1-6-2-سن………………………………………………………………………………………………………………………………..16
1-6-3-نژاد و قوميت………………………………………………………………………………………………………………….16
1-6-4-تاريخچه فردي………………………………………………………………………………………………………………..16
1-6-5-عوامل ژنتيکي…………………………………………………………………………………………………………………16
1-6-6-تاريخچه فردي سرطان تخمدان…………………………………………………………………………………………17

1-6-7-مصرف استروژن و پروژسترون………………………………………………………………………………………….17
1-6-8-درمان هاي هورموني جايگزيني پس از يا ئسگي………………………………………………………………….17
1-7-پاتوفيزيولوژي سرطان پستان…………………………………………………………………………………………………18
1-8-تومور…………………………………………………………………………………………………………………………………18
1-8-1-تومور خوش خيم……………………………………………………………………………………………………………18
1-8-2-تومور بدخيم…………………………………………………………………………………………………………………..19
1-9-ماهيت ناهنجاري هاي پستان: ضايعات خوش خيم و بدخيم……………………………………………………..19
1-10- سرطان سينه اسپوراديك ( تك گير) در مقابل نوع وراثتي ……………………………………………………..20
1-11-علائم و نشانه هاي سرطان پستان………………………………………………………………………………………..21
1-11-1-علائم ابتدايي………………………………………………………………………………………………………………..21
1-11-2-علائم ديرس ………………………………………………………………………………………………………………..21
1-11-3-علائم سيستميک……………………………………………………………………………………………………………21
1-12-سطح ويتامين D خون بيمار………………………………………………………………………………………………..22
1-13-فيزيولوژي ويتامين D ……………………………………………………………………………………………22
1-14-مراحل سنتز ويتامين D………………………………………………………………………………………………………23
1-15-عملکرد اتوکريني ويتامين D در هموستاز پستان…………………………………………………………………….26
1-16-ژن گيرنده ويتامينD يا VDR (Vitamin D receptor)…………………………………………………………..27
فصل دوم
ادبيات و مستندات? سابقه و پيشينه تحقيق………………………………………………………………………………………30
فصل سوم
مواد و روش ها…………………………………………………………………………………………………………………………..38
استخراج DNA ژنومي…………………………………………………………………………………………………………………40
تعيين غلظت DNA استخراج شده با روش اسپکتروفتومتري……………………………………………………………..42
بررسي جايگاه TaqI (T>C)…………………………………………………………………………………………………………43
روش هاي کنترل کيفي………………………………………………………………………………………………………………..44
فصل چهارم
تجزيه و تحليل داده ها…………………………………………………………………………………………………………………46
يافته ها………………………………………………………………………………………………………………………………………47
نتايج بررسي ارتباط بيماري سرطان پستان با سطح ويتامين D خون افراد? سن? BMI و WHR………….. 47

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

نتايج بررسي ارتباط ميان نسبت فاميلي پدر و مادر و بيماري……………………………………………………………..48
نتايج بررسي سابقه خانوادگي سرطان پستان در دو گروه بيمار و کنترل……………………………………………….48
نتايج بررسي بر روي جايگاه T>C TaqI ……………………………………………………………………………………….49
فصل پنجم
بحث و نتيجه گيري……………………………………………………………………………………………………………………..53
مشکلات………………………………………………………………………………………………………………………………….. 58
پيشنهادات…………………………………………………………………………………………………………………………………..58
منابع………………………………………………………………………………………………………………………………………… 59
فرم پرسشنامه طرح تحقيقات…………………………………………………………………………………………………………64
Abstract…………………………………………………………………………………………………………………….65
فهرست جدول ها
جدول 4-1-جدول متغيرها…………………………………………………………………………………………………………46
جدول 4-2-ميانگين و انحراف معيار سن و مشخصات تن سنجي در دو گروه کنترل بيمار…………………..47
جدول4-3-تعداد و درصد زنان بيمار و کنترل برحسب نسبت فاميلي پدر و مادر…………………………………48
جدول 4-4-تعداد و درصد زنان بيمار و کنترل برحسب سابقه خانوادگي سرطان پستان……………………….48
جدول 4-5-درصد و فراواني ژنوتيپ TaqI و مقدار chi-square و Odd Ratio و P آزمون…………………51
فهرست شکل ها
شکل 1-1-آناتومي پستان ……………………………………………………………………………………………………………10
شکل 1-2-ساختمان پستان نرمال………………………………………………………………………………………………….13
شکل1-3-کارسينوم داکتال درجا (DCIS)………………………………………………………………………………………14
شکل 1-4-کارسينوم لوبولار درجا (LCIS) ………………………………………………………………………….15
شکل1-5-بافت سرطاني در پستان ……………………………………………………………………………………………….20
شکل 1-6-نمايش بافت نرمال و بافت مبتلا……………………………………………………………………………………21
شکل 1-7-مراحل سنتز ويتامين D………………………………………………………………………………………………..23
شکل 1-8-نمايش طرح کلي از اثرات اندوکراين در مقابل اثرات اتوکراين ويتامين D………………………….25
شکل 1-9-نمايش طرح کلي از متابوليسم VitD در مقابل اثرات اتوکراين ويتامين D ………………………….27
شکل 1-10-ساختار و جايگاه شناخته شده از پلي مورفيسم ژن VDR ……………………………………………..29
شکل 4-1-باندهاي 490 جفت بازي حاصل از PCR قطعه ژنومي…………………………………………………….49
شکل 4-2-عکس برداري توسط دستگاه ترانس لوميناتور و سيستم ژل داک……………………………………….50

چکيده
مقدمه: سرطان پستان شايع ترين سرطان در بين زنان است که هزينه‌هاي سنگيني را به بيمار و جامعه تحميل مي‌کند.بنابراين بررسي فاکتورهايي که ما را در پيش‌آگاهي و تشخيص کمک کند، بسيار ارزنده خواهد بود. از جمله اين فاکتورها بررسي‌هاي ژنتيکي مي‌باشد. وپژوهش هاي زيادي نشان داده اند که سطح ويتامينD رابطه معکوس با ميزان ابتلا و پيشرفت بيماري دارد و از آنجا که گيرنده ويتامين Dيعني VDR واسطه اثرات ضد سرطاني ويتامينD مي‌باشد، لذا بررسي پلي‌مورفيسم‌ هاي ژن گيرنده مي‌تواند کمک زيادي در شناسايي ارتباط ميان اين ژن و سرطان پستان بنمايد.
مواد و روش کار: در اين مطالعه اثر پلي‌مورفيسمTaqI ژن VDR در احتمال بروز بيماري در ميان جمعيت زنان مازندراني بررسي شده و همچنين سطح سرمي ويتامينD در اين جمعيت اندازه‌گيري شد.در اين مطالعه مورد – شاهدي دو گروه از زنان شامل گروه مبتلا به سرطان پستان و گروه سالم انتخاب شدند واز آنها دو نمونه شامل خون تام (جهت استخراج DNA) و سرم (براي اندازه‌گيري سطح ويتامينD ) تهيه شد. ابتدا سطح سرمي ويتامينD باروش کمي لومينسانس اندازه‌گيري شد و سپس قطعات ژني مربوط به پلي‌مورفيسم TaqI بر روي ژن VDR با روش PCR تکثير شد و ژنوتيپ آن ها تعيين گرديد.
نتايج:ميانگين سطح سرمي ويتامينD در افراد بيمار4814/1±412/13ميکروگرم بر دسي ليتر و در افراد کنترل 8780/1±771/19ميکروگرم بر دسي ليترتعيين شد وبين سطح سرمي ويتامينD با بيماري ارتباط معنا دار ديده شد (01/0=P).فراواني الل هاي t وT در هر دو گروه تقريبا يكسان بوده است مقدار P براي الل Tو t 634/0 اندازه گيري شد . بررسي نسبت شانس نشان داد که احتمال ابتلا به سرطان پستان در افراد با ژنوتيپ tt تقريباً 18/1 برابر مي‌باشد.
نتيجه گيري: اين مطالعه نشان داد که ارتباط بين پلي‌مورفيسم TaqIبا بروز سرطان پستان معني‌دار نيست ولي ارتباط کاهش سطح ويتامينD با افزايش احتمال ابتلا به اين سرطان کاملاً معني‌دار است.
كليد واژه :
سرطان پستان ، پلي‌مورفيسمTaqI ، ژن گيرنده ويتامينD (VDR) ، ويتامينD
فصل اول
کليات
مقدمه:
سرطان پستان بيماري شايعي است كه حدود10% کل انواع سرطان ها را در جمعيت زنان ومردان تشکيل مي دهد و دومين سرطان شايع پس از سرطان ريه مي باشدو22% انواع سرطان را دربين زنان شامل مي شود ) آسوس و دلگادو1 ،2005; حميدي و همکاران2،2003).
در حدود پنج تا ده درصد از سرطان ها به طور كامل ارثي هستند.سرطان را مي توان باروش هاي متعددي ، از جمله حضور علائم خاص و آزمايش هاي غربالگري، يا تصويربرداري پزشکي تشخيص داد،هنگامي سرطان قابل تشخيص است که با بررسي ميکروسکوپي از نمونه بافت تشخيص داده شود.سرطان معمولا با شيمي درماني، پرتو درماني و عمل جراحي درمان مي شود .اماشانس زنده ماندن در اين بيماري بسيار متفاوت است .نوع ، محل سرطان و ميزان بيماري در شروع درمان مهم است.با وجود اين سرطان مي تواند افراد را در همه سنين تحت تاثير قرار دهد ،اما خطر ابتلا به سرطان به طور کلي، با بالا رفتن سن افزايش مي يابد.
در سال 2007 سرطان عامل مرگ ومير13 درصد از بشربوده است و در سرتاسر جهان نرخ سرطان به خصوص دركشورهاي در حال توسعه وابسته به سن و تغيير در شيوه زندگي جمعي روبه افزايش است (جمال و همکاران3،2011).
به دليل فراگيربودن اين بيمارى تحقيقات زيادى براى شناسايى علت ايجاد اين بيمارى صورت گرفته است كه براساس آنها از جمله عواملى كه باايجادسرطان پستان مي تواند مرتبط باشد عبارتست از:
افزايش سن، بروز اولين دوره قاعدگى قبل از 13 سالگي و يائسگى پس از 51 سالگي ،زادوولد و شير دهي ،اشعه به قفسه سينه و يا صورت قبل از سن 30 سالگي،داشتن اضافه وزن، نوشيدن الكل، عدم ورزش، استعمال دخانيات ، نسبت قد به وزن (BMI)، استفاده از منابع خارجى استروژنى، سطح برخى هورمون هاى آندوژن،عوامل ژنتيكي، سابقه خانوادگى سرطان پستان وسابقه بيماري هاى خوش- خيم پستان را مي توان نام برد. همچنين مصرف مواد غذايي گياهي و حيواني) خن و همکاران4،2010).
ويتامين D علاوه بر نقشش در هموستازي كلسيم و سلامتي استخوان به عنوان يك عامل ضدسرطاني نيز شناخته شده است.كه در مقابله با بسياري از سرطان ها از جمله سرطان پستان فعالانه عمل مي كند ( شاو و همکاران5،2012).
?
ويتامين D اثرات ضدسرطاني خود را با واسطه گيرنده اش VDRو رونويسي از ژن هاي هدف (مانند BRCA1 ، P53 و غيره ) اعمال مي کند( آنگ و همکاران1 ،2009).
بنابراين بررسي ويتامين D به عنوان يک عامل بالقوه موثر در کاهش ابتلا و نيز درمان سرطان پستان ضروري به نظر مي رسد.
بيان مسأله:
سرطان پستان جزء ژنتيکي قوي دارد،بطوريکه خطر بروز سرطان پستان براي خانمي با يک ويا بيش از يک خويشاوند درجه يک مبتلا به اين سرطان،به ترتيب سه و ده برابر مي باشد(نوسبايوم و همکاران2 ،2001).
بر اساس رفرنس ديگري خطر بروز سرطان پستان براي زنان تا سن 80 سالگي نداشتن هيچ خويشاوند درجه يک مبتلا به اين سرطان 8/7%و براي زنان بايک و يا دو خويشاوند درجه يک مبتلا ، به ترتيب 13%و 21%خواهدبود ( حميدي و همکاران،2003).
تاثير ويتامين D وگيرنده اش (VDR) بر عملكرد چرخه سلولي تا حدودي نشان داده که فرم فعال ويتامين D يعني 1,25(OH)2 D3 تنظيم کننده بالقوه اي در کنترل رشد و تمايز سلولي مي باشدو شواهد اخير نشان مي دهند که در مرگ سلولي،تهاجم توموري و رگ زايي نيز نقش بسزائي دارد، طوري که مي توان گفت در تنظيم بروز و پيشرفت سرطان نقش دارد. مسير کلاسيک سنتز 1,25(OH)2D3 شامل هيدروکسيلاسيون موقعيت هاي 1و 25 ويتامين D3 جذب شده از طريق روده و يا ساخته شده در پوست،به ترتيب به کبد و کليه منتقل و تبديل به فرم فعال D3 مي شود.اما اخيراًً کنترل متابوليسم موضعي 1,25(OH)2D3در بافت ها توسط هيدروکسيلازهاي بافتي به خصوص در آنزيم کاتابوليزه کننده اصلي يعني24- هيدروکسيلاز مورد توجه قرارگرفته است.مسير کلاسيک سيگنالينگ1,25(OH)2D3 باواسطه VDR که نوعي فاکتور نسخه برداري براي ژن هاي هدف 1,25(OH)2D3 است، صورت مي گيرد.
اثرات اين مسير شامل مهار رشد سلولي و نيز مهار تهاجم توموري است . مسير هاي سيگنالينگ سيتوپلاسمي که به طور روز افزوني در حال شناسايي هستند نيز احتمالا در کنترل رشد و تمايز سلولي نقش دارند،اما اين مسيرها در مرگ سلولي نيز نقش دارند. 1,25(OH)2D3 داراي اثرات مهار کنندگي مهمي بر G1/S Checkpoint سيکل سلولي با افزايش بيان مهار کننده هاي کينازي وابسته به سايکلين هاي P27 و P21 و نيز با مهار سيکلين D1 است.?
ممکن است که موجب القا مرگ سلولي يا به طور غير مستقيم از طريق اثر بر روي گيرنده رشد شبه انسوليني و فاکتور آلفاي نکروز توموري و يا به طور مستقيم از طريق سيستم خانواده Bcl-2 ، مسير سرآميد،گيرنده هاي مرگ(به عنوان مثال Fas ) و مسير هاي پروتيين کينازي فعال شده توسط استرس(P38 و کيناز N ترمينال Jun) شود. اثر مهارکننده گي 1,25(OH)2D3 بر تهاجم و متاستاز توموري نشان داده شده و مکانيسم آن شامل مهار سرين پروتئيناز ها،متالو پروتئينازها و رگ زايي است. مدارک دال بر اثر ويتامين D3 بر سرطان شامل شواهدآزمايشگاهي مبني بر تاثير ويتامين D3 بر رشد سلولي،تمايز سلولي،مرگ سلولي،تهاجم ومتاستاز توموري، و نيز شواهد اپيدميولوژيکي درارتباط با همبستگي بين وقوع و ميزان پيشرفت سرطان با اختلال در متابوليسم ويتامين D3 و برخي از پلي مورفيسم هاي ژن VDR است.ضمنا آنالوگ هايي از ويتامين D3 به عنوان عوامل شيمي درماني سرطان معرفي شده اند (داسو و همکاران1،2005 ;اوسبورن و هاچنسن2،2002). مطالعات نشان مي دهند که 1,25(OH)2D3موجب مهار رشد سلولي و نيز القاء مرگ سلولي در سلول هاي سرطاني پستان هم در In vitro و هم در In vivo مي شود( والرانس و ولش3 ،2004).
VDR درغدد پستان طبيعي بيان مي شود، يعني جايي که به عنوان عامل مهار تکثير و القاء کننده تمايز سلولي عمل مي کند و اين نشان مي دهد که 1,25(OH)2D3 در تنظيم مهار رشد سلول هاي اپي تليال پستان نقش دارد(ولش و همکاران4 ،2003).
ضمناً ميزان بيان ژن VDR يعني سطح mRNA اين ژن در سرطان پستان همانند سرطان هاي کولون و ريه کاهش و در سرطان تخمدان شديداًً افزايش مي يابد ( اندرسون و همکاران5،2005). ژن VDR با طولي بالغ بر Kb 75 درمنطقه كروموزوم14-12q12 قرار داشته وداراي پلي مورفيسم هاي مختلفي است كه ارتباط برخي از آن ها با بعضي از بيماري ها بررسي شده است. پلي مورفيسم FokI كه در سمت? 5 ژن VDR در اگزون 2 قرار دارد ، موجب كوتاهتر شدن محصول پروتئيني اين ژن مي شود BsmI و TaqI اثري بر محصول پروتئيني حاصل ندارند،زيرا جايگاه پلي مورفيك BsmI در اينترون 8 قرار دارد وجايگاه پلي مورفيك TaqI واقع در اگزون 9 به گونه اي است كه هر دو الل آن همان اسيد آمينه يعني ايزولوسين را كد مي كنند. ?مكانيسمي كه از طريق آن اين پلي مورفيسم ها ممكن است بر روي عملكردمحصول ژن VDR تاثير بگذارند، مشخص نيست، اما احتمالا ازطريق تاثير بر روي پايداري mRNA ، تنظيم فعاليت
نسخه برداري وكارايي ترجمه موجب تغيير عملكرد اين ژن مي شوند ( ماکيشيما و همکاران1،2002; گوي و همکاران2 ،2003; داردن و همکاران3،2003(.
تاكنون تحقيقات مختلفي در ارتباط با بررسي همبستگي بين پلي مورفيسم هاي مختلف ژن VDR با سرطان پستان در برخي جمعيت هاي انساني انجام شده است.نتايج بدست آمده از اين تحقيقات بسته به نوع جمعيت مورد مطالعه و نيز نوع جايگاه هاي پلي مورفيك بررسي شده متفاوت بوده، به طوري كه برخي به وجود همبستگي و بعضي ديگر به عدم وجود همبستگي اشاره كرده اند. بنابراين انجام تحقيقات در جمعيت هاي ديگر از جمله جمعيت كشورمان براي نتيجه گيري هر چه صحيح تر در مورد همبستگي بين جايگاه هاي پلي مورفيك مختلف ژن VDR با سرطان پستان الزامي است.
هدف اصلي اين پژوهش تعيين همبستگي بين الل‌ها و ژنوتيپ ‌هاي پلي‌مورفيسم TaqI ژن VDR با سرطان پستان و بررسي اثر کاهش سطح ويتامينD بر روي بروز اين نوع سرطان مي باشد.
ضرورت انجام تحقيق:
در اين زمينه مطالعات و تحقيقات زيادي در نقاط مختلف دنيا و در ميان جمعيت‌هاي مختلف قومي و نژادي انجام گرفته است و نتايج حاصله ضد و نقيض بوده بطوريکه نتايج قطعي تاکنون به دست نيامده است. با توجه به اهميت موضوع و افزايش روز افزون شيوع بيماري و اختلاف نظر‌ها و خلاء ‌هاي تحقيقاتي که وجود دارد و نظر به اينکه نتايج تحقيق فوايد احتمالي نظري و عملي زيادي در پيشگيري، تشخيص و حتي احتمالاً درمان آن خواهد داشت، ما را بر آن داشت که تحقيق حاضر را بر پايه تحقيقات گذشته در ميان جمعيت زنان استان مازندران انجام دهيم، تا شايد نتايج حاصله ما را يک گام به اهداف مان نزديک‌تر کند.
اهداف پژوهش:
اهداف اصلي:
-1تعيين همبستگي بين الل ها، ژنوتيپ ها و جايگاه پلي مورفيك ژن گيرنده ويتامين (VDR)D يعني جايگاه هايTaqI با بروز سرطان پستان
-2بررسي اثر ويتامين D بر بروز سرطان پستان
?
اهداف فرعي :
1- تعيين فراواني الل ها و ژ نو تايپ هاي مختلف پلي مورفيسم TaqI ژن گيرنده ويتامين D (VDR) درگروه بيماران وگروه کنترل
2- تعيين همبستگي بين الل ها و ژنوتا يپ هاي مختلف پلي مورفيسمTaqI ژن گيرنده ويتامين (VDR)D با سرطان پستان
3- بررسي ارتباط سرطان پستان با سطح سرمي ويتامين D
هدف كاربردي:
پيش بيني وپيش گيري ازسرطان پستان
فرضيات:
-1همبستگي بين الل ها ،ژنوتيپ هاو جايگاه TaqI ژن VDRبا سرطان پستان ارتباط معنا داري دارد.
-2كاهش سطح ويتامين D با بروز اين سرطان ارتباط معناداري دارد.
تعريف واژه ها:
Exon : قسمتى ازژن كه شامل توالي هاى كدكننده اسيدهاى آمينه مى باشد.
Intron : قسمتى ازژن كه بين دو اگزون قرار مي گيرد و فاقد توالي هاي كدكننده اسيدهاي آمينه است.
Haplotype : دو يا چند جايگاه موجود برروي يك كروموزوم
Genotype : هويت ژنتيكي يك فرد، مجموع ژن هاي يك فرد ژنوتيپ او را تشكيل مي دهد اما در اصطلاح اشاره به يك ژن يا جايگاه خاص دارد.
PCR( Polymerase chain reaction) : چرخه هاي تكرار شونده اي است كه در آن به كمك پرايمرها و با كمك آنزيم پليمراز ازروي يك DNA الگو، عمل همانند سازي انجام مي گيرد.
Primer : مولكولي است كه دو انتهاي قطعه مورد نظر براي تكثيربا PCR را شناسايي كرده و به آن مي چسبد.
Promoter : توالي در انتهاي ?5 ژن كه ميزان بيان ژن را كنترل مى كند.
Polymorphism : چند شكلي، توالي هايي كه از فردي به فرد ديگر متفاوتند.
Restriction enzyme :آنزيم محدود كننده، آنزيمي كه براي برش DNA دو رشته اي در يك توالي خاص به كار مي رود.
RFLP( Restriction Fragment Length Polymorphism ) : اختلاف بين اندازه قطعات DNA حاصل از برش توسط آنزيم هاي محدود كننده.
Homozygote : جانداري كه ژنوتيپش براساس دو الل يكسان مشخص شود.
Heterozygote : جاندارى كه حاوى دو الل مختلف در منطقه مربوطه به روى كروموزوم هاى مشابه باشد.
Cancer : سرطان/ هر تومور بدخيم ياخته اي
Mammography : پرتونگاري از غده پستاني
Necrosis : تغييرات مورفولوژيک دال بر مرگ سلول ها به علت تجزيه پيشرونده آنزيمي
Carcinoma : يک توده رشد يابنده جديد و بدخيم ، متشکل از ياخته هاي پوششي که گرايش به ارتشاح در بافت هاي پيرامون و فرستادن متاستاز دارند.
Neoplasm : تومور / رويش جديد و غير طبيعي ، خصوصا آنهايي که تزايد سلولي بي رويه و پيشرونده دارند.
Menopause : يائسگي
Oncogen : تبديل شده به تومور يا عامل تشكيل تومور
Biopsy : برداشتن و بررسي بافت بدست آمده از بدن يك موجود زنده
Malignantis : تومورهاي بدخيم مي تواند به حمله و نابود كردن بافت هاي مجاور و گسترش به ساير نقاط بدن است .
1-1- جنين شناسي پستان :
پستان در واقع يک غده عرقي فوق العاده تغيير شکل يافته است که از لايه اکتودرم منشا گرفته و سپس آلوئول ها و مجاري را تشکيل مي دهد. بافت همبندي و عروقي پستان از مزانشيم مشتق مي شود. در حدود هفته هاي پنجم وششم جنيني ،دو نوار شکمي (ventral ) از اکتودرم ضخيم شده بوجود مي آيند. که در واقع همان ستيغ هاي پستاني يا خطوط شيري milk lines) ) مي باشند.
در پستان از رده هاي مختلف پستانداران ،زوج هاي غدد پستاني در طول اين دو ستيغ ، که از قاعده اندام فوقاني (از محل زير بغل)تا حوالي اندام تحتاني ( ناحيه کشاله ران) امتداد مي يابد ظاهر مي شوند. درهنگام تولد ،پستان در هردو جنس مشابه بوده و تنها داراي مجاري شيري اصلي مي باشند.
در جنس مونث، پستان تا هنگام بلوغ نارس مي ماند. پس از آن در پاسخ به استروژن و پروژسترون مترشحه از تخمدان ها به سرعت شروع به رشد مي کنند. اين تحريکات هورموني ، موجب پروليفراسيون بافت غده اي و نيز بافت هاي پيوندي و چربي نگهدارنده پستان مي شوند. بافت هاي غده اي تا زمان بارداري به تکامل نهائي خود نمي رسند. پس از زايمان مجاري داخلي لبولي به سرعت تکامل يافته و تشکيل جوانه هايي را مي دهند که تبديل به آلوئول خواهند شد (برانيکاردي و همکاران1،2009).
?
1-2- آناتومي پستان انسان:
پستان در داخل فاسياي سطحي جدار قفسه سينه قرار داشته .در زنان بالغ پستان از سه قسمت (پوست , بافت زير جلدي و نسج پستان) تشکيل شده است.نسنج پستان ، خود شامل بافت هاي غددي و بافت زمينه اي (استروما) است.ربع فوقاني خارجي پستان نسبت به بقيه قسمت ها نسج بيشتري دارد. تفاوت هاي قابل ملاحظه اي در اندازه و شکل و تراکم نسج پستان بين افراد مختلف وجود دارد .پستان به دليل داشتن غدد توليد کننده شير و مجاري شيري عضوي فعال است که با تحريک هورموني در طي دوران بارداري و شير دهي بزرگتر شده و حجم و تراکم آن افزايش مي يابد و با کاهش سطح هورمون در طي دوران يائسگي بصورت پهن و شل و آويزان در مي آيد.
غدد مولد شير در پستان بصورت گروهي قرار دارند و به هر گروه يک لوب مي گويند . هر پستان از 15 – 20 لوب بافت غده اي (ازنوع توبولو الوئر) تشکيل شده است . بافت همبندي فيبروز ، اين لوب ها را به هم متصل كرده و بافت چربي نيز به صورت پراكنده در بين آنها وجود دارد. نيمه فوقاني پستان (خصوصا ربع فوقاني – خارجي آن) نسبت به قسمت هاي ديگر داراي بيشترين مقدار بافت غده اي مي باشند.که هر لوب به صورت يک خوشه انگور داراي يک مجراي واحد به نام مجراي شيري (لاکتوفروس داکت) و تعداد زيادي لوبول است. . هرپستان شامل 6 تا 9 سيستم مجرايي مستقل است كه ازنوك پستان (Nipple) تا ماهيچه پكتورال امتداد دارد.
مقدار بافت پستان به صورت ژنتيكي تعيين مي شود. شير در لوبول ها ساخته شده و از طريق مجاري به نوك پستان منتقل مي شود.
بافت پستان از غدد پستان، بافت همبند، رگ هاي خوني، اعصاب، و عروق لنفاوي تشکيل شده است. غدد پستاني حاوي سلول هاي توليد کننده شير است. اين غدد هورمون وابسته به هورمون هستند.
همانطور که گفته شد هر لوب پستان به يک مجراي بزرگ ختم مي شود که به طور مستقيم از هر لوب به نوک پستان مي روند و شير را از طريق منافذ نوک پستان به بيرون تخليه مي کنند.
استروماي پستان حاوي چربي – نسج همبند – عروق خوني – اعصاب و غدد لنفاتيک مي باشد(زيمر من1 ،2004 ;برانيکاردي و همکاران ،2009).
?
شكل 1- 1: آناتومي پستان
1-3- فيزيولوژي ترشح شير:
پرولاكتين و اُكسي‌توسين، هورمون هاي عمده اي هستند كه در شيردهي نقش دارند و به ترتيب از بخش قدامي و خلفي هيپوفيز ترشح مي‌شوند. نوك پستان با مكيدن، تحريك مي‌شود و هيپوفيز در پاسخ به اين تحريك، پرولاكتين ترشح مي‌كند كه با جريان خون به پستان رسيده و موجب توليد شير مي‌گردد. اين وقايع از تحريك تا توليد شير را رفلكس پرولاكتين يا توليد شير (Milk Production Reflex) مي نامند. با مكيدن، شير بيشتري توليد مي شود كه عرضه و تقاضاي شير نام دارد. هر عاملي كه موجب كاهش مكيدن شيرخوار گردد رفلكس پرولاكتين را مختل مي كند. مثل تغذيه با بطري، استفاده از پستانك، مصرف داروهاي مسكن و آرام بخش ها.
اكسي توسين با مكيدن شيرخوار و تحريك نوك پستان از هيپوفيز ترشح شده و با جريان خون به پستان مي رسد. با منقبض نمودن سلول هاي اطراف آرئول ها شير را به جريان مي اندازد. اين وقايع رفلكس اكسي توسين يا ترشح شير(Milk Ejection Reflex) ناميده مي شود. نشانه هاي فعال بودن رفلكس اكسي‌توسين عبارتند از: احساس فشار در پستان ها، جريان يافتن شير از پستان هنگام فكر كردن به شيرخوار، خيس شدن پستان ديگر هنگام تغذيه شيرخوار، احساس درد رحمي، بلع منظم شيرخوار و ديدن شير در گوشه دهان او. بديهي است كه احساس درد، ترس، ترديد و نگراني و نداشتن اعتماد به نفس در توانايي خود در شيردهي، رفلكس اكسي‌توسين را مهار مي‌كند. در عوض احساسات خوب مادر مثل اعتماد به نفس، فكر كردن به شيرخوار و شنيدن صداي او اين رفلكس را تحريك مي‌كند.سومين رفلكس مهم كه در خود پستان وجود دارد تأثير تخليه پستان است. اگر پستان، پُر باقي بماند، حتي با وجود رفلكس هاي پرولاكتين و اكسي‌توسين نيز توليد شير متوقف خواهد شد. مكيدن شيرخوار هر سه رفلكس را تحت كنترل دارد.در روزهاي اول بعد از زايمان، پستان ها خالي و نرم به نظر مي‌رسند و فقط مقدار كمي كلستروم (آغوز) ترشح مي‌كنند. سپس پر و سفت تر شده و به اصطلاح شير جريان مي‌يابد (Come-in). پس از چند روز مجدداً پستان ها خالي تر و نرم تر به نظر مي‌رسند. طبيعي بودن اين حالات را بايد به مادران گوشزد كرد و نگراني آنها را برطرف نمود ( هارفوچ1،1993 ;هولدن و مک دونالد2،2000).
?
1-4- سرطان چيست:
سرطان اساسا يک بيماري مربوط به نارسايي تنظيم رشد سلول و بافت است. در نتيجه يک سلول عادي تبديل به سلول هاي سرطان، ژن هايي که در تنظيم رشد و تمايز سلول بايد تغيير مي يابد. و باعث مي شودکه سرطان در هراندام يا بافتي ايجاد شود،مانند ريه،روده بزرگ، سينه،پوست، استخوان، ياعصب، بافت
(کروس1،2008).
سرطان ها زماني بروز مي كنند كه اشتباهاتي (جهش هايي ) درهمانندسازي DNA رخ دهد. برخي ازاين اشتباهات براي سلول كشنده هستند و مسيرآپوپتوز رافعال ميكنند. باوجود اين اغلب جهش ها كشنده نيستند. اگرسلول هايي كه دچار جهش هاي متعددي شده اند، به طرز نامناسبي شروع به تقسيم شدن كنند، سلول هاي حاصل تجمع پيدا كرده و ممكن است توده اي را تشكيل دهند كه اين مي تواند آغاز پيدايش يك تومور باشد (زيمرمن،2004).
1-5- سرطان پستان:
سرطان پستان يک بيماري مشترک بامفاهيم عمده بهداشت عمومي است.درمطالعات مختلف مشاهده شده است كه مصرف ويتامينD و بالابودن غلظت سرم ازمتابوليت هاي ويتامين D با کاهش خطرابتلا به سرطان پستان همراه است.
سرطان پستان شايع ترين سرطان در انگلستان است. دربريتانيا در هر سال در حدود48000 زن مبتلا به سرطان پستان است .(هشت نفر از 10نفر)بيش از 50 سال هستند، امادر موارد نادر،در زنان جوان و مردان، نيز سرطان پستان رخ مي دهد ( برتون -جانسون و همکاران2 ،2005 ;شاين وهمکاران3،2002).
سرطان سينه ،رشد مهار نشده ي سلول هاي غير طبيعي است که در نواحي مختلف سينه ايجاد مي شوداين اتفاق ممکن است در بافت هاي مختلف مانند مجاري اي که شير را انتقال مي دهند،در بافت توليد کننده ي شير و در بافت غير غددي رخ مي دهد.
رايج‌ترين نوع سرطان پستان سرطاني است که در سلول هاي اپي‌تليالي آغاز مي‌شود، به اين نوع سرطان سلول هاي اپي تليالي، كارسينوما گفته مي شود در حدود 85% از سرطان‌هاي پستان از سلول‌هاي مجاري آغاز مي‌شود (سرطان‌ مجرايي). 15% باقي‌مانده در سلول‌هاي پوشاننده لوبول‌ها آغاز مي‌شود.
?
?
پستان‌ها همچنين داراي رگ هاي خوني و لنفي هستند. اکثر رگ‌هاي لنفي در پستان به گره‌هاي لنفي زير بغل منتهي مي‌شوند. گاهي نيز به غدد لنفي ناحيه تر‌قوه‌اي يا سوپرا و گره‌هاي لنفي دروني پستان منتهي مي‌شوند. سلول‌هاي سرطاني ممکن است وارد رگ‌هاي لنفي شده و به گره‌هاي لنفي منتشر شوند. بافت زيرين پستان در ماهيچه‌هاي ديواره قفسه سينه بين دو فاسيا (Fascia: يک لايه از بافت همبند) قرار دارد. دو لايه از رباط‌هاي معلق به فاسيا متصل مي‌شوند و از آن حفاظت مي‌کنند(شکل1-2). همچنان که اين رباط‌ها بر اثر افزايش سن يا چاقي متسع مي‌شوند پستان ثبات و استحکام خود را از دست مي‌دهد
(نويل1،1999; رامسي وهمکاران2،2005).
شكل 1-2: ساختمان پستان نرمال
مجرا=A ، لوبها=B ، بخش مياني مجراي شيري=C ، نيپل=D ، چربي=E ، ماهيچه پکتورال=F ، ديواره قفسه سينه=G.

?
1-5-1- 3 نوع از سرطان پستان كه در محل وجود دارد:
1-5-1-1- كارسينوم داكتال درجا (DSIS): يك بيماري غير تهاجمي است. كه در آآن سلول هاي غيرطبيعي در ديواره مجراي پستان است. سلول هاي غيرطبيعي در خارج از مجراي به بافت هاي ديگر در پستان گسترش مي يابد. در برخي موارد ، DSIS ممكن است به گسترش سرطان مهاجم به ساير بافت ها است(متاستاز).
شكل 1- 3 :کارسينوم داکتال درجا (DCIS)، سلول هاي غير طبيعي درديواره مجراي پستان يافت مي شود.
1-5-1-2- كارسينوم لوبولار درجا (LCIS) : يك بيماري است كه در آن سلول هاي غير طبيعي در لوبول پستان يافت شده است . اين بيماري به ندرت به سرطان مهاجم تبديل مي شود. با اين حال داشتن LCIS در يك پستان خطر ابتلا به سرطان سينه در هردو سينه را افزايش مي دهد.
شكل 1-4 : کارسينوم لوبولار درجا (LCIS) سلول هاي غير طبيعي در لوبول پستان
1-5-1-3- بيماري پاژه نوك پستان : يك بيماري است كه در آن سلول هاي غير طبيعي فقط در نوك پستان است(زيمرمن، 2004).
خطرات تهديدكننده:
1-سطح كم ويتامين : D تحقيقات نشان مي دهد كه زنان با سطح پايين ويتامينD در معرض خطر بالاتري از سرطان پستان مي باشند. ويتامين Dممكن است نقش مهمي در كنترل رشد سلول پستان نرمال بازي مي كند و ممكن است قادر به متوقف كردن رشد سلول هاي سرطاني پستان شود.
2-قرار گرفتن در معرض نور در شب : زناني كه در شيفت شب كار مي كنند پزشكان و پرستارها و… در معرض خطر بالاتري از ابتلا به سرطان پستان نسبت به زناني كه در طول روز كار مي كنند . تحقيقات ديگر
نشان مي دهد زناني كه در مناطقي با سطح بالايي از نور خارجي در شب زندگي مي كنند در معرض خطر بالاتري از سرطان پستان مي باشند.
3-خوردن مواد غذايي ناسالم
4-قرار گرفتن در معرض مواد شيميايي در لوازم آرايشي
5-قرار گرفتن در معرض مواد شيميايي براي چمن و باغ
6-قرار گرفتن در معرض مواد شيميايي در پلاستيك
7- قرار گرفتن در معرض مواد شيميايي موجود در كرم هاي ضدآفتاب
8- قرار گرفتن در معرض مواد شيميايي موجود در آب
همچنين مصرف مواد غذائى گياهي و حيواني و تماس كافى با نورخورشيد موجب سنتز مقادير كافى ويتامين D ميشودكه ممكن است نقش بسيار مهمى دركاهش ابتلا به اين بيمارى داشته باشد. براساس
مطالعات صورت گرفته درايالات متحده شيوع سرطان پستان درنواحى شمالى نسبت به نواحى جنوبى كه شدت نور بيشتراست بالاتر مي باشد.اگر چه اين بيماري در زنان بسيار شايع تر است اما در مردان نيز روي مي دهد .
1-6- عوامل زير ممکن است خطر ابتلا زنان به سرطان پستان را افزايش دهد :
1-6-1- تنها بودن زن : بزرگترين عامل خطر براي ابتلا به سرطان پستان است . حدود 190000 مورد جديد از سرطان پستان و60000 مورد سرطان پستان غير تهاجمي اين سال در زنان امريكايي وجود دارد .
1-6-2- سن : خطر ابتلا به سرطان با افزايش سن زنان بالا مي رود بيشتر موارد سر طان ، در زنان بالاي50 سال رخ مي دهد .
1-6-3- نژاد و قوميت : اگر چه زنان سفيد پوست كمي بيشتر در معرض ابتلا به سرطان پستان نسبت به امريكايي هاي افريقايي تبار و زنان آسيايي هستند ولي مرگ ومير ناشي از سرطان پستان در زنان سياه پوست بيشتر رخ مي دهد. دلايل اختلاف بقا نامشخص است و احتمالا به فاکتورهاي بيولوژيکي و اجتماعي اقتصادي مربوط مي شوند.
1-6-4- تاريخچه فردي : زناني که سرطان پستان در يک سينه دارند شانس ابتلا به سرطان پستان ثانويه در پستان متقابل، بين 1 تا 2% است .
1-6-5- عوامل ژنتيکي : حدود 5? تا 10?سرطان هاي پستان ارثي ايجاد مي شود،توسط ژن غير طبيعي ازپدر و مادربه فرزند منتقل مي شود.اكثر موارد سرطان پستان با دو ‍ژن غيرطبيعيBRCA1 ژن سرطان پستان يك و BRCA2 ژن سرطان پستان دو به ارث برده است.
جهش ژن هاي 1 يا 2(BRCA1) يا (BRCA2) افزايش خطر ابتلا به سرطان پستان را منجر مي گردند. براي شناسايي جهش ژن ها از آزمايش خون (آزمايش ژنتيکي ) استفاده مي شود. اين آزمايشات فقط براي افرادي که مشاوره ژنتيکي انجام داده اند توصيه مي گردد. مردان خانواده ممکن است حامل ژن هاي جهش يافته باشند . سرطان پستان در اعضاي مرد خانواده به طور مشخصي خطر وجود ژن سرطان پستان را افزايش مي دهد . محققين تخمين زده اند که سرطان هاي پستان با منشاء ارثي، فقط 5 تا 10 درصد از تمام سرطان هاي پستان را تشکيل مي دهد . به علاوه BRCA1 و BRCA2 ژن هاي ديگري نيز وجود دارند که کمتر در ابتلاي سرطان پستان نقش دارند. اگر زنان متوجه جهش ژني شوند مي توانند خطر ابتلا به سرطان پستان و تخمدان را کاهش دهند .
1-6-6- تاريخچه فردي سرطان تخمدان : سوابق سرطان تخمدان خطر ابتلا به سرطان پستان را افزايش مي‌دهد . ژن جهش يافته سرطان پستان مانند BRCA1 و BRCA2 به طور وسيعي خطر ابتلا به سرطان هاي پستان و تخمدان را افزايش مي دهد.
1-6-7- مصرف استروژن و پروژسترون : استروژن و پروژسترون هورمون هايي هستند که درزنان رشد مشخصه هاي ثانويه جنسي (مانند رشد سينه) وبارداري را کنترل مي کنند. توليد اين دو هورمون در زمان يائسگي درزنان کاهش مي يابد . مصرف طولاني مدت اين هورمون ها، خطر ابتلا به سرطان پستان را افزايش مي دهد.
زناني که اولين قاعدگي آنان قبل از 11 يا 12 سالگي باشد و يا زناني که يائسگي آنان بعد از 55 سالگي باشدبيشتردر معرض خطر ابتلا به سرطان پستان مي باشند. زيرا سلول هاي پستان براي مدت طولاني تري درمعرض استروژن و پروژسترون قرار گرفته اند .
زناني که اولين بارداري آنها بعد از سن 35 سالگي و يا زناني که هرگز بارداري کامل تجربه نکرده اندخطر ابتلا به سرطان پستان در آنها بالاتر است . احتمالا بارداري، زنان را در مقابل سرطان پستان محافظت مي کند.زيراسلول هاي پستاني درفاز نهايي بلوغ تکميل مي گردند. برداشتن تخمدان که منبعي براي توليد استروژن و پروژسترون است ، به طور واضحي خطر ابتلا به سرطان پستان را کاهش مي دهد. اين عمل جراحي برداشتن تخمدان ناميده مي شود . بعضي از زناني که به طور ارثي جهش ژني دارند به منظور کاهش خطر ابتلا به سرطان تخمدان و پستان اين عمل جراحي را انجام مي دهند .
1-6-8- درمان هاي هورموني جايگزين پس از يائسگي : مصرف اخير (پنج سال گذشته ) و مصرف طولاني مدت (چندين سال يا بيشتر)هورمون پس از يائسگي، خطر ابتلا به سرطان پستان را افزايش مي دهد . در حقيقت سرطان پستان با کاهش مصرف داروها کاهش يافته است?(بورس1،1994).
دانشمندان پس از مطالعه اثر فاكتورهاي محيطي و تغذيه اي، عواملي مانند: مصرف غذاهاي پرچرب، آب و هواي آلوده، آفت كش ها، پرتوتابي، الكل، استرس، داروهاي ضد بارداري خوراكي، هورمون درماني و حتي سقط جنين را از عوامل موثر در بروز سرطان پستان عنوان كردند (زيمرمن،2004).
1-7- پاتوفيزيولو‍‍‍ژي سرطان پستان :
سرطان پستان مانند ساير سرطان هاي ديگر ، نتيجه عوامل متعدد محيطي و ژنتيکي است. برخي از اين عوامل عبارتند از:
1. ضايعات DNA مانند جهش هاي ژنتيکي است . كه جهش مي تواند منجر به سرطان پستان شود به طور تجربي قرار گرفتن در معرض استروژن در ارتباط است.
2. شکست از سيستم ايمني، يک تئوري است که در آن سيستم ايمني بدن حذف سلول هاي بدخيم در طول زندگي فرد است.
3. فاکتور رشد غير طبيعي سيگنالينگ در تعامل بين سلول هاي استروما و سلول هاي اپي تليال مي تواند رشد سلول هاي بدخيم را تسهيل مي کند.
4. نقص ارثي در ژن هاي ترميم DNA ، مانند BRCA1 ، BRCA2 وTP53 .
در ايالات متحده، 10 تا 20 درصد از بيماران مبتلا به سرطان پستان و بيماران مبتلا به سرطان تخمدان يکي از بستگان درجه اول و يا دوم را با يکي از اين بيماري ها است. جهش در هر دو ژن استعداد بزرگ، ژن استعداد ابتلا به سرطان پستان 1 (BRCA1) و ژن استعداد ابتلا به سرطان پستان 2 (BRCA2)، خطر سرطان پستان بين 60 -85 درصد و خطر سرطان تخمدان در بين 15 – 40 درصد بوده است. با اين حال، جهش در اين ژن تنها 2 تا 3 درصد از تمام سرطان هاي پستان را تشکيل مي دهند (دانينگ وهمکاران1،1999).
1-8- تومور:
تومورها با توجه به نحوه رشد،نوع پراكندگي در بدن و شكل ظاهري به دو دسته خوش خيم و بدخيم تقسيم مي شوند.


پاسخ دهید