مروري بر متون و مقالات
مقدمه
درمان دندانهاي درمان ريشه شده که ساختمان تاجي آنها دچار تخريب شديد شده اند، هميشه مدنظر بوده است . بيماران و دندانپزشکان براي ترميم چنين دندانهايي، بدنبال روشي بوده اند که ترميم دوام و بقاي بيشتر داشته و از هزينه هاي گزاف و مراحل پيچيده، مستثني باشد. امروزه بسياري از دندانپزشكان استفاده از سيستم هاي پست پيش ساخته را ترجيح مي‌دهند، زيرا آنها بسيار كاربردي،كم هزينه و در برخي موارد نسبت به پست وکورهاي ريختگي محافظه كارانه ترند.
در ريشه ها ي به شدت تخريب شده، يك فايبر پست متصل شده بطور ادهزيو ممكن است استحكام شكست را بهبود بخشد و توزيع و انتقال استرس بهتري را انجام دهد، بنابراين سبب تقويت دندان مي‌شود.
از جمله روشهاي ترميم دندانهاي اندو شده استفاده ازپست و کور ريختگي، پستهاي پيش ساخته، بيلدآپهاي تاجي به کمک مواد ترميمي مانند آمالگام، کامپوزيت و … مي باشد که البته هر کدام داراي مزايا و معايبي هستند. به دليل استفاده وسيع از اين نوع درمان ها، و با توجه به اينکه قسمت اعظم مواد پرکننده کانال (گوتاپرکا) براي ايجاد فضاي پست تخليه مي شود و همچنين امکان وجود کانالهاي فرعي نيز هست و گوتاپرکاي باقيمانده در قسمت اپيکالي کانال نيز نمي تواند سيل لازم را براي کانال فراهم نمايد، ايجاد سيل به وسيله مواد سازنده پست و کور و ماده چسباننده مهم و ضروري است .
÷همواره باندينگ بين سمان و پست يکي از مشکلات سمان کردن پستها است. به نظر مي رسد با استفاده از کامپوزيت به جاي پست سمان شونده يکي از اينترفيسهاي باند شونده حذف مي شود و مسئله باندينگ فقط موکول مي شود به کفايت باند بين دندان/ ادهزيو/ کامپوزيت و همچنين مشکل C -فاکتور زياد در حين سمان کردن پستها حذف مي شود. اگر تصور کنيم که در واقع يکي از علل اصلي شکست در درمانهاي ترميمي، کاهش مقاومت به شکست دندان و ترميم است لذا هدف اين مطالعه بررسي مقاومت به شکست دندانهاي اندو شده با روشهاي مختلف ترميم تاج و ريشه مي باشد.
کليات
کامپوزيت رزين
کامپوزيت عبارت است از مخلوط فيزيکي مواد مختلف تا ميانگيني از خواص مطلوب اين مواد حاصل شود. بدنبال کوشش هايي براي بهبود خصوصيات رزين آکريلي پرنشده، Bowen در سال 1962 نوعي ماده ترميمي پليمر درست کرد که با ذرات سيليکا تقويت شده بود. اين ماده پايه و اساس براي موادي شد که امروزه به آنها رزين کامپوزيت مي گويند و رايج ترين ماده ترميمي همرنگ دندان مي‌باشد(2 و1).
رزينهاي کامپوزيتي بصورت ترکيبي از فيلرهاي غيرارگانيک (سخت) که با پليمر داي متاکريلات (نرم) پيوند خورده اند، در سال 1960 معرفي شدند. بطوريکه ويژگيهاي فيزيکي آنها را به ويژگيهاي عاج و مينا نزديک مي کرد. پيشرفتهاي آنها شامل لايت کيور شدن، باند شدن به اجزا دندان، کاهش سايش و … مي باشد و حتي پيشرفت آنها منجر شده که اکنون در ترميمهاي محافظه کارانه خلفي نيز به کار روند(2).
ساختمان کامپوزيت ها
اجزاء تشکيل دهنده کامپوزيت هاي امروزي شامل ماتريکس رزيني (زمينه آلي) يا فاز پيوسته، ذرات فيلر يا فاز پراکنده (غير آلي)، عوامل اتصال دهنده (لايه حد فاصل) (Silan) و عوامل ديگر ميباشد(3و1). که به بررسي آنها مي پردازيم:
1- قسمت آلي (Organic matrix=continuous phase)
فاز ماتريکس آلي شامل ترکيبات زير است:
a) منومر: منومر اصلي که در غالب کامپوزيت ها استفاده مي شود، Bis,GMA
مي باشد که در سال 1957 توسط Bowen معرفي شد و از پليمريزه شدن آن يک پليمر مشبک ايجاد مي شود که يک راکسيون گرمازا مي باشد. اين پليمرها در مقايسه با رزينهاي آکريلي سخت تر بوده و داراي انقباض کمتري مي باشند. منومر ديگري که استفاده مي شود، UDMA است که نوع تغيير يافته Bis GMA مي باشد. UPMA-Bis-GMA داراي وزن مولکولي بالا و در نتيجه سياليت پايين در دماي اتاق است، بنابراين بايد به آن منومرهاي رقيق کننده اضافه شود.
(b رقيق کننده: براي افزايش سياليت منومرهاي UDMA-Bis-GMA، منومرهاي رقيق کننده مثل تري اتلين گليکول دي متاکريلات (TEG-DMA) و متيل کريلات (MMA) به آنها اضافه مي شود. امروزه در برخي کامپوزيتها از آروماتيک دي متاکريلات به عنوان منومر اصلي استفاده مي شود که سياليت خوبي دارد و نياز به رقيق کننده ندارد(4و2).
2-فيلر (Filler)
فيلر موجود در اکثر کامپوزيت هاي معمولي کوارتز سائيده شده است که ماده اي بسيار سخت بوده و باعث افزايش استحکام و مقاومت کامپوزيت ها نسبت به سايش مي شود. تقريباً تمام خواص کامپوزيت ها با افزايش ميزان فيلر بهبود مي يابد ولي سياليت آن کاهش مي يابد(4و2). نوع، اندازه ذرات، ميزان توزيع، ضريب انکسار و سختي فيلر عواملي اند که بر روي خواص کامپوزيت اثر مي گذارند.
کامپوزيت ها معمولاً راديولوسنت اند، لذا در راديوگرافي نمي توان حفرات پر شده با اين پليمرها را از پوسيدگي ثانويه يا عاج دکلسيفيه تشخيص داد، بنابراين امروزه ترکيبات راديواپک در فيلرها بکار مي رود که منجر به ايجاد انواع نرم تر فيلر مي گردد و اين خود باعث مي شود زبري سطح کاهش پيدا کند و از سايش دندانهاي مقابل نيز جلوگيري مي کند.
3-عوامل اتصال دهنده (Coupling agents)
برقراري پيوند بين ذرات فيلر و ماتريکس رزيني، به منظور خواص مطلوب در کامپوزيت ها و حفظ اين خواص ضروري است. وجود اين پيوند موجب مي شود استرسها از ماتريکس رزيني و نرم و شکل پذير به ذرات فيلر که سخت تر هستند، انتقال يابد. اتصال بين دو فاز رزيني و فيلري که در کامپوزيت ها توسط عامل اتصال دهنده امکان پذير مي شود. استفاده مناسب از عامل اتصال دهنده سبب بالا بردن خواص فيزيکي و مکانيکي گشته و نيز با ممانعت از نفوذ آب در حد فاصل فيلر و ماتريکس باعث ثبات هيدروليتيک کامپوزيت مي گردد. متداولترين ماده اي که براي اين منظور استفاده مي شود، يک سايلن (Silane) است. سايلنها ترکيبات فلزي -آلي هستند که داراي سيليکون مي باشند. مولکولهاي سايلن داراي دو سر فعال مي باشند که يک سر آن قادر به اتصال با گروه هاي هيدروکسيل موجود در سطح ذرات سيليکات و سر ديگر آن قادر است که از طريق اتصالات دوگانه مونرمرهاي ماتريکس رزيني با آنها پليمريزه گردد(6و5و4و3).
4-عوامل ديگر
الف)Initiator-activator system (سيستم آغاز کننده-فعال کننده) :
اين سيستم در ساختمان کامپوزيت ها به دو فرم وجود دارد.
a) Auto Polymerization Light Polymerization (b
سيستم هاي دوال کيور را نيز مي توان به اين مجموعه اضافه کرد، بدين صورت که شروع پليمريزاسيون توسط نور و ادامه آن به صورت Auto Polymerization مي باشد(7).
ب) مهار کننده ها (lnhibitors)
مولکولهايي هستند که با جذب راديکال ها مانع از پليمريزاسيون ناخواسته و يا پيش از موقع مي گردد. اين مواد براي تامين shelf life کافي براي کامپوزيت هاي دنداني به کار مي روند. از جمله اين مواد مي توان به 4-متوکسي فنل و 2،4،6 تري بوتيل اشاره کرد. هيدروکينون از بازدارنده هايي است که بيشترين استفاده را دارند(8).
ج) رنگدانه ها (Pigments)
ذرات آلي يا غير آلي به اندازه 1/0 تا 1 ميکرون اند که به طور يکنواخت در ماده زمينه اي پخش مي شوند تا رنگ دلخواه، شفافيت و يا کدورت را در محصول ايجاد کند.
د) ثابت نگهدارنده هاي ماوراء بنفش (Uv-stabilizer)
وظيفه حفاظت پليمر را در برابر اشعه ماوراء بنفش به عهده دارند و از زرد شدن کامپوزيت جلوگيري مي‌کنند. معمولاً بنزوفنون به عنوان جاذب اشعه ماوراء بنفش استفاده مي‌شود.
طبقه بندي کامپوزيت ها
معيارهاي مختلفي براي طبقه بندي کامپوزيت ها در نظر گرفته شده است:
* بر اساس ترکيب ماتريکس (Bis BMAيا UDMA)
* بر اساس روش پليمريزاسيون: خود به خود سخت شونده – با اشعه ي ماوراء بنفش سخت شونده
با نور مرئي سخت شونده – سخت شونده دو گانه – سخت شونده مرحله به مرحله يا Stage cure
* بر اساس اندازه ي ذرات فيلر: بر اساس اندازه ي ذرات فيلر: مگا فيل (انذازه ي ذرات 2-5/0 ميليمتر)، ماکروفيل (100-10 ميکرون)، ميدي فيل (10-1 ميکرون)، ميني فيل (1-1/0 ميکرون)، ميکروفيل (1/0-01/0 ميکرون ) و نانو فيل (01/0-005/0 ميکرون). تلاش هايي براي بهبود صافي و قابليت پرداخت سطح رزين هاي کامپوزيت منجر به ساخت کامپوزيت هاي ميکروفيل شده است. اساس آنها از ذرات بي نهايت ريز سيليکا است که اندازه شان 02/0 تا 04/0 بوده و از اين رو رزين Microfine و Microfilled يا قابل پرداخت نام دارد. ويژگي هاي خوشايند رزين هاي ميکروفيل سطح بي نهايت صافي است که هنگام پرداخت ايجاد مي کنند که فقدان آن مشکل اصلي کامپوزيت هاي معمولي است.
* بر اساس ميزان پر کننده (درصد حجيمي يا وزني): طبقه بندي کامپوزيت ها بر اساس فيلر نشان دهنده ي خواص کامپوزيت است چرا که تقريبا تمام خواص کامپوزيت ها به فيلرها مربوط است و با استفاده از حد بالاتري از فيلر مي توان تمام خواص را بهبود بخشيد. تنها مشکل اين است که هر چه ميزان فيلر بيشتر باشد از فلوي ماده نيز کاسته ميود(10و9).
* بر اساس کاربرد کامپوزيت ها
* All-purpose: در بيماران با ريسک پوسيدگي کم و در تمامي انواع حفرات
* کامپوزيت قابل متراکم شدن(Packable): در حفرات کلاس يک، دو و شش توصيه شده است. اين کامپوزيت ها داراي محتواي فيلر بالا و توزيع فيلر خاص مي باشند.شکل فيلر اين کامپوزيت ها متخلخل و بزرگتر مي باشند که نتيجه ي اين حالت قوام محکم تر آن در مقايسه با کامپوزيت هاي هيبريد است. همچنين ماتريکس رزيني آنها جهت افزايش محتواي فيلر دچار تغييرات شيميايي شده است. مزيت عمده اين نوع مواد، سهولت بيشتر در ايجاد نقاط تماس اينتر پروگزيمال در ترميم هاي کلاس دو است. از اين نوع کامپوزيت ها مي توان به عنوان يک درمان جانبي به جاي ترميم هاي آمالگام بهره برد.
* کامپوزيت هاي قابل سيلان (Flowable) : در ترميم حفرات کوچک، حفرات کلاس پنج، مسدود کردن شيارها و فرورفتگي ها و نواحي تحت استرس کم، بعنوان بيس حذف کننده ي استرس زير کامپوزيت هيبريد يا کامپوزيت قايل متراکم شدن به دليل ضريب الاستيسيتي پايين آن و در دندانپزشکي کودکان توصيه شده است. اين رزين ها در مقايسه با مواد معمول ترميم ها ي کامپوزيت مستقيم، حجم فيلر کمتري دارند و به همين دليل ويسکوزيته ي آنها کمتر است، هرچند که انقباض و سايش اين مواد بيش از حد معمول است(12و11و8).
خواص کامپوزيت ها
انقباض پليمريزاسيون
واکنش پليمريزاسيون، انقباض خالصي در نتيجه کراس لينک ايجاد مي کند. هرجه حجم فيلر يک رزين کامپوزيت بيشتر باشد انقباض کمتر خواهد بود. در نتيجه کامپوزيت هاي ميکروفيل که کمترين درصد حجمي ذرات فيلر (50-32%) را دارند درصد انقباضي خطي شان از بقيه بالاتر است (3-2%) و کامپوزيت هاي هيبريد انقباض خطي کمتري نشان مي‌دهند(4/1-6/0%) (13).
انقباض کامپوزيت ها در دو مرحله ي pre-gel و post-gel رخ مي دهد. در مرحله pre-gel کامپوزيت هنوز قادر به فلو هست و مقداري از استرس ناشي از انقباض را توسط دفرميشن پلاستيک و جريان يافتن جبران مي کند.اگرچه پس از نوردهي پلي مريزاسيون خيلي سريع پيشرفت مي کند اما زمان اندکي براي آزاد شدن استرس ها باقي مي گذارد. اما در مرحله ژل و پس از آن، سختي ماده که با ضريب الاستيک آن مشخص مي شود رو به افزايش مي گذارد. پس از ژل شدن، کامپوزيت ديگر قادر نيست با فلوي خود استرس هاي انقباضي را جبران کند. اين استرس ها در تنگناي باند ماده ي ادهزيو به ساختار دندان قرار مي گيرند. بنابراين در نتيجه پليمريزاسيون post-gel، استرس هاي کلينيکي قابل توجهي به باند دندان – کامپوزيت و ساختمان دنداني اطراف وارد مي شود(14).
استرس هاي باقي باقي مانده مي تواند عواقب زيادي در پي داشته باشد: دفرميشن کاسپ ها و سندرم دندان ترک خورده، شکستن مارجين هاي مينايي حفره ي ترمييمي، ليکيج و تغيير رنگ لبه اي و پوسيدگي ثانويه و التهاب پالپي، آسيب به ساختار رزين کامپوزيت خصوصا در مرز بين فيلر و ماتريکس(17و16و15و13).
استرس هاي ناشي از انقباض پليمريزاسيون را به چند طريق مي توان کاهش داد :
1) مواد باندينگ عاجي : اين مواد يک لايه ي هيبريد بين ترميم و دندان براي غلبه بر نيروهاي انقباضي تشکيل مي‌دهند.
2) استفاده از يک رزين بينايي و با ويسکوزيته‌ي کم و با مديولوس پايين همانند ادهزيوهاي عاجي فيلد شده، کامپوزيت فلو يا RMGI بين ماده باندينگ و ماده ترميمي تا به عنوان ” بافر الاستيک ” يا ” فشار شکن ” عمل کرده و استرسهاي انقباضي را کاهش داده و کيفيت لب هاي ترميم را بالا ببرد(18).
3) پليمريزاسيون soft start به جاي کيور کردن با نور با شدت بالا (4)
4) قرار دادن کامپوزيت به صورت لايه اي (20و19و14و4)
5) استفاده از فايبر(21)
خواص مکانيکي
کامپوزيت رزين ها ضريب الاستيک پايين و ميزان دفرميشن الاستيک نسبتا بالايي دارند. شکست هاي رزين کامپوزيت ناشي از الاستيک دفرميشن شامل شکستن توده اي ماده ي ترميمي، ايجاد ترک هاي ريز و مقاومت نسبتا پايين به فشارهاي اکلوزالي مي باشد(22).
سختي knoop کامپوزيت رزين (80-22kg/mm) کمتر از مينا (343kg/mm) يا آمالگام دنداني (110 kg/mm) مي باشد. سختي کامپوزيت هاي با ذرات fine به خاطر سختي و نسبت حجمي بيشتر ذرات فيلر بيشتر از انواع Microfinمي باشد. اين مقادير نشان دهنده ي مقاومت متوسط اغلب کامپوزيت ها ي با فيلر بالا در برابر استرس هاي فانکشنال در کامپوزيت هاي مختلف وجود ندارد.
مقاومت خمشي و مقاومت فشاري اغلب کامپوزيت ها مشابه است. ضريب خمشي و فشاري انواع فلو حدود 50% کمتر از انواع هيبريد و Packable مي باشد که نشان دهنده ي نسبت کمتر فيلر در انواع فلو و ميکروفيل مي باشد. استحکام باند کامپوزيت به ميناي اچ شده و عاج پرايم شده بطور معمول 20 تا 30 مگاپاسکال است(23).
ويژگيهاي حرارتي
ضريب انبساط حرارتي کامپوزيت با ميزان رزين مونومر رابطه ي مستقيم دارد و سه برابر ميناي دنداني است. در نتيجه کامپوزيت تمايل دارد بيشتر از دندان منبسط شود و وقتي در معرض تغييرات حرارتي قرار مي گيرد بيش از مينا و عاج تغيير شکل مي دهد. اين اتفاق مي تواند سبب تشکيل gap مارجينال شده و اثر انقباض پليمريزاسيون بر تغيير شکل کاسپ ها را بالا ببرد، همچنين ممکن است سبب شکستن کامپوزيت و مينا شود. هرچه ميزان فيلر کامپوزيت بيشتر باشد اختلاف ضريب انبساط حرارتي با دندان کمتر خواهد بود. هدايت حرارتي کامپوزيت مشابه دندان است و چون ذرات فيلر در اثر تماس با هم حرارت را منتقل مي کند در کامپوزيت هاي با فيلر بيشتر ديده مي شود(2).
جذب آب

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جذب آب به قسمت رزيني مربوط مي شود و باعث متورم شدن بخش پليمري کامپوزيت شده و انتشار و پخش هر گونه مونومر آزاد را افزايش مي دهد. آب به همراه ساير مولکولهاي کوچک بصورت بالقوه موجب نرمي کامپوزيت ها مي گردد و ماتريکس آن را به مونومر و ساير مشتقات تجزيه مي کند(2).
سايش
به طور کلي قوي بودن باند بين فيلر و مونومر در کاهش سايش موثر است. هر چه ذرات فيلر کوچکتر باشد، مقدار رزين موجود بين ذرات کمتر بوده و سايش رزين کمتر مي گردد. وجود حباب هوا درجه پليمريزاسيون و سايز ترميم نيز روي ميزان سايش موثر است. همچنين کامپوزيت هاي نوري نسبت به سلف سايش کمتري دارند(2).
فايبر پست
کربن فايبر پست‌ها در سال 1990 رايج شدند. مهمترين مزاياي در نظر گرفته شده اين است که اينها انعطاف‌پذيرتر از پست‌هاي فلزي هستند و تقريباً ضريب الاستيسيته عاج دارند. وقتي که با سمان رزيني باند مي‌شوند، نيروها بيشتر در طول ريشه پخش مي‌شوند و در نتيجه باعث شکست کمتري در ريشه مي‌شوند و اين از مطالعات آزمايشگاهي بدست آمده است.
FRC پست‌هاي تيره بودندکه اين يک مشکل بالقوه در زمانيکه زيبايي مطرح مي‌شد بوده که قبلاً بحث شده است. اخيراً انواع پست‌ها سفيد هستند و برداشتن آنها توسط ساييدن از قسمت مياني پست توسط اولتراسونيک و وسايل روتاري نسبتاً راحت است. جهت يابي فيبرها کمک به نگهداري درست وسيله و برداشتن پست مي‌نمايد.
انواع ديگر فايبر پست‌ها در دسترس مي‌باشد شامل کوارتز فايبر ،گلاس فايبر و سيليکون فايبر پست‌ها و اينها مزيتي مشابه کربن فايبر پست‌ها دارند اما از آنجايي که جديد هستند تحقيقات کمتري در اين زمينه نسبت به کربن فايبر پست‌ها وجود دارد.
اغلب فايبر پست‌ها نسبتاً راديولوسنت هستند و تظاهرات راديوگرافيکي متفاوتي نسبت به پست‌هاي قبلي دارند(24).
FRC پست
FRC پست‌ها اخيراً در درمان و گير کور دنداني که به شدت تخريب شده و تحت درمان‌ قرار گرفته است به کار مي‌رود. آليازهاي فلزي که براي بازسازي به کار مي‌رود و تاج و پروتز فيکس را تقويت و ساپورت مي‌کند قوي و سخت است اما زيبايي ندارد. امکان آلرژي و توکسيسيته وجود دارد در ضمن مسئله کروژن در اين آلياژها همواره مطرح است.

FRC پست‌ها استحکام خمشي و خستگي و ضريب الاستيسيته نزديک دنتين دارند و مي‌توانند کمپلکس باند تکي در روت کانال براي يکپارچه کردن کمپلکس روت-پست ايجاد کند و زماني که با کرونهاي آل سرام يا FRC ترميم انجام شود و در مقايسه با پست‌هاي معمولي يا پيش ساخته فلزي زيبايي بيشتري را ارائه مي‌دهند(27و26و25).
خصوصيات اين طرح پست پتانسيل براي تقويت ريشه تضعيف شده و توزيع استرس به طور يکنواخت‌تر در مقابله با شکست ريشه ارائه مي‌دهد(28).
يک مزيت ديگر اين نوع پست برداشت راحت است تکنيک ترجيحي در يل کردن آپيکال است کربن فايبرهاي بسيار قوي از tracking لترالي در ژل پنتريشن دنتين جلوگيري مي‌کند.
بنابراين در صورت پيش آگهي بلند مدت مورد سوال يک دندان FRC شده، اين نوع پست بايد مد نظر باشد.
دو تقسيم بندي از FRC پست‌ها در دسترس مي‌باشد pre fabricated; fabricated پستهاي ساخته شده در مطب عمدتاً پلي‌اتيلن non-peregnated فايبرهاي (Ribbond connect) Woven يا گلاس فايبر(glass span) است که براي تقويت ريشه و نگهداري کورکامپوزيتي استفاده مي‌شود(28).
پست‌هاي پيش ساخته دو نوع فيبر مي‌باشد: کربن فايبر استرچ لاين مدفون در اپوکسي رزين ماتريس مثل Aesthetic-post و C Post، U-M، C-Post(29).
و يا گلاس فايبر S-Type مدفون در ماتريکس رزين فيلردار مي‌باشند(30).
البته در برخي انواع FRC يک عيب بزرگ دارند و آن ظاهر سياهرنگ و مشکل زيبايي است مثل C-Post توليد کننده‌ها سراميک پست‌هاي استرنت (زيرکوينا) را معرفي کردند و سراميک کامپوزيت و فيبر Woven fiber post مثل اپلي‌اتيلن همه نتيجه زيبايي عالي دارند.
سراميک قوي و سخت است و Woven fiber کمتر قوي است و Flexibity بيشتر دارد.
البته به دليل اينکه اين سيستم نسبتاً جديد است نيازي به تحقيقات وسيعتر براي اطمينان کاربردي دارد ولي در موارديکه استيتک اهميت زيادي دارد حتماً بايد مدنظر باشد انواع پيش ساخته آن شامل
C-Post(bisco) -1
2- (boisco) Aestheti post
UMC-Post(bisce) -3
و نوع اول در ناحيه آپيکال تيپر مي‌شوند. دو شيار در بدنه دارد. بدنه 2 سايز دارد و نوع سوم pointed Tip است. دو نوع اول بيس گلاس فايبر روتين است.
1- Anchors Lusent
2- Fiber kor post system
3- ZV02 ERcra Post
در نوع سوم بيس زيرکونيا است.
مزاياي FRC پست
1- پست‌هاي فيبري براي چسبانده شدن در کانال طراحي شده‌اند با توليد جديدترين نسل مواد چسبنده به عاج، قدرت اتصال آن افزايش يافته و بدين ترتيب ما ميتوانيم به جاي آنکه مجموعه‌اي از مواد غيرهمگن به وجود آوريم مثلاً(پست فلزي، سمان دوال کيور) که بين هريک از آنان با ديگري نيز بايد پيوندي به وجود آيد، ترميمي به صورت يکپارچه و متصل به هم به صورت(دندان پست-کور) در اختيار داشته باشيم.
2- شبکه ايجاد شده به وسيله فايبر با پخش استرس در شبکه داخلي فايبرها استرسهاي وارد شده به ترميم نهايي را جذب مي‌کند و باعث مي‌شود نيروها در امتداد محور طولي به دندان وارد شوند.
3- حذف لايه اسمير و استفاده از باندينگ موجب کاهش يا حذف ريزنشت مي‌شود.
4- استفاده از سمان دوال کيور نيز موجب بهبود يکپارچگي باقيمانده کانال و افزايش گير پست مي‌شود.
5- دستيابي به نتيجه زيبايي مطلوب
6- خارج نمودن آنها آسان است تا در صورت لزوم درمان مجدد را تسهيل نمايد.
7- ضريب الاسيسيته نزديک به عاج و کاهش احتمال شکست ريشه
8- قابل رويت بودن در راديوگرافي(راديواپک)
9- در اثر تغييرات شيميايي تغيير نمي‌کند.
10- براي بافت قابل تحمل مي‌باشند.
11- خواص مکانيکي ايده‌آل
12- امکان درمان يک جلسه‌اي و صرفه جويي در وقت و هزينه
13- آماده سازي سريع و تطابق خوب با کانال دندان
14- FRC پست‌ها به طور بالقوه تقويت ريشه را از طريق تکنولوژي ادهزيوها مي‌دهد و اگر شکست رخ دهد به احتمال زياد در اينترفيس پست-کور خواهد بود و در دندان يا ريشه نخواهد بود.
فاکتورهاي موثر در انتخاب Postها
طول ريشه
طول و شکل ريشه باقيمانده تعيين کننده طول Post مي‌باشد. با افزايش طول Post، گير و توزيع استرس بهتر مي‌شود. در موارديکه ريشه باقيمانده انحنا دارد يا اينکه طول ريشه کوتاه است با توجه به اهميت سيل آپيکالي(باقيماندن حداقل 3 الي 5 ميليمتر گوتاي آپيکالي) پيشنهاد مي‌شود که از سمانهاي کامپوزيتي تقويت شونده جهت جبران کاهش طول Post استفاده کرد يااينکه در دندانهاي چند ريشه‌اي از چند Post استفاده نمود.
قطر Post
حفظ ساختار دنداني، کاهش احتمال سوراخ شدن ريشه و افزايش مقاومت دندان به شکستگي عوامل تعيين کننده قطر Post مي‌باشند. افزايش قطر Post در جهت بهتر شدن گير Post توصيه نمي‌شود. زيرا با افزايش قطر حجم بيشتري از عاج برداشته شده و لذا ريشه دندان تضعيف مي‌گردد. شواهد کلينيک نشان مي‌دهد که جهت نيل به پيش آگهي خوب، قطر Post نبايد از 3/1 قطر ريشه در ناحيه CEJ تجاوز کند(31).
طرح Post
Post بايد
a) طرحي داشته باشد که گير و ثبات خوب در برابر حرکت ايجاد کند.
b) استرس حداقل و يکنواخت به ساختمان باقيمانده دندان وارد کند.
c) نياز به اماده سازي با تهاجم حداقل و کاملاً محافظه کارانه در ساختمان باقيمانده ريشه و دندان داشته باشد وتماس خوب با ديواره‌هاي کانال ريشه ايجاد کند.
Post هاي موجود با توجه به شکل و توازي ديواره‌ها به گروههاي زير تقسيم مي‌شوند:
1) Post هاي موازي
2) Post هاي مخروطي
3) ترکيبي از ديواره‌هاي موازي و مخروطي
همچنين با توجه به خصوصيات سطحي Post ها به دو گروه فعال و غيرفعال (active & passive) گروه‌بندي مي‌شوند. در گروه فعال، Postها به طور مکانيکي با عاج درگير مي‌شوند. در حاليکه در گروه غيرفعال Postها تطابق نزديکي به عاج دارند(31).
Postهاي موازي گير را زياد مي‌کند. سبب توزيع يکنواخت استرس در طول Post مي‌شوند اما در کانال‌هاي taper هواره با برداشت مقدار زيادي از عاج مي‌باشد. در پست‌هاي مخروطي ساختمان دندان در آپکس حفظ مي‌شود ولي اين طرح سبب اثر wedging و تمرکز استرس در ناحيه کرونالي ريشه مي‌گردد(32).
توزيع استرس
وقتي دنداني تحت درمان ريشه قرار مي‌گيرد، بدليل از دست دادن مقداري عاج از لحاظ ساختماني ضعيف مي‌شود. اين کاهش بدليل تهيه حفره دسترسي و از دست دادن يکپارچگي دندان، پوسيدگي‌هاي قبلي يا ترميم‌هاي دنداني است. استحکام ساختار دنداني باقيمانده بيشتر به طور مستقيم وابسته به کيفيت وکميت عاج باقيمانده پس از درمان ريشه ست تا استفاده يا عدم استفاده از Post(32).
استفاده از Postهاي پيچ شونده با قطر زياد ميزان شکست ريشه را افزايش مي‌دهد. در حاليکه افزايش طول Post همراه با حداقل قطر مورد نياز، ميزان استرس‌ها را کاهش داده و ساختار دنداني حفظ مي‌شود(31).
استفاده از Post با ضريب الاستيسيته بالا مثل سراميک يا فلز، مي‌تواند استرسها فانکشنال را به دندان و ساختمان ريشه منتقل کند و به طور واقعي پستانسيل شکست را بالا ببرد. ثابت شده است که Post فلزي، يک دندان معالجه ريشه شده را تقويت نمي‌کند و سبب يک شکست فاجعه آميز نظير شکستگي عمودي ريشه مي‌شود. بنابراين بهبود و پيشرفت Post زماني مطلوب است که از ساختمان ارزشمند دندان حفاظت کند، دچار کروژن نشود و ضريب الاستيسيته نزديک به عاج داشته باشد(32).
FRC Post هاي جديد اين پارامترها را بخوبي دارا هستند و هم اکنون با تنوع در اندازه، شکل و ميزان راديواپاسيتي در دسترس مي‌باشند.
هماهنگي فانکشنال
استفاده از Post-Core-Crown منجر به تشکيل گروهي از مواد غيرمشابه به عنوان يک مجموعه واحد مي‌گردد. اين اجزاء با خصوصياتي نظير ضريب الاستيسيته به طور مشخص متفاوت وقتي کنار هم قرار مي‌گيرند انتقال استرسها به طور يکسان صورت نمي‌گيرد و منجر به انتقال استرس از جزئي با ضريب الاستيسيته بالاتر به جزئي با ضريب الاستيسيته پايين‌تر مي‌گردد .
وقتي اجزاء تشکيل دهنده ضريب الاستيسيته نزديک به هم داشته باشند تمايل به توزيع استرس به صورت يکنواخت‌تر در دندان ترميم شده وجود دارد و لذا احتمال شکست کاهش يابد. از اين شرايط بعنوان يک Mono block ياد مي‌شود. از آنجا که ضريب الاستيسيته عاج تقريباً ثابت است براي دستيابي به يک Mono block ياد مي‌شود. از آنجا که ضريب الاستيسيته عاج تقريباً ثابت است براي دستيابي به يک Mono block تمام موادي که در اتصال با آن قرار مي‌گيرند بايد ضريب الاستيسيته تا حد ممکن نزديک به عاج داشته باشند. در اين صورت استکه هيچ يک از اجزاء قادر به اعمال نيروي بيش از حد به ديگري نيست. اجزاء با هم حرکت مي‌کنند، با هم خم مي‌شوند و بعنوان يک مجموعه تحت استرس قرار مي‌گيرند(Mono block).
آلياژهايي که عموماً در ساخت Postهاي ريختگي يا Postهاي پيش ساخته فلزي به کار مي‌روند ضريب الاستيسيته بسيار متفاوتي نسبت به عاج دندان دارند. به طور مشابه الاستيسيته‌هاي سراميکي جديد بسيار سخت‌تر از عاج هستند. لذا ايجاد يک Mono block با اين سيستم‌ها غير ممکن است. FRCها همگي ضريب الاستيسيته نزديک به عاج دارند (MPa40-15) ميزان موفقيت بالاي کلينيکي با اين سيستم نشانه روشني از دستيابي به Mono block است(32).
استحکام و مقاومت در برابر خستگي (Strength and fatigue resistance)
در مقايسه مواد مورد استفاده در ساخت Post مشخص مي‌شود که استحکامflexural يک
FRC Post بطور مشخصي بيشتر از Stainless Steel Post و Titanium Post است. در حاليکه ضريب الاستيسيته بسيار نزديک به عاج دارند(32). در مقايسه Para Post فلزي و Composi Post، در سيکل متناوب Pare post, fatigue فلزي مقدار عمده‌اي از استحکام ابتدايي خود را از دست مي‌دهد و مستعد شکست مي‌شود. اما در C-Post شواهدي دال بر fracture و fatigue وجود ندارد، در حاليکه استرس بسيار کمتري با دندان منتقل مي‌شود(32).
سازگاري حياتي
با کاربرد Postهاي غيرفلزي، مساله کروژن در Postهاي فلزي منتقي مي‌شود. هيچ مشکلي از نظر سازگاري حياتي در مورد FRC Postها ديده نشده است(32و31)).
توانايي باند شدن (Bonding ability)
سمان‌هاي رزيني جديد براي سمان کردن FRC Post ها توصيه مي‌شود چرا که با کمک عوامل
FRC Post ها توصيه مي‌شود چرا که با کمک عوامل Post, Bonding به دندان باند مي‌شود. بدين ترتيب کور کامپوزيتي مي‌تواند با کمک عوامل Bonding هم به دندان و هم به Post باند شود.
باندينگ Post به ساختمان دندان با افزايش گير Post و تقويت ساختمان دندان(بدليل خصوصيت توزيع استرس مواد باندينگ)، پيش آگهي دندان ترميم شده با Post-Core را بهبود مي‌بخشد(31).

زيبايي
در صورت استفاده از ترميم‌هاي بدون فلز بر روي Post هاي فلزي بدليل Shine through مشکل زيبايي عمده‌اي ايجاد مي‌شود.
اين پديده در نتيجه تداخل با عبور نور طبيعي از دندان و کمپلکس لثه‌اي ايجاد مي‌شود. محصولات جانبي اکسيداسيون و کروژن Postهاي فلزي در ريشه پخش مي‌شود و مي‌تواند صدمات و تغيير رنگ‌هاي غيرقابل برگشتي ايجاد کند.
امروزه FRC Postها و Ceramic Post ها بعنوان جايگزيني براي Postهاي فلزي مورد استفاده قرار مي‌گيرند. بهرحال Postهاي سراميکي در مقايسه با FRC Post نسبتاً اپک هستند و باند Post هستند و باند Postهاي سراميکي کمتر قابل پيش‌بيني است. ضريب الاستيسيته آنها حدود MPa200 است. با توجه به اين مطالب مي‌توان گفت FRC Post در اين زمينه نسبت به Postهاي سراميکي برتري دارد(32).
سمان هاي رزيني
واژه ي سمان هاي رزيني يا سمان هايي که اساس آنها را رزين تشکيل مي دهد يک واژه ي کلي است . بر اساس رزين بکار رفته در اين سمان مي توان آن را به 2 گروه عمده تقسيم نمود :
الف) سمان هاي آکريليک برون فيلر (un filled)
ب) سمان هاي کامپوزيتي
الف) رزين هاي آکريليک
اساس آن مونومرهاي متيل متا کريلات است. که طي فرآيند پلي مريزاسيون به پلي متيل متا کريلات تبديل مي شوند. عامل شروع کننده واکنش اغلب يک پراکسيد آلي مانند بنزوئيل پراکسيد است که توسط حرارت يا اضافه کننده ي يک تسريع کننده آلي معمولا يک آمين آلي به راديکال آزاد تجزيه مي شود. اين راديکال آزاد با مونومر متيل متاکريلات وارد واکنش مي شود و پليمر را توليد مي کند. واحدهاي مونومري مختلف نظير گليکول دي متاکريلات که باند دوگانه فعالي در هر انتهاي مولکول دارند. مي توانند پليمرهايي با ساختمان متقاطع بدست آورند که خواص مطلوب تري دارند.
ب) رزين هاي کامپوزيتي
بطور کلي از يک فاز آلي : ماتريکس رزيني (پليمر آکريليک ) و يک فاز غير آلي : فيلرهاي معدني تشکيل شده اند.
سطح فيلرهاي معدني با اجزاي خاصي به نام Coupling Agent پوشانده شده است تا اتصال خوبي بين ماتريکس و فيلر ايجاد کند. معمول ترين آن سيليکون آلي (sitane) است. براي ايجاد پليمراسيون سيستم هاي عمده ي شيميايي (self cure) نوري (light cure) و dual cured در روش اول سخت شدن بوسيله ي يک آغاز کننده پراکسيد آلي و يک تسريع کننده آمين آلي آنجام مي شود. بصورت سيستم دو خميري عرضه مي شود. در سيستم فعال شونده با نور کامپوزيت در معرض نور آبي قرار مي گيرد و اين نور توسط يک دي کتون جذب مي شود و در حضور يک امين آلي وارد واکنش مي شود. اين سيستم بصورت تک خميري عرضه مي شود. در سمان Dual cured يک کاتاليست با سمان مخلوط مي شود تا بعد از سخت شدن اوليه سريع که با تاباندن نور حاصل مي شود، نهايتا سمان در گوشه هايي که تحت تابش نور نيستند بيشتر سخت شود. اين ها بصورت بيس کاتاليست عرضه مي شوند و نياز به اختلاط دارند.
موارد استفاده


پاسخ دهید