتماعي و اقتصادي در جامعه به علت رشد علم و تكنولوژي7 به حدي است كه هر سازمان يا نهادي كه نتواند خود را به آخرين تحولات، تغييرات و دگرگوني هاي جهاني برساند، حيات و بقاي خود را از دست خواهد داد. تحولات و دگرگوني با توجه به پيشرفت علم و تكنولوژي مستلزم نوآوري، خلاقيت، نوآوري در محصولات و خدمات جديد مي باشد.( مشايخ ، 1386، ص 218) .
وظيفه آموزش و پرورش، اشتغالزايي نيست بلكه تربيت نيروي انساني كارآمد و كارآفرين است كه بتواند به صورت هدفمند با كسب مهارت هاي لازم، مشاغل جديد را به تناسب نياز جامعه خلق و عملي سازد.( همان منبع ، ص 218) .
“ادوين لند” وقتي شركت پولارويد را در انباري راه انداخت، دو دهه بعد نخستين دوربين عكس فوري خود را روانه بازار كرد. او از هيچ، شركتي ساخت كه نه تنها باعث هزاران فرصت شغلي جديد شد بلكه دوربيني به دنيا عرضه كرد كه فشار يك دكمه آن مصرف كنندگان را در تمام دنيا ذوق زده كرد. بنابراين براساس نظريه “ماكس وبر” آموزش و پرورش در ايجاد تحولات ارزشمند از طريق تربيت نيروي انساني كارآفرين نقش مهمي دارد. آموزش و پرورش علاوه بر تربيت نيروي انساني كارآفرين براي توسعه اقتصادي و تحولات اجتماعي مي تواند باورها و ارزش ها را در دانش آموزان با اعتماد به نفس، تقويت هويت مذهبي و ملي و تشويق به كارهاي خلاقانه در جامعه فراهم نمايد كه همين امر سبب رشد و بالندگي، رقابت و تحول در اجتماع خواهد شد.( سعادت ، 1386، ص 85) .
ضرورت برنامه ريزي
چون آموزش و پرورش بارور، خلاق و سازنده امري است حياتي در كشور، بايد براي پيشرفت كشور (توسعه اقتصادي، اجتماعي) و رسيدن به تحولات موجود در جهان و بازنماندن از علم و تكنولوژي جهاني، راهبردها و تدابير علمي و منطقي به صورت برنامه ريزي هاي كوتاه مدت ميان مدت و بلندمدت تدوين و اجرا نمود .بايد براساس چشم انداز 20 ساله كه توسط كارشناسان و متخصصين تهيه و تدوين گرديده است برنامه ريزي كرد. يكي از ضروري ترين اقدامات اين است كه حوزه ستادي بايد از كارهاي روزمره و خسته كننده كاملابه دور باشد و همواره با طراحي، سياستگذاري و برنامه ريزي، آينده نظام و كشور را تضمين كند، متاسفانه كارهاي ستادي و صف مجزا و روشمند نيست و تداخل كاري در تدوين اولويت ها، راهبردها، طرح ها و برنامه ها وجود دارد، برنامه ريزي آموزش و پرورش با مشخص ساختن هدف ها و اولويت هاي آموزشي كشور و كشيدن نقشه و طرح هايي براي رسيدن به آن اهداف سروكار دارد.(وحيدي ، 1373، ص 78) .
در كتاب يونسكو8 به نام برنامه ريزي آموزش و پرورش آورده شده است؛ برنامه ريزي آموزش و پرورش برداشتي است منطقي وعلمي براي حل مسائل آموزشي مشتمل بر تعيين هدف ها و منابع بررسي راه هاي رسيدن به اهداف و بالاخره پياده كردن برنامه براساس شناسايي وضع كنوني و روند آن. البته صاحب نظران تعليم و تربيت و تعليم معتقدند كار برنامه ريزان تعيين هدف ها نيست بلكه تدبير وسايل براي رسيدن به اهداف است.( همان منبع ، ص 79)
اگر تعيين اهداف در سطوح و مراحل ديگري انجام گيرد دليل بر جدايي هدف با برنامه نيست بلكه تعيين هدف مبناي برنامه ريزي است. در رويكرد مديريت برنامه ريزي، سازماندهي، رهبري و كنترل آورده شده است اگرچه همه فراگردها داراي كاركرد مهم و جداگانه اي هستند اما در اصل كاركرد مديريت به دو صورت تصميم گيري، برنامه ريزي و اجراي تصميم شامل سازماندهي، هدايت (رهبري) و كنترل (نظارت) مي باشد. لذا برنامه ريزي اهميت و ارزش ويژه اي در مديريت دارد.( جمشيدي ، 1385، ص 114) .
مجموعه فعاليت هاي لازم براي برنامه ريزي در آموزش و پرورش:
1) شناخت امكانات و منابع انساني و غيرانساني موجود 2) تعيين و تعريف اهداف و مشخص كردن مراتب و درجه بندي آنها 3) بررسي و پيش بيني منابع و امكاناتي كه به تحقق اهداف كمك مي كند. 4) تشخيص و تعيين فعاليت ها و اقدامات لازم براي رسيدن به اهداف 5) تعيين خط مشي ها و روش هاي عملياتي( همان منبع ، ص 115) .
2) فوايد برنامه ريزي در آموزش و پرورش:
1) جهت دهي به كار معلمان و مديران براساس چشم انداز موجود 2) عطف توجه بيشتر معلمان و مديران براي وصول به اهداف سازمان 3) پرهيز از فعاليت هاي تكراري و روزمره 4) ايجاد هماهنگي و همكاري بيشتر بين واحدها 5) شفاف سازي فعاليت هايي براي تسهيل و تسريع فعاليت هاي آموزش و پرورش( فيوضات ، 1385، ص 70) .
انواع برنامه ريزي در آموزش و پرورش:
1 – برنامه ريزي از نظر زمان:كوتاه مدت از يك تا 5 سال مي باشد.،ميان مدت از 5 تا 10 سال مي باشد.
بلندمدت از 10 تا 20 سال مي باشد.(همان منبع ، ص 70) .
-2 برنامه ريزي از نظر حيطه و دامنه فعاليت: 1 – برنامه ريزي كلان9 2 برنامه ريزي خرد10 3 – برنامه ريزي محلي -11 4 – برنامه ريزي ملي12 5 – برنامه ريزي جامع 13 6 – برنامه ريزي ويژه14 البته بعضي از اين برنامه ريزي هاي ممكن است در هم ادغام شده باشند مثل برنامه ريزي ملي با جامع و…(زندي پور ، 1384، ص 128) .
-3 برنامه ريزي از نظر چگونگي عمل: متمركز- الزامي: بيشتر در كشورهاي سوسياليستي معمول است.ارشادي- ترغيبي: بيشتر در كشورهاي پيشرفته بوده و ايالت ها، استان ها و مناطق اختيارات بيشتري دارند.مشكل گشايي- موردي: بيشتر در كشورهاي جهان سوم مرسوم است كه هدف آن بيشتر رفع مشكلات موردي و اصلاحات است و بنا به ضرورت براي توسعه جهشي صورت مي گيرد.( همان منبع ، ص 129) .
-2 برنامه ريزي استراتژيک(راهبردي):
برنامه ريزي بلند مدت براي نيل به يک فراديد يا چشم انداز آتي برتر براي يک سازمان، مدرسه يامنطقه آموزشي است . اين برنامه ها به توصيف آنچه قرار است تحقق يابند مي پردازند . برنامه هاي راهبردي پس از تکميل در اختيار برنامه ريزان تاکتيکي قرار مي گيرند . برنامه ريزي تاکتيکي به عناصر و جزئيات انجام کار براي تحقق هدفهاي راهبردي اشاره مي کند.( آوانكي ، 1385، ص 96) .
گام هاي برنامه ريزي راهبردي :
گام يکم : رهبر و افراد ذينفع ، راجع به يک فراديد يا چشم اند از از آنچه مدرسه يا منطقه آموزشي
در مقطعي از آينده مي تواند(يا بايد) باشد ، توافق مي کنند [ در ميان گذاشتن ديدگاه ها]
گام يکم الف : ابزار باورها و ارزش هاي افراد ذينفع و برنامه ريزان راجع به دانش آموزان ،
والدين ، جامعه ، برنامه هاي آموزشي و توافق در مورد آنهادر اين مرحله متغيرهاي خارجي موثر
بر چشم انداز آتي مشخص مي شوند. [قوانين ، مسائل مالي و … ]( همان منبع ، ص 97) .
در اين مرحله متغيرهاي داخلي مدرسه ياگام يکم ج پويش داخلي منطقه آموزشي ، موثر بر چشم انداز آتي مشخص مي شوند. [نتايج آزمون هاي هنجار مدار و ملاک مدار ، نرخ افت تحصيلي ، جو مدرسه و …]
گام يکم د انتخاب شش تا هشت عامل مهم تر در دستيابي به چشم انداز آتي مطلوب.(قورچيان ، 1385،ص 135) .
گام دوم : توافق افراد ذينفع در مورد چشم اندازي که اجرا خواهد شد.
گام سوم : عبارت از نوشتن گزاره اي تک جمله اي به منظور تعريف مأموريت اصلي
مدرسه يا منطقه آموزشي است . بايد به زباني صريح و به گونه اي بيان شود که بتوان آن را ورد
زبان و شعار جمعي کارکنان ، دانش آموزان و مردم محل ساخت.( همان منبع ، ص 136) .
گام چهارم : تعيين و استقرار هدفهاي راهبردي . اين هدف ها از چشم انداز وگزاره مأموريت
سرچشمه مي گيرند و رهنمودهايي هستند که به تفصيل مشخص مي کنند که در زمان معيني در
آينده به چه چيزهايي بايد دست يافت . اين چه ها به برنامه ريزان تاکتيکي امکان خواهد داد که
چگونگي هدفهاي راهبردي را طراحي مي کنند.( علاقه بند ، 1384، ص 68) .
ولي هنوز سه فعاليت مهم بايد بوسيله برنامه ريزان راهبردي انجام شود.
يک ، همه افراد ذينفع ، گهگاه فراخوانده شوند تا در صورت لزوم بيانيه باورها و ارزش ها را مورد
بازنگري قرار دهند و اينکه اين تغييرات چه تأثيري بر چشم انداز مي گذارد.دوم ، پوشش هاي لازم داخلي و خارجي صورت گيرد و در صورت لزوم تغييرات اعمال شود.صورت گيرد و تغييرات لازم اعمال سوم ، در فواصل زماني معين تجزيه و تحليل شود( همان منبع ، ص 69)
نقش آموزش و پرورش در توسعه اقتصادي :
تا دهه 1960 به صورت بحث هاي پراکنده مطرح مي شد تا اينکه تئودور شولتز نظريه سرمايه انساني را مطرح کرد و ادعا نمود افزايش درآمد سرانه کارگران ناشي از سرمايه گذاري در انساناست و سرمايه گذاري در انسان يعني آموزش و پرورش.
طرفداران اين نظريه بر اين باور بودند که افراد داراي تحصيلات بالاتر از درآمدهاي بيشتري برخوردار مي شو ند و اين بيشتر بودن درآمد از بالا بودن بهره وري آنها ناشي مي شود و افزايش بهره وري موجب رشد اقتصادي و به تبع آن توسعه جوامع مي شود(محسن پور، 1385، ص 127)
-4 برنامه ريزي نيروي انساني :
در ابتدا به عنوان مرحله اي مهم در فرآيند مديريت منابع انساني چندان جدي گرفته نمي شد .فرآيندي است که به وسيله آن سازمان معين مي کند که براي نيل به اهداف خود به چه تعداد ” کارمند ، با چه تخصص و مهارتهايي ، براي چه مشاغلي و در چه زماني نياز دارد. ( همان منبع ، ص 128) .
1 – -فرآيند برنامه ريزي نيروي انساني : 2 – تعيين موجوي نيروي انساني در سازمان 3 مطالعه و بررسي اهداف آتي سازمان،4 برآورد نياز سازمان به نيروي انساني 5 – برآورد عرضه نيروي انساني ( از منابع داخلي و خارجي ) مقايسه عرضه و تقاضاي نيروي انساني و تعيين سياستهاي پرسنلي سازمان برآن اساس.(سعادت، 1386، ص 48)
ضرورت برنامه ريزي منابع انساني در آموزش و پرورش :
براي شکوفايي اقتصادي و پرهيز از کمبود يا تورم نيرو، بايد نيازهاي آينده جامعه به نيروي انساني ماهر را تشخيص داد و نظام آموزشي را به گونه اي طراحي کرد که افراد بتوانند در جريان تحصيلات پس از کسب دانش و مهارتهاي لازم جذب مشاغل و حرف مورد نياز شوند..( همان منبع ، ص 49) .
برنامه ريزي آموزشي
از برنامه ريزي آموزشي تعاريف گوناگوني شده است ، که از برداشتهاي متفاوت صاحبنظران نسبت به مقوله برنامه ريزي آموزشي ناشي مي شود. برخي برنامه ريزي آموزشي را آينده نگري ونقشه کشيدن براي آينده آموزش وپرورش مي دانند. عده اي آن را پيش بيني نيازهاوتخمين منابع براي تحقق اهداف از پيش تعيين شده تلقي مي کنند. به تعبير گروهي ديگر برنامه ريزي آموزشي ، يعني تصميم گيري درباره آينده آموزش وپرورش.در اصطلاحنامه مرکز منابع اطلاعات آموزشي، آمده است ،برنامه ريزي آموزشي، يعني فرايند تعيين اهداف، روشها، فعاليتها، منابع وبرنامه هاي موسسات آموزشي.( جمشيدي ، 1388، ص 8) .
برنامه‌هاي درسي ، مهم‌ترين مؤلفه نظام آموزش عالي هر كشوري محسوب مي شوند. ميزان توانايي اساتيد در امر تدريس ارتباط معني داري با ميزان آگاهي آنان از امر برنامه ريزي درسي دارد . به همين دليل فرايند تدوين اين برنامه‌ها و به ‌ويژه شركاي اصلي كه بايد در تدوين آن مشاركت داشته باشند، طيف وسيعي از ادبيات برنامه‌ريزي درسي را به خود اختصاص مي‌دهد. توجه به لزوم برنامه ريزي درسي و دقت در اجزاء تشكيل دهنده آن به عنوان يك سيستم و مجموعه ،نشانگر حساسي از سازمان فكري و روند آموزشي اساتيد مي باشد
مراحل تدوين برنامه آموزشي : به دو مرحله کلي تقسيم مي شود ؛ فعاليت هاي پيش ازبرنامه ريزي و مرحله تدوين برنامه ؛ فعاليت هاي پيش از تدوين برنامه ؛گردآوري اطلاعات ( همان منبع ، ص 19) .
برنامه ريزي آموزشي داراي ويژگي هاي زير است:
?.انعطاف پذيري:انعطاف پذيري به ميزان تجربه پذيري فرد در مقابل محرکات گفته مي‌شود. يک ويژگي شخصيتي که در افراد مختلف درجات آن متفاوت است و نوع واکنش افراد در مقابل تجارب جديد نشان مي‌دهد.( مترجم ، رضوي ، 1346، ص 85)
?.هدف داربودن:هدفدار بودن‌ مدير آموزشي‌ دو جنبه‌ دارد يكي‌مربوط به‌اهداف‌ نظام‌ و سازمان‌ آموزشي‌ و ديگري‌ هدفدار بودن‌ خود مدير است‌( همان منبع ، 86) .
?.آينده نگري:4 .استمرار:
?.تصميم گيري:انسان در مسير زندگي خود با انواع مسائل و مراحلي مواجه مي‌شود که ناگزير از تصميم گيري است. تصميم گيري نقش گسترده‌اي در زندگي آدمي دارد. از تصميم گيريهاي جزئي در امور کوچک گرفته، تا تصميم گيريهاي بسيار بزرگ و پراهميت. برخي از تصميم گيريها چنان به راحتي صورت مي‌گيرند که شايد ما چندان توجهي به آنها نمي‌کنيم، اما در مقابل مسائلي نيز در زندگي وجود دارند که اقدام به تصميم گيري در مورد آنها شايد مدت زمان طولاني وقت لازم داشته باشد. در هر حال اهميت اين تصميم گيريها به لحاظ اهميتي که اکثر آنها در سرنوشت فرد دارند، بسيار زياد است و چه بسا تعلل در شناخت راههاي تصميم گيري بهتر ، عواقب جبران ناپذيري را براي فرد به بار آورد.(محسني ، 1364، ص 148)
برنامه ريزي آموزشي :
تعريف : عبارت است از کاربرد روش هاي تحليلي در مورد هر يک از اجزاء نظام آموزشي
و هدف آن استقرار يک نظام آموزشي کارآمد است.( ملكي ، 1387، ص 18) .
به عنوان مثال اطلاعاتي از قبيل :
ميزان ثبت نام کودکان زير شش سال در پيش دبستاني ،نرخ ثبت نام در سطح متوسطه و راهنمايي
متوسط نسبت دانش آموز به معلم ميزان سرانه فضاي آموزشي ميزان جذب فارغ التحصيلان دوره متوسطه در بازار کارعلاوه بر آن اطلاعات کيفي چون چگونگي تدريس در کلاس ها ، کيفيت محتواي دروس و
همچنين اطلاعاتي از قبيل خواسته هاي والدين ، سياست هاي آموزشي و …( اينترنت 1)
– شناخت نکات قوت و ضعف – فعاليت هاي تدوين برنامه ؛ انتخاب اهداف : –
الف اهداف کيفي که بيانگر آرمان ها و جهان بيني حاکم بر يک جامعه است.مثلاً پرورش جنبه هاي فرهنگي و اسلامي رفتار دانش آموزانرفع محروميت آموزشي در بين مناطق، ب : اهداف کمي انتخاب خط مشي ها : خط مشي ها خطوط اصلي حرکت به سوي اهداف مورد نظر را تعيين مي کنند.( همان منبع )
تعيين اولويت ها :
هر جامعه اي هر قدر هم غني ، باز با محدوديت هايي در زمينه امکانات مواج ه است و نمي تواند همزمان به همه
اهداف دست يابد ، لذا ناچار است از ميان اهداف دست به انتخاب بزند.تهيه برنامه عمل : برنامه عمل يا برنامه اجرايي در واقع نقشه و طرح دقيق اقدامات و عملياتي است که بايد در آيندهصورت گيرد . اهداف کلي برنامه با توجه به خط مشي ها در قالب اهداف جزئي و کمي بيان مي شوند. همچنين زمان اجراي فعاليت ها مشخص مي شوند.( همان منبع ) .
تصويب برنامه :


پاسخ دهید