3-19-1-آبسيزيک اسيد15
20-1-ساير تنظيم کننده هاي رشد 15
21-1-کند کننده‌هاي رشد15
22-1-نحوه فعاليت کند کننده هاي رشد16
23-1-ساير ترکيبات افزايش‌دهنده طول عمر16
24-1-کيفيت آب16
25-1-رو ش هاي مختلف تيمار پس از برداشت گل هاي بريده 16
1-25-1-مقاوم کردن يا سازگار کردن 16
2-25-1-اشباع‌کردن17
3-25-1-آغشته کردن يا فرو بردن17
4-25-1-شکوفا نمودن غنچه‌ها17
26-1-اهداف از اجراي اين طرح17
فصل دوم : بررسي منابع18
فصل سوم: مواد و روشها22
1-3-محل انجام آزمايش22
2-3-موقعيت جغرافيايي استان سمنان22
3-3-موقعيت جغرافيايي شهرستان دامغان و حومه آن22
4-3-مواد مورد استفاده در پژوهش23
5-3- طرح آزمايشي و نحوه اجرا23
6-3- اجراي طرح23
7-3- روش هاي اندازه گيري صفات مورد نظر24
1-7-3-اندازه گيري وزن تر گل 24
2-7-3-اندازه گيري درصد باز شدن گل ها 24
3-7-3-اندازه گيري پتانسيل آب در گلبرگ25
4-7-3-اندازه گيري درصد پژمردگي گل ها25
5-7-3-اندازه گيري وزن خشک گل ها25
6-7-3اندازه گيري سطح برگ26
فصل چهارم : نتايج و بحث 27
1-4- اثر تيمارهاي متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره و کلريد کلسيم بر وزن ترگل27
2-4- اثر متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره وکلريد کلسيم بر وزن خشک گل30
3-4- اثر سطح برگ با متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره و کلريد کلسيم بر گل رز 32
4-4- اثر متقابل زمان، رقم و متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم بر روي قطر گل35
5-4- اثر زمان، متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و نوع رقم بر روي پتانسيل آبي گل41
6-4- اثر زمان، متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و نوع رقم بر روي درصد پژمردگي گل رز47
7-4- ضريب همبستگي صفات 58
8-4 نمودارهاي همبستگي60
نتيجه گيري نهايي65
پيشنهادات68
فهرست منابع69
فهرست منابع انگليسي 71
چکيده انگليسي 74
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1-4- اثر تيمارهاي متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره و کلريد کلسيم بر وزن ترگل28
جدول 2-4- تجزيه واريانس اثر متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره وکلريد کلسيم و رقم ها بر روي وزن خشک گل رز30
جدول 3-4- تجزيه واريانس اثر سطح برگ با متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم ورقم بر روي گل رز33
جدول 4-4- تجزيه واريانس اثرات زمان(از روزي که گل ها درون محلول ها قرار داده شدند تا روزي که باز شدن گل ها به قطر ثابتي رسيدند )، متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و واريته بر روي قطر گل رز36
جدول5-4- مقايسه ميانگين اثرات زمان، متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و واريته بر روي قطر گل 39
جدول 6-4- تجزيه واريانس اثرات زمان، متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و واريته بر روي پتانسيل آبي گلبرگ گل رز43
جدول7-4- مقايسه ميانگين اثرات زمان، متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و واريته بر روي پتانسيل آبي گلبرگ رز46
جدول 8-4- تجزيه واريانس اثرات زمان، متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و واريته بر روي درصد پژمردگي گل رز48
جدول9-4- مقايسه ميانگين اثر زمان، متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و واريته بر روي پژمردگي گل رز51
جدول(10-4) ضريب همبستگي بين صفات مورد بررسي59
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
(نمودار 1-4) اثر نوع رقم بر روي وزن تر گل رز28
(نمودار 2- 4) – اثر متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره وکلريد کلسيم بر روي وزن تر گل رز29
(نمودار3- 4) اثر متقابل متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره وکلريد کلسيم و نوع رقم بر روي وزن تر گل29
(نمودار 4- 1) اثر نوع رقم بر روي وزن خشک گل رز31
(نمودار 5- 4) اثر متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم بر روي وزن خشک گل رز31
(نمودار 6- 4) اثر متقابل متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و نوع رقم بر روي وزن خشک گل رُز32
(نمودار 7- 4) اثر سطح برگ و نوع رقم بر روي گل رُز33
(نمودار 8- 4) اثر سطح برگ با متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم بر روي گل رُز34
(نمودار 9- 4) اثر متقابل سطح برگ با متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره و کلريد کلسيم بر روي گل رُز34

(نمودار10-4) اثر زمان(روز) بر روي قطر گل رُز37
(نمودار 11- 4) اثر نوع رقم بر روي قطر گل رُز37
(نمودار 12- 4) اثر متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم بر روي قطر گل رُز38
(نمودار 13- 4) اثر متقابل متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و نوع رقم بر روي قطر گل زُز38
(نمودار 14- 4) اثر متقابل زمان و نوع رقم بر روي قطر گل رُز39
(نمودار 15-4) اثر نوع رقم بر پتانسيل آب گلبرگ ها43
(نمودار 16- 4) اثر زمان بر روي پتانسيل آب گلبرگ ها44
(نمودار 17-4) اثر متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم بر روي پتانسيل آب گلبرگ ها44
(نمودار 18- 4) اثر متقابل متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و نوع رقم بر پتانسيل آب گلبرگ ها45
(نمودار 19-4) اثر متقابل متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و نوع رقم بر پتانسيل آب گلبرگ ها45
(نمودار 20- 4) اثر نوع رقم بر درصد پژمردگي گل49
(نمودار 21- 4) اثر متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم بر روي درصد پژمردگي گل ها49
(نمودار 22- 4) اثر مدت زمان بر روي درصد پؤمردگي گل ها50
(نمودار 23- 4) اثر متقابل متيل سيکلو پروپان، نيترات نقره، کلريد کلسيم و نوع رقم بر درصد پژمردگي گل ها50
چکيده

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

گل رز(Rosa hybrida) يکي از محبوب ترين گل ها در سطح جهاني محسوب مي شود و شاخه گل بريده آن بيشترين مصرف را در بين ساير گل ها داراست. شاخه گل بريده رز به دلايل فيزيولوژيکي و فرازگرا بودن، در دوره عمر قفسه اي، شديداً مستعد پژمردگي و کاهش طراوت و شادابي بوده و لازم است طول عمر شاخه بريده آن را تا حد امکان افزايش داد. اين پژوهش برروي دو رقم هلندي گل رز به نام هاي آنجلينا و دولس و به منظور بررسي اثر برخي مواد شيميايي با نام متيل سيکلو پروپان (mcp-1) با غلظت (10 پي پي ام)، نيترات نقره(AGNO3) با غلظت (300 پي پي ام) ،کلريد کلسيم (Cacl2) با غلظت (5 گرم بر ليتر) و اثرات متقابل آن ها و نيز اثر طول مدت نگهداري شاخه بريده بر برخي خواص فيزيکوشيميايي، کيفي و طول عمر شاخه بريده گل رز ارقام نامبرده، در دانشگاه آزاد اسلامي دامغان در سال 1392انجام گرفت و نمونه برداري ها به طور روزانه در طول مدت نگهداري گل هاي شاخه بريده انجام گرفت. در بررسي تغييرات فيزيکوشيميايي و کيفي شاخه هاي بريده گل رز مشخص شد کاربرد مواد شيميايي نامبرده اثر معني داري بر سطح برگ، وزن تر و خشک شاخه هاي بريده نداشتند ولي بين دو رقم مورد آزمايش از نظر اين صفات اختلاف معني داري وجود داشت. (در سطح احتمال يک درصد). از نظر قطر گل تيمار مخلوط نيترات نقره و 1- متيل سيکلو پروپان بيشترين قطر گل را ايجاد نمود و اختلاف آن با ساير تيمارها معني دار بود و نيز از نظر زماني روز سوم پس از برداشت، بيشترين قطر گل را ايجاد نمود و نسبت به ساير زمان ها معني دار بود (در سطح يک درصد). اثر نوع رقم بر پتانسيل آب گلبرگ نشان داد، پتانسيل آب در گلبرگهاي اين دو رقم با يکديگر اختلاف معني داري داشته و ميزان آن در رقم آنجلينا بالاتر از رقم دولس ويتا بود و ميزان آن در رقم آنجلينا با قطر گل 40 ميليمتر حدود 25 درصد بيشتر از رقم دولس ويتا بود و همچنين از نظر اين صفت تيمار 1- متيل سيکلو پروپان با ميزان 55درصد بيشترين پتانسيل آب را نسبت به ساير تيمارها ايجاد نمود و نيز کابرد مختلط کلريد کلسيم و نيترات نقر ه کمترين پتانسيل آب را در گلبرگ ها ايجاد کرد. آزمايش ها نشان داد، درصد پژمردگي دو رقم مورد آزمايش اختلاف معني داري بايکديگر داشته و درصد پژمردگي در رقم آنجلينا حدود 6 درصد بيشتر از رقم دولس ويتا بود. نتايج نشان داد، اثر تيمارهاي مختلف مواد شيميايي بر درصد پژمردگي گل اثر معني داري نسبت به شاهد داشته و بيشترين درصد پژمردگي با کاربرد نيترات نقره حاصل شد و اختلاف معني داري با تيمارهاي ديگر نشان داد. تيمارهاي 1- متيل سيکلو پروپان و مخلوط هر سه ماده کمترين درصد پژمردگي را ايجاد کردند که مي تواند به عنوان تيماري مطلوب براي کاهش درصد پژمردگي در گل رز پيشنهاد شوند. يک رابطه مثبت و معني دار بين افزايش وزن خشک و افزايش قطر گل با کاهش پژمردگي گل و افزايش طول عمر گل بريده مشاهده شد.

فصل اول: مقدمه و کليات
1-1-مقدمه
گل رز يا گل سرخ از مهم ترين گل ها مي باشد که هم به صورت گلداني و هم به صورت بريدني در بازارهاي جهاني داد و ستد مي شود به طوري که امروزه رتبه اول جهاني را از لحاظ اقتصادي وکشت و كار دارد(وندورن و دوهانت 1994).
گل رز از مهمترين گل هاي شاخه بريده دنيا مي باشد كه مطالعات زيادي براي حفظ كيفيت پس از برداشت آن انجام شده است. ارقام جديد گل سرخ خصوصا در طي 50 سال اخير به ايران وارد شدند(خليقي،1364).كوتاه بودن عمرماندگاري گل هاي رز به واسطه كاهش هدايت آبي در ساقه هاي آن است كه معمولاًبا پژمردگي زود هنگام، خميدگي گردن و عدم باز شدن گل ها همراه مي باشد(جين و همکاران 2006).تغيير رنگ گلبرگ ها در گل هاي رز و خشكيدگي آن ها که معمولا از لبه گلبرگ ها شروع مي شود از عوامل اصلي غير قابل عرضه شدن گل ها به بازار مي باشد(اسفناني و همکاران،1386).از ميان رنگيزه ها، آنتوسيانين هاي موجود در گلبرگ ها در مرحله پس از برداشت تغييرات ظاهري زيادي را نشان مي دهد. كاهش آنتوسيانين در گلبرگ ها رابطه مستقيمي با كاهش طول عمر پس از برداشت و بازارپسندي گل رز دارد(اسفناني و همکاران،1386).
عوامل متعددي عمر پس از برداشت گل هاي رز را كنترل مي كند كه مي توان آن ها را به عوامل قبل از برداشت وعوامل پس از برداشت تقسيم كرد.رقم، مقداركربوهيدرات ها، كلسيم و كبالت ذخيره شده در بافت هاي گل از جمله عوامل قبل از برداشت مي باشد(باتاچارچ،1994).دماي انبار، غلظت اتيلن داخلي و محيط نگهداري، ميزان آلودگي سطحي به ميكروارگانيسم ها از عوامل پس از برداشت هستند كه به شدت عمرماندگاري گل ها را تحت تأثير قرار مي دهد (فاراقروهمکاران،1986).
براي به تأخير انداختن پيري و طولاني كردن عمرماندگاري و پس از برداشت گل هاي شاخه بريده از تركيبات شيميايي مختلف از جمله:1-متيل سيکلو پروپان (1-MCP)، يون نقره، آمينو وينيل گليسين (AVG) ، و آمينو اتوکسي استيک اسيد (AOA) استفاده مي شود.
تركيب 1-MCP و يون نقره بازدارنده عمل اتيلن مي باشد اما دو تركيب ديگر به عنوان بازدارنده هاي سنتز اتيلن مي باشند كه با كاهش توليد اتيلن عمر پس از برداشت محصولات را زياد مي كنند(گينگ وهمکاران،2009).
عواملي مثل گرده افشاني، خشكي و تنش هاي دمايي با تغييرسطح هورموني و توليد گونه هاي فعال اكسيژن ، پيري گل هارا تسريع مي كند(ژانگ وکايرخام،1996).پيري يك فرآيند اكسيداتيو مي باشد و در آن گونه هاي فعال اكسيژن و سيستم آنتي اكسيداني دخالت دارد(باچانا،1997).كاهش فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيداني و افزايش پراكسيده شدن ليپيدهاي غشاي سلولي به عنوان دليلي بر پيري در گونه هاي مختلف گياهي ذكر شده است(ديندساوهمکاران،1981).
2-1- گل رز در فرهنگ
گل رز از نظر کثرت قرار گرفتن در جايگاه گل ملي مقام نخست را دارد و در ?? کشور آمريکا، انگلستان، ايتاليا، ايران، روماني، عراق، عربستان سعودي، مراکش، لوکزامبورگ، بلغارستان به عنوان گل ملي انتخاب شده‌است(معين، 1357).
در ايران در نشستي که در ?? آبان ???? شمسي با حضور رياست انجمن باغباني ايران و شماري از استادان دانشگاه‌هاي ايران برگزار گرديد، گل‌سرخ محمدي به عنوان گل ملي کشور تاييد و برگزيده شد(ناصري،1388).در دوره‌هايي از زمان برخي از گل‌ها به علت اينکه مورد علاقه شاه يا خاندان سلطنتي يک کشور بودند به عنوان گل ملي انتخاب شدند. از جمله اين گل‌ها انتخاب رز نماد خاندان سلطنتي کنوني انگستان است (معين، 1357).انتخاب اين گل به عنوان گل ملي به زمان جنگ‌هاي داخلي انگلستان به نام جنگ رزها برمي‌گردد. جنگ رزها در نيمه دوم سده پانزدهم در فاصله سال‌هاي ???? تا ???? بين دو خاندان قدرتمند لانکاستر با نشان “گل سرخ” و يورک با نشان “رز سفيد” و طرفدارانشان در انگلستان درگرفت. سرانجام خاندان لانکاستر در ???? موفق به شکست دادن خاندان يورک شدند. رز در حال حاضر نيز گل ملي کشور انگلستان به شمار مي‌آيند(معين، 1357).
در کشورهاي شرقي همواره کشت رز و استفاده از عطر آن بسيار مورد علاقه مردم بوده‌است. در گاه‌شمار ايران باستان، روز نوزدهم هر ماه فروردين نام داشته‌است. در روز فروردين از ماه اسفند جشني در ايران برگزار مي‌شده‌است به نام نوروز انهار که مردمان در اين روز به دشت و دمن، به ويژه کنار رودها و چشمه‌ها رفته و طي مراسمي عطر و گلاب در آب‌ها مي‌افشاندند(رضي، 1358).در تاريخ بيهقي از جشن ديگري به نام جشن گل‌افشاني ياد شده‌است که ظاهراً در روز بخصوصي برگزار مي‌شده است و مردم در فصل گل سرخ بر سر يکديگر گل مي‌افشاندند(رضي، 1358).امروزه از رسم‌هاي باقي‌مانده در ارتباط با گل سرخ يکي آيين گل غلتان است که در مناطق مختلف شهرستان دامغان در اولين بهار از زندگي نوزاد برگزار مي‌شود. زمان انجام اين آيين از هنگام تولد تا يک سالگي نوزاد است و در باور و عقايد اهالي منطقه غلتانيدن بدن نوزاد در ميان برگ‌هاي گل محمدي سبب حفظ طراوت و شادابي او و دور ماندن از بيماري‌هاي مختلف مي‌شود. آئين سنتي گل غلتان در فهرست آثار معنوي (ناملموس) کشور ثبت شده‌است(رضي،1358).
در داستان هزار و يک شب و همينطور رباعيات عمر خيام (در حدود ???? سال پيش) از اين گل ياد شده‌است (مقتدر،1323).در شاهنامه فردوسي لفظ گل منحصراً به گل سرخ تعلق دارد و برگ گل نيز به معناي برگ گل سرخ يا گلبرگ گل سرخ يا خود گل سرخ است و بدين ترتيب آمدن لفظ برگ قبل از نام گل‌هاي ديگر نيز به معناي گلبرگ آن گل يا خود آن گل است. در بيت اول شعر زير، برگ گل به معناي گل سرخ و در بيت دوم برگ گلنار به معناي گلِ انار است(گرامي،1392).
همه بوستان زير برگ گلستهمه کوه پُر لاله و سنبلستبگفت اين و باد از جگر برکشيدشد آن برگ گلنار چون شنبليد فردوسي3-1- تاريخچه گلکاري در جهان
طبق نظريه‌ها رز در حدود ?? ميليون سال قدمت دارد. قديمي‌ترين سنگواره رز در حدود ??-?? ميليون سال قدمت دارد و در ايالت کلرادو در آمريکا کشف شده‌است.کاشت رز در کشورهاي خاورميانه براي مصارف دارويي و همين طور به جهت مصرف عطر آغاز شد سپس کاشت آن در يونان و روم نيز گسترش يافت(بري و همکاران، 1385).
به نظر مي‌رسد که در دوران لوئي چهاردهم تنها ? گروه رز قديمي به نام‌هاي داماسک، گاليکا، آلبا و سنتيفوليا (رز کلمي) در اروپا موجود بوده‌است. در قرن هيجدهم در فرانسه نيز تحت تأثير انگلستان باغباني در بين طبقات اشراف رواج پيدا کرده بود. در اين دوران کاشت رز جاي گل سوسن و لاله را گرفته بود و رز بود که گلي اشرافي دانسته مي‌شد. بخصوص در کشور فرانسه در زمان سلطنت ناپلئون بناپارت (????-????) تب علاقه به رز بالا گرفت. همسر او ژوزفين (????-????) علاقه بسياري به جمع‌آوري گياهان نادر و رز داشت. ژوزفين ابتدا ??? نوع رز را از کشورهاي گوناگون اروپايي و غيراروپايي مانند چين و ژاپن در باغ رز کاخ مالمزون جمع‌آوري کرد سپس او بهترين باغبانان و گياه‌شناسان را در اين باغ به کار گمارد و آنها در سال ???? براي اولين بار موفق شدند توسط لقاح مصنوعي رقم‌هاي جديد رز را ايجاد کند. تعداد رقم‌هاي جديد ايجاد شده در اين باغ در اواسط قرن نوزدهم از ???? نوع فراتر رفت. او همچنين از نقاش معروف گياهان پير جوزف ردوته خواست گل‌هاي رز باغ مالمزون را جهت مصور ساختن اطلس رز به تصوير بکشد. به علت خدمات بسيار ژوزفين در رونق بخشيدن به کاشت و شناساندن گل رز به او لقب حافظ رز اهدا شده‌است (سوزان و برادلي، 1385).
اولين رز دورگه چاي يعني رز لا فرانس در سال ???? بوجود آمد و با وجود امتيازات فراواني که داشت فاقد قدرت ميوه‌دهندگي بود. اولين رز دورگه? چاي که توانايي باروري و ميوه‌دهندگي را داشت رز ليدي ماري فيتز ويليام نام دارد. اين رز در سال ???? و در کشور انگلستان بوجود آمد (سوزان و برادلي، 1385).
4-1- تاريخچه گلکاري در ايران
تاريخچه گلکاري در ايران به 85 سال پيش باز مي گردد، نخستين بار فردي مسيحي از اهالي تهران به نام پرتيوار که گلکاران محلات معتقدند فرد هلندي مقيم پايتخت بوده است، به اتفاق چند نفر از هموطنانش در باغ خود در تهران با وارد کردن بذر گل از هلند اقدام به پرورش گل در ايران کرد. سرکارگر استخدام شده از سوي پرتيوار از اهالي محلات به نام يحيي‌خان بود که در آن سال‌ها براي کار به تهران رفته و پس از بازگشت به ديار خود، کشت گل‌ها را در محلات به شکلي حرفه‎اي رواج داد. به گواهي تاريخ تا ابتداي دهه 1340 تعداد کارگران گل در محلات چهار نفر و در فاصله سال‌هاي 40 تا 75 تعداد واحد‌هاي گلخانه‌اي 25 واحد بود که در امر پرورش گل‌هاي آپارتماني فعاليت داشتند(ناصري وابراهيمي،1381).
در حال حاضر نيز محلات به عنوان يکي از مراکز توليد انواع گل‌هاي زينتي در آسيا از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است. به عنوان نمونه جايزه برتر نمايشگاه بين‌المللي اوزاکاي ژاپن که چند سال پيش برگزار شد، به پرورش دهندگان گل گلايول محلات تعلق گرفت. قدمت کشت و کار و نگهداري گل‌ها در ايران شايد همزمان با شروع کشاورزي بوده است. با نگاهي به تاريخ و فرهنگ ايران به نظر مي‌رسد که همواره ايرانيان در زمينه موضوعات مرتبط با گل‌ها جايگاه خوب و ارزنده‌اي داشته‌اند. قديمي‌ترين گلخانه‌هاي موجود در ايران که در حال حاضر هم فعال هستند قدمتي حدود 70 – 75 سال دارند (ناصري وابراهيمي،1381).
5-1-وضعيت توليد گل وگياهان زينتي در ايران
بررسي نوشته هاي پيشينيان نشان مي‌دهد که فرهنگ ديرين ايران زمين از همان ابتدا بر پايه انس با طبيعت استوار بوده به طوريکه اولين بار پادشاهان ايراني بودند که با کشت گياهان زينتي در محوطه کاخ ها اقدام به زيباسازي محيط زندگي خود کردند(کريمي، 1383(.
کشور ايران به دليل وجود بيش از ده اقليم آب و هوايي گوناگون و حداکثر اختلاف درجه حرارت 40 درجه سانتي گراد بين نقاط مختلف امکان پرورش چهارفصل بسياري از گل هاو گياهان زينتي را در فضاي آزاد دارا مي‌ باشد. اين تنوع آب و هوايي به ما اجازه مي دهد که با وجود مشکلات فراوان توليد به دليل امکان عرضه تمام وقت حتي در شرايط رکود بازار در شش ماه دوم سال نيز امکان صادرات اين محصولات را داشته باشيم(کريمي، 1383).
6-1- مشکلات صادرات گل در ايران
فقدان پژوهش هاي کاربردي در زمينه گل وگياهان زينتي
قديمي بودن ارقام وعدم بازارپسندي آنها در بازارهاي جهاني
کيفيت پايين توليدات از لحاظ طول عمر گل، رنگ گل و…….
گراني هزينه هاي حمل و نقل و دقيق نبودن زمان پروازها و ……. (کريمي، 1383).
7-1- سطح زير کشت گل
به طور کلي سطح زير کشت گل ها در جهان حدود 230000 هکتار است، که 43950 هکتار در کشور هلند و 4100 هکتار در ايران است (جودي، 1385).به عبارت ديگر ايران از نظردارا بودن سطح زير کشت در جايگاه پانزدهم جهان قرار دارد، ولي از نظر تجارت جهاني، چهل و هفتمين کشور جهان محسوب مي‌شود، اين در حاليست که درآمد ارزي حاصل از صادرات 40 شاخه گل بريده رز معادل يک بشکه نفت مي‌باشد (جودي، 1385).
8-1- اهميت گل رز
در کشورهاي مختلف،گل هاي متنوعي بعنوان شاخه گل بريده استفاده مي‌شوند. مثلا در کشورهاي اروپائي گل هائي چون رز، داوودي و ميخک و در ايران گل هاي رز، داوودي، ميخک، گلايول و مريم مطرح هستند(جودي، 1385). طبق آمار سال 1994 هلند،از ميان ده گل بريده مهم گل‌رز از نظر تجارت جهاني در جايگاه نخست قرار دارد، سپس گل هائي مثل داودي، لاله، ميخک و…(جوکار و همکاران، 1378).
عواملي که سبب عدم موفقيت ايران در صادرات گل هاي بريده مي‌شود، عبارتند از: روش هاي نادرست بسته‌بندي، حمل و نقل و عدم مراقبت هاي قبل از برداشت (جمالي زواره و همکاران، 1386).
9-1 – مشخصات گياه شناسي
گل رز متعلق به تيره گلسرخيان Rosaceae و جنس ورد يا Rosa است. داراي حدود 200 گونه و بيش از 2000 جنس مختلف مي‌باشد که دليل تنوع زياد آن ها، تلاقي‌هاي مکرر بين گونه‌ايست. تاکنون گروه‌بندي‌هاي زيادي روي گل هاي رز صورت گرفته که يکي از مهمترين آن ها گروه‌بندي بر اساس گونه‌هاي موردنظر است. پنج گونه مهم عبارتند از:
1-9-1-نسترن R. moschata
نسبت به گونه‌هاي ديگر برگ هاي ظريف‌تري داشته و گل هايي به رنگ سفيد توليد مي‌کند مصرف داروئي داشته و بسيار خوشبو است.
2-9-1-گل‌محمدي R. domoscena
بعنوان گل صنعتي براي توليد گلاب کشت مي‌شود،گل هاي کم پر و معطري به رنگ سفيد مايل به صورتي دارد.
3-9-1-سگ گل R. canina
بسيار خاردار با گل هاي سفيد مايل به صورتي که بيشتر بعنوان پايه مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
4-9-1-رز زرد R. foetida
به آن گل حلوا هم مي‌گويند، داراي ساقه‌هايي خاردار است. منشا رنگ زرد در رزهاي هيبريد از اين گونه گرفته شده است.
5-9-1-رز هيبريد R. hybrida
داراي ارقام مختلفي است که از برخي ارقام آن به عنوان شاخه گل بريده استفاده مي‌شود.
گل‌رز داراي 5 کاسبرگ، 5 گلبرگ، تعداد زيادي مادگي و پرچم است. پرچم ها تبديل به گلبرگ شده‌اند، بهمين دليل به آنها petaloid مي‌گويند(جودي، 1385).
رزا در لاتين به معناي گل سرخ مي‌باشد.از آغاز تاريخ، گل سرخ بيش از همه گل ها در قلوب بشر جاي گرفته و از وقتي که مردم از زيبايي درخشان گل، آگاهي يافته‌اند، گل سرخ يک سر و گردن از آن ها بلندتر بوده است. گل سرخ ميراث بزرگي از افسانه و تاريخ را به همراه دارد. اين درختچه زيبا، ميليون ها سال قبل از بوجود آمدن بشر در روي زمين، زيسته و زيبائي و عطر را در همه جا گسترده است. شواهد تاريخي بيانگر اين حقيقت است که هيچ کدام از گل ها به اندازه گل هاي رز در قلب بشر نفوذ نکرده است. گل رز نشانه الهه زيبايي و عشق يونانيان باستان، آفرديت و روميان ونوس بوده است.
تحقيقات وسيع تر نشان مي‌دهد که اين گل بومي‌مصر نبوده، بلکه از آسياي صغير به آنجا آورده شده است. تاريخ افسانه وار گل سرخ طي قرن ها توسط هنرمندان، صنعتگران، نويسندگان و درختکاران بوجود آمده که بوسيله اين گل زيبا افسون شده‌اند و شرح فريفتگي‌شان را براي آيندگان نگه داشته‌اند تا از آن لذت ببرند. حتي گل رز وارد دنياي معماري نيز شده‌اند. بدين صورت که در قرون 12تا 16بعد از ميلاد که زمان اوج طراحي و ساخت کليساهاي عظيم و با شکوه در اروپاي شرقي مي‌باشد. شيشه هاي رنگين پنجره هاي اين مکان ها را منقش به طرح هاي گل هاي رز مي‌نمودند(جوکاروتوکلي،1386).
منشأ اصلي اين گل آسياي جنوب شرقي و ايران گزارش شده است. امروزه در تمام نقاط دنيا کشت مي‌گردد و قسمت اعظم گل سرخ از کشورهاي بالکان، فرانسه، ترکيه، مراکش و ايران توليد و صادر مي‌گردد. کشت و کا رآن در ايران، در زمان هاي پيش متداول بوده است. درسالهاي اخير محصول گل بريده يکي از محصولات عمده باغباني کشور به شمار مي‌آيد و اين محصول در تمام فصول به بازار عرضه مي‌شود(جوکاروتوکلي،1386).
گل به انواع رزهاي مينياتوري، پاسيويي، هيبريد چاي، فلورينبدا، درختچه اي، بالا رو و رونده تقسيم مي‌شوند. در حدود 140 گونه مختلف گل رزشناسايي شده اند که به طور طبيعي در نيمکره شمالي پراکنده بوده و توسط عوامل محيطي و انساني به نيمکره جنوبي منتقل شده اند. از اين تعداد، 95 گونه منشاء آسيايي، 18 گونه منشاءآمريکاي شمالي و بقيه منشاء اروپايي و شمال آفريقا دارند(جوکاروتوکلي،1386).
در توليد رزهاي بريدني گلخانه هاي از ارقام هيبريد چاي و فلورينبدا كه توليد گل انتهايي مي‌كنند، استفاده مي‌شود. گل هاي شاخه بريده را به سه دسته اصلي تقسيم مي‌کنند.
1ـ هيبريد چاي : به رزهاي تک شاخه اي که قطر گل 9 سانتيمتر يا بيشتر باشد.
2ـ قلب شيرين : به رزهايي گفته مي شود که قطر گل کمتر از 9 سانتيمتر باشد.
3ـ رزهاي اسپري: حداقل 3 غنچه روي يک شاخه باشد.
در بررسي روند رشد اين گروه ها در هلند مشخص شده که هيبريد چاي در سال 2000 نسبت به 1999 حدود 2 درصد افزايش داشت. اما سطح ارقام قلب شيرين رو به کاهش است ولي با اين وجود برخي ارقام رشد خوبي دارند (Sacha وEscimo) رزهاي اسپري نيز کمتر از 3 درصد توليدات هلند را در بر مي‌گيرند.
گل رز در تمامي‌رنگ ها ديده مي‌شود و در اين مورد تنها يك استثناء وجود دارد و آن نبود رزهاي آبي است. در انواعي كه توليد گل انتهايي مي‌كنند (هيبريد چاي، فلورينبدا، پاسيويي، مينياتوري) هر ساله شاخه‌هاي جديد از جوانه هاي سال قبل رشد مي‌كنند و بعد از توليد گل در انتهاي شاخه، رشد آن متوقف مي‌شود و شاخه هاي جديد دوباره از جوانه هاي زيرگل توليد مي‌شود كه بسته به رقم و شرايط آب و هوايي ممكن است توليد گل بكند يا نكند. برخي از ارقام گل رز، دائم گل هستند و گل دهي در آنها در بيشتر مواقع سال انجام مي‌گيرد ولي بيشتر ارقام در هواي خنك بهار و پاييز گل دار مي‌شوند. رزهاي گلخانه‌اي در تمام طول سال قادر به توليد گل هستند و تنها بايد شرايط رشدي مناسب براي آنها فراهم گردد.
10-1 – مشکل گل هاي بريده
مشکل عمده گل هاي بريده، داشتن عمر کوتاه پس از برداشت آن هااست(فلاحتي رستگار و همکاران، 1380). بطور کلي عوامل مؤثر در عمر پس از برداشت يا عمر گلداني (Vase life) گل ها را ميتوان به دو دسته تقسيم کرد:
1-10-1-عوامل زراعي قبل از برداشت:
دي اکسيد کربن ، نور، دما، آبياري، آفات و بيماري ها، اتيلن، زمان برداشت و مرحله نمو گياه.
2-10-1-عوامل محيطي پس از برداشت:
نحوه برداشت، دما، رطوبت، نور، توليد اتيلن و حساسيت گل ها به اتيلن.
در ايران حدود 20در صد ازگل هاي تازه، حين گذشتن از کانال هاي بازار ( بسته‌بندي، جابجائي و فروش) مرغوبيت خود را از دست مي‌دهند، قسمت زيادي از گل ها نيز در شرايط ضعيف و نامطلوب بفروش مي‌رسند که سبب نارضايتي مصرف ‌کننده مي‌شوند(جمالي زواره و همکاران، 1386).
11-1 – عوامل مهم پير شدن گل
1-11-1-عدم توانائي جذب آب بوسيله ساقه
يکي از علل عمده پژمردگي گل ها، عدم جذب آب بوسيله ساقه است که در اثر بسته شدن آوندهاي هدايت‌کننده آب در ساقه‌ها بوجود مي‌آيد. باکتري ها، مخمرها و قارچ هاي موجود در آب ظرفي که گل در آن نگه داشته مي‌شود، مقطع برش ساقه را مسدود کرده، در داخل ظرف تکثير و گسترش مي‌يابند و در نهايت از جذب آب مي‌کاهند(ماتوکا، 1998).
2-11-1-از دست دادن مقدار زيادي آب از گل هاي بريده
اين حالت نيز سبب پژمردگي‌، کاهش کيفيت و طول عمر گل هاي بريده مي‌شود. بدون آب نگه داشتن گل ها، هواي گرم و قرار دادن گل ها در جريان هواي گرم سبب وارد شدن آسيب‌هاي فراوان به گل هاي بريده مي‌شود. پس در صورت امکان بايدگل ها را، از زمان برداشت تا رسيدن آن ها به دست آخرين مصرف کننده، در آب با دماي پائين نگهداري کرد.
3-11-1-کمبود کربوهيدرات ها
يکي ديگر از علل تخريب گل ها بشمار مي‌آيد. ادامه تنفس پس از برداشت به دماي محيط بستگي دارد. دماهاي پائين تنفس را کاهش مي‌دهد و از مصرف کربوهيدرات ها جلوگيري مي‌کند، که نتيجه آن افزايش کيفيت و دوام گل هاست(نلسون، 1374).
4-11-1-بيماري ها و آفات
آفات و بيماري هاي گياهي سبب صدمه و بيرنگ شدن گل ها و برگ‌ها ميشود، اين امر موجب کاهش کيفيت گل ها مي‌شود. بافت هاي آلوده آب خود را سريعتر از بافت هاي سالم از دست مي‌دهند، همچنين پژمردگي و سنتز اتيلن اين بافت ها بيشتر مي‌باشد.
5-11-1-تأثير منفي گاز اتيلن
اتيلن سبب آسيب ديدن پيش از شکوفائي گل ها مي‌شود. توليد اتيلن و حساسيت به آن در مراحل مختلف رشدگل متفاوت است. غنچه‌ها و گل هاي تازه شکوفا شده از ميزان توليد و حساسيت کمتري نسبت به گل هاي کاملا باز شده برخوردارند(مولر و همکاران، 1999).
12-1 – راهکارهاي افزايش طول عمر گل هاي بريده
خوشبختانه براي حل مشکل طول عمر کوتاه گل ها، راهکارهاي مفيدي مانند روش هاي جديد انبارداري و بسته‌بندي، خنک نگه داشتن گل ها( پري کولينگ ) هنگام حمل و استفاده از محلول هاي محافظ وجود دارد (داوري نژادوفتحي،1382).
13-1- انبارداري
انبارهاي مختلف داراي شرايط تقريبا يکساني هستند، که مهمترين آن ها عبارتند از:
1ـ دما : کاهش دما سبب به تعويق انداختن پيري در گل ها مي‌شود. از نوسان دما در انبارها، بدليل افزايش رطوبت روي گياه و فويل هاي بسته بندي، بايد جلوگيري کرد. دماي مناسب براي نگهداري گل هاي مناطق معتدله و گرمسيري به ترتيب، دماهاي نزديک صفر و 15-7 درجه سانتي گراد است. رز از جمله گياهان غيرحساس به سرمازدگي بشمار مي‌آيد.
2ـ رطوبت: هواي خشک سبب تعرق در گياه مي‌شود، رطوبت نسبي بالاي (95-90 در صد ) مناسب انبار است و رطوبت‌هاي کمتر (80-70 در صد) سبب اتلاف آب و پژمردگي گل ها مي‌شود.
3ـ نور: نور اثر چنداني روي عمر گل ها ندارد، برخي گل ها مانند داوودي و سوسن بمدت طولاني ( 14ـ5 روز ) در تاريکي نگهداري مي‌شود(داوري نژادوفتحي،1382).
4ـ اتيلن: دماي کم سبب کاهش ميزان توليد اتيلن و حساسيت گل ها به آن مي‌شود. بهترين روش کم کردن اثرات اتيلن، تهويه هواي انبار است. استفاده از پرمنگنات پتاسيم بعنوان اکسيد کننده، اشعه ايکس يا نور فرابنفش و ممانعت کننده‌هاي فعاليتي اتيلن مانند آمينو ونيل گليسين(AVG)، آمينو اتوکسي استيک اسيد( (AOAو تيو سولفات نقره( STS )نيز مفيد واقع مي‌شود(داوري نژادوفتحي،1382).
14-1 – انواع انبار
1-14-1- انبار مرطوب
در اين انبارها بسته‌بندي لازم نيست، گل ها در محلول هاي محافظ يا آب با دمائي حدود 4-3 درجه سانتي گراد، نگهداري مي‌شوند. از هيپوکلريدسديم و سولفات آلومينيوم جهت ضدعفوني گل ها استفاده مي‌شود.
2-14-1-انبار خشک
براي نگهداري گل ها به مدت طولاني از اين انبارها استفاده مي‌شود، گل ها بصورت محکم در جعبه‌ها بسته‌ها يا کيسه‌هاي پلي‌اتيلني به منظور جلوگيري از اتلاف رطوبت نگهداري مي‌شوند. گل‌هاي رز در دماي 3-5/0 درجه سانتي گراد به مدت 2 هفته نگهداري مي‌شوند.
3-14-1-انبار با اتمسفر کنترل شده (CA)
اطاق سردي را بوسيله دي اکسيد کربن غني کرده، در حاليکه ميزان اکسيژن را کاهش مي‌دهند اين حالت سبب کاهش شدت تنفس، کاهش ميزان مصرف موادغذائي و کاهش ميزان توليد و فعاليت اتيلن مي‌شود. گل رز در اتمسفري بادي اکسيد کربن(10-5 در صد) و اکسيژن(3-1 در صد) در حرارت صفر درجه سانتي‌گراد به مدت 30-20 روز قابل نگهداري است.
4-14-1-انبار با فشار کم (LPS )
در اين گونه انبارها فشار کمتر از فشار اتمسفر، در حدود 8- 5/3 کيلو پاسکال مي‌باشد. دماي کم و جريان مداوم هواي مرطوب از هر دو طرف انبار الزامي است. اين انبارها بيشتر براي گل هاي باز شده استفاده مي‌شوند. ارقام مختلف رز عکس‌العمل متفاوتي نسبت به اين انبارها دارند، مثلا غنچه رز رقم تانبيد (Tanbed) و بليندا (Belinda) در فويل هاي پلي‌اتيلن، دماي 2 درجه سانتي گراد و رطوبت نسبي 98 در صد با فشار 2/3 کيلو پاسکال به مدت يک ماه قابل نگهداري است، در حاليکه برخي ارقام (مرکو، سونيا، مرسدس) علائم لکه‌برگي و پژمردگي را نشان مي دهند(داوري نژادوفتحي،1382).
15-1- مواد طولاني‌کننده عمر گل هاي بريده
روش خانگي قديمي محافظت از گل ها استفاده از آسپيرين و يا سکه مسي بوده است، اين ترکيبات بدليل حل نشدن در آب قادر نيستند رشد ميکرب ها را کنترل کنند. امروزه محلول هاي مختلفي جهت نگهداري گل هاي بريده استفاده مي‌شود‌، شرکت هلندي pokon-chrysal، ده ها نوع ماده محافظ تهيه کرده که هر کدام براي گونه‌اي خاص، طراحي و توليد شده‌اند(داوري نژادوفتحي،1382).
16-1-کربو هيدرات ها
کربو هيدرات ها منبع اصلي تغذيه و انرژي مورد نياز براي تمامي فرايندهاي بيوشيميائي و فيزيولوژيکي گل ها پس از جدا شدن از گياه مادري هستند. همچنين قندها فرايندهاي اساسي افزايش طول عمر وکيفيت پس از برداشت گل ها همانند حفظ وظايف و ساختمان ميتوکندريائي، تنظيم ميزان آب بوسيله کنترل تعرق، افزايش جذب آب(جمالي زواره و همکاران، 1386).وکاهش توليد اتيلن و حساسيت به آن را تقويت مي‌کنند(نلسون، پ، 1374).ساکارز مهمترين قند مورد استفاده مي‌باشد، البته از قندهاي ديگري مثل گلوکز و فروکتوز نيز استفاده مي‌شود. غلظت مطلوب قند براي گونه‌ها و حتي ارقام مختلف متفاوت است. مقدار زياد قند در محلول هاي محافظ ممکن است مضر باشد بخصوص براي گل هائي که نسبت به غلظت‌هاي پائين حساس هستند. تمام قندها زمينه را براي رشد ميکروارگانيسم‌ها مناسب مي‌سازند. از اين رو از آنها اغلب در ترکيبات با محلول هاي محافظ ديگر استفاده مي‌شود(نلسون، پ، 1374).
17-1-ميکروب کش ها و مهار کننده هاي رشد ميکروبي


دیدگاهتان را بنویسید