تاريخچه راهنمايي ومشاوره در جهان :17
تاريخچه راهنمايي ومشاوره در ايران:19
انواع راهنمايي و مشاوره :21
راهنمايي و هدايت تحصيلي در نظام آموزشي فعلي:22
خصوصيات دانش آموزان دبيرستاني :22
فعاليت هاي مربوط به راهنمايي حرفه اي در دبيرستان :23
روشهاي مشاوره با توجه به زير بناي فلسفي :24
هدفهاي مشاوره :26
خدمات چهارگانه راهنمايي در مدارس :27
مشاوره و راهنمايي در اسلام :29
اهداف مشاوره ازديدگاه اسلام:29
موارد شور در قوانين اسلامي :30
موارد شور درمدارس :30
مشکلات دانش آموزان در مدارس امروز در جريان تحصيل :31
مفهوم مشاوره و پيشرفت تحصيلي :31
خصوصيات مشاور:33
اصول اساسي راهنمايي ومشاوره :34
پيشينه داخلي مورد استفاده اول :37
پيشينه مورد استفاده دوم :37
پيشينه داخلي مورد استفاده سوم :38
پيشينه مورد استفاده چهارم :38
پيشينه مورد استفاده پنجم :39
پيشينه خارجي مورد استفاده اول :40
پيشينه مورد استفاده دوم :41
پيشينه مورد استفاده سوم :41
فصل سوم(روش تحقيق)
مقدمه :43
روش پژوهش:44
جامعه آماري:44
روش نمونه گيري و حجم نمونه:46
ابزار اندازه گيري:48
پايايي و روايي پرسشنامه ها:50
روش جمع آوري داده ها:50
روشهاي تجزيه و تحليل داده ها :51
فصل چهارم(تجزيه و تحليل داده ها)
مقدمه53
آزمون فرضيه اصلي اول65
آزمون فرضيه اصلي دوم67
آزمون فرضيه اصلي سوم69
آزمون فرضيه اصلي چهارم71
آزمون فرضيه اصلي پنجم73
آزمون فرضيه اصلي ششم75
آزمون فرضية فرعي اول77
فرضيه فرعي دوم:78
فصل پنجم(نتيجه گيري و خلاصه)
خلاصه :81
نتايج :83
پيشنهادات :85
خاتمه :86
فهرست منابع :87
ضمايم89
فهرست جداول
جدول1 – 1 جامعه آماري دانش آموزان دختروپسردبيرستانهاي مقاطع متوسطه شهرستان مياندوآب45
جدول1-4 توزيع فراواني و فراواني تراكمي،درصد فراواني و درصد فراواني تراكمي مقطع تحصيلي دانش آموزان55
جدول2-4 توزيع فراواني و فراواني تراكمي،درصدفراواني و درصد فراواني تراكمي رشته تحصيلي دانش آموزان56
جدول3-4 توزيع فراواني و فراواني تراكمي،درصد فراواني و درصد فراواني تراكمي جنسيت دانش آموزان57
جدول4-4 مقايسه مقطع تحصيلي وجنسيت دانش آموزان58
جدول5-4 مقايسه مقطع تحصيلي و رشته تحصيلي دانش آموزان59
جدول6-4 مقايسه رشته تحصيلي و جنسيت دانش آموزان60
جدول7-4 وضعيت نقش مشاوران مدارس61
جدول8-4 وضعيت موفقيت تحصيلي دانش آموزان63
جدول 9-4 : نتايج همبستگي پيرسون بين نقش مثبت مشاوران و درموفقيت تحصيلي دانش آموزان66
جدول 10-4 : نتايج همبستگي پيرسون بين نقش مثبت مشاوران و کشف استعدادهاي دانش آموزان68
جدول 11-4 : نتايج همبستگي پيرسون بين نقش مثبت مشاوران و کشف علايق دانش آموزان70
جدول 12-4 : نتايج همبستگي پيرسون بين نقش مثبت مشاوران و انتخاب مناسب رشته تحصيلي دانش آموزان72
جدول 13-4 : نتايج همبستگي پيرسون بين نقش مثبت مشاوران و کاهش اضطراب دانش آموزان74
جدول 14-4 : نتايج همبستگي پيرسون بين آموزش مهارتهاي زندگي مشاوران و افزايش توانمنديهاي رواني- عاطفي 76
جدول 15-4 : موفقيت تحصيلي برحسب نوع جنسيت77
جدول 16-4 : آناليز واريانس يک طرفه78
فهرست شکلها و نمودارها
نمودار1-4 توزيع فراواني مقطع تحصيلي دانش آموزان55
نمودار2-4 توزيع فراواني رشته تحصيلي دانش آموزان56
نمودار3-4 توزيع فراواني جنسيت دانش آموزان57
نمودار 4-4 نمودار مقايسه اي مقطع تحصيلي وجنسيت دانش آموزان58
نمودار 5-4 نمودار مقايسه اي مقطع تحصيلي و رشته تحصيلي دانش آموزان59
نمودار 6-4 نمودار مقايسه اي رشته تحصيلي وجنسيت معلمان60
نمودار7- 4 هيستوگرام نقش مشاوران مدارس61
نمودار8-4 هيستوگرام موفقيت تحصيلي دانش آموزان63

فصل اول
کليات تحقيق
مقدمه:
در همه کشورهاي دنيا ، آموزش و پرورش متولي هدايت دانش آموزان در مسير رشد عقلي اجتماعي ، اخلاقي ، رواني و حرفه اي دانش آموزان است . نظام آموزش پرورش با فراهم آوردن تجربه هاي متعدد براي دانش آموزان ، تلاش دارد آنها را به شهرونداني خوب تبديل کند . به عبارتي مي توان گفت هدف تعليم و تربيت تعالي بخشيدن به انسانهاست ، رسيدن به اين هدف ، رشد همه جانبه دانش آموزان را مي طلبد . بدين منظور ، مجموعه اي از برنامه ها و فعاليت ها در قالب نظام آموزش و پرورش شکل گرفته اند که يکي از آنها برنامه هاي مشاوره و راهنمايي است . برنامه هاي مشاوره در مدرسه به منظور هدايت رشد متعادل و همه جانبه دانش آموزان طراحي شده اند . مشاور مدرسه با ايجاد هماهنگي در فعاليت هاي مختلف مدرسه زمينه رشد سالم دانش آموزان را فراهم ميکند (سينک ، 86 ، ص 1) .
راهنمايي هر چند به صورت ساده و ابتدايي ، از آغاز تمدن آدمي وجود داشته و با پيچيده شدن زندگي و تحول تدريجي جامعه ، از حالتي سنتي به صنعتي پيشرفته است و ضرورت و اهميت آن افزايش يافته است . ايجاد و گسترش مکتب خانه ها و مدرسه ها در واقع نوعي زمينه سازي و ايجاد فرصت براي راهنمايي بودند ، چرا که در اين مکانها معلم با دلسوزي تمام شاگردان را در خواندن و نوشتن و يادگيري درسهاي مختلف کمک و راهنمايي مي کرد ( وکيليان ، 81 ، ص4) .
با صنعتي شدن جامعه ها و پيشرفت روز افزون آنها و افزايش چشمگير حرفه ها و شغلها و به دنبا ل آن دشواري مسئله انتخاب صحيح و مناسب ، توجه به امر هدايت و ارشاد و راهنمايي به معناي خاص آن زياد شد و ضمن ظهور و گسترش مرکز هاي بسيار راهنمايي و مشاوره به منظور ياري و کمک به افراد ، صاحب نظران و متخصصان نيز به روشن کردن هدفها ، تعريف و راهنمايي اقدام کرده و انبوهي از ادبيات راهنمايي و ارشاد را در زمينه ها به ويژه تعليم و تربيت بوجود آوردند . به علاوه ، تحولات و دگرگونيهاي زيادي که هر روزه اتفاق مي افتد ، ضرورت توجه به امر راهنمايي و مشاوره را بيشتر مي کند ( همان منبع ، ص 5) .

بيان مسئله :
با توجه به اينکه ما کشوري در حال توسعه هستيم و جامعه ما در حال خارج شدن از حالت سنتي به جامعه صنعتي مي باشد و در جامعه صنعتي با توجه به گستردگي و وسعت اطلاعات و تعدد و تنوع گزينه ها و پيشرفت تکنولوژي ، انتخاب صحيح و مناسب مشکل است و فرد براي تصميم گيري مناسب به کمک ديگران نياز دارد و بدون ياري آنان اتخاذ تصميمات سنجيد و درست محال است (شفيع آبادي ، 1385 ، ص14) .
يکي از راهکارهاي مناسب براي مقابله با بحران و مشکلات اجتماعي آنست که اصلاح مشکلات و ارائه راهکارهاي مناسب و تغيير رفتار از نسل جوان – يعني دانش آموزان مدارس – آغاز گردد چرا که نظام آموزش پرورش تأثيري نافذ بر نهادهاي اجتماعي ، سياسي ، فرهنگي و اقتصادي دارد ؛ امروزه در نظام آموزشي ، معلمان همانند يک ماشين عمل مي کنند و دانش آموزان را با مشتي اصول و حقايق آشنا مي سازنند و هماهنگي و انطباق چنداني بين واقعيات زندگي با اصول آموخته شده را ارائه نمي دهند ، در حاليکه آموزش و پرورش بايد دانش آموزان را از همه جهات براي ادامه تحصيل و زندگي آماده سازد ( شفيع آبادي ، 1382 ، ص15 ).

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

دانش آموزي که در زمينه اي از تحصيلاتش مشکل دارد ، علاوه بر تحمل صدمات رواني وگاهي جسماني ، از نظر اقتصادي نيز خسارتي به جامعه وارد مي کند ، در اين حالت بايد به درمان مشکلات و رفع موانع رشد او اقدام شود و در اين بين نقش مشاوران آشکار مي گردد . مشاور با استفاده از روشها و فنون مشاوره ، دانش آموز و کساني را که به نوعي در ايجاد مشکل نقشي دارند را بررسي ودرمان مي کند . مشاور همچنين در زمينه مشکلات تحصيلي به مواردي نظير اضطراب امتحان ، مردودي ، مشروطي و کمک در کشف استعدادها و علايق به کمک دانش آموزان مي شتابد و او را براي فعاليت آماده مي سازد و امکان يادگيري و آموزش مؤثرتر را فراهم مي سازد ( شفيع آبادي ، 85 ، ص45) .
معمولاً دانش آموزان در طول دوره تحصيلي خود با مشکلات و مسائل پيچيده اي مواجه مي شوند ، مشکلاتي مانند افت تحصيلي ، ترديد در انتخاب رشته تحصيلي ، ناتواني در برنامه ريزي براي مطالعه دروس و… همه اين مسائل باعث شده که نقش و وظيفه مشاوران در مدارس به عنوان مهم ترين عامل تغيير و تحول دانش آموزان بيشتر توجه شود . اما در بعضي از مدارس متأسفانه مشاوران به کار هاي کليشه اي مي پردازند و از نقش اصلي خود دور هستند .
مسأله اي که در پي پاسخگويي به آن در زمينه موضوع ، موفقيت تحصيلي دانش آموزان هستيم اين است که : آيا مشاوران در مدارس نقشي در موفقيت و پيشرفت تحصيلي دانش آموزان دارند؟
ضرورت و اهميت تحقيق :
به نظر متخصصان ، امکانات وسيع و دامنه داري در هر فرد نهفته است و به او بايد کمک شود تا درباره خويش مطالعه کند و خود را به عنوان يک شخصيت بي مانند و يگانه بشناسد و با وجود فشارها و محدوديتهاي زماني و مکاني که دارد پيشرفت کند . مطالعات نشان مي دهد که فرد به دليل راهنمايي ، مشاور ، به درستي با تواناييها ، استعداد ها و محدوديتهاي خويش آشنا مي شود و از امکانات و کاستيهاي محيط زندگي خود کاملاً آگاه مي شود ، ميتواند بر اساس تصميم گيريهاي درست و منطقي مناسبترين راه را انتخاب کند و بيشترين احساس رضايت و موفقيت را بدست آورد و در نتيجه شخص مفيدي براي خود و جامعه باشد ، برعکس ، عدم آگاهي فرد از نقاط قوت و ضعف خويش و بي خبري از امکانات محيطي ، موجب تباه شدن تواناييها و به هدر رفتن استعداد مي شود که مسلماً چنين امري خوشايند فرد و جامعه نيست ( وکيليان ، 81 ، ص11 ) .
همه اين هدفها که اکثراً در آموزش پرورش تحقق مي يابند زماني عملي خواهند شد که دانش آموزان از نظر جسمي ، ذهني ، رواني ، اجتماعي و اخلاقي براي انجام دادن فعاليتهاي مربوطه آمادگي داشته باشند. اگر دانش آموزان دچار مشکلاتي شوند ، رشد و يادگيري آنان مختل ميگردد و معلم به تنهايي نه ميتواند و نه فرصت دارد که به مشکلات آنها رسيدگي کند ، در اين صورت از طريق خدمات راهنمايي و مشاوره مشاور مدرسه مي تواند مشکلات آنان و خانواده شان را برطرف کند و در نهايت بريادگيري آنان وکارآمدي آموزش و پرورش بيافزايد (شفيع ابادي ، 85 ، ص 15 ) .
همانطور که گفته شد ، مشاور مي تواند نقش مهمي در موفقيت و پيشرفت دانش آموزان داشته باشد ، از نقش هاي ديگر مشاور مي توان به بازدهي و کارآمدي بيشتر نظام آموزشي کشور افزايش پيشرفت تحصيلي ، کاهش افت تحصيلي ، تقليل مشکلات رفتاري دانش آموزان ، و ايجاد جو سالم و مملو از صفا و صميميت بين شاگردان و معلمان و رضايت خاطر بيشتر دانش آموزان و معلمان ، افزايش اعتماد به نفس در دانش آموزان ، توزيع صحيح دانش اموزان در رشته هاي تحصيلي ، آشنا ساختن والدين با روشهاي صحيح تربيتي و برقراري ارتباط نزديک با آنان وايجاد فعاليت هاي مکمل برنامه بر اساس علاقه و استعداد دانش آموزان ميگردد ( حسيني – شريفي ،73 ) .
راهنمايي و مشاوره ، به منظور ايجاد ارتباط مطلوب با محيط و براي به کار گرفتن علائق و استعداد هاي دانش آموزان در مسير هاي مطلوب مناسب به نحوي که نيازهاي جامعه از جهات مختلف تأمين شود ، طرح ريزي شده است . عواملي مهمي که ضرورت برنامه راهنمايي و مشاوره را تأييد ميکند از جمله : پيشرفت اقتصادي و صنعتي ، رشته هاي تحصيلي متنوع و گسترش آموزش هاي حرفه اي ، تحولات اجتماعي ، اشتغال والدين در خارج از خانه و عدم آگاهي آنان از شيوه هاي راهنمايي ، اجراي تعليمات عمومي و توجه به کيفيت آموزش و پروش . عوامل مذکور و عوامل ديگري که در تطابق و سازگاري دانش آموزان نقشي به عهده دارند نشانگر فلسفه ، اهميت و ضرورت برنامه راهنمايي و مشاوره و توجيه کننده ايجاد تشکيلات و سيستم خاص براي تحقق اهداف مورد نظر مي باشند ( حسيني بيرجندي ، 78 ، ص 19 ) .
حال در ارتباط با نقش مشاوران در موفقيت تحصيلي دانش آموزان اين سؤال پيش مي آيد که آيا در نظام آموزش و پرورش برنامه جامع راهنمايي و مشاوره به درستي گنجانده شده است ؟

اهداف تحقيق
اهداف کلي :
بررسب نقش مشاوران در موفقيت تحصيلي دانش آموزان

اهداف جزئي :
نقش مشاوران در شناسايي استعداد ها و توانايي هاي دانش آموزان
نقش مشاوران در ارائه آگاهي هاي لازم در مورد رشته هاي تحصيلي به دانش آموزان
راهنمايي و مشاوره در مدرسه براي حل مسائل و مشكلات شخصي و تحصيلي دانش آموزان

سؤالات تحقيق :
1. آيا بين شناسايي استعدادها و توانايي هاي دانش آموزان توسط مشاوران و موفقيت تحصيلي آنها رابطه وجود داد؟
2. آيا بين ارائه آگاهي هاي لازم در مورد رشته هاي تحصيلي و موفقيت تحصيلي دانش آموزان رابطه وجود دارد ؟
3. آيا مشاوران در کشف علايق دانش آموزان تأثيري دارند ؟.
4. . آيا بين راهنمايي مشاوران و انتخاب رشته تحصيلي رابطه اي معني داري وجود دارد ؟
5. آيا مشاوران در کاهش اضطراب دانش آموزان تأثير دارند ؟ .
6. آيا بين نقش مشاوران و آموزش مهارتهاي زندگي رابطه اي وجود دارد ؟

فرضيه ها:
فرضيه هاي اصلي :
فرض 1) مشاوران در کشف استعداد هاي دانش آموزان نقش مثبتي دارند .
فرض 2) مشاوران در کشف علائق دانش آموزان نقش مثبتي دارند .
فرض 3) مشاوران مدارس در انتخاب رشته تحصيلي دانش آموزان نقش مثبتي دارند .
فرض 4) مشاوران در کاهش اضطراب دانش آموزان نقش مثبتي دارند .
فرض 5) مشاوران مدارس با آموزش مهارتهاي زندگي باعث افزايش توانمنديهاي رواني عاطفي دانش آموزان مي شوند .

متغيرها :
متغير عبارت است از خصوصيات يا كيفيتي كه از موردي به مورد ديگر فرق مي كند و مقدار وعددي ثابت ندارد ( دلاور ، 1386 ، ص40 ) .
متغيرها از جهت نقشي كه در پژوهش دارند به متغير مستقل و وابسته تقسيم مي شوند :
متغير مستقل:
متغيرهايي كه مقادير آنها توسط دستكاري پژوهشگر تغيير پيدا مي كند ، به عبارت ديگر پژوهشگر آنها را ثابت و بي تاثير از عوامل ديگر فرض كرده ، خود به دستكاري و يا كنترل آنها
اقدام مي كند تا تاثير آن را بر روي عوامل ديگر به صورت كنترل شده مورد بررسي قرار دهد .
متغير وابسته:
متغيرهايي كه مقادير آنها در اثر تغيير مقادير متغير مستقل تغيير پيدا مي كند . به عبارت ديگر تغيير در آنها مستلزم ايجاد تغيير در متغير مستقل مي باشد ( همان منبع ، ص 41) .
با توجه به موضوع پژوهش كه عبارت است از بررسي نقش مشاوران مدارس در موفقيت تحصيلي ، بنابراين متغير مستقل عبارت است از نقش مشاوران مدارس و متغير وابسته عبارت است از موفقيت تحصيلي .

تعاريف عملياتي واژه ها :
مشاور : فردي که با ابراز اشتياق صادقانه و با پذيرش و احترام نسبت به مراجع و درک رنج آنها به کمک و راهنمايي آنها مي شتابد ( درايدن ، 88 ، ص 18) .
مشاوره : مشاوره يعني ديدار مشاور با مراجع کننده در محيطي محرمانه و خصوصي تا مشکل مراجعه کننده و يا ناراحتي تجربه شده احتماليش و يا شايد نارضايتي وي از زندگي و يا از دست رفتن حس هدفمندي او بررسي شود . مشاوره همواره بنا به در خواست مراجعه کننده انجام مي شود ( همان ، ص 22 ) .
مشاوره از ديدگاه گاستاد “Gastad” : ” مشاوره يک جريان يادگيري است ( دو طرفه ) که مشاور با داشتن مهارتها و صلاحيت هاي علمي و حرفه اي سعي در شناساندن مراجع نسبت به خودش با روشهاي منطبق با نيازمنديهايش دارد و او را هدفمند و خلاق و شادمان و واقع بين مي سازد ” ( کامران ماوردياني ، 80 ، ص 63) .
راهنمايي : انجمن معلمان نيويورک در گزارش 1935 خود ، راهنمايي را روند کمک به اشخاص براي رسيدن به سازگاري تطابقي که در خانه ، مدرسه ، جامعه و تمام ابعاد محيط فرد مورد نياز است ( گيبسون _ ماريان ، 73 ، ص27 ) .
راهنمايي : در گزارش کميسيون سلطنتي تحقيق درباره تعليم و تربيت در ايالت کبک راهنمايي بخشي از تعليم و تربيت است که کمک به شاگرد را در تمام سنين به طريقي منظم و سازمان يافته در اينکه او تصميم گيري مناسب را در سازگار ي تحصيليش و موقعيت در يک حرفه ياد بگيرد (حسيني بيرجندي ، 78 ، ص 24 ) .
موفقيت تحصيلي : يعني دانش آموز بتواند متناسب با استعدادها و علائق خويش ، رشته مناسب را انتخاب کند و با مشکل مواجه نشود (شفيع آبادي ، 1379) .
دوره متوسطه : دوره اي که با پرداختن به استعداد هاي خاص بر تفاوتها تکيه ميکند ، تا ضمن تأييد وجوه تمايز شخصيت افراد و پرورش آنان جوابگوي نياز جامعه در زمينه هاي مختلف باشد (ملکي ، 82 ، ص 17 ) .
دوره متوسطه : افراد پس از طي دوران تحصيل در راهنمايي به درستي شناسايي و رشته هاي متناسب با استعدادهايشان در دوره متوسطه وارد و هدايت مي شوند ( همان ، ص18) .
موفقيت تحصيلي : در تحقيق ، منظور از موفقيت تحصيلي تعداد پاسخهاي که دانش آموزان مقطع متوسطه به سؤالات 22 تا 29 پرسشنامه جواب داده اند .
نقش مثبت مشاوران : در اين تحقيق منظور از نقش مثبت مشاوران تعداد پاسخهاي دانش آموزان مقطع متوسطه به سؤالات 1تا 22 مي باشد .

فصل دوم
ادبيا ت و پيشينه تحقيق
تاريخچه راهنمايي ومشاوره در جهان :
با نگاهي به گذشته ، نياز نوع بشر را از زمان حضرت آدم به راهنمايي ، مشاوره و خود شناسي ، و درک روابط خود با ساير همتايان و نياز به تشخيص و شکوفا ساختن استعدادهاي خودرا درک مي کنيم . در پاسخ به اين نياز ، شايد بزرگترها و روءساي جوامع قبيله اي ، اولين پيشگامان و همتايان باستاني ، مشاوران امروز بوده اند . بعد ها در تمدنهاي اوليه ، فلاسفه ، روحانيون و ساير نمايندگان خدايان ، نقش عرضه کردن رايزني و مشاوره را ايفا مي کردند . غالباً ” درمان بيماريهاي رواني” حتي وقتي توسط پزشکان اعمال مي شد ، خشن بود . نقش مذهب در مشاوره و راهنمايي جوانان ، خصوص ، ولي نه منحصر ، در قرون وسطي هم ادامه داشت . نقشي که تلاشهاي پراکنده براي تشخيص و پرورش استعدادها و حتي جايگزيني شغل حساب شده ، آن را تکميل مي کرد . از قرون وسطي به بعد ، از معلمان هم به طور فزاينده اي انتظار مي رفت که به صريح ترين صورت به “راهنمايي” دانش آموزان خود بپردازند . از قرن هيجدهم به بعد در تکميل اين تلاشها ، کتابهايي بيشتري هم به چاپ رسيد . کتابهايي که متمرکز بر رايزني و مشاوره جوانان در زمينه بسياري از مشکلات آن زمان و مخصوص مشکلات مربوط به انتخاب شغل بود و در عين حال ، بسياري از سياستمداران و فلاسفه ، دانشمندان ، مربيان پيشتاز ، دست بکار ايجاد يک زير بناي فلسفلي شدند . زير بنايي که نهايت در جاي خود پشتوانه و شکوفا کننده نهضت نوپاي روانشناسي به عنوان يک علم و رشته آکادميک شده ، رشته اي که بر مدرسه و شرايط اجتماعي اثر گذاشت .
نهضت مشاوره و راهنمايي مدارس که سالها منحصر به آموزش و پرورش آمريکا بود ، در آغاز بر راهنمايي شغلي تأکيد داشت ، اما طولي نکشيد که تحت تأثير ساير نهضتها ، بخصوص نهضت آزمونهاي رواني ، نهضت بهداشت رواني ، و نهضت آموزش و پرورش پيشرو قرار گرفت . بعدها در قرن بيستم ، خصلت بين رشته اي نهضت تحت تأثير نهضتهايي از قبيل پويايي شناسي گروه روانشناسي مشاوره ، آموزش تيز هوشان ، آموزش پيشگاني و جايگزيني ، مورد تأکيد باز هم بيشتر قرار گرفت ( گيبسون ، ميشل ،73 ، ص 41) .

تأکيد اوليه ابعاد اجتماعي و عمومي نهضت بهداشت رواني بر بستري کردن و بر درمان خانگي بود . يکي از وقايع مهم اوليه تأسيس بيمارستانهاي رواني بود . بيمارستانهايي که مشخصه آن در آمريکاي قرن نوزدهم برخوردار بودن آنها از حمايت ايالات از تأسيس بيمارستانهاي رواني ايالتي بود . با اين حال ، نهضت بهداشت رواني در آستانه قرن 1908 تحت تأثير نوشته هاي گيلفورد بيرز منقلب شد ، و مراکز محلي بهداشت رواني شروع به ظهور نمود . سه مصوبه قانوني مهم ديگر که محرک نهضت مشاوره شد ، عبارتند از قانون توان بخشي شغلي شهروندان 1920 ؛ قانون بررسي بهداشت رواني 1955 ؛ و قانون مراکز بهداشت رواني جامعه 1963. نياز عمومي در مراحل بعدي قرن حاضر ، به ظهور تخصصهايي در مشاوره خانواده و زناشويي ، مشاوره اعتياد ، مشاوره تصحيحي و مشاوره سالمندان منجر شد .
اين نهضت طي اعصار ، بدون پيشگام و قهرمان نمانده است . البته ، مربيان انسانگراي بزرگ تاريخ همچون عيسي ، محمد (ص) ، بودا ، و رهبران دور انديشي همچون افلاطون ، ارسطو ، پستالوژي روسو و شارلمان اعضاي اصلي ، بي شک رجال انتخاب شده انجمن مشاوره زمان خود در تاريخ بوده اند . در آمريکا مي توان به سهولت تصوير کرد که فرانکلين ها ، جفرسون ها ، روزولت ها به خاطر خدماتي که در نهايت به رشد نهضت مشاوره کردند ، عضويت افتخاري و مادام العمر ” انجمن آمريکايي مشاوره و رشد ” را دريافت ميکنند . اما قهرمانان واقعي اشخاص از قبيل پارسونز درسال 1906 در امريکا راهنمايي را در معناي خاص را براساس نياز جامعه باراهنمايي شغلي آغاز کردو بعدها در زمينه هاي تحصيلي ،اجتماعي و خانوادگي گسترش داد ، بيرز ، ديويس ريد ، و يور يعني پيشگامان اوليه پي گير و دور انديش نهضت مشاوره بوده اند که تلاشهايشان بعدها به رسميت شناخته شد و راه خود را باز کرد و بالاخره توسط غولهاي نيمه دوم قرن بيستم ، يعني کارل راجرز ، ويليامسون ، و گيلبرت رن به بار نشست (همان ، ص 42).
تاريخچه راهنمايي ومشاوره در ايران:
در ايران راهنمايي مبتني بر طرح و نقشه در سال 1332 با مشارکت وزارت کار و سازمان صنايع کشور و هيأت عمران بين المللي براي انتخاب و انتصاب صحيح کارکنان آغاز شد و چند سال ادامه يافت . پس از تهيه آزمونهاي رواني و تأسيس دور ه هاي کار اموزي ، گزينش کارکنان در چند وزارتخانه و ارتش انجام گرفت . در سال 1334 دايره تحقيقات روانشناسي در اداره مطالعات و برنامه هاي وزارت آموزش و پرورش ايجاد شد و پس از تهيه چند آزمون هوش ، کودکان عقب مانده ذهني در مدارس مشخص شدند . اين اداره پس از مدتي تعطيل شد ، سپس در کنفرانسهاي آموزشي سال 1337 در مشهد و آبادان مقدمات تأسيس دوره راهنمايي تحصيلي در آموزش و پرورش به منظور کمک به دانش آموزان براي انتخاب رشته تحصيلي در نهايت اشتغال درست در آينده فراهم آمد که در غايت پس از اقدامات مختلف در مهرماه سال 1350 مدارس راهنمايي تحصيلي کار خود را به طور رسمي آغاز کردند و راهنمايي و مشاوره در آموزش پرورش شروع شد ( اردبيلي ، 50 ، ص 28 ) .
در سال 1359 اجراي برنامه راهنمايي و مشاوره طي بخشنامه اي از سوي وزارت آموزش و پرورش به طور موقت متوقف شد و مشاوران در بخشهاي مختلف آموزشي ، به کار پرداختند . حدود سال 1364 با تأسيس ” هسته هاي مشاوره ” دوباره مقدمات راه اندازي برنامه هاي راهنمايي و مشاوره در آموزش و پرورش فراهم شد . در فعاليتهاي هسته هاي مشاوره بر امر مشاوره در حل مشکلات دانش آموزان تأکيد شد و به رغم کمبود نيروي انساني ماهر ، وظايف بسيار گسترده وسيعي به مشاوران محول شد . هسته هاي مشاوره به منظور تحقق اهداف ذيل بوجود آمدند که عبارتند از :1 ) همکاري درفراهم آوردن زمينه هاي تربيتي براي پيشگيري از بروز مشکلات اخلاقي و اجتماعي در مدارس ؛ 2 ) تشخيص و حل مشکلات رفتاري و تربيتي دانش آموزان و ؛ 3 ) استعدادهاي ويژه دانش آموزان و فراهم ساختن امکانات لازم براي شکوفا شدن آنها ، همچنين مقرر شد هسته هاي مشاوره جايگاه تخصصي براي حل مشکلاتي باشند که از طريق مدارس حل شدني نيستند و به آنجا ارجاع داده مي شوند . براي آنکه هسته هاي مشاوره بتوانند ارتباط نزديکتري با مشکلات دانش آموزان برقرار سازند ، در هر منطقه آموزش و پرورش شورايي بنام ” شوراي بررسي مشکلات تربيتي ” تشکيل شد که مستقيم زير نظر مسئول منطقه انجام وظيفه مي کند ( شفيع آبادي ، 85 ، ص 14) .


پاسخ دهید