آناليز آماری
بعد از تعیین وضعیت نرمال بودن داده هـا توسـط آزمـون نرمالیتـهکولمــوگرو اســمیرنو(p>0/05)(Kolmogorov− Smirnov)، از آزمون هاي t جفت شده براي بررسی وجود یا عدم وجود اختلاف معنیدار براي گروه هاي نرمال استفاده شد. از آزمـون مـن ویتنـی (Whitney test-Mann) براي داده هاي غیرنرمـال اسـتفاده گردیـد .
میلیلیتر رسانده شد. در کلیه مراحل عصارهگیري براي حـذف اثـرمزاحمت ها در تعیین غلظت فلـزات، نمونـه اي بـه صـورت شـاهد(بدون حضور رسوب، ریشـه و بـرگ) در نظـر گرفتـه شـد (31).
اندازهگیري میزان نیکل و وانادیوم نمونـه هـا بـا اسـتفاده از دسـتگاه
(Atomic Absorption Spectroscopy (AAS), )جـ ذب اتمـیانجام شد. ضـریب (Perkin Elmer AAnalyst 700, Canada) نیکل و وانـادیوم از رسـوب بـه (Transfer Factor)(TF)ان تقال :(30)ریشه و ریشه به برگ بهصورت زیر محاسبه گردید

[۱]
۸۲
داده هاي غیـ ر نرمـال ) و پیرسـون (داده هـا ي نرمـال ) بررسـی شـد.
محاسبات و رسم نمودارها با استفاده از نرم افزار SPSS 19 انجام شد.

نتايج
خصوصيات رسوب شناختی زيستگاه
pH در هر دو رویشگاه نزدیک به خنثی بوده و در محدود 6/7- 5/7 است. علاوه بر این، متوسط هدایت الکتریکـی (EC) در رویشـگاهقشـــم( 20/22± 38/60) بیشـــتر از نایبنـــد (79/14± 71/51)
اســت(05/0p<) .متوســط میــزان مــاده آلــی در رویشــگاه نایبنــد (20/1 ± 02/3) و قشم (75/0± 99/2) از لحاظ آماري بـا هـم
تفاوت ندارند(993/0p=). در رویشـگاه نایبنـد متوسـط درصـدبافت شنی (بافت درشت) بیشتر از بافت رس و سیلت (بافت ریـز ) است. بافت رسوبات در ایسـتگاه هـا ي رویشـگاه قشـم اساسـاًسیلتی- شنی است. با مقایسه بافـت رسـوبات در دو رویشـگاهقشم و نایبند، تفـاوت معنـیداري بـین میـزان رس (بـه ترتیـب%79/22 و %4/19) ، سیلت (بهترتیـب 34/40% و %95/21) و شن (بـه ترتیـب %96/ 39 و % 66/58) در دو رویشـگاه وجـودداشت(05/0p<).

ميزان نيکل و واناديوم
نتایج حاصل از اندازه گیري غلظت نیکل و وانادیوم در سـه نمونـهرسوب، ریشه و برگ در دو رویشگاه قشـم و نایبنـد در (شـکل 2) ارائه شده است. در دو رویشگاه قشم و نایبند متوسط غلظت نیکـل در رسوب ( به ترتیب 4/22±2/97 و 8/23±8/45 میکروگـرم بـر- گرم) و برگ(به ترتیـب 1/1±1/3 ، 1/1±4/3 میکروگـرم بـرگـرم ) بیش از متوسط غلظت وانادیوم در رسوبات(4/8±7/38، 3/8±9/17 میکروگرم برگرم) و برگ(5/0±5/0، 4/0±1/1 میکروگرم بـر گـرم ) بود. اما در رویشگاه قشم غلظت وانادیوم(2/2±8/19میکروگرم بـر – گرم) در ریشه بیش از غلظت نیکل (5/3±7/14میکروگرم برگـرم ) به دست آمد. با مقایسه دو رویشگاه قشم و نایبند می تـوان اسـتنباطکرد که متوسط غلظت فلزات سنگین نیکل و وانادیوم در رسـوباتسطحی و نیز ریشهي درختان رویشگاه قشم بیشتر از متوسـط ایـنفلزات در رویشگاه نایبند اسـت . متوسـط غلظـت نیکـل در ریشـهگیاهان رویشگاه قشـم و نایبنـد بـه ترتیـب 5/3±7/14 و 9/3±2/6 میکروگـرم بـرگـرم و متوسـط غلظـت وانـادیوم نیـز بـه ترتیـب 2/2±8/19 و 1/5±6/6 میکروگرم بر گرم اسـت (0001/0p<). امـا
متوســط غلظــت وانــایوم در بــرگ درختــان رویشــگاه نایبنــد(4/0±1/1میکروگرم برگرم) بیشتر از متوسـط غلظـت ایـن فلـز دربرگ درختان رویشگاه قشم (3/0±5/0 میکروگرم برگرم ) میباشـد(0001/0p<). با این وجـود تفـاوت قابـل ملاحظـه اي در متوسـطغلظت نیکل در برگ گیاهان رویشگاه قشم و نایبند مشـاهده نشـد(05/0p>).
ضريب انتقال فلزات سنگين
مقادیر ضریب انتقال نیکل و وانادیوم از رسوب به ریشه و به بـرگدر دو رویشگاه قشم و نایبند در(شکل3)ارائـه شـده اسـت. انتقـالفلزات نیکل و وانادیوم به ترتیب بیشتر از طریق ریشـه بـه بـرگ ورسوب به ریشه صورت می گیرد. بـا ایـن وجـود، ضـریب انتقـال رسوب به ریشه ابر ي فلز وانایوم در رویشگاه قشم (502/0) بیشـتر از نایبند (447/0) است (0187/0=p). اما میزان این ضـریب بـرا ي فلز نیکل در دو رویشگاه قشم و نایبنـد (بـه ترتیـب برابـر 159/0 و 125/0) تغییر چندانی نداشت (109/0=p). همچنین ضرایب انتقـالنیکل از ریشه به بـرگ در خلـیج نایبنـد(749/0) و قشـم (225/0) تفاوت معنـی داري داشـت (0001/0p<). میـانگین ضـریب انتقـال فلزات وانادیوم از ریشه به برگ نیـز در نایبنـد و قشـم (بـه ترتیـب228/0 و 0250/0) تفـاوت معنـیداري نشـان دادنـد(0001/0p<).
ضریب انتقال فلزات وانادیوم و نیکل از ریشه به برگ در رویشـگاه نایبند بهتتر یب10 و 3 برابر رویشگاه قشم متغیر است.

همبستگی انتقال مواد بين رسوبات – ريشه و ريشـه- بـرگ بـا عوامل محيطی
نتــایج هــم بســتگی ضــرایب انتقــال از رســوب بــه ریشــه در (جدول 1)ارائه شده است. اگر چه همبستگی بین انتقـال فلـزات وعوامل محیطی در هر دو بخش خشکی و دریا انجـام گرفـت امـابیشتر همبستگی هاي معنیدار در بخش خشکی مشاهده شد. انتقال نیکل و وانادیوم از رسوب به ریشه در سـمت خشـکی بـاEC رسوب در رویشگاه قشم همبستگی منفـی و معنـی دار دارد (بـهترتیب 715/0- =r و 665/0- =r)، اما ایـن هـمبسـتگی کـه در رویشگاه نایبند معنیدار نبود(05/0>p). ضریب انتقال نیکـل ازرسوب به ریشه نیز در رویشگاه قشم با pH رابطه منفـی نشـانداد (650/0- =r). علاوه بر این، در رویشگاه قشم ضریب انتقال نیکل و وانادیوم از رسوب به ریشه با بافـت شـنی هـمبسـتگی منفـی(بـهترتیـب 442/0- =r و 745/0- =r) و ضـریب انتقـال وانادیوم با بافت سیلتی همبستگی مثبت نشـان داد (763/0=r ).
درحالیکه در رویشگاه نایبند در سمت خشکی ضریب انتقال
۸۳

شکل ۲. مينگين(– انحراف معيار) نيکل(الف) و واناديوم(ب)
در رسوبات سطحي، ريشه و برگ در رويشگاه قشم و نايبند

شکل ۳. مقايسه ضريب انتقال فلزات از رسوب به ريشه(الف) و ريشه به برگ(ب)
در دو رويشگاه قشم و نايبند

جدول ۱. همبستگی انتقال فلزات از رسوب به ريشه با ويژگی های بستر در سمت خشکی و دريا در رويشگاه مانگرو در قشم و نايبند
نايبند قشم پارامتر آناليز آماري
دريا خشکي خشکی دريا نيکل واناديوم نيکل واناديوم نيکل واناديوم نيکل واناديوم -0/053 0/870 -0/070 0/837 0/249
0/488 0/093
0/773 0/216
0/500 -0/302 0/340 -0/650 0/030* -0/451 0/164 pH ضريب همبستگي
p-value
-0/416 0/179 -0/080 0/816 0/621 0/0550 0/240
0/453 0/389
0/106 -0/259 0/416 0/528
0/095 0/031
0/928 مواد آلي ضريب همبستگي
p-value
0/344
0/273 -0/342 0/303 0/241
0/503 -0/385 0/217 0/324
0/152 -0/252 0/429 -0/665 0/013* -0/715 0/013* EC ضريب همبستگي
p-value
-0/428 0/165 -0/080 0/816 -0/774
0/009** -0/777
0/003** -0/216 0/500 0/060
0/854 -0/216 0/500 0/302
0/340 رس ضريب همبستگي
p-value
-0/314 0/320 -0/080 0/816 0/245
0/494 -0/583
0/047* -0/518 0/084 0/475
0/119 0/183
0/591 0/763 0/006** سيلت ضريب همبستگي
p-value
0/330
0/294 0/080
0/816 0/865 0/001 ** 0/828 0/001** 0/216
0/500 -0/302 0/340 -0/442 .0/087 -0/745
0/008** شن ضريب همبستگي
p-value
p-value *: درسطح ٠٥/٠، ** :در سطح ٠١/٠، .در سطح١/٠ -٠٥/٠
۸۴
نیکل وانـادیوم بـا بافـت رسـی هـمبسـتگی منفـی (بـهترتیـب 774/0- =r و 777/0- =r) و با بافت شنی هـم بسـتگ ی مثبـت
(865/0 =r و 828/0 =r) دارد. بنابراین با افزایش درصـد شـن
بستر در رویشگاه نایبند ضریب انتقال فلزات از رسوب به ریشه افزایش و با افزایش میزان رس و سیلت ضریب انتقـال کـاهشمی یابد. همچنین همبستگی ضـریب انتقـال نیکـل و انـادیوم ازریشه به برگ با ویژگی هاي بستر در دو رویشگاه قشم و نایبنـددر (جدول2) نشان داده شده است.
نتایج نشان داد که ضریب انتقال نیکل و وانـادیوم از ریشـهبـه بــرگ درسـمت خشــکی رویشـگاه قشــم (بـهترتیــب بــا 597/0=r و 516/0 =r) و نیکل در سمت دریاي رویشگاه نایبند
(719/0 =r) با pH همبستگی مثبت دارد. بنـابراین افـزایشpH منجر به افزایش انتقال فلزات از ریشه به برگ میگـردد . عـلاوهبر ایـن، ضـریب انتقـال نیکـل و وانـادیوم در رویشـگ اه قشـم (بهترتیب 668/0- =r و535/0- =r) و ضریب انتقـال نیکـل درسمت خشکی رویشگاه نایبند (691/0- =r ) با مواد آلی بسـتر همبستگی منفی نشان داد. بنابراین با افـزایش مـواد آلـی بسـتر انتقال فلزات نیکل و وانادیوم از ریشه به برگ کاهش مـ ی یابـد .
در رویشگاه قشم ضریب انتقال نیکل در سمت دریـا بـا بافـتسیلتی همبستگی مثبت دارد (648/0=r). همچنین نتـایج نشـانداد که در رویشگاه نایبند ضریب انتقال نیکل و وانادیوم با بافت شنی همبستگی منفی (بهترتیب864/0- =r و 605/0- =r) و بـابافت رسی همبستگی مثبت (بـه ترتیـب 864/0 =r و 644/0 =r) دارد.

بحث و نتيجهگيري
گیاهان قابلیت تحمل فلزات سنگین را حتی در غلظت هاي بالا دارند که عمدتاً مربوط به دو مکانیسم اصلی تجمـع (Accumulation) و دفع(Exclusion) آلاینده در گیاهان است. مکانیسم تجمع شامل انباشت و اتصال فلزات در دیواره سلولی، محبوس کردن آنها در واکوئل ها یا تشکیل کمپلکس با موادآلی اسـت و دفـع آلاینـده شامل عدم انتقال فلزات از ریشـه بـه قسـمت هـوا یی و تجمـع کمپلکسهاي فلزي در ریشه می باشد (10). علت تجمع بیشـتر فلزات در ریشه درختان مانگرو نسبت به سـاقه، بـرگ و سـا یر قسمت هاي اهو یی را می توان به تماس بیشتر ریشه با رسـ وبات بستر نسـبت داد (15). در فراینـد انتقـال نیکـل و وانـادیوم دورویشگاه قشم و نایبند، بیشترین ضریب انتقال از رسوب به ریشه براي فلز وانادیوم و از ریشه به برگ براي فلـز نیکـل بـهدسـتآمد. علاوه بر این، ضریب انتقال وانادیوم از رسوب به ریشه در رویشگاه قشـم (502/0) نس ـبت بـه رویشـگاه نایبنـد (447/0) بیشتر بود و براي نیکـل، ضـریب انتقـال از ریشـه بـه بـرگ دررویشگاه نایبند (749/0) نسبت به قشم (225/0) بیشتر بهدست
آمد. انتقال بیشتر فلـز نیکـل از ریشـه بـه بـرگ در مقایسـه بـاوانادیوم با توجه به گستردگی فعالیت هاي نفت و گاز و افزایش آلودگی هوا در خلیج نایبند و تمایل بالاي فلز نیکـل در جـذبتوسط زیست توده میباشد (14). در حقیقت، اگرچـه ضـریب انتقال معیاري ابر ي بررسـ ی تحـرك فلـزات از خـاك بـه گ یـاه می باشد و این ضریب بر مبناي جذب ریشه می باشد اما گیاهان می توانند از طریق تهنشست هاي اتمسفري نیز فلزات را جـذب کنند (12و30). از سوي دیگر، دل یـل انتقـال پـا یین وانـاد یوم از ریشه به برگ احتمالاً بهدلیل تمایل اندك آن در انتقال از ریشـهبه برگ است (13). داوري و همکاران (1389) در مطالعهاي که در رویشگاههاي مانگرو در شمال خلـیج فـارس، بوشـهر انجـامدادند میانگین ضریب انتقال از رسوب به ریشه ابر ي نیکل 68/0 و ابر ي وانادیوم 22/0 و همچنین میانگین ضریب انتقال از ریشه به برگ ابر ي نیکل و وانـاد یوم بـه ترت یـب 62/0 و 2/0 گـزارش کردند(4). دلیل تفاوت در ضریب انتقـال نیکـل و وانـادیوم درمطالعه داوري و همکاران با مطالعـه حاضـر، احتمـالاً ناشـی از تجمع فلزات حاصل از آلودگی منطقه در رویشگاه هاي مـانگرو می باشد. با بررسی ارتباط ضـریب انتقـال از رسـوب بـه ریشـهمشخص شد که با کاهش pH ضریب انتقال نیکل از رسوب بـهریشه در سمت خشکی رویشگاه قشم افزایش مییابـد و علـتآن به کاهش pH در رسوبات و رقابت بین یونهاي +H و فلزات محلول براي تشکیل لیگاندها برمیگردد که خود باعث کـاهش
۸۵

جذب و قابلیت دسترسی زیستی فلزات می شود (29)،درحالیکه با افزایش pH ضریب انتقال نیکل و وانادیوم از ریشه بـه بـرگدرسمت خشکی رویشگاه قشم و فلز نیکـل در سـمت دریـايرویشگاه نایبند افزایش می یابد. تحرك وانادیوم نسبت به سـا یر فلزات در خاك هاي قلیایی و خنثی(در اشر یط اکسیداسیون) نسبتاً بالا است اما در خاك هاي اسیدي (بهدلیل شرایط احیـا ) کـاهش می یابد (11). همچنین اگرچه افزایش اسیدیته خـاك منجـر بـه تحرك بیشتر فلز نیکل میگردد اما تمایل اندك فلز نیکل(در مقایسه با برخی فلزات) در جذب توسط ذرات خاك (17) بـه خصـوص در رویشگاه نایبند (بافت غالب شنی) منجر به افـزا یش غلظـت این فلز در بـرگ گرد یـده اسـت . در ایـن مطالعـه افـزایشEC (افزایش یونها در محـیط ) منجـر بـه تجمـع فلـز در محـیط وکاهش انتقال آن به گیاه م یگردد (24). عـلاوه بـر ایـن، وجـودمواد آلی در منطقه موجب جذب و تجمع بیشتر فلزات سـنگیندر منطقه می شوند (29)، زیرا مادهي آلی با برقـراري پیونـد بـافلزات سنگین و کلاته کردن(Chelate) باعث نگهداشت فلزات
۸۶
جدول۲. همبستگی انتقال فلزات از ريشه به برگ با ويژگی های بستر در سمت خشکی و دريا در رويشگاه مانگرو در قشم و نايبند
نايبند قشم آناليز آماري پارامتر
دريا خشکي خشکی دريا نيکل واناديوم نيکل واناديوم نيکل واناديوم نيکل واناديوم 0/719 0/029* 0/195

0/589 -0/043 0/894 0/350
0/321 -0/301 0/341 -0/400 0/198 0/597
0/040 0/516
0/0860 ضريب همبستگي
p-value pH
-0/414 0/268 0/384
0/273 -0/691
0/013* -0/144 0/691 -0/173 0/591 0/365
0/243 -0/668
0/018* -0/535 0/0730 ضريب همبستگي
p-value مواد آلي
0/088
0/822 0/497
0/144 -0/216 0/500 0/536
0/110 -0/326 0/301 0/203
0/526 -0/175 0/587 -0/097 0/765 ضريب همبستگي
p-value EC
-0/267 0/488 -0/384 0/273 0/864 0/000** 0/644 0/044* 0/376
0/228 0/248
0/438 -0/389 0/212 -0/087
0/789** ضريب همبستگي
p-value رس
-0/493 0/177 -0/384 0/273 0/238
0/457 0/719 0/019* 0/648 0/011* -0/110 0/367 0/302
0/340 0/178
0/580 ضريب همبستگي
p-value سيلت
0/481
0/190 -0/384 0/273 -0/864
0/000** -0/605 0/0640 -0/418 0/176 -0/130 0/686 -0/251 0/432 -0/150 0/643 ضريب همبستگي
p-value شن
p-value * درسطح ٠٥/٠، ** در سطح ٠١/٠، . در سطح١/٠ -٠٥/٠

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

سنگین و کاهش قابلیت دسترسی زیستی آن در گیاه میگـردد (8).
مهمترین دلیل تفاوت در ضریب انتقال از رسـوب بـه ریشـه و ریشه به برگ در دو رویشگاه میتواند مربـوط بـه بافـت بسـتر باشد، زیرا بافت غالب در رویشگاه قشـم بافـت رسـی-سـیلتی(ریزدانه) و در رویشگاه نایبند، بافت شنی است. پتانسیل بـالا ي بافت رسی در جذب و نگهداشت فلزات منجر به افزایش تجمع و نگهداشت فلزات سنگین نیکل و وانادیوم در رسوبات منطقـهقشم گردیده است (2،8 و34) و در رویشگاه نایبند با توجه بـهغالب بودن بافت شنی(عدم قابلیت تجمع فلـزات در رسـوبات) امکان انتقال فلزات از ریشه به برگ کاهش می یابـد . در مطالعـهحمزه و همکاران(1390)بافت رسی بستر و میـزان بـالاي مـوادآلی در رویشگاه مانگرو در خلیج گواتر نقش بهسزایی در تجمع فلز نیکل در سوبات ساحلی داشته است (2).
به طور کلی، تجمع و انتقال فلزات سنگین در گیاهان بسـتگ ی به نوع گونه گیاهی، فعالیتهاي میکروبی،تمایل بجذ ی فلز، برخی موانع فیزیولوژیکی در مقابل انتقال فلزات به قسمت هاي هـوایی واشر یط بستر همچون pH، مواد آلی، ظرفیت تبـادل یـونی، شـرا یط احیا، حضـور هیدروکسـ ید و سـایر یـون هـا دارد (12، 19و 27).
چنین نتیجـه گیـري در مطالعـه رمـاي و مچیـوا (2002) بـر روياندازهگیـري نیکـل و وانـادیوم در رسـوبات، ریشـه و بـرگ سـهرویشگاه اصلی مانگرو در تانزانیا مشـهود اسـت. آنهـا در مطالعـهخود تفاوت در غلظت فلزات نیکل و وانادیوم در نمونههاي ریشه و برگ درختان در سه رویشگاه مانگرو را به سن درختان مـانگروو پارامترهاي محیطی همچون شرایط اکسیداسون، مواد آلی، pH و شـــوري رســـوبات نســـبت دادنـــد (25). در مطالعـــه هـــی وهمکاران(2014) نیز غلظت پایین نیکل در ساقه و بـرگ درختـانحرا نسبت به رسوب (در رویشگاه فوتیان چین) ناشـی از تمایـلاندك فلز نیکل براي انتقـال از رسـوب بـه بخـش هـاي بـالاتر وکاهش قابلیت تجمع زیستی آن میباشد که تحت تاثیر pH، تبـادلیونی، شرایط اکسیداسیون و غیره می باشد. در حقیقت این عوامل به- شدت بر روي تحرك فلزات و درنتیجه قابلیـت دسترسـی زیسـتیگیاه موثر هستند(18). در مطالعه چراغی و همکـاران (1392) نیـزضریب انتقال نیکل در درختان حرا از رسوب به ریشه و ریشه بـهبرگ بهترتیب 06/0 و 66/0 در منطقه بندر امام خمینـی بـهدسـتآمد. آنها در مطالعه خود دریافتند که بیش از 90% نیکل در سوبات باقی میماند و بخش کمی در گیاه انتقال مـی یابـد بنـابراین انتقـالنیکل توسط ریشه به برگ پایین اسـت (1). در مطالعـه کشـاورز وهمکاران(2012) غلظت فلز وانادیوم در رسوبات رویشگاه حرا در منطقه سیریک هرمزگان کمتر از 01/0 میکروگرم بر گرم گـزارششد و بهدلیل غلظت بسیار پایین وانادیوم در رسوب، انتقـال آن درریشه و برگ ناچیز بوده است (20). به هرحال نکته قابلتوجـه دراین مطالعه فاصله رویشگاه هاي مانگرو از منـابع آلـودگی و متـأثر بودن آن ها از آلودگی منطقه است.
انتظار می رفت میزان تجمع و انتقال فلزات نیکل و وانادیوم در رویشگاه نایبند که در مجاورت منطقه ویژه اقتصادي انـرژيپارس(عسلویه) قرار دارد بیشتر از رویشگاه قشـم (دور از منبـعخاص آلودگی) باشد، اما ایـن مطالعـه نشـان داد کـه نـه فقـطمجاورت در کنار منبع آلودگی می تواند باعث آسیبهاي جـديبه محیط زیست شود بلکه انتقال آلودگی از یک منطقه به منطقه دیگر و سایر شرایط محیطـی همچـون جهـت جریانـات آبـی،ویژگی هاي رسوبات سواحل، شرایط اقلیمی و غیره نیز می تواند منجر به وارد آمدن صدمات و آسیب بـه محیطـی گـردد کـه درمجاورت منبع آلودگی نبوده است.

نتي جهگيری
در این مطالعه در نمونه هاي رسـوب، ریشـه و بـرگ بـه ترتیـببالاترین غلظت نیکل و وانادیوم بهدست آمـد . بـا ایـن وجـود،اختلاف در ویژگیهاي رسوب همچون pH، شوري، مواد آلی و مخصوصاً تفاوت در نوع بافت رسوبات دو رویشگاه بـه همـراهگستردگی فعالیتهاي نفت و گاز در خلیج نایبند باعث تفـاوتدر میزان انتقال نیکل و وانادیوم در درختان مانگروگردیده است.
نتایج این مطالعه نشـان داد بـهمنظـور بررسـی تجمـع و انتقـالآلودگی در بستر و بافتهاي درختان مانگرو علاوه بـر اهمیـتفاصله رویشگاههاي موردمطالعـه از منـابع آلـوده کننـده، سـایرپارامترهاي محیطی همچون ویژگیهاي بستر رویشگاه مـانگرو،شرایط اقلیمی و غیره نیز باید مورد بررسی قرار گیرند. لـذا، بـاتوجه به اهمیت اقتصادي- اکولوژیکی زیستگاه هاي مـانگرو درمنطقه خلیج فارس و آسیبپـذیر بـودن آنهـا نسـبت بـه انـواعفشارهاي محیطی به خصوص گسترش روز افزون فعالیتهـاينفت و گاز در آن منطقه لازم است علاوه بر اجراي برنامـه هـايجامع و کارآمد مدیریتی- حفـاظتی توسـط مـد یران و تصـم یم گیران، پایش هاي دوره اي و مداوم در ارتبـاط بـا آلـودگ ی هـايمنطقه بهخصوص آلودگی هاي نفتی صورت گیرد.

سپاسگزاري
شایسته است تا بدین وسیله از اداره کل محیط زیسـت بوشـهر،آزمایشگاه محیط زیست دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صـنعتیاصفهان، دکتر نورا… میرغفاري، دکتر امیدوار فرهادیان، مهندس سعید اسداﷲ که کمک شایانی در اجراي این تحقیق نمـوده انـد صمیمانه سپاسگزاري نماییم.
۸۷
مناب ع مورد استفاده
چراغی، م.، ع. صفاهیه، ع. داداللهی سهراب، ك. غانمی، ع. دورقی. 1392. تعیین غلظت فلزات سنگین در گیاه حرا (Avicennia marina) و رسوبات بندر امام خمینی(ره). اقیانوس شناسی 4(14):25- 19.
حمزه، م.ع.، م. بومري، ح. رضایی و غ. ر. بسکله. 1390. ژئوشیمی زیست محیطی فلزات سنگین در رسوبات ساحلی خلیج گواتر. منتهی الیه جنوب شرقی ایران. اقیانوس شناسی 2(8): 20- 11.
دانهکار، ا. و غ. جلالی. 1384. بررسی ساختار جنگلهاي حرا در حوزه فشین خمیر و قشم( استان هرمزگان) با استفاده ازآماربرداري بهروش ترانسکت. پژوهش و سازندگی در منابع طبیعی 67: 24-18.
داوري، ع.، ا. دانهکار، ن. ا. خراسانی و آ. جوانشیر. 1389. بررسی تجمع فلزات سنگین در بستر، برگ و ریشه درختان حرا در استان بوشهر. نشریه محیط زیست طبیعی (مجله منابع طبیعی ایران) 63(3): 277-267.
ربانی، م. د.، ا. ا. جعفرآبادي آشتیانی و ا. ع. مهرداد شریف. 1387. اندازهگیري میزان آلودگی ناشی از فلزات سنگین نیکل، سرب و جیوه در رسوبات خلیج فارس/ منطقه عملیاتی عسلویه. نشریه اکتشاف و تولید (51): 57- 53.
عرفانی، م.، ا. دانهکار، غ. ر. نوري و ط. اردکانی. 1389. بررسی عوامل موثر بر تغییرات جهانی وسعت جنگلهاي مانگرو. مجموعه مقالات چهارمین کنگره بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام، زاهدان، دانشگاه سیستان و بلوچستان. 15-1.
مهدوي، ع.، م. زبیري و م. نمیرانیان. 1381. بررسی روند تغییرات کمی و کیفی جنگل هاي مانگرو منطقه قشم با استفاده از عکسهاي هوایی سال هاي 1346 و 1373. مجله منابع طبیعی ایران 55 (3): 388-377.
.8 Abollino, O., M. Aceto, M. Malandrino, C. Sarzanini and E. Mentasti. 2003. Adsorption of heavy metals on Namontmorillonite. Effect of pH and organic substances. Water Research Journal 37(7):1619-1627.
.9 Alongi, D. M. 2002. Present state and future of the world’s mangrove forests. Environmental Conservation Journal 29(3): 331-349.
.01 Ashraf, M., M. Maah, I. Yusoff. 2011. Heavy metals accumulation in plants growing in ex tin mining catchment.
Journal of Environmental Science and Technology 8(2): 401-416.
.11 Barceloux, D. G. and D. Barceloux. 1999. Vanadium. Journal of Clinical Toxicology 37(2): 265-278.
.21 Borůvka, L., J. Kozák and S. Krištoufková. 1997. Heavy metal accumulation in plants grown in heavily polluted soils. Folia Microbiologica 42(5): 524-526.
.31 Byerrum, R. 1974. Medical and biologic effects of environmental pollutant, vanadium. National Academy of Sciences, Washington DC. pp.19-45.
.41 Cempel, M. and G. Nikel. 2006. Nickel: A review of its sources and environmental toxicology. Journal of Environmental Studies 15(3): 375-382.
.51 Cheng, S. 2003. Heavy metals in plants and phytoremediation. Environmental Science and Pollution Research 10(5): 335-340.
.61 Defew, L. H., J. M. Mair and H. M. Guzman. 2005. An assessment of metal contamination in mangrove sediments and leaves from Punta Mala Bay, Pacific Panama. Marine Pollution Bulletin 50(5): 547-552.
.71 Environment Agency. 2009. Soil guideline values for nickel in soil. Science Report SC050021 / Nickel SGV, SCHO0409BPWB-E-P. pp.1-10.
.81 He, B., R. Li, M. Chai and G. Qiu. 2014. Threat of heavy metal contamination in eight mangrove plants from the Futian mangrove forest, China. Environmental Geochemistry and Health 36(3): 467-476.
.91 Intawongse, M. and J. R. Dean. 2006. Uptake of heavy metals by vegetable plants grown on contaminated soil and their bioavailability in the human gastrointestinal tract. Food Additives and Contaminants 23(1): 36-48
.02 Keshavarz, M., D. Mohammadikia, F. Gharibpour and A-R. Dabbagh. 2012. Accumulation of heavy metals (Pb, Cd, V) in sediment, roots and leaves of Mangrove species in Sirik Creek along the Sea Coasts of Oman, Iran. Journal of Life Science and Biomedicine 2(3):88-91.
.12 Kimbrough, D. E. and J. R. Wakakuwa. 1989. Acid digestion for sediments, sludges, soils, and solid wastes. A proposed alternative to EPA SW 846 Method 3050. Environmental science & technology 23(7): 898-900.
۸۸
.22 Klute, A. 1986. Methods of soil analysis. Part 1. Physical and mineralogical methods. American Society of Agronomy, USA. 1188 p.
.32 MacFarlane, G., A. Pulkownik and M. Burchett. 2003. Accumulation and distribution of heavy metals in the grey mangrove. Avicennia marina (Forsk.) Vierh.: biological indication potential. Environmental Pollution 123(1): 139-151.
.42 Mebrahtu, G. and S. Zerabruk. 2011. Concentration of heavy metals in drinking water from urban areas of the Tigray region, Northern Ethiopia. Momona Ethiopian Journal of Science 3(1): 105-121.
.52 Mremi, S. and J. F. Machiwa. 2003. Heavy metal contamination of mangrove sediments and the associated biota in Dar es Salaam, Tanzania. Tanzania Journal of Science 29: 61-76.
.62 Natesan, U., M. M. Kumar and K. Deepthi. 2014. Anthropogenic effects on sediment quality of Muthupet mangroves: assessing the sediment core geochemical record. Indian Journal of Geo-Marine Sciences (IJMS) 43(6): 1045-1054.
.72 Olayinka, K., A. Oyeyiola, F. Odujebe and B. Oboh. 2011. Uptake of potentially toxic metals by vegetable plants grown on contaminated soil and their potential bioavailability using sequential extraction. Journal of Soil Science and Environmental Management 2 (8): 220-227.
.82 Orji, F. A., A. Ibiene and O. C. Ugbogu. 2012. Petroleum hydrocarbon pollution of mangrove swamps: The promises of remediation by enhanced natural attenuation. American Journal of Agricultural and Biological Sciences 7(2): 207-216.
.92 Peng, J., Y.Song, P. Yuan, X. Cui and G. Qiu. 2009. The remediation of heavy metals contaminated sediment. Journal of Hazardous Materials 161(2): 633-640.
.03 Pundytė, N., E. Baltrenaitė, P. Pereira and D. Paliulis. 2011. Heavy metals and macro nutrients transfer from soil to pinus sylvestris L. The 8th International Conference Vilnius, Lithuania. pp.308-312.
.13 Radojevic, M. and V. N. Bashkin. 1999. Practical environmental analysis: Royal Society of Chemistry.
UK. 466 pp.
.23 Smical, A. I., V. Hotea, V. Oros, J. Juhasz and E. Pop. 2008. Studies on transfer and bioaccumulation of heavy metals from soil into lettuce. Environmental Engineering and Management Journal 7(5): 609-615.


دیدگاهتان را بنویسید