3-1- زمان و موقعيت اجراي طرح35
3-2- مشخصات اقليمي35
3-3- مشخصات خاك36
3-4- مشخصات رقم كاشت37
3-5- روش کار37
3-5-1- كاشت و طرح آماري به كار رفته37
3-5-2- نمونه برداري و اندازه گيري عملكرد و اجزاي عملكرد38
3-5-2-1-اندازه گيري پارامترهاي فيزيولوزيکي رشد بادام38
3-5-2-1-1-سرعت رشد گياه (CGR)38
3-5-2-1-2-سرعت رشد غلاف (PGR )38
3-5-2-1-3-ضريب تسهيم((PF38
3-5-3- اندازه گيري عملكرد واجزاي عملكرد39

3-5-3-1- عملكرد غلاف بادام زميني39
3-5-3-2- تعداد غلاف هاي رسيده درهربوته39
3-5-3-3-تعداد غلاف هاي نارس درهر بوته40
3-5-3-4- وزن صد دانه40
3-5-3-5- درصد مغزدهي40
3-5-3-6- عملكرد دانه40
3-5-3-7- عملكرد قسمت‌هاي هوائي40
3-5-3-8- شاخص برداشت40
3-5-4-اندازه گيري خصوصيات كيفي دانه بادام زمين41
3-5-4-1- مقدار پروتئين دانه41
3-5-4-2- مقدار روغن دانه41
3-5-5- تجزيه آماري41
فصل چهارم : نتايج و بحث42
4-1- اثر گوگرد و آهن برعملکرد غلاف بادام زميني42
4-2-اثرگوگرد وآهن بر درصد مغزدهي بادام زميني44
4-3- اثر آهن و گوگرد بر عملکرد دانه44
4-4- اثر آهن وگوگرد بر وزن قسمت‌هاي هوايي46
4-5- اثر آهن وگوگرد بر شاخص برداشت48
4-6- اثر آهن وگوگرد بر وزن صد دانه49
4-7- اثر آهن وگوگرد بر تعداد غلاف در بوته50
4-8- اثر آهن وگوگرد بر مقدار روغن:51
4-9- اثر آهن وگوگرد بر مقدار پروتئين دانه:53
4-10- اثر آهن وگوگرد بر ضريب تسهيم54
4-11- اثر آهن وگوگرد بر سرعت پر شدن غلاف56
4-13- همبستگي ساده بين صفات اندازه‌گيري شده57
فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادات59
5-1-نتيجه‌گيري:60
5-2-پيشنهادها:60
منابع:61
فهرست جداول
عنوانصفحه
جدول-2-1- توليد وعملکرد بادام زميني در کشور هاي مختلف در سال 20125
جدول3-1- معدل حداکثر، معدل حداقل، حداکثر مطلق، حداقل مطلق و متوسط دماي آستانه اشرفيه (1391)35
جدول 3-2- وضعيت بارندگي ماهيانه، ساعات آفتابي، تعداد روز يخبندان و سرعت باد آستانه اشرفيه (1391)36
جدول3-3-خواص فيزيکي و شيميايي خاک مزرعه آزمايش37
جدول 4-1- تجزيه واريانس اثر سطوح مختلف کود گوگرد و آهن بر درصد مغزدهي، عملکرد دانه و غلاف46
جدول 4-2- تجزيه واريانس اثر سطوح مختلف کود گوگرد و آهن بر برخي از خصوصيات مورد بررسي50
جدول 4-3- تجزيه واريانس اثر سطوح مختلف کود گوگرد و آهن بر خصوصيات کيفي دانه بادام زميني51
جدول 4-4- تجزيه واريانس اثر سطوح مختلف کود گوگرد و آهن بر پارامترهاي فيزيولوژيکي گياه بادام زميني54
جدول 4-5- همبستگي ساده صفات اندازه‌گيري شده58
فهرست نمودار

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

عنوانصفحه
نمودار 4-1- اثر ساده مصرف کودگوگردوآهن بر عملکرد غلاف بادام زميني43
نمودار 4-2- اثر متقابل آهن وگوگرد بر درصد مغزدهي44
نمودار 4-3- اثر ساده کود گوگرد بر عملکرد دانه45
نمودار4-4-اثر متقابل آهن وگوگرد بر وزن قسمت‌هاي هوايي47
نمودار 4-5- اثر ساده مصرف کود گوگرد بر شاخص برداشت بادام‌زميني48
نمودار 4-6-اثر ساده مصرف کود گوگرد بر وزن صد دانه بادام‌زميني49
نمودار 4-7- اثر ساده کود گوگرد بر تعداد غلاف در بوته51
نمودار 4-8- اثر ساده مصرف کود آهن بر مقدار روغن دانه بادام زميني52
نمودار 4-9-اثر ساده آهن بر پروتئين دانه بادام زميني53
نمودار4-10-اثر متقابل کود گوگرد و آهن بر ضريب تسهيم55
نمودار 3-11-اثر متقابل مصرف گوگرد و آهن بر پر شدن غلاف بادام زميني57
فهرست اشكال
عنوانصفحه
شكل 2-1- رشد و نمو پگ در گياه بادام زميني6
شكل 2-2-چرخه حركت گوگرد در گياهان16
چکيده:
به منظور بررسي تاثير مقادير مختلف آهن و گوگرد بر عملكرد و اجزاي عملکرد گياه بادام زميني، آزمايش فاكتوريل در قالب طرح بلوك كامل تصادفي در 3 تكرار با 4 سطح كود گوگرد ازمنبع كود گوگرد گرانوله) شامل 0 ،40 ، 80 و 120 كيلوگرم در هكتار) و كود آهن از منبع كلات آهن ) به صورت محلول پاشي شامل 0، 2، 4 و 6 در هزار) در شهرستان آستانه اشرفيه واقع در شرق استان گيلان انجام شد. نتايج نشان داد که بيشترين عملکرد دانه از تيمارهاي S80Fe2 و S80Fe4 به ترتيب با ميانگين 2905 و 2890 کيلوگرم در هکتار به‌دست آمد. مقايسه ميانگين آهن بر مقدار روغن نشان داد که بين سطح صفر و سطح 2 درهزار آهن به لحاظ آماري تفاوت معني‌دار وجود داشت و با افزايش مصرف آهن از سطح 2 در هزار به 4 در هزار مقدار روغن دانه افزايش يافت اما از سطح 4 به 6 در هزار افزايش معني دار در مقدار روغن دانه مشاهده نشد. مقايسه ميانگين اثر کود گوگرد بر مقدار پروتئين دانه نشان داد که بين سطح صفر و 40 کيلوگرم در هکتار گوگرد به لحاظ آماري تفاوت معني‌دار وجود نداشت اما سطح کاربرد کود گوگرد 80 و 120 کيلوگرم در هکتار نسبت به دو سطح ديگر گوگرد برتر بودند. بيشترين مقدار پروتئين دانه از سطح 120 کيلو گرم در هکتار با ميانگين 30/25 درصد به دست آمد که البته به لحاظ آماري تفاوت معني دار با سطح 80 کيلوگرم در هکتار (با ميانگين 17/25 درصد) نداشت. با توجه به نتايج به دست آمده براي حصول حداکثر عملکرد دانه مصرف 80 کيلوگرم در هکتار گوگرد و محلول‌پاشي 2 در هزار آهن توصيه مي‌شود.
واژگان كليدي: بادام زميني، كود گودگرد كرانوله، كلات آهن، پروتئين دانه، روغن دانه
فصل اول
مقدمه
1-1- مقدمه
بادام زميني يکي از بقولات مناطق گرمسيري و نيمه گرمسيري با رشد نامحدود مي‌باشد که مي‌تواند غذاي انسان و دام را تامين نموده و بخش با ارزشي از پروتئين برنامه غذايي را تشکيل دهد (صفرزاده ويشگايي، 1378). اين گياه از نظر رشد و نمو و جذب عناصر معدني در مقايسه با ساير گياهان زراعي خصوصيات منحصر به فردي دارد و اين خصوصيات بيشتر با نحوه رشد و توليد روغن و پروتئين در دانه‌هاي اين گياه در ارتباط است (صفرزاده ويشگايي، 1378). اما کم بودن تحقيقات انجام شده در زمينه نيازهاي تغذيه‌اي اين گياه در ايران يکي از مهمترين عوامل محدود کننده براي توسعه سطح زير کشت آن در کشور است. غلاف‌هاي بادام زميني بر خلاف غلاف‌هاي ساير گياهان تيره باقلا در زير خاک رشد مي نمايند و اين موضوع باعث مي‌شود که انتقال کلسيم از ريشه ها به طرف غلاف هاي در حال رشد بسيار کم باشد. در نتيجه اين گياه بيشتر کلسيم مورد نياز خود را به طور مستقيم توسط غلاف هاي در حال رشد از خاک جذب مي نمايد. بنابراين گياه بادام زميني به طور طبيعي در خاک هايي بايد کشت شود که مقدار کلسيم آنها بالا باشد (حسين‌زاده گشتي، 1385). به عبارت ديگر بادام زميني براي اينکه رشد مناسبي داشته باشد، در خاک‌هاي آهکي کشت مي‌شود. با توجه به کشت بادام زميني در خاک‌هاي آهکي و زياد بودن مقدار بي کربنات خاک، کمبود برخي ازعناصر نظير آهن، بر و گوکرد در آنها ديده مي‌شود. در اين ميان عناصري نظير آهن و گوگرد براي انجام تثبيت نيتروژن و نيز سنتز روغن و پروتئين در بادام زميني ضروري مي باشند. از آنجايي که خاک‌هاي زير کشت بادام زميني در استان گيلان خاک‌هاي حاشيه رودخانه سفيدرود تا مناطق ساحلي درياي خزر مي باشند و اين خاک‌ها داراي بستر مادري آهکي هستند، در نتيجه طبق بررسيهاي انجام شده، اين خاک‌ها از نظر بيکربنات کلسيم و نيز کلسيم محلول در خاک بسيارغني بوده و pHآنها نيز معمولا بالاتر از 7 مي‌باشد درنتيجه بوته هاي بادام زميني در برخي از مراحل رشد خود خصوصا از انتهاي دوره رشد غلاف ها و شروع رشد دانه ها در زير خاک، کمبود آهن و گوگرد را به وضوح نشان مي دهند. از طرف ديگر برداشت مداوم محصول بادام زميني، خارج کردن بقاياي محصول از مزرعه، شرايط اقليمي منطقه با بارندگي بيش از 1000 ميليمتر در سال و عدم عرضه مقدار کافي گوگرد و آهن مي تواند موجب کاهش مقدار اين عناصر در خاک و گياه شود. لذا اين مطالعه با هدف بررسي اثر آهن و گوگرد بر رشد و عملکرد بادام زميني و همچنين تعيين مقدار مصرف مناسب از کودهاي حاوي اين دو عنصر در مزارع زير کشت بادام زميني طرح‌ريزي و به مرحله اجرا در آمد.
فصل دوم
بر رسي منابع
2-1- تاريخچه بادام زميني
با توجه به وجود بقاياي گياهان به دست آمده از مکان هاي قديمي در کشورهاي آمريکاي جنوبي نشان مي‌دهد که بادام زميني در 3900 سال قبل در کشور هايي مثل پرو کشت مي شد.اما از زمان اهلي شدن اين گياه اطلاعات دقيقي وجود ندارد. احتمالا اولين کشت اين گياه در دره هايي رود خانه اي در پاراگوئه، منطفه گران چاکو در آمريکا جنوبي بوده است. بادامزميني (Arachis hypogaea L.) بعد از سويا، يکي از مهمترين و اقتصاديترين دانههاي روغني در مناطق گرمسيري نيمه گرمسيري است که بيشتر به منظور توليد روغن (43تا55 درصد) و پروتئين (25تا28 درصد) کشت ميشود. بادامزميني يکي از مهمترين گياهان روغني در مناطقي است که ساير گياهان روغني نميتوانند رشد کنند.
2-2- بادام زميني در ايران
استاد گرانمايه شادروان پورداوود در سال 1289 اولين شخصي بود که گياه بادام زميني را در ملک پدري خود در رشت کشت نمود. اين گياه توسط خود ايشان از اروپا آورده شده بود که درآن زمان بيشتر از بادام زميني جهت استفاده براي تنقلات ومصارف شيريني پزي بود و ماده ارزشمند يعني روغن مفيد و زيادآن مورد بي توجهي واقع شده بود که تواما مي‌توانست موجبات رشد وتوسعه کشت صنعتي رافراهم آورده و عوايد ناشي از آن زندگي روستا وحتي شهري منطقه را ارتقاء بخشد.
2-3- سطح زيرکشت وميزان توليد بادام زميني در ايران وجهان
سطح زير کشت بادامزميني در ايران هم اکنون در حدود 3 هزار هکتار و ميزان توليد آن 5/2 هزار تن دانه است. از اين مقدار در حدود 2500 هکتار آن در استان گيلان و بقيه در استانهاي گلستان و خراسان شمالي واقع شده است. شهرستانهاي آستانه اشرفيه و بندر کياشهر مراکز اصلي کشت و توليد بادامزميني در استان گيلان هستند و بادامزميني توليد شده در اين مناطق از کيفيت بسيار بالايي برخوردار است. عليرغم گذشت حدود يک قرن از کشت بادامزميني در ايران، هنوز اين گياه به عنوان يک محصول براي توليد روغن مورد توجه جدي قرار نگرفته است. اين گياه روغني در حالي در ايران به عنوان گياه جديد کشت ميشود که تحقيقات انجام شده پاسخگوي نياز ناشي از توسعه سطح زير کشت آن نبوده و در زمينه نيازهاي عناصري که در متابوليسم آن نقش دارند.، بررسيهاي کافي انجام گرفته است. بيش از نيمي از نواحي زيرکشت بادام زميني در مناطق خشک ونيمه خشک جهان قراردارد سطح زيرکشت در جهان تقريبا 22ميليون هکتارکه بيشترين آن 14ميليون هکتار در آسيا و8ميليون هکتار در آفريقاويک ميليون هکتاردر آمريکاي جنوبي ومرکزي ودر 108کشور جهان انجام ميشودمتوسط عملکرد غلاف در مقياس جهاني ازسال 1980 تا 1990 از 08/1به 15/1تن در هکتاررسيده است. براساس آمار سازمان خوارباروکشاورزي جهان، کشورهاي هند، چين، نيجريه وامريکا، عمده ترين توليد کنندگان بادام زميني هستند وحدود هفتاد درصد بادام زميني جهان در اين کشور ها کشت و توليد ميشود و از صادر کنندگان عمده اين محصول ارزشمند به ساير کشورهاست.
جدول-2-1- توليد وعملکرد بادام زميني در کشور هاي مختلف در سال 2012
کشورکل توليد (ميليون تن)سطح زيرکشت (ميليون هکتار)عملکرد
(کيلوگرم درهکتار)چين3/151/59820هند5/78940نيجريه7/28/2970امريکا9/15/03540سودان2/19/1630سنگال9/09/0 1000 جمع1/375/26140002-4- اهميت اقتصادي بادام زميني
روغن دانه ي بادام زميني سومين روغن مهم در جهان است (صفرزاده ويشگايي، 1378) و به عنوان بهترين روغن حاصل از دانه‌هاي روغني است که خاصيت فساد آن از ساير روغن ها کمتر مي باشد (ناصري، 1375). دانه‌هاي اين گياه داراي 25 تا 30 درصد پروتئين بوده که داراي اسيد‌هاي آمينه‌ي تريپتوفان، ليزين، متيونين و سيستئين مي‌باشد. در صنايع روغن کشي، رنگ پوسته‌ي دانه‌ي بادام زميني مهم است. هر قدر پوسته ي دانه روشن و يا سفيد باشد، روغن بازارپسندي خوبي را خواهد داشت ولي در صورت تيره‌تر بودن از بازارپسندي آن کاسته مي شود (Maiti, 2002). دانه‌ي بادام زميني مستقيماًٌ و به صورت بوداده به مصرف آجيلي رسيده و يا دانه را آرد کرده و آرد حاصله در ترکيب برخي فرآورده هاي غذايي و يا صنايع شيريني پزي وارد مي شود (صفرزاده ويشگايي، 1378). پس از روغن گيري از کنجاله‌ي آن در ساختن چوب هاي مصنوعي و فيبر و همچنين براي افزايش حاصلخيزي خاک استفاده مي شود. از طرفي کنجاله ي آن را با کنجاله هاي حاصل از ساير دانه هاي روغني مخلوط کرده و به مصرف تغذيه‌ي دام ها مي رسد. کنجاله ي بادام زميني داراي 10تا 13 درصد آب، 40تا50 درصد پروتئين، 6تا8 درصد چربي، 5/21 تا 5/28 درصد قند، 5/2تا10 درصد سلولز و 4 تا 6 درصد مواد معدني مي باشد. قبل از برداشت، از اندام هاي هوايي آن مثل شاخ و برگ، به عنوان علوفه استفاده مي‌شود، ارزش غذايي آن مانند يونجه و شبدر بوده و از غلاف آن به عنوان سوخت و يا در ساخت تخته‌هاي فشاري استفاده مي کنند (ناصري، 1375).
2-5- خصوصيات گياه شناسي
بادام زميني متعلق به تيره ي Legominosae، زير تيره ي Papilionoidae، قبيله‌ي Aechnomeneae، زير قبيله‌ي Stylosannthinae، جنس Arachis و گونه‌ي Hypogaea مي باشد. کلمه ي Arachis از کلمه‌ي a rachis به معني تک ساقه ي استخراج شده است و به عدم وجود ساقه هاي عمودي اشاره دارد.
کلمه يHypogaea نيز از کلمه ي hupo-ge به معني زير زمين گرفته شده است و اشاره به ژينوفر (ساقه، گل يا پگ)دارد که به سمت پايين خاک رشد مي کند.
شكل 2-1- رشد و نمو پگ در گياه بادام زميني
به طوري که غلاف ها در زير خاک رشد و توسعه پيدا مي کنند (Penhawer, 2005). بادام زميني گياهي است کوتاه قد و يک ساله که در نواحي فاقد يخبندان ظرفيت چند ساله شدن را دارد. طول دوره ي رشد اين گياه بسته به رقم و شرايط محيطي از 5/3 تا 7 ماه مي باشد. اين گياه داراي ريشه ي اوليه ي مستقيم و توسعه يافته‌اي است که معمولا تا عمق 50 تا 100 سانتي متري در خاک نفوذ مي کند. ريشه ي بادام زميني تارهاي کشنده‌ي کمي دارد. به همين دليل بخش بزرگي از عمل جذب آب و املاح در منطقه اي حدود 8 تا 10 سانتي متر بالاتر از رأس ريشه انجام مي شود. علاوه بر ريشه ي اوليه، تعدادي ريشه ي نابجا نيز از ناحيه ي محور زير لپه ي بادام زميني به وجود مي آيند (کريمي، 1368). بادام زميني داراي يک ساقه ي مرکزي کرک دار است و مقطع ساقه به صورت دايره اي و از کرک هاي نازک فراوان پوشيده شده است و داراي ميانگره هاي کوتاه مي باشند کوتاهي ميانگره ها براي تسهيل رسيدن تخمدان ها به سطح خاک مي باشد. بر اساس استواري ساقه ي اصلي و شاخه هاي جانبي، دو تيپ اصلي رشدي در بادام زميني ديده مي شود (خواجه پور، 1375).
الف – تيپ رشدي بوته اي : ساقه ي اصلي به حالت عمودي و استوار رشد مي کند.شاخه هاي جانبي در آغاز استوار مي باشند، ولي در مراحل بعدي رشد به تدريج به حالت افقي و کمي خوابيده در مي آيند.
ب- تيپ رشدي خزنده :ساقه ي اصلي کوتاه است. ساقه هاي فرعي طويل مي باشند و به حالت خوابيده رشد مي کنند. برگ هاي بادام زميني مرکب از دو جفت برگچه که به طور متناوب در دو طرف يک دمبرگ بلند قرار گرفته اند تشکيل شده و گاهي ممکن است برگچه ي پنجمي نيز در انتهاي دمبرگ ديده شود.رنگ برگها از سبز روشن مايل به زرد تا سبز روشن ديده مي شود.برگچه ها به شکل تخم مرغي وارونه و داراي کرک هاي نرم مي باشند طولي بين سه تا پنج سانتي متر دارند. طول دمبرگ اصلي سه تا هفت سانتي متر است.وجود بافت خرطومي در زانوئي دمبرگ اصلي و دمبرگچه ها اجازه ي باز و بسته شدن برگچه ها و خواب شبانه را به برگ ها مي دهند. برگ‌ها، همزمان با رسيدگي محصول و از پايين به بالاي بوته شروع به ريزش مي کنند ( کريمي، 1368)؛ (خواجه پور1375). گل‌دهي در بادام زميني از 35 روز بعد از سبز شدن آغاز و تا دو ماه ادامه مي يابد. گل ها کوچک و به طور تقريبي يازده ميليمتر که روي شاخه هاي جانبي به صورت منفرد يا گروه هاي کوچک دو تا چهار عددي و در نزديکي انتهاي ساقه و شاخه ها مي رويند. دمگل کاملا کوتاه، سبز و کرک دار است. هر گل بادام زميني داراي پنج کاسبرگ است که به هم پيوسته و لوله اي را به طول دو تا سه سانتيمتر تشکيل مي دهند که داراي قسمت‌هاي کوچک نا منظم هستند تعداد گلهاي توليدي بسيار زياد است، اما معمولا کمتر از 15 تا 20 درصد آنها به صورت نيام کامل رشد مي کنند. ريزش گل ها در آغاز گلدهي زيادتر است. حدود ثلث نيام هاي تشکيل شده نيز سقط مي شوند. تعداد نهايي نيام در بوته به پتانسيل ژنتيکي رقم و شرايط محيط رشد بستگي داشته و ارتباط زيادي به تعداد گل هاي تشکيل شده روي هر بوته ندارد. گياه طبيعتا خودگشن است. ميزان دگر گشني به فعاليت حشرات بستگي داشته و حداکثر تا 2 درصد مي رسد. پس از لقاح، پوشش هاي گل ريزش مي يابند و فقط تخمدان بارور شده باقي مي ماند.به نظر مي رسد که تابش نور روي تخمدان پس از ريزش پوشش هاي گل از طريق تحريک ترشح هورمون ها سبب پيدايش تغييراتي در رشد و عکس العامل هاي تخمدان مي گردد. اين تغييرات شامل تغيير شکل تخمدان، عدم رشد تخمدان قبل از ورود به درون خاک و زمين گرايي پايه ي تخمدان (پايک)مي باشد. حدود هفت تا ده روز پس از لقاح، رأس تخمدان نوک تيز مي شود و سلول هاي واقع در ناحيه ليگيني مي گردندتا تخمدان را هنگام ورود به خاک محافظت نمايند. سلول هاي مريستمي زير تخمدان يا قسمت هاي فوقاني نهنج (ژينوفر) شروع به تقسيم و رشد مي کنند و پايکي به وجود مي آورند که تحت تأثير زمين گرايي، تخمدان را زير خاک مي‌برند. بسته به ارتفاع تخمدان از سطح خاک و مقدار هورمون هاي توليدي، تخمدان دو تا ده سانتيمتر در خاک نفوذ مي کند. به دنبال ورود تخمدان به درون خاک و قطع دريافت نور، ترشح هورمون ها متوقف مي گردد، زمين گرايي تخمدان از بين مي رود، تخمدان به حالت افقي در خاک قرار مي گيرد، شروع به رشد مي کند و سريعا بزرگ مي گردد (خواجه پور، 1375؛ رستگار، 1374). در گياه بادام زميني ابتدا غلاف ها رشد کرده و بعد از آن که به حداکثر رشد خود مي رسيدند رشد دانه شروع مي شود. اندازه ي غلاف هاي رسيده و بذر تحت تأثير ژنوتيپ، حاصلخيزي خاک، روش و زمان کاشت قرار دارد (ناصري، 1375؛ حسين زاده، 1385). پروتئين 12 تا 4/36 درصد وزن خشک بادام‌زميني را تشکيل مي دهد در حالي که روغن 42 تا 6/58 درصدوزن خشک دانه را شامل مي‌شود. بادام زميني از کاشت تا برداشت بسته به تيپ و رقم کاشته شده، به 110 تا 180 روز زمان نياز دارد (Maiti, 2002). اندازه و وزن بذر از خصوصيات مهم اقتصادي در بادام زميني به شمار مي‌روند. طول بذر بادام زميني از هفت تا دوازده ميليمتر و قطر آن از پنج تا سيزده ميليمتر و وزن آن نيز بين 5/0 تا 5/2 گرم متغيير مي باشند. از تيپ هاي دانه ي درشت بيشتر براي مصارف شيريني پزي و از تيپ هاي داراي دانه ي متوسط تا ريز براي توليد روغن استفاده مي شود (صفر زاده ويشگايي، 1378؛ 2003 Olajide and Igbeka,).
2-6- سازگاري و نياز هاي اقليمي بادام زميني
بادام زميني مانند ساير دانه هاي روغني يک ساله، بادام دامنه ي وسيعي از شرايط اقليمي سازگاري دارد. به طور کلي تغييرات آب و هوا، انواع تيپ استفاده را بيشتر تحت تأثير قرار مي دهد و بر انواع روند حداقل تأثير را دارد (Maiti, 2002).
حداقل درجه حرارت براي جوانه زني بذر بادام زميني حدود 13درجه ي سانتي گراد است. دماي 25 تا 30 درجه ي سانتي گراد دماي مطلوب براي بادام زميني است و دماي کمتر از 20 درجه ي سانتي گراد رشد گياه را به تعويق مي اندازد. همچنين دماي بيش از 34 درجه ي سانتي گراد نيز تأثير منفي بر توليد گل دارد، با اين وجود ديده شده است که بسياري از واريته هاي رونده، نژاد هايي وجود دارند که در برابر خشکي نسبتا مقاوم است و مي تواند درجه حرارت هاي بالا را نيز تحمل کند (Ntare and Viliams, 1994). بارندگي به ميزان 500-1000 ميليمتر توليد تجاري بادام زميني ديم را امکان مي سازد. ديم کاري بادام زميني به حداقل 450-550 ميليمتر باران با توزيع يکنواخت در طي فصل رشد (بسته به پتانسيل تبخير و تعرق منطقه) نياز دارد (خواجه پور، 1375؛ صفرزاده، 1378). از طرفي، در مراحل انتهايي رشد بادام زميني، فراواني باران مطلوب نيست، زيرا موجب افت کيفيت دانه مي شود.به عبارت ديگر هنگامي که غلاف‌ها رسيدند بهتر است باران نبارد، زيرا دانه ي برخي از واريته هاي بادام زميني دوره ي خواب بسيار کوتاهي دارند که با ريزش باران بذرها ممکن است قبل از برداشت به صورت روي بوته اي جوانه بزنند (ناصري، 1375). بادام زميني ماهيتا روز کوتاه است، برخي ارقام اصلاح شده نسبت به طول روز بي تفاوت هستند، با اين حال طول روز هاي کوتاه نسبت اندام هاي زايشي به روشي را در اين گياه افزايش مي دهد (خواجه پور، 1375). خاک ايده آل براي بادام زميني بايد کاملا زهکشي شده، سبک، داراي بافت لومي شني با کلسيم کافي و مواد آلي به مقدار متوسط باشد. دليل استفاده از خاک هاي شني و سبک اين است که نفوذ ريشه، پگ و آب باران به داخل آنها راحت تر بوده و نيز در زمان برداشت، ميوه به راحتي از خاک بيرون کشيده مي شود، زيرا اگر مقدار رس زياد باشد بسياري از غلاف ها در حين برون آوردن بوته مي شکنند و يا در خاک باقي مي مانند. خاک هايي که مواد آلي زيادي دارند براي توليد بادام زميني مطلوب نيستند، زيرا شيوع آفات و امراض در اين خاک ها زياد بوده و رنگ غلاف هاي بادام زميني نيز تيره مي شود. بادام زميني خاک هاي با pHکمي اسيدي 6 تا 5/6 را ترجيح مي دهد، اما pH در دامنة 5/5 تا 7 نيز قابل قبول است. خاک هاي شور براي بادام زميني مناسب نيستند و از اين نظر اين گياه در گروه گياهان حساس به شوري قرار دارد.به طور کلي نمک باعث کاهش اندازه و تعداد غلاف ها و نيز کاهش خروجي گياهچة بادام زميني از خاک مي شود 1994) ,(Smart.
2-7 -گوگرد
گوگرد يكي از عناصر غذايي ضروري براي رشد گياه و توليد محصولات به شمار مي‌رود. نياز گياهان به اين عنصر، مشابه فسفر و حتي بيشتر نيز است. در سالهاي گذشته، به دليل آلودگي زياد هوا، مقدار بيشتري گوگرد از طريق اتمسفر و همچنين قارچ‌كش هاي حاوي گوگرد، وارد خاك مي‌شد و كمبود آن كمتر مشاهده مي‌شد، ولي در سالهاي اخير با كاهش بارانهاي اسيدزا، حذف اين منابع گوگردي، استفاده از محصولات پر نياز به عناصر غذايي و كشاورزي متمركز، كمبود اين عنصر در مناطقي از جهان تشديد شده است. گوگرد براي ساختن پروتئين و آنزيم از طريق شركت در ساختمان اسيدهاي آمينه متيونين و سيستئين الزامي است. بنابراين در عملكرد و كيفيت محصولات بسيار تأثيرگذار است (ملکوتي و رضايي، 1380).
2-7-1- اشکال مختلف گوگرد
گوگرد به شكل‌هاي مختلف در خاك و هوا يافت مي‌شود. تجزيه مواد آلي و احياء سولفات توسط موجودات زنده نيز يكي از راه هايي است كه باعث ورود گوگرد به اتمسفر مي‌شود. قسمت اعظم گوگرد در اثر سوزاندن سوختهاي فسيلي به صورت SO2 وارد هوا مي‌شود. بنابراين مقدار گوگرد موجود در اتمسفر مناطق مختلف، به دوري و نزديكي آنها به مراكز صنعتي بستگي دارد (بختياري و همكاران، 1380). پوستة زمين داراي 06/0 درصد گوگرد است و گوگرد از نظر مقدار در طبيعت، در رديف ششم و از لحاظ ميزان نياز گياه، پس از سه عنصر اصلي قرار دارد (بشارتي، 1377). مقدار گوگرد در خاك از 002/0 درصد تا 5 درصد متغيير بوده و به طور متوسط بين 5/0 تا 01/0 درصد است. گوگرد در خاك به دو شكل معدني و آلي يافت مي‌شود، تقريباً تمام گوگرد موجود در نواحي خشك و درصد كمي از گوگرد موجود در مناطق مرطوب به‌صورت معدني است. نسبت مقدار گوگرد آلي و معدني بسيار متفاوت است و به طبيعت خاك pH)، وضعيت زه‌كشي، مقدار مواد آلي، تركيبات كاني‌ها) و عمق پروفيل بستگي دارد. گوگرد معدني در خاك به طور عمده به صورت سولفات است. اگر چه تركيبات در وضعيت اكسايش مانند سولفيدها (سولفيد آهن)، سولفيت، تيوسولفات كمتر يافت مي‌شود، اما در شرايط غرقابي، گوگرد معدني در شكلهاي احياء شده مانند H2S و Fe2S تشكيل مي‌شود (بشارتي و همکاران، 1378). پيريت (FeS2) شكل عمده گوگرد در خاك‌هاي غرقابي و مردابي است و در برخي شرايط نيز گوگرد عنصري مي‌تواند تشكيل شود. اما بخش عمدة گوگرد در خاك‌هاي آهكي و شور به شكل گچ (CaSO2) وجود دارد. نظر به تأثير بي‌كربنات در كاهش جذب مقدار عناصر غذايي گياه به ويژه ريزمغذيها، عملكرد محصولات تحت تأثير گوگرد قرار مي‌گيرد. مطالعات نشان مي‌دهد كه احياء ريبونوكلوتيد به دي‌اكسي ريبونوكلوتيد به وسيله احياء كننده‌اي كه آهن جزء ساختماني آن است، انجام مي‌پذيرد. بنابراين در شرايط بي‌كربنات بالا، سنتز DNA كه براي رشد سلول و تقسيم آن ضروري است، كاهش يافته و در نتيجه رشد سلول ها و عملكرد نيز كاهش مي‌يابد (Stepletons et al., 2000).
2-7- 2- اثر گوگرد بر رشد گياهان
متخصصين تغذيه گياه سه عنصر نيتروژن (N)، فسفر (P) و پتاسيم (K) را كه غلظت آنها در برگ هاي گياهان در حدود 50/2، 15/0 و 00/2 درصد است، جزء عناصر اصلي (Macronutrients) و گوگرد (S) را جزو عناصر غذايي ثانويه (Secondary nutrients) طبقه بندي كرده‌اند. ولي بنا به دليل زيادي غلظت گوگرد در اندام‌هاي گياهي (25/0درصد)، در مقايسه با فسفر (15/0درصد) و نقش بسيار مثبت اين عنصر در مواردي مانند افزايش قابليت جذب عناصر غذايي و بهبود كمّي و كيفي محصولات كشاورزي، اصلاح خصوصيات فيزيكو شيميايي خاك‌هاي آهكي و سديمي و همچنين افزايش نفوذپذيري و كاهش pH و حذف بي‌كربنات از آب آبياري و نقش بسيار مؤثر و مثبت آن در كاهش تنش‌هاي شوري و سديمي، بايد جايگاه فعلي اين عنصر تغيير يابد و در رديف عناصر اصلي قرار گيرد و مصرف سالانه آن از مصرف كودهاي فسفاتي (700 هزار تن در سال) فراتر رود. شكل قابل جذب گوگرد توسط گياهان به صورت يون سولفات (SO4-) است، بنابراين لازم است گوگرد با كمك ريز جانداران اكسيد كننده گوگرد به صورت يون سولفات درآيد (نورقلي پور و همکاران، 1379؛ Attalla et al., 1999).
نقش گوگرد در گياهان، به طور عمده ساخت پروتئين، روغن و بهبود كيفيت محصولات كشاورزي است. مقدار گوگرد مورد نياز براي برداشت هر تن دانه‌هاي روغني 12 كيلوگرم، براي بقولات 8 كيلوگرم و براي غلات 4 كيلوگرم است. در اكثر محصولات كشاورزي نسبت نيتروژن به گوگرد (N/S) لازم است در محدوده 15-10، و در دانه‌هاي روغني اين نسبت براي دستيابي به افزايش عملكرد و بهبود كيفيت، بايد كمتر از 10 باشد (نورقلي پور و همکاران، 1379). اگر گوگرد به همراه مواد آلي و باكتريهاي تيوباسيلوس با روش صحيحي جايگذاري شود و رطوبت نيز در حد مطلوب باشد، مي‌تواند تا حد 60 درصد عملكرد محصولات كشاورزي را افزايش دهد. شكل قابل استفاده گوگرد توسط گياهان، به صورت يون سولفات است. ازاين رو براي تبديل گوگرد به سولفات بايد شرايط اكسيداسيون در خاك مهيا باشد (نورقلي پور و همکاران، 1379).
2-7-3- جذب گوگرد توسط گياه
براي قابل استفاده شدن گوگرد، از راه تبديل آن به سولفات، مهيا كردن چهار شرط (رطوبت، مواد آلي، جايگذاري عمقي و ميكروارگانيسم هاي اكسيده‌كننده گوگرد) الزامي است. امروزه، بيش از هر زمان ديگر، تأمين نياز گياهان به عناصر غذايي كافي به منظور تضمين توليد محصول و در نتيجه تأمين امنيت غذايي جامعه بشري، اهميت دارد. كشاورزان به طور مداوم در تلاش هستند تا با رفع كمبودهاي اين عناصر و استفاده بهينه از مصرف كود، توليد محصول را به حد پتانسيل (ژنتيكي) نزديك كنند (ملکوتي و رياضي همداني، 1370).
2-7-4-گوگرد در بافت گياهان
گوگرد 2/0 تا 5/0 درصد وزن خشك گياهان را تشكيل مي‌دهد. حدطبيعي نسبت N/S در بافتهاي گياهي، 15 گزارش شده است. اكسيداسيون گوگرد مهمترين مرحله چرخة گوگرد است. زيرا در بسياري از خاكها منبع اصلي گوگرد، كانيهاي گوگرد دار هستند كه گوگرد موجود در آنها به شكل احياء بوده و همچنين گوگرد موجود در بعضي از مواد اصلاح كننده و كودهاي گوگردي به شكل احياء است. گوگرد قابل جذب گياهان و ميكروارگانيسمها، شكل اكسيد شده (سولفات) است و به‌علاوه اكسيداسيون تركيبات گوگردي در خاك، منبع كسب انرژي براي گروهي از ميكروارگانيسمهاي موجود در خاك است كه اثرات مفيد آنها در اصلاح و بهبود تغذيه گياه حائز اهميت است (Haneklaus et al., 2003).
2-7-5- ميكروارگانيسم‌هاي اكسيد كننده گوگرد
ميكروارگانيسم‌هاي اكسيد كننده گوگرد عبارتند از: باكتريهاي فتوليتوتروف1؛باكتريهاي شيميوليتوتروف2؛ تيوباسيلوس تيواكسيدانس3، تيوباسيلوس فرواكسيدانس4؛تيوباسيلوس تيوپاروس5؛تيوباسيلوس نوولـوس6؛ تيوباسيلوس دنيتروفيكانس7 و تيوباسيلوس سولفولوبوس8 (Joergensen et al., 2007 ؛ Schultz et al., 1993).

2-7-6- ميزان برداشت گوگرد در مقايسه با فسفر توسط گياهان
غلظت گوگرد در برگ گياهان، اغلب بيش از دو برابر فسفر است و اين امر اهميت نسبي گوگرد را در مقايسه با فسفر به وضوح نشان مي‌دهد(Clark et al., 1998). غلظت گوگرد نيز بايد در خاكهاي زراعي بالاتر از 15 ميلي‌گرم در كيلوگرم باشد. در راستاي ترويج توليد و مصرف انواع كودهاي محتوي گوگرد، ساخت و مصرف كودهاي ذيل در مقياس صنعتي شروع شده است تا نقش آنها در افزايش عملكرد هكتاري و بهبود كيفيت محصولات كشاورزي مشخص‌تر گردد (خاوازي و همکاران، 1380).
3-6-7-فوايد گوگرد در خاک‌هاي کشاورزي


پاسخ دهید