0/00**
0/00** 0/07
0/07
0/07 -0/41
0/41
0/03 نصف ظرفیت چرابدون چرادو برابر ظرفیت چرا برابر ظرفیت چرا
0/03*
0/00**
0/00** 0/07
0/07
0/07 -0/38
-0/82
-0/41 دو برابر ظرفیت چرانصف ظرفیت چرابرابر ظرفیت چرا بدون چرا
0/00**
0/02*
0/00** 0/05
0/05
0/05 -0/84

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

0/13
-0/61 نصف ظرفیت چرابدون چرابرابر ظرفیت چرا دو برابر ظرفیت چرا
0/00**
0/00**
0/066ns 0/05
0/05

0/05 0/84
0/97
0/23 دو برابر ظرفیت چرابدون چرابرابر ظرفیت چرا نصف ظرفیت چرا
0/06ns
0/03*
0/00** 0/05
0/05
0/05 -0/23 0/74
00/61 نصف ظرفیت چرابدون چرادو برابر ظرفیت چرا برابر ظرفیت چرا
0/025*
0/00**
0/035* 0/053
0/053
0/053 -0/13
-0/97
-0/74 دو برابر ظرفیت چرانصف ظرفیت چرابرابر ظرفیت چرا بدون چرا
ns : عدم تفاوت معنی دار، * معنی داري در سطح 05/0 و ** معنی داري در سطح 01/0
بحث و نتیجهگیري
یکی از عوامل مؤثر بر غنا و تنوع، بهرهبرداري از پوششگیـ اهیدر قالب چـرا ي دام اسـت کـه اگـر از حـد متعـارف و تحمـل اکوسیستم فراتر رود سبب عوارض غیـ رقابـل برگشـت بـر رويپوشش و نهایتاً خاك و اکوسیستم مرتعـ ی خواهـد گردیـ د. لـذا نتایج این مطالعه کـه در راسـتاي واکـنش غنـا و تنـوع پوشـش گیاهی نسبت به بهره برداريهاي مختلف دام بود، نشـان داد کـه غنا و تنوع اکوسیستم مرتعی تحـت تأثیــر شـدتهاي مختلـفبهرهبرداري دام اختلاف معنیداري با یکدیگر دارند. بهطوريکهمطالعه شاخصهاي مارگالف و منهینیک در مناطق مورد مطالعه،نشان داد که بالاترین غنـاي گونـه اي مربـوط بـه منطقـه نصـف ظرفیت چرا میباشد. این در حالی است که منطقه برابر ظرفیـت
جدول 3. نتایج آزمون توکی بهترتیب براي شاخصهاي تنوع هیل1 و هیل2:
sig خطاي استاندارد تفاوت میانگین ها نوع مدیریت (b) نوع مدیریت (a)
0/00**
0/00**
0/02* 0/03
0/03 1/66
0/89
1/26 نصف ظرفیت چرابدون چرابرابر با ظرفیت چرا دو برابر ظرفیت چرا
0/00**
0/00**
0/03* 0/03
0/03 1/66
2/55
0/4 دو برابر ظرفیت چرابدون چرابرابر با ظرفیت چرا نصف ظرفیت چرا
0/00**
0/03*
/02* 0/03
0/03
0/03 1/26
2/15
– 0/4 دو برابر ظرفیت چرابدون چرانصف ظرفیت چرا برابر ظرفیت چرا
0/00**
0/00**
0/03* 0/03
0/03
0/03 -0/89
2/55
2/15

دو برابر ظرفیت چرانصف ظرفیت چرا
برابر با ظرفیت چرا بدون چرا
0/00**
0/03*
0/04* 0/03
0/03
0/03 -0/97
-0/61
0/58

نصف ظرفیت چرا
برابر با ظرفیت چرابدون چرا دو برابر ظرفیت چرا
0/00**
0/00**
0/07ns 0/03
0/03
0/03 0/97
1/55
0/36 دو برابر ظرفیت چرابدون چرابرابر با ظرفیت چرا نصف ظرفیت چرا
0/07ns
/00**
0/023* 0/03
0/03
./03 -0/36
0/61
1/19 نصف ظرفیت چرا
دو برابر ظرفیت چرابدون چرا برابر ظرفیت چرا
0/04*
0/00**
0/02* 0/03
0/03
0/034 -0/58
1/55
1/19 دو برابر ظرفیت چرانصف ظرفیت چرابرابر با چرا بدون چرا
ns : عدم تفاوت معنی دار، * معنی داري در سطح 05/0 و ** معنی داري در سطح 01/0
چــرا از ایــن لحــاظ در رده دوم و منــاطق دیگــر در ردههــايبعدي قرار میگیرند. مطالعه شاخصهاي تنوعگیاهی نیـز نشـان داد که میزان عددي شاخصهاي شانونواینر، هیـل 1 و هیـل 2در منطقه نصف ظرفیـت چـرا و برابـر ظرفیـت چـرا بیشـترین می زان را داش تهان د و من اطق دیگ ر در ردهه اي بع دي ق رارگرفتهاند. گرچه منطقه نصـف ظرفیـت چـرا نسـبت بـه منطقـه
برابر ظرفیت چرا شاخصهـاي غنـ اي مارگـالف و منهینیـک آنبیشتر بود اما این اختلاف معنیدار نبود. لذا وجود بـالاتر ین غنـاو تنوع در شرایط نصف ظرفیـت چـرا و برابـر ظرفیـت چـرا راشاید بتوان به تعدیل رقابت گونههـا از طریـق بهـره بـرداري دامنسبت داد. طهماسبی (6) بیان مـی کنـد در یـک جامعـه گیـاهی یکسري گیاهان با قدرت رقابت زیادي گسترش پیدا کردهاند وباعث کاهش حضور دیگر گونهها شدهاند، لذا ایـن ،حکایـت ازکاهش تنوع گونهاي دارد. اما اگر بهرهبرداري دام از این گیاهـان صورت گیرد و همزمان موجب انتقال بذور گیاهـان در مقیـاسمحلی گردد، می توان گفت که چراي دام در ایـ ن حالـت غنـاي گونهاي را افزایش داده است.
البته تاثیر چراي دام بر غنـا و تنـوع پوشـش گیـاهی نـه بـهشدت چرا، بلکه به عوامل مهم دیگري از جمله نوع دام، قابلیتتولید زیستگاه و سابقه چرایی زیستگاه نیز بسـتگی دارد. سـابقه چرایی زیاد در قسمتهایی از حوزه بیانگر کـاهش تنـوع در آنقسمتها بود. در واقع سابقه چرایی از این نظر مهـم اسـت کـه
جدول 4. نتایج آزمون توکی براي شاخص تنوع شانونواینر
sig خطاي استاندارد تفاوت میانگین ها نوع مدیریت (b) نوع مدیریت (a)
0/00**
0/00**
0/07ns 0/11
0/11
0/11 – 0/3 0/45
-0/21 نصف ظرفیت چرابدون چرابرابر ظرفیت چرا دو برابر ظرفیت چرا
0/00**
0/00**
0/06ns 0/11
0/11
0/11 0/3
0/74
0/08 دو برابر ظرفیت چرابدون چرابرابر ظرفیت چرا نصف ظرفیت چرا
0/06ns
0/04*
0/05* 0/11
0/11
0/11 -0/08
0/66
0/21 نصف ظرفیت چرابدون چرادو برابر ظرفیت چرا برابر ظرفیت چرا
0/00 **
0/00**
0/04* 0/11
0/11
0/11 0/ 45
0/ 74
-0/66 دو برابر ظرفیت چرانصف ظرفیت چرابرابر ظرفیت چرا بدون چرا
ns : عدم تفاوت معنی دار، * معنی داري در سطح 05/0 و ** معنی داري در سطح 01/0
تاثیر زیادي بر روند تکامل گونه ها دارد. لذا هر چه از مناطق بـا سابقه چرایی کمتر به منـاطق بـا سـابقه چرایـی بیشـت ر حرکـتمیکنیم، چراي دام تاثیر بیشتري بر تنوع میگذارد. نتـایج نشـان داد شاخص غناي مارگالف بین منـاطق نصـف ظرفیـت چـ را و بدون چرا، برابر ظرفیت چرا و بدون چرا، برابر ظرفیـت چـ را و دو برابر ظرفیت چرا در سطح یک درصد بـا همـدیگر اخـتلاف معنیداري دارند.
همچنین نتایج شاخص غنـاي منهینیـک نشـان داد کـه بـین شرایط نصف ظرفیت چرا و بدون چرا، نصف ظرفیت چرا و دوبرابر ظرفیت چرا در سطح یک درصد اختلاف معنیداري با هم
دارند. لذا باتوجه بـه نتـایج مـی تـوان گفـت کـه تنـوع و غنـاي گونهاي، با افزایش بهرهبرداري دام کاهش مییابـد . زیـرا چـرايدام در حد متناسب باعث ایجاد فضاهایی میشود که گونـه هـاي یکساله دیگري میتوانند درآنجا استقرار یابند و چراي بیرویه،فراوانی گونهها را کاهش میدهد. این کاهش را میتوان ناشی ازعدم توانایی گیاهان براي رشد مجدد پس از بهـره بـرداري زیـ اددانست. نتایج ما نظریه تخریب در حد متوسط هورن (12)، کـهعنوان میکند شدتهاي زیاد و کم تخریـب باعـث کـاهش تنـوع میگردد را تأیید مـی کنـد . در جـوامعی کـه تخریـب پـی درپـ ی صورت میگیرد تعداد انـدکی از گونـه هـا قـدرت تحمـل ایـن شرایط را خواهند داشت و در جوامعی با تخریـب غیرمـداوم وگاه به گاه یک یا تعداد اندکی از گونههـا از نظـر رقـابتی غالـب شده و باعث حذف دیگر گونه ها مـی شـوند . در هـر دو مـور د،غناي گونهاي و تنوع جوامع کم است ولی باتوجه بـه اینکـه درسطوح متوسط تخریب، فضاي کافی باز میشود، بنـابراین هـیچ گونهاي نمیتواند از نظر رقابتی غالـب شـود و در نتیجـه غنـاي گونهاي به حداکثر میرسد و جوامع با تنوع زیاد ایجاد میشـو د.
شاخصهاي غنا و تنوع گیاهی مورد مطالعه در ایـ ن تحقیـ ق، در منطقه بدون چرا کمترین مقدار را بهخود اختصاص داده اسـت .
عدم چراي مرتع سبب شده کـه بسـ یاري از گیاهـان بـا قابلیـ ترقابت کمتر مغلوب گونههاي سازگارتر شده و جاي خود را در ترکیب از دست بدهنـد و در نتیجـه بـا بـروز شـر ایط مطلـ وب گونههاي با قدرت رقابت بـالاتر ،در شـرا یط محـدود یت نسـب یمنابعغـذا یی، عرصـه یکنواخـت تـر و در نتیجـه تنـوع و غنـا يگونهاي در سطح پایینتري قرار گیرد. طهماسبی و همکاران (7)و کوینگ و همکاران (14) به نتایج مشـابه ی رسـ یدند. بنـابراین میتوان گفت بهرهبرداري دام در حد معقول (نصف ظرفیت چراو برابر ظرفیت چرا)، از طریق کاهش توان رقابتی گیاهان غالـب
منابع مورد استفاده
و از طری ق ایج اد ش کافه اي فیزیک ی در پوش ش گی اهی و آزادسازي منابعی مانند نور، رطوبـت و مـواد غـذایی مـی توانـد سبب افزایش غنا و تنـوع جامعـه گیـاهی شـود . ملیگـو (13) وهندریک و همکاران (10) اظهار داشتند که بیشترین غنا و تنـوع گونهاي در بهـره بـرداري نسـبتاً کـم دام رخ مـی دهـد . خـانی وهمکاران (4) با مطالعه شاخصهاي تنـوع و غنـاي گونـه اي در سطوح مختلف چرایی در مناطق خشک بررسی و اعلام داشـتند چراي شدید دام باعث کـاهش غنـا و تنـوع گونـه اي مـی شـود .
اقدامی و همکاران (1) نیز به نتایج مشـابهی دسـت یافتنـد . امـا هیکمن و همکاران( 9) اظهار داشتند که با افزایش شـدت چـرا غناي گونهاي افزایش مییابد، اما در عین حال بهرهبرداري زیـاد باعث تخریب اکوسیستم میشود. در نهایت میتوان گفت، اگـر بپذیریم که با بهرهبرداري درست از زیستگاههاي طبیعـی ،تنـوع زیستی نیز حفظ میشود، سوال بعدي این است که بهرهبـرداري باید در چه حدي باشد تا ضمن استفاده مسـتمر ،تنـوع گونـه اينیز حفظ شود. الزاما حفاظت کامل مرتع، از بهره برداري دام، بـه حداکثر تنوع و غنا منجر نخواهد شـد . قـرق بلندمـدت و عـدم چراي گونه هاي مرتعی نیز باعـث ضـعف بنیـه و شـادابی گیـاه میگردد. بنابراین بهمنظور حفـظ غنـا و تنـوع گونـه اي پیشـنهاد میشود، از چراي شدید و همچنین عـدم چـراي مراتـع و قـرق کامل و بلندمدت آنها پرهیز و مراتع متناسب با ظرفیت علوفهايآنها و در حد معقول مورد استفاده قرار گیرند.
اقدامی، ه.، م. ترکش، م. بصیري، م. ایروانی و ا. مهاجري. 1392. تغییرات تنوع و غناي گونهاي در مراتع تخریب یافته و زمـین هـاي تحت کشت (مطالعه موردي: اصفهان)،مرتع،6(2): 110-100.
آذرنیوند، ح و م. ع. زارع. 1389. بومشناسی مرتع، انتشارات دانشگاه تهران، 345 ص.
جوري، م. ح.، ب، تمزاده، م. شکري و ب. بنی هاشم. 1386. مقایسه شاخص هاي تنوع و غنا در ارزیابی سلامتی مراتـع کوهسـتانی
(مطالعه موردي: مراتع حوزه آبخیس صفارود رامسر)،مرتع،4(2): 356-344.
خانی، م.، ا. قنبریان و م. کمالی. 1390. مقایسه شاخص هاي غنا و تنوع در گرادیانهاي چرایی مختلف در مراتع فارس،مرتـع ، 5(2):
.129-136
طویلی، ا. 1392. جزوه درسی تجزیه و تحلیل اکوسیستمهاي مرتعی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران.
طهماسبی، پ. 1388. تجزیه و تحلیل اکوسیستمهاي مرتعی، نشر پلک، 276 ص.
طهماسبی، ث.، م. مصداقی، م. ابراهیمی و ا. شاهروخی. 1390. تاثیر چرا روي ترکیب و تنوع گیاهی مناطق استپی،مرتـع ،5 : 419-
410.8. غلامی، پ.، ج. قربانی و م. شکري. 1390. تغییرات تنوع، غنا و گروه هاي کارکردي پوشش گیاهی در شدتهاي مختلف چراي دام
(مطالعـه مـوردي : مراتـع مـاهور ممسـنی ،اسـتان فـارس )، فصـلنامۀعلمـی -پژوهشـی تحقیقـات مرتـع وبیابـان ایران،1 (4):675-662.
Dumont, B., J. Farruggia Agarel, P. Bachelard, E. Boitier and M. Frain. 2009. How does grazing intensity influence the diversity of plants and insects in species-rich upland grassland on basalt soils? Grass and Forage Science 64: 92-105.
Hendricks, H. H, W. J. Bond, J. J. Midgley and P. A. Novellie. 2005. Plant species richness and composition a long livestock grazing intensity gradients in a Namaqualand (south Africa) protected area, Journal of plant ecology 176: 19-33.
Hickman, K. R., D. C. Hartnett, R. C., Cochran and C. E. Owensby, 2004. Grazing management effects on plant species diversity in tall grass prairie. Journal of Range Management 57: 58-65.
Horn, H. S. 1975. Marckovian processes of forest succession. PP. 196-213. In. Cody. M. L and J. M. Diamond (Eds.), Ecology and evolution of communities. Belknap.
Mligo, C. 2006. Effect of grazing pressure on plant species composition and diversity in the semi-arid rangelands of Mbulu district, Tanzania, Agricultural Journal 1(4): 277-283.
Qing Ji, R., W. GaoLin and R. GouHua. 2009. Effect of grazing intensity on characteristics of alpine meadow communities in the Eastern Qinghai-Tibetan Plateau. Acta Prataculturae Sinica :)5(81 256-261.
Schulze, E. D and H. A. Mooney. 1993. Biodiversity and ecosystem function: a summery. PP. 497-510. In: Schulze,


دیدگاهتان را بنویسید