هـ. چسب و مواد فرار35
ز. كاتابيس يا شاهدانه36
ح. داروهاي نامرئي يا فراموش شده37
گفتار دوم: عوارض و ناهنجاري‌هاي ناشي از اعتياد.38
بند اول ـ عوارض و ناهنجاري‌هاي اجتماعي اعتياد.39
بند دوم ـ عوارض و ناهنجاريهاي اقتصادي اعتياد.40
بند سوم ـ عوارض و ناهنجاريهاي سياسي اعتياد.42
فصل چهارم :علل گرايش جوانان و نوجوانان به مواد مخدر در شهرستان کاشان.43
علل گرايش جوانان و نوجوانان به مواد مخدر در شهرستان کاشان44
گفتار اول: عوامل فردي گرايش به مواد مخدر.46
بند اول: مشکلات رواني.47
بند دوم: حس کنجکاوي.47
بند سوم ناراحتي و فشارهاي رواني.49
بند چهارم: لذت جويي و خوشگذراني.50
بند پنجم: انگيزه هاي درماني.51
بند ششم: معاشرت با دوستان ناباب.53
گفتار دوم: عوامل جسمي در گرايش به مواد مخدر.56
بند اول: اثرارث، کرومزوم ها و ژن ها.56
بند دوم: ابتلا به بيماري هاي مزمن.56
بند سوم :نژاد.57
بند چهارم: جنسيت.57
بند پنجم: سن.60
گفتار سوم: عوامل رواني در گرايش به مواد مخدر.62
بند اول: بيماريهاي رواني و اعتياد.62
الف.عقب ماندگي ذهني.63
ب. اسکيزو فرني.63
بند دوم: بيماريهاي عصبي.63
الف. احساس گناه و تقصير.63
ب. کنجکاوي.64
ج. استقلال طلبي.64
د. نجات از مشکلات.64
بند سوم: اختلال منش و رفتارهاي غير عادي65
گفتار چهارم: عوامل اجتماعي در گرايش به مواد مخدر65
بند اول: محيط خانواده66
الف. تشنج در خانواده67
ب. کمبود محبت67
ج. روابط عاطفي67
د. زياده روي در محبت68
ه. تاثير رفتار و کردار والدين68
و. اعتياد مسر68
بند دوم: محيط تحصيلي70
بند سوم: نقش دوستان70
بند چهارم: شغل70
گفتار پنجم: عوامل جغرافيايي در گرايش به مواد مخدر73
الف. رشد جمعيت73
ب. شهر و روستا73
بند اول: مهاجرت74
الف. مهاجرت به شهرها74
ب. مهاجرت از کشوري به کشور ديگر75
گفتار ششم: عوامل اقتصادي در گرايش به مواد مخدر75
گفتار هفتم: عوامل فرهنگي در گرايش به مواد مخدر77
الف) جهل و بي سوادي78
ب) ميزان سواد والدين78
ج) امکانات رفاهي78
فصل پنحم: راه هاي مداخله و پيشگيري از اعتياد در كاشان79
راه هاي مداخله و پيشگيري از اعتياد در كاشان 80
مبحث اول: تعريف، مفهوم و اقسام پيشگيري81
گفتار اول: تعريف و مفهوم پيشگيري81
بند اول: معناي لغوي پيشگيري82
بند دوم: معناي اصطلاحي پيشگيري82
گفتار دوم: اقسام و تقسيمات پيشگيري84
بند اول ـ پيشگيري انفعالي و پيشگيري فعال85

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

بند دوم ـ پيشگيري بزه ديده مدار و مرتكب مدار85
بند سوم ـ پيشگيري سه مرحله‌اي بر اساس الگوي پزشكي86
الف. پيشگيري اوليه86
ب. پيشگيري ثانويه87
ج. پيشگيري ثالث يا نهايي89
بند چهارم ـ پيشگيري عام و پيشگيري خاص90
الف. پيشگيري عام90
ب. پيشگيري خاص90
بند پنجم ـ پيشگيري كيفري و غير كيفري92
الف. پيشگيري كيفري و قضايي92
ب. پيشگيري غير كيفري92
1- پيشگيري وضعي92
2- پيشگيري جامعوي93
3- پيشگيري رشد مدار94
گفتار سوم: پيشگيري از پديده اعتياد در قوانين ايران94
بند اول ـ پيشگيري كيفري اعتياد در قوانين موضوعه96
بند دوم ـ پيشگيري غير كيفري از اعتياد در قوانين موضوعه97
ديدگاه حضرت امام خميني در پيشگيري از اعتياد100
گفتار چهارم: راهكارهاي پيشگيري از گرايش اعتياد به مصرف مواد مخدر در شهر كاشان103
بند اول ـ تاكيد بر گروه همسالان و پيشگيري از معاشرت با دوستان ناباب104
بند دوم ـ پيشگيري از طريق آموزش107
الف. آموزش خانواده‌ها107
ب. بهبود نظام آموزشي108
ج. آموزش مهارت‌هاي اساسي زندگي110
د. آموزش از طريق رسانه‌هاي گروهي111
بند سوم ـ فعاليت‌هاي جايگزين و پر كردن اوقات فراغت112
بند چهارم ـ تغيير نگرش افراد113
بند پنجم ـ ارتقاء فرهنگي شهرستان كاشان114
نتيجه گيري118
راهکار ها و پيشنهادها120
منابع123
کتب123
پايان نامه125
مقاله125
سايت127
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول شماره 1: عوامل فردي علل گرايش جوانان کاشان به اعتياد54
جدول شماره 2: درصد نمونه هاي تحت بررسي بر اساس علل اصلي گرايش به اعتياد در شهرستان کاشان55
جدول شماره 3: عوامل جسمي موثر در گرايش جوانان کاشان به مواد مخدر59
جدول شماره 4: آمار افرادي که به جرم اعتياد و حمل مواد مخدر در شهرستان کاشان زنداني شده اند 59
جدول شماره 5: تعداد و درصد نمونه هاي تحت بررسي براساس جنسيت در کاشان60
جدول شماره 6: درصد نمونه هاي تحت بررسي بر اساس سن شروع به مواد مخدر در شهرستان کاشان 61

جدول شماره 7: دليل رواني گرايش جوانان و نوجوانان شهرستان کاشان به مواد مخدر 65
جدول شماره 8: درصد نمونه هاي تحت بررسي بر اساس رابطه پدر و مادر با يکديگر66
جدول شماره 9: درصد نمونه هاي تحت بررسي بر اساس رابطه پدر و مادر با معتادين در شهرستان کاشان69
جدول شماره 10: درصد نمونه هاي تحت بررسي بر اساس وضعيت شغلي71
جدول شماره 11: علل اجتماعي گرايش جوانان و نوجوانان کاشان در اعتياد به مواد مخدر72
جدول شماره 12: درصد نمونه هاي تحت بررسي بر اساس سطح درآمد در شهرستان کاشان77
جدول شماره 13: درصد نمونه هاي تحت بررسي بر اساس راهکارهاي پيشگيري از اعتياد در شهرستان کاشان116
چكيده :
امروزه گرايش روزافزون افراد بشر به سوي مواد مخدّر و محرّک به طور عام و در اين ميان گرايش جوانان و نوجوانان به مصرف مواد مخدّر و محرّک به طور اخص، از مسائل و معضلات اجتماعي تمامي کشورهاي دنيا، بالأخص کشور ايران است.
پژوهش حاضر به بررسي عوامل موثر بر گرايش نوجوانان وجوانان شهرستان کاشان به مصرف مواد مخدر وراهکار هاي مقابله به آن مي پردازد.در اين پژوهش سعي شده است به اين پرسش اساسي پاسخ داده شود که کدام يک از عوامل بر گرايش نوجوانان و جوانان کاشاني موثر است.در اين تحقيق متغيرهايي نظير عوامل جغرافيايي اجتماعي فردي اقتصادي و فرهنگي به عنوان عوامل تاثيرگذارتعيينومورد بررسي قرار گرفته است.نوع پژوهش کاربردي وروش پژوهش توصيفي از نوع پيمايشي است.جامعه آماري شصت نفر از جوانان و نوجوانان معرفي شده کاشاني به دادگاه انقلاب که مورد حکم واقع وبه زندان معرفي شده اند مي باشد.ابزار جمع آوري اطلاعات پرسش نامه محقق ساخته مورد تاييد اساتيد و صاحب نظران آمار هاي دادگاه انقلاب، زندان کاشان، مراجع انتظامي و اداري کاشان مي باشد که با بهره جستن از آمار استنباطي، به تجزيه و تحليل سئوالات و فرضيه ها پرداخته شده است. نتايج حاصله از آزمون فرضيات بيانگر آن است که وابستگي به دوستان و گروه همسالان، حس کنجکاوي فرد، نقش خانواده، جامعه و عوامل فردي و نظير (عوامل جسمي ژنتيک، استقلال طلبي، مشکلات رواني، انگيزه هاي درماني و غيره) در گرايش و تمايل جوانان و نوجوانان شهرستان کاشان به مواد مخدر تأثير دارد و به منظور کاهش گرايش افراد به مواد مخدر و راهکارهاي مقابله پيشنهاد مي شود نهادهاي مختلف اجتماعي (خانواده، مدرسه و جامعه) با ايجاد تفريحات سالم ،ايجاد تغيير در برنامه هاي موجود در رسانه ها ،ارتقاء سطح تحصيلات خانواده، توجه والدين به فرزندان و دوست يابي آنان، اطلاع رساني به خانواده ها و افراد نسبت به پيشگيري از گرايش نوجوانان و جوانان کاشان به مواد مخدر اقدام نمود.
واژه هاي كليدي:
علل گرايش -مواد مخدر- اعتياد – پيشگيري- راهکارهاي مقابله
مقدمه:
يکي از بلاهاي خانمان سوز که آفتي بر پيکر جوامع بشري است مسئله مواد مخدر و اعتياد بدان مي باشد که قدرت تفکر، خلاقيت، توان و کوشش و سازندگي را از انسان ها گرفته و بنيان خانواده و اعتقاد و باورهاي ديني آن ها را در معرض نابودي و از هم پاشيدگي قرار داده و متاسفانه روز به روز رو به گسترش است.
امروزه مسئله اعتياد به مواد و داروها چه به مواد مجاز و چه به مواد غير مجاز، بصورت يک مشکل جهاني و فراگير درآمده است.آمارهاي منتشره از سوي سازمان هاي بين المللي، مخصوصا سازمان بهداشت جهاني، کميته کنترل جهاني مواد مخدر و سازمان يونسکو حاکي از افزايش فزاينده مصرف اين مواد در سرتاسر جهان است. بر هيچکس پوشيده نيست که گسترش اين روند، تيشه بر ريشه بنيادهاي اخلاقي، اقتصادي و اجتماعي يک جامعه مي زند و آنرا از درون دچار فساد کرده و در نهايت به انحطاط مي کشاند.
اعتياد به مواد مخدر از جرايم مهمي است که در سالهاي اخير جوانان و نوجوانان به آن گرايش داشته و نسبت به سالهاي قبل افزايش يافته است. بر اساس تحقيقات صورت گرفته جوانان و نوجواناني که والدينشان دچار اعتياد و مواد مخدر بوده اند بيش از ساير افراد به اين جرايم روي مي آورند . خانواده، دوستان و آشنايان، بيکاري ، فقر و افسردگي از عوامل مهم گرايش جوانان و نوجوانان به اعتياد و مواد مخدر است.
همچنين بزهکاري در زمينه مواد مخدر ارتباط مستقيمي با محيط تربيتي و کيفيت برخورداري از تعاملات بين فردي، در محيط هاي زندگي نظير محيط خانواده و محيط هاي تفريحي و اجتماعي دارد.
از طرفي دوران نوجواني نيز داراي مشکلات و بحرانهاي مربوط به خودش مي باشد که موفقيت در اين مرحله از زندگي منوط به غلبه بر بحران هاي موجود در آن مي باشد و اگر فرد نتواند به طور موفقيت آميزي بر بحران ها غلبه نمايد ، از مسير اصلي رشد رواني و اجتماعي منحرف شده و دچار مشکلات عديده اي مي شود که از آن جمله مي توان پناه بردن به اعتياد و مواد مخدر نام برد.1
در اين تحقيق که در سطح شهر کاشان انجام شده است، سعي شده که با جلب اعتماد جوانان مصرف کننده آمار دقيقي از مصرف مواد در اين شهر و علل وعوامل گرايش جوانان و نوجوانان به مصرف مواد مخدر، خصوصا در چند سال اخير به دست آيد.بر اين اساس طبق اخرين آماري که در سال 1392 صورت گرفته از بين 3317 نفر از کل زندانيان اين شهرستان 959 نفر را زندانيان مواد مخدر تشکيل مي دهند.همچنين کشفيات مواد مخدر در اين استان بالغ بر يک تن و پنجاه کيلوگرم مي باشد که اين آمار براي شهرستان کاشان نگران کننده مي باشد لذادر اين تحقيق سعي گرديد علل و عوامل گرايش به اين بزه در شهرستان کاشان مورد ارزيابي قرار بگيردو راههاي مقابله و پيشگيري از آن بررسي گردد.
فصل اول:
کليات تحقيق
کليات تحقيق:
1- بيان مسئله
اعتياد در حال حاضر يکي از بزرگترين آسيب هاي اجتماعي است که در کشورمان وجود دارد و متاسفانه عليرغم تشديد مبارزه با مواد مخدر، روز به روز در حال گسترش است ،آنچه مسلم است براي ريشه کني اين آسيب اجتماعي نياز به تحقيقات گسترده و آگاهي دادن به خانواده ها در بر خورد با والدينشان است، خصوصا در سن نوجواني که انسان در مرحله حساسي از زندگي قرار دارد.
مساله اصلي در اين پژوهش ها اين است که چرا انگيزه مصرف مواد مخدر با وجود آگاهي از زيان هاي آن در قشر جوان همچنان رو به افزايش است ؟چرا انگيزه مصرف مواد مخدر با وجود تشديد مجازات ها و تبليغات وسيع درباره آثار مخرب آن افزايش يافته است ؟آنچه مسلم است اينکه براي پيدا کردن جوابي مناسب به اين سوالات نياز به تحقيقات گسترده در اين مورد و گسترش بيشتر اگاهي هاي عمومي و آشنايي والدين در برخورد با فرزندان، و تلاش دولت براي اشتغال زايي جوانان دارد.
با مطالعه آراي دادگاه انقلاب شهرستان کاشان ، و مراجعه به مر کز زندان اين شهرستان به خوبي ميتوان گرايش جوانان اين شهر رابه مصرف مواد مخدر مشاهده نمود. اما به دليل اينکه آمار رسمي تا کنون در اين خصوص اعلام نشده ،مسئولين اين شهرستان اقدام مناسبي در جهت بهبود اين معضل اجتماعي نکرده اند . هرچند که نيروي انتظامي در اين چند سال فعال بوده و توانسته اکثر خورده فروشان در اين شهر را دستگير و تحويل مراجع قضايي دهد ولي آنچه نمايان است دستگيري فروشندگان هم نتوانسته از پيشروي گرايش به مصرف مواد دربين جوانان اين شهرستان جلوگيري نمايد.
لذا ضروري است که در هر شهر و جامعه علل و عوامل گرايش جوانان و نوجوانان مشخص گردد و در راستاي بهبود اين وضعيت اقدامات لازم انجام گيرد .
2- اهميت موضوع و ضرورت انجام تحقيق :
ابتلاي افراد به مواد مخدر و جرايم ارتکابي در ارتباط با مواد مخدر از جمله موضوعاتي است که مدت ها بشريت را تهديد مي کند و امروزه غالب کشورهاي جهان هريک به نحوي با اين آفت مواجه مي باشند و زماني اين تهديد قوت مي گيرد که نوجوانان و جواناني که مي توانند در آينده کشور نقش به سزايي داشته باشند به عللي در اين زمينه گرفتار مي شوند و در سالهاي اخير نيز نسبت به سال هاي قبل افزايش داشته است.
در زمان ما مسئله مواد مخدر شكل مخاطره آميز و كاملا پيچيده اي به خود گرفته و در عين حال گسترش جهاني يافته است. اعتياد به مواد مخدر علاوه بر زيان هاي جدي و خطرناك جسمي از قبيل ابتلا به بيماري هاي عفوني واگيردار همچون ايدز – هپاتيت – سل- عوارض و مشكلات عديده اجتماعي و اقتصادي ازقبيل افزايش جرمهاي مرتبط با مواد مخدر همچون جنايت و سرقت، فقر و تكدي گري و هدر رفتن سرمايه هاي كلان مادي كشورها را بدنبال داشته است. كشور ما داراي جمعيتي جوان است. بيش از ??%جمعيت كشور درسنين زير ?? سال بوده و ??% از اين جمعيت در شهرها ساكن بوده و از هر چهار نفر ايراني يك نفر در معرض مهاجرت قرار دارد. موقعيت استراتژيك ايران و قرارگيري آن در كنار كشورهايي همچون افغانستان و پاكستان كه جزو توليد كنندگان عمده مواد مخدر بوده و از طرفي ما يك مسئله ترانزيت و عبور مواد مخدر به جهت ويژگيهاي خاص منطقه اي از كشور ما يك مسير مناسب جهت قاچاق مواد مخدرفراهم ساخته و هم بازار مصرف داخلي آن كه رشد روز افزوني داشته است2.
پس از پيروزي انقلاب اسلامي عليرغم تلاش بي وقفه نظام مقدس اسلامي كشورمان و تقديم بيش از ???? نفر شهيد از نيروهاي نظامي و انتظامي اين روند رو به رشده بوده است در نتيجه آمار معتادين و نيز عوارض ناشي از اعتياد افراد افزايش داشته است. برآوردهاي رسمي اوليه و ساده از تعداد معتادين و سوء مصرف كنندگان مواد مخدر رقمي حدود ?ميليون نفر را ذكر مينمايد و با در نظر گرفتن حداقل يك خانواده ? نفري مرتبط با اين افراد به رقمي حدود ??ميليون نفر انسان كه در ارتباط نزديك با معضلات و مشكلات ناشي از آن ميباشند دست مي يابيم. محبوسين زندانهاي كشور در سال ??معادل 16775نفر بوده كه قريب به ??% آنان مرتبط با مواد مخدرو اعتياد بوده اند.
بر اين اساس در ايران به ازاي هر ??? هزار نفر ايراني ??? نفر در زندان به سر ميبرند و به عبارت دقيق تر به ازاي هر ??? نفر ايراني يك نفر در زندان ميباشد. در ?? سال گذشته قريب 183653كيلوگرم انواع مواد مخدركشف و ضبط گرديده است در اين سالها نزديك به ?????? نفر قاچاقچي و?????? نفر معتاد شناسايي و دستگير شده اند قريب ????? نفر معتاد از سال ?? لغايت ?? درمراكز باز پروري كشور پذيرش شده اند كه اين تنها بخشي از آمارهاي واقعي نشان دهنده وضعيت بغرنج و نگران كننده از انسانهاي اين جامعه است كه به ورطه اعتياد كشيده شده اند.
جوانان و نوجوانان علاوه بر اينکه با مصرف مواد مخدر بزه ديده جرم ارتکابي خود مي شوند همچنين قبل از اعتياد ، قرباني مجموعه عوامل و شرايطي هستند که سبب روي آوردن آنها به اعتياد مي گردد و با اعتياد اين افراد و نياز به مواد مخدر ، با گذشت مدت کمي با بزهکاراني در زمينه مواد مخدر روبرو مي شويم.
مسلما اشاعه مواد مخدر در ميان نوجوانان که رکن اساسي در تشکيل و اراده جامعه دارند و فعاليت آنها در زمينه مواد مخدر ، نتايج و اثراتي به مراتب خطرناک تر از افراد بزرگسال دارند.
امروزه نيز وضعيت مواد مخدر در ميان اين افراد بسيار نگران کننده است به حدي که در مقطع راهنمايي مواد مخدر توسط نوجوانان پسر استعمال مي شود، مبارزات و اقدامات پيشگيرانه نه تنها اثر مثبتي در کاهش تعداد نوجوانان و مجرم نداشته بلکه موجب افزايش بي رويه آنان هم شده است، که اين امر موجب از بين رفتن پشتوانه جامعه انساني مي شود و از نظر اقتصادي نيز موضوع قابل مداقه است؛ علاوه بر هزينه مصرف روزانه مواد مخدر و ضربه اي که طريقه مصرف به اقتصاد کشور وارد مي سازد ، خسارت وارده ، هزينه هاي بازپروري، درمان و نگهداري، در زندان ها و مبارزه با معتادان و قاچاقچيان نيز ، مخارج سنگيني را به کشور تحميل مي کند.
به اين ترتيب اهميت اين مطالعه با توجه به افزايش روز افزون شمار نوجوانان و جوانان معتاد در جرايم مواد مخدر و اثر مخربي که اين گونه معضلات در شخصيت جوانان و نوجوانان ، خانواده و حتي جامعه آنها باقي مي گذارد مشخص مي گردد. لذا ضروري است براي خروج از اين بحران بزرگ ، پژوهش هاي علمي متعددي به منظور تبيين زواياي مبهم اين معضل و ارائه راه حل هايي اصولي اختصاص يابد تا با پيشگيري علمي و کارآمد ، شاهد کاهش روز افزون بزه ديدگي و بزهکاري در زمينه مواد مخدر باشيم.
3- اهداف تحقيق :
هدف كلي : بررسي و آشنايي با علل و عوامل گرايش جوانان و نوجوانان شهرستان کاشان به مواد مخدر و راه کار هاي پيشگيري و مقابله با اعتياد مي باشد.
هدف فرعي : از آنجايي که موضوع تحقيق چندان مورد توجه مسئولين و نهادها قرار نگرفته است لذا در اين تحقيق اهداف زير مورد توجه نگارنده قرار گرفته است:
1- تبيين انواع مواد مخدر و آثار ناشي از استعمال مواد مخدر
2- بررسي علل و عوامل بزهکاري جوانان و نوجوانان شهرستان کاشان در زمينه مواد مخدر
3- بررسي انواع پيشگيري و راه هاي مقابله با مواد مخدر
4- سوالات تحقيق :
سوال اصلي: چه علل و عواملي باعث گرايش جوانان و نوجوانان شهرستان کاشان به مواد مخدر گرديده است؟
سوالات فرعي:
عوامل فردي ، خانوادگي و اجتماعي چگونه در گرايش جوانان و نوجوانان به اعتياد تاثيرگزار مي باشد ؟
محيط زندگي و شغلي جوانان و نوجوانان در گرايش آنان به مواد مخدر موثر است؟
چه راه هايي جهت پيشگيري و مقابله با اعتياد جوانان و نوجوانان وجود دارد؟
فرضيه ها ي تحقيق :
عوامل مختلف دروني، محيط خانواده و اجتماع در اعتياد جوانان و نوجوانان موثر مي باشد.
ميان محيط زندگي و شغلي جوانان و نوجوانان با بزهکاري آنان در زمينه مواد مخدر رابطه معناداري وجود دارد.
با پيشگيري علمي از اعتياد و درمان معتادين ميزان بزهکاري در زمينه مواد مخدر تقليل مي يابد.
5- پيشينه تحقيق :
در خصوص پيشينه تحقيق تحت عنوان علل گرايش جوانان و نوجوانان شهرستان کاشان به مواد مخدر و راهکارهاي مقابله با آن تاکنون تحقيقي به صورت جامع و کامل صورت نگرفته است؛ اما در خصوص موضوعات فرعي در اين زمينه مي‌توان از پايان نامه هايي که در خصوص علل گرايش به مواد مخدر در شهرستان اصفهان مانند پايان نامه اي تحت عنوان مقايسه باورهاي عاميانه در باب نشانه ها، علل درمان اعتياد در ميان معتادان خود معرف اعضاي معتادان گمنام N.A و افراد غير معتاد در اصفهان به قلم فلور اصفهانيان
تأثير آموزش و مشاوره گروهي بر تغيير نگرش معتادين نسبت به مواد مخدر به قلم ابوالقاسم بوزاني
اثربخشي شيوه هاي درماني اجتماع درمان مدار معتادان گمنام و گروه درماني بر ميزان عود و نيم رخ رواني بيماران وابسته به مواد مخدر در شهر اصفهان به قلم محمد سعيد محمدي نام برد همچنين پايان نامه هايي که در شهر کاشان در خصوص مواد مخدر تهيه شده عبارتند از:
تحليل و بررسي جرائم مربوط به مواد مخدر در شهر کاشان به قلم فاطمه کوثري نيا
مقالات مرتبط در شهر کاشان نيز محدود ولي مي توان به موارد زير اشاره کرد:
بررسي وضعيت سلامت روان در معتادان تزريقي زندان کاشان در سال 86 (فاطمه سادات قريشي و همکاران)
بررسي ويژگي هاي روانشناختي و شخصيتي جوانان وابسته به مواد مخدر افيوني در شهر کاشان (فاطمه عصاريان و همکاران)
البته در شهرستان هاي ديگر پايان نامه هاي ديگري قابل ذکر است:
علل گرايش نوجوانان و جوانان به اعتياد به مواد مخدر در استان كرمان، که توسط آقاي غلامحسين كريم زاده فكاري صورت گرفته نام برد همچنين کتب مرتبط با اين تحقيق عبارتند از:
مطالعات مردم شناسانه در گرايش به مصرف مواد مخدر، جنبه‌هاي مختلف سياست جنايي در قبال مواد مخدر، به قلم محمدرضا قنبري
پيشگيري شيوه‌هاي علمي و پيشگيري اوليه از اعتياد به مواد مخدر، به قلم سيدحسن اسعدي
اعتياد، انواع مواد، سبب شناسي، پيشگيري و درمان به قلم ساسان باوي
و بسياري کتب و مقالات حقوقي ديگر که در انتهاي اين پايان نامه تحت عنوان منابع و ماخذ گردآوري و استفاده گرديده است.
6- تعاريف مفاهيم جوان، نوجوان، مواد مخدر و راهکارهاي مقابله
الف) تعريف جواني:
جواني به زماني ميان کودکي و ميانسالي در زندگي هر فرد گفته مي شود. به طور تقريبي برابر است با سنين بين 20 تا 40 سالگي. درباره محدوده دوره سني جوانان هم در بين روانشناسان و هم در بين دستگاه هاي مسئول در کشور هاي مختلف ديدگاه هاي متفاوتي وجود دارد به عنوان نمونه در آفريقاي جنوبي 14 تا 35 سال، در استراليا 15 تا 25 سال و در مالزي 15 تا 40 سال اين دامنه را تشکيل مي دهد.
براساس رويکرد مذهبي جوان کسي است که دوران خردسالي را گذرانده و با بلوغ جسماني از برخي حقوق فطري و شرعي همانند حق تسلط بر اموال، ازدواج، طلاق، خريد و فروش و… برخوردار شده است که در دوران کودکي امکان تحقق آن وجود نداشته است.
شوراي عالي جوانان در کشور ما سن 15 تا 39 سال را رسما سن جواني تعيين کرده است.
ب) تعريف نوجواني:
نوجوان مرحله گذار رشد فيزيکي و رواني انسان است که ميان کودکي و جواني روي مي دهد. روانشناسان در زمينه تعريف نوجواني اتفاق نظر ندارند. اما به طور کلي مي توان گفت که نوجواني دوره اي است بين کودکي و بزرگسالي که طول مدت آن بر حسب فرهنگ ها و محيط هاي مختلف متفاوت است و حدودا از 11 تا 20 سالگي ادامه دارد. البته در کشور ما با توجه به تعيين سن 15 براي سن نوجواني از طرف شوراي عالي جوانان اين سن تا 15 سالگي ادامه خواهد داشت.
ج) تعريف مواد مخدر:
نامي عمومي براي انواع مختلفي از داروها و ترکيبات طبيعي و شيميايي است که اغلب به دليل احتمال ايجاد وابستگي به مصرف جزء مواد اعتيادآور طبقه بندي شده است.
الف: تعريف لغوي: مخدر واژه عربي از کلمه خدره به معناي ضعف، سستي، نرمي و ناتواني
ب: تعريف اصطلاحي: هر مواد خام يا ساخته شده که داراي عناصر تحريک کننده يا تسکين دهنده که در غير موارد طبي يا صنعتي به کار برده شود و مصرف آن باعث دگرگوني در سطح هوشياري مغز شود.
د) تعريف راهکارهاي مقابله:
راهکار به معني راهبرد و استراتژي آمده است. راهبرد مفهومي است که از عرصه نظامي نشأت گرفته و بعدا در ساير عرصه ها از جمله اقتصاد ،تجارت و به ويژه عرصه سياست و مملکت داري از کاربرد زيادي برخوردار شده است و به نقل و انتقال نيروها در پشت جبهه جنگ پيش از درگير شدن با دشمن راهبرد گفته مي شود. استراتژي به آوردن نيرو به صحنه اطلاق مي شود و به بيان ديگر طرح دراز مدتي است که براي نيل به يک هدف مشخص طراحي و تبيين گرديده است. مفهموم مقابله عبارت است از تلاش هايي که براي کنترل و اداره کردن موقعيت هاي خطرناک و استراس زا انجام مي شود.
فصل دوم:
بررسي مفهومي اعتياد، مواد مخدر و سوابق تاريخي
بررسي مفهومي اعتياد ،مواد مخدر و سوابق تاريخي
در راستاي انجام هر پژوهشي ممكن است واژه‌هاي متفاوتي به ذهن نگارنده متبادر شود كه معنا، مفهوم و شاخص‌هاي آنها را بخواهد مورد بررسي قرار دهد. كلمات و واژه‌هاي كليدي در واقع مبناي يك تحقيق را تشكيل مي‌دهند، چرا كه كليت مطالب و داده‌هايي كه جمع آوري مي‌شوند حول اين نكات مي‌باشند.
پس با توجه به موضوع هر كنكاش بايد عناوين و واژه‌هايي انتخاب شوند كه بتوان بر اساس آنها پايه‌هاي اصلي كار را بنا نمود. البته در پرداختن به مفاهيم بايد اين نكته مدنظر قرار گيرد كه مفاهيم به صورت كلي و مفيد بيان شوند تا هم اداي مطلب درست صورت گيرد و هم خواننده از خواندن تحقيق دچار خستگي و زدگي نشود.
گفتار اول ـ مفهوم اعتياد و عادت و مواد مخدر
اعتياد را به عادت كردن، خو گرفتن، و خود را وقف عادتي نكوهيده كردن معنا كرده اند; به عبارت ديگر تسليم به ماده مخدّر كه از نظر جسمي و يا اجتماعي زيان آور شمرده مي شود، اعتياد نام دارد.
در سال ???? سازمان ملل متحد تعريف زير را براي اعتياد به مواد مخدر ارائه كرد: “اعتياد به مواد مخدّر عبارت است از مسموميت تدريجي يا حادي كه به علت استعمال مداوم يك دارو اعم از طبيعي يا تركيبي ايجاد مي شود و به حال شخص و اجتماع زيان آور است.”
اگر نيم نگاهي به پيامدها و عوارض اعتياد به مواد مخدّر بيندازيم خواهيم ديد كه پيامدهاي اعتياد جامعه، فرد و خانواده را از نظر اقتصادي، اجتماعي، رواني و جسمي در برمي گيرد. از مهم ترين عوارض جسمي اعتياد به مواد مخدّر مي توان به ناراحتي هاي عصبي، بي اشتهايي، اضطراب، ريزش مكرّر آب از بيني و چشم، ناراحتي عضلاني و فشار شديد در ستون فقرات، لاغر شدن و مانند آن اشاره كرد.
الف: مفهوم لغوي و اصطلاحي اعتياد
اعتياد3 در لغت يعني: عادت كردن، خو گرفتن4 .
عادت يعني : خوي ، كاري كه انسان به آن خو بگيرد و در وقت معين انجام بدهد5. به عبارت ديگر عادت شديد به هر دارو يا ماده‌اي كه براي بدن غير ضروري باشد و اختلالات بدني محسوس و غير قابل تحمل ايجاد نمايد و قطع آن موجب به هم ريختن نظم دروني باشد، اعتياد محسوب مي‌شود. به عقيده ابن سينا عادت نتيجه يك عمل در زمان‌هاي نزديك به هم است.ابن مسكويه عادت را حالتي در روان انسان مي‌داند كه او را بدون انديشه به سوي انجام عمل سوق مي‌دهد و به نظر فارابي اعتياد، مجموعه عادت، اعمال و اخلاق انساني را تشكيل مي‌دهد و آن چه اعمال انسان را تشكيل مي‌دهد يا در خور ستايش است و يا نكوهش و يا بي تفاوت.6
درطول قرن 18 ميلادي، دانشمندان اعتياد به مواد مخدر را يك نوع مسموميت تدريجي مي‌دانستند. در سال 1917 ميلادي دو پزشك اروپايي به نام‌هاي دكتر هميسلباچ و دكتر اسمال، اين تعريف را از اعتياد به مواد مخدر ارائه دادند. اعتياد به ترياك و داروهاي مشابه متضمن سه خصيصه قابل تميز و در عين حال مربوط به هم مي‌باشد و اين سه خصيصه از اين قرارند، تحمل دارويي، وابستگي جسماني و عادت.7
” عـادت ” و ” اعتــياد ” دو اصطلاح و عنواني هستندكه در افكار عمومي به غلط مشابه و معادل هم در نظر گرفته ميشوند در صورتيـكه اختلاف كلي و اساسي با هم دارند.
” عادت ” در اصل عبارتست از تطابق موجود زنده با محيط زيـست يا شرايـط جديد و بي سابقه كه در انسان انواع مختلف وجود داشته و در كتاب ” معماي عادت ” طرح جديـدي در مورد تعريف و تقسيم بندي آن ارئه گشته و ” عادت ” بر چهار گروه اصلي بشرح زير تقسيم شده اند:
اول -” عادت روحي ” كه عبارتست از تطابق روحي و معنوي با مسائل و موضوعات و كليه پديدههاي جديد و بي سابقه ايـكه با آنها انس و عادتي از پيش وجود نداشته تا آثار معنـوي حاد آنها از بين برود ؛ از قبيل خبر خوش يا ناخوش مهمي كه در ابتدا انـسان را به شدت متأثـر نموده و تحت تأثير خود قرار مي دهد ، مانند اثرات خبر فوت پدر يا مادر و نزديكان مورد علاقه يا خبر موفقيت در كنكور ورودي دانشگاه و يا خبر اصابت جايـزه بزرگي در قرعه كشي و غيـره . به مرور زمان كه خبر كهنه ميـشود ( انسان ضـمن انس گرفتن به آن عادت كرده)اثرات رواني آن از بين مي رود.
دوم- ” عادت عضوي ” عبارتست از عادت دادن عضوي از اعضاء بدن به كار و فعاليت منظم و مداوم غيرارادي معيني كه قبلاً از روي علم و آگاهي و دخالت شـعور و اراده انسان صورت ميگرفته ولي پس از تمرين و تكرار كافي ميتواند بطور خودبخودي و غير ارادي و ناآگاه نيز انجام گيرد ، مانند عادت دادن انگشتان به حروف ماشين تايپ يا عادت دادن دستها و پاها بكارهاي معيني مانند دوچرخه سواري وراننـدگي يا به هنرها و صنايع.
سوم- ” عادت غريزي ” عبارتست از عادت عضوي مشخص كه به اقتضـاي فطري و ناآموخته از بدو حيات در اعضاء وسـلولها و نسوج معيني بوجود آمده و همان خـصوصيات عادت نامبرده در دو موردفوق را داراست مانند كار قلب و كليـه ها و ريـه ها و فعاليت هاي دروني اعـضاء و نـسوج و سلول هاي داخلي بدن كه بطور غير ارادي و منظم انجام ميگيرد .
چهارم- ” عـادت حياتي ” عبارتست از تـطابق بدن مـوجود زنده ( تطابق بيولوژيکي ) با
شرايط جديد محيط زندگي بخصوص از نظر عوامل فيزيكي وشيمايي مانند تـطابق بدن با گرما و سرما ( عامل فيزيكي ) يا با رژيمهاي غذائي و داروئي مختلف (عامل شيـميائي ) يـا با آب و هواهاي مختلف ( عامل فيـزيكي و شيميائي توأم ) در استعمال دارو به مدت طولاني ياهر نوع تركيبات شيـميائي مختلف در حد تحمل بدن نوعي تطابق بيـولوژيكي بوجود ميآيد كه در صورت قطع استعمال آن دارو يا ماده شيميائي معين و بخصوص ( مانند استعمال طولاني داروهاي مسـكن يا خواب آور ) ممكن است اختلالات فيزيكي و شيميائي و بدنبال آن اختلالات فيـزيولوژيكي و بيولوژيـكي محسوس و گاهي غيرقابل تحمل در شخص بوجود آيد زيرا بدن در اثر عادت به آن دارو و تطابق با شرايـط مربوط به مصرف آن به يك اعتدال مجازي موقتي رسيـده كه با حذف آن ، اعتدال بدن بر هم مي خورد و شخص موقتاًتحت فشار خاصي قرار ميگيرد زيرا بدن مستقيماً به آن دارو عادت كرده و خو گرفته است كه ايـن امر در مورد مواد مخدر بسيـار سخت و از تمام انواع عادات بيـولوژيكي ياحياتي ( تطابق بيـولوژيكي ) دردناكتر و غيرقابل تحمل تر است.
” اعتيـاد ” عبارتست از تطابق بدن با هر دارو يا ماده شيميائي خارجي غيرلازمي بمدت طولاني كه يكي از انواع عادات حياتي يا عادات بيولوژيـكي محسوب مي گردد .استعمال مداوم و طولاني مواد مخدر منجر به ايـجاد سخت تريـن انواع عادات حيـاتي در بدن ميشود كه همان ” اعتيـاد به مواد مخدر ” مي باشد .تغيير عـادت عموماً سهل تر و سريع تر و بـدون عوارض سخت بوده و به مانند ترك اعتياد با مـشكلات بزرگ روبرو نميگردد ، در حاليكه اعـتياد علاوه بر لطمات سنگين جاني و خـسارات مالي بسيـار و آماده كردن بـدن به انـواع بيـماريهاي جسمي و روحي گوناگون ، از نظر تـرك و رهائي با مشكلات بزرگ و گاهي با زحمات و مشقات و سختـي ها و نامـلايمات بيشتري همراه است ولي البته نبايد فراموش كنيم كه ” ترك اعتــياد غير ممكن نيست ” و چون عنوان ” اعتــياد ” از طرفي اكثراً با ” عادت ” قابل اشتباه بوده و در تمام موارد نمي تواند مطابق با واقعيـت امر در استعمال طولاني داروهاي مختلف و مواد ، صدق و تطابق نمايـد از اينرو است كه در سالهاي اخير از طرف محافل علمي و پزشكي تعاريف ديگري انتخاب گرديده كه بيش از همه تعاريـف سازمان بهداشت جهاني كامل تر و جامع تر و مطمئن تر و نيز قابل استفاده در تمام جهات استعمال مداوم داروها ( اعم از مخدر و غيره ) بوده و آن انتخاب عنوان ” وابستگي به دارو ” است.
ب : مفهوم اعتياد از نظر سازمان بهداشت جهاني
سازمان جهاني بهداشت در تعريفي بيان مي‌دارد، اعتياد عبارت است از مسموميت مزمن و ادواري يا مخرب براي فرد و جامعه كه به واسطه استعمال مكرر يك داروي طبيعي (مثل ترياك) يا مصنوعي ايجاد مي‌شود.
و مشخصات آن عبارت است از:
1- احساس خوشي و تعادل كذب پس از استعمال


پاسخ دهید