مطالعات ميدانی
در این منطقه سه سایت با وسعت تقریبی 45 هکتـار در شـیبشمالی انتخاب شد؛ سایت شاهد ( دچار آتـش سـوز ي نشـده )، سایت آتشسوزي شده در سال 1387 (که از این پس سایت 87 نامیده می شود) و سایت آتش سوزي شده در سال 1383 (که از این پس سایت 83 نامیده میشود). انـدازه گیـري هـا در بهـار وتابستان 1389 انجام شد بنابراین سایت 2 و 3 بهترتیـب تـوالیپوشش گیاهی را پس از 2 و 6 سال نشان میدادند، که با سایت شاهد مقایسه شدند. در هر سایت تعداد 10 واحد نمونهبـرداريیــک متــر مربعــی در راســتاي گرادیــان ارتفــاعی بــهصــورت سیستماتیک تصادفی مستقر شد. در هر پلات فهرست گونه هاي موجود همراه با برخـی پـارامتر هـاي گیـاهی از قبیـل فراوانـی،درصد پوشش و ارتفاع هر گونه یادداشت شـد . صـفات کیفـیمـرتبط بـا آتـش سـوزي شـامل شـکل زیسـتی، فـرم رویشـی، دوره زنــدگی، ســاختار تــاجپوشــش، کــرك و پــرز داري، خارداري، انشـعابداري، پوشـشتـاجی، فنولـوژي بـرگ، روشتکثیر، انتشار بذر و نوع تولیدمثل نیز داخل عرصه، اندازه گیـريو درون فرم هاي مخصوص یادداشت شد. تیپ پوشـش گیـاهیغالب این منطقـه Artemisia – Poa bulbosa – Astragalus spkopetdaghensis میباشد و گونههاي اصلی و همراه این تیـپغالب عبارتند از (2):
Acanthophyllum sp – Acantholimon sp -Kochia prostrata – Agropyron sp – Phlomis cancellata – Onobrychis cornuta
بررسیهای آزمايشگاهی
براي اندازهگیري صفات کمی از قبیل وزن تـر سـاقه و بـرگ،نسبت وزن خشک به تر، محتواي رطوبتی برگ و سـاقه، سـطحویژه برگ، وزن تر ساقه و برگ، وزن بذر و اندازه بـذر، از هـرگونه تعداد 10 نمونه جمعآوري گردیده و جهت حفظ رطوبـتداخل نایلون هاي پلاستیکی قرار داده شده سپس بـه آزمایشـگاهمنتقل گردید. براي اندازه گیري سطح تاجپوشش هر بوته، اندازه قطر بزرگ و قطر عمود بر آن ثبت شد (13). شناسایی نمونهها با استفاده از منابع معتبر شناسایی گیاهان از جمله فلور ایرانیکـا(36)، فلور رنگی ایران (6) و رستنی هاي ایران (7)، انجام شد.

پردازش و آناليز دادهها
براي تعیین گروههاي عملکردي گیاهی ماتریس 45 گونه در 24 صفت در نرمافزار اکسل آماده شد. از 24 صفت موردمطالعه 14 صفت کیفی و 10 صفت کمی با توجـه بـه هـدف کـار و نـوعتخریب، بهصورت کیفی و کمی انتخاب و براساس استانداردهاي موجود (13) کدگذاري شدند. هنگامی که همه صفات کـد دادهشدند، اطلاعات بهصورت ماتریس دادهها شامل t واحد براي n صفت مرتب شدند. بـراي جسـتوجـوي حضـور گـروههـايعملکردي و مشخص کردن پاسخ آنها به اثرات تخریبـی آتـش،طبقهبندي به روش سلسلهمراتبی با استفاده از نـرم افـزار SPSS انجام شد (27 و 29). ماتریس 24 صفت در 45 گونـه بـهطـورجداگانه براي سه سایت شاهد، 87 و 83 تهیه شد.
براي تعیین PFT در امتداد گرادیـان زمـانی آتـش سـوزي ومشخص کردن تغییرات گروههـاي عملکـردي در سـایتهـايمختلف، طبقهبندي خوشهاي سلسلهمراتبـی تجمعـی بـا فاصـلهاقلیدوســی بــه روش وارد (8) انجــام شــد. بــهمنظــور تعیــین متغیر هایی که قدرت تفکیککننـدگی بهتـري در بـین گـروه هـاداشته اند آنالیز تابع تشـخیص انجـام گرفـت. هـم چنـین جهـتنمایش تغییرات PFT و صفات تعیینکننده گـروه هـا در امتـدادگرادیان آتشسوزي فراوانی PFT و صـفات د ر هـر سـایت بـااستفاده از نرمافزار اکسل مقایسه شده و نمودارها ترسیم گردید.
۱۹

نتايج
نتايج طبقهبندی سلسله مراتبی:
نتایج حاصل از طبقهبندي منجر بـه تعیـین 4 گـروه عملکـردياصلی متمایز شد. دندروگرام اصلی همراه با نام گونههاي گیاهی منطقه در (شکل 2) ارائه شده است.

گروه عملکردی١ (PFT1)
شامل گیاهـان چنـدسـاله فانروفیـت و فـوربهـاي چنـدسـاله همیکریپتوفیت با ساختار تاج پوشش افراشـته، نیمـهافراشـته وخوابیده، داراي خار و بدونخـار، تول یـد مثـل جنسـی بـا بـذر ورویشی با پاجوش، فنولوژي بیشتر از سـه مـاه، داراي انشـعاب،رطوبت ساقه و برگ زیاد، ارتفـاع و سـطح ویـژه بـرگ، سـایز بذر، وزن بذر، وزن تر ساقه، ریزوم و بـرگ متوسـط، محتـوايرطوبتی برگ و ساقه کم میباشـد . ازجملـه برخـی گونـههـاي مهم این گروه عملکـردي عبا رتنـد از : Onosma longilobum
Cotoneaster esfandiarii Bunge., Teucrium polium L.
khat., Ajuga orientalis L,.

۲۰

شکل۱. موقعيت منطقه موردمطالعه در نقشه ايران و شهرستان آشخانه، مقياس نقشه (۱۴۲۲۳۳۰:۱).
گروه عملکردی٢ (PFT2)
شامل همیکریپتوفیـت هـا و ژئوفیـتهـاي چندسـاله، افراشـته، داراي برگهاي گوشـتی و روزت و کـرك و پـرز زیـاد، فاقـدانشعاب داراي سیستم برگساقهاي، تولیدمثل جنسـی بـا بـذر ورویشی با ریزوم، همچنین ارتفاع، وزن تر ساقه و برگ و نسبت آنها، وزن بذر و سایز بذر زیاد، سطح ویژه برگ متوسط میباشد.
از جمله گونههـاي مهـم ایـن گـروه عملکـردي عبارتسـت از:
Verbascum cheiranthifolium Boiss.

گروه عملکردی٣ (PFT3)
شامل همـی کریپتوفیـت هـا ي چندسـاله خـادار و فـوربهـاي یکساله، ساختار تاجپوشـش افراشـته و نیمـهافراشـته و خوابیـده،داراي سیستم برگساقهاي و برگقاعدهاي، فنولوژي بـرگ یـک تـاچهار ماه، داراي انشعاب و فاقد انشعاب، رطوبت برگ و ساقه متغیر، همچنین اندازه بذر، سطح ویژه برگ، محتواي رطوبتی برگ و ساقه بالا، وزن بذر، وزن تر ساقه و برگ و نسبت وزن تر به خشک، کـممیباشد. ازجمله برخی گونههاي مهم این گروه عملکردي عبارتنـداز:.Malva neglecta Wallr. ، Marrubium vulgare L.

گروه عملکردی٤ (PFT4):
شامل تروفیتهاي کوتاهعمر فرصتطلب و فوربهاي چندساله ژئوفیت، با اندازه تاجپوشش و ارتفاع کم، داراي کرك و پرز و ارتفاع کم بدون خار، تولیدمثل جنسی با بذر و رویشی با ریزوم و پیاز، ساختار تاجپوشش افراشته و نیمهافراشته و خوابیده، داراي سیستم برگساقهاي و برگقاعدهاي، فنولوژي برگ محتواي رطوبتی ساقه و برگ، وزن تر برگ و ساقه، نسبت وزن تر به وزن خشک کم، سطحویژه برگ، اندازه بذر و وزن بذر، زیاد میباشد. ازجمله برخی گونههاي مهم این گروه عملکردي عبارتند از: Gagea ,.Ceratocephala reticulate pall. Papaver dobium L
دندروگرام حاصل از آنالیز خوشهاي testiculata (crants. ) , Roth

شکل۲. دندروگرام حاصل از طبقهبندی سلسلهمراتبی همراه با گونههای گياهی
بهطور خلاصه در (شکل 3) نشان داده شده است.

نتايج آناليز تابع تشخيص
نتایج آنالیز تابع تشخیص نشان داد کـه در تفکیـک گـروه هـايعملکردي بین سایت شاهد(89) و سایت آتش سـوزي شـده درسـال 87 و 83 صـفات نسـبت وزن تـر بـرگ، فـرم زیسـتی و(TDMC) نقش بیشتري داشتند (جدول 1).

مقادير ويژه
مقادیر ویژه متضاد با بردارهاي ویژه، مقادیري هستند کـه سـهمنســبی هــر مولفــه در تبیــین کــل داده هــا را ارائــه مــیدهــد.
۲۱
C A S E 0 5 10 15 20 25
Label Num +———+———+———+———+———+ PFT1 1 ─┬─┐
PFT4 4 ─┘ ├─────────────────────────────────────────────┐
PFT3 3 ───┘ │
PFT2 2 ─────────────────────────────────────────────────┘
شکل ۳. دندروگرام حاصل از آناليز خوشهای حاصل از مرکز ثقل دادهها

جدول ۱. ماتريس ساختار فاکتور صفات نشاندهنده اهميت عوامل موثر در تفکيک گرو ههاي عملکردی

ريشه سوم ريشه های تابع
ريشه دوم ريشه اول
صفات
– ۰/۰۸۴ – ۰/۳۱۹ ۰/۴۳۹∗ وزن تر برگ
۰/۰۵۳ – ۰/۰۶۴ ۰/۱۴۱∗ پراکنش بذر
شکل زيستی ۰۷۰/۰ ∗۳۶۷/۰ ۲۶۲/۰
۰/۲۴ – ۰/۳۳۶∗ ۰/۰۰۲ دوره زندگی
۰/۱۶۲ – ۰/۳۳۶∗ ۰/۰۵۵ رطوبت برگ
۰/۸۴ – ۰/۲۸۷∗ -./۰۴۳ فنولوژی برگ
۰/۱۸۹ – ۰/۲۷۶∗ – ۰/۰۲۷ شکل رويشی
۰/۰۳۳ – ۰/۱۸۹∗ ۰/۱۲۵ وزن بذر
– ۰/۰۴۳ – ۰/۰۴۹∗ ۰/۰۲۰ پوشش تاجی
محتوای رطوبتی ساقه ۱۲۴/۰ – ۱۲۸/۰ – ∗۴۳۶/۰
– ۰/۴۱۹∗ – ۰/۱۲۲ – ۰/۱۱۴ مجموع محتوای رطوبتی برگ و ساقه
– ۰/۲۵۲∗ – ۰/۰۸۴ – ۰/۰۴۶ محتوای رطوبتی برگ
– ۰/۲۰۰∗ – ۰/۱۸۶ ۰/۰۹۹ ارتفاع
– ۰/۱۹۴∗ ۰/۱۴۱ ۰/۰۷۱ خارداری
– ۰/۱۸۷∗ – ۰/۰۳۹ ۰/۰۱۶ سطح ويژه برگ
– ۰/۱۵۱∗ – ۰/۱۰۶ – ۰/۰۸۴ رطوبت ساقه
– ۰/۱۴۸∗ ۰/۰۴۲ – ۰/۰۲۵ وزن خشک به تر
– ۰/۱۲۲∗ – ۰/۰۹۳ – ۰/۰۵۶ وزن تر ساقه
– ۰/۱۱۵∗ – ۰/۰۶۵ ۰/۰۲۲ ساختار تاج پوشش
– ۰/۰۹۱∗ ۰/۰۲۸ ۰/۰۷۹ انشعابداری
– ۰/۰۸۶∗ ۰/۱۷ – ۰/۰۳۰ کرک داری
۰/۰۴۸∗ ۰/۰۱۲ – ۰/۰۳۳ روش تکثير
۰/۰۴۷∗ – ۰/۰۰۷ ۰/۰۴۷ نوع توليد مثل
۰/۰۴۷∗ – ۰/۰۰۶ – ۰/۰۱۸ اندازه بذر

۲۲
براي هر مولفه یک مقدارویژه وجود دارد و انـدازه مقـدارویـژهبراي یک مولفه، نشاندهنده اهمیت مستقیم آن در تشـریح کـلتغییرات در داخل مجموعه دادههاست (8). مقایسه مقادیرویـژهمربوط به محورهـاي پـراکنش نقطـه اي حاصـل از آنـالیز تـابعتشخیص (جدول 2) نشان داد کـه ریشـه اول (وزن تـر بـرگ) بیشترین اطلاعات در مورد تفکیک گروههاي عملکردي میدهد و ریشـه دوم (فـرم زیسـتی گیاهـان) و ریشـه سـوم (TDMC) اهمیت کمتري نسبت به ریشه اول دارد. از کل تغییرات مشاهده شده، 56 درصد توسط ریشه اول، 27 درصد مربـوط بـه ریشـهدوم و کمتر از 16درصد متعلق به ریشه سوم بود.

تغييرات PFTs در طی تـوالی ثانويـ ه پـس از آتـشسـوزی
فراوانی گروه عملکردي1 (PFT1) و گروه عملکردي4 (PFT4) با گذشت زمان پس از آتـش سـوزي کـاهش یافـت، درحـالی کـهفراوانی گروه عملکردي2 (PFT2) و گروه عملکردي3 (PFT3) با گذشت زمان پس از آتشسوزي بیشتر شد (شکل 4).

تغييرات صفات موثر در تعيين گروه عملکردی ( فرم زيستی، وزن تر برگ و محتوای رطوبتی ساقه) توالی ثانويه
فراوانی صفت وزن تر برگ گیاهان دو سال پس از آتشسـوزي کاهش و شش سال بعد افزایش یافت. مقایسه فراوانـی اشـکالزیستی گیاهان نشان داد فانروفیتها و کامفیتها ابتدا کـاهش و6 سـال بعـد افـزایش پیـدا کردنـد. بررسـی میـانگین فراوانـی همیکریپتوفیتها، تروفیتها، ژئوفیـت هـا و محتـواي رطـوبتیساقه نشان داد این گیاهان در طی زمان کاهش یافتند (شکل 5).

بحث و نتي جهگيري
مطالعه گروههاي عملکردي در جهت شناسایی شرایط زیستگاه و پیبردن به ساختار کلی پوششگیاهی هر منطقه است. بسیاري از محققین (17، 18، 20 و 32)، در محیطهاي مختلف و بـرايبررسی تأثیر عوامل متفاوت بر پوشـش گیـاهی از روش تعیـینگروههاي عملکردي استفاده کردهاند. هدف این تحقیق شناسایی و طبقهبندي گروههاي عملکردي و صفات عملکردي گیاهی در توالی ثانویه پس از آتشسوزي بود. با توجه به ایـن هـدف، بـااستفاده از آنالیز تابع تشخیص از بین 24 صفت مـورد بررسـی، صفات وزن تر بـرگ، فـرم زیسـتی و محتـواي رطـوبتی سـاقه بهترتیب مهمترین نقش را در تفکیک گروههاي عملکردي ایفـانمودند. به اینترتیب با انجام طبقهبندي خوشهاي سلسلهمراتبـیبا استفاده از ماتریس 24 صفت در 45 گونه، 4 گروه عملکردي تعیین شد. PFT2 و PFT3 بهعنوان گروههاي عملکردي سازگار به آتشسوزي شناسایی شدند؛ فراوانـی آنهـا بـا گذشـت زمـانافزایش یافت. PFT1 و PFT4 گروههاي عملکردي حساس بـهآتشسوزي شناسایی شدند و با گذشت زمان کاهش یافتند.
در این مقاله صـفات تعیـینکننـده گـروههـاي عملکـردي، بیشترین ارتباط با آتشسوزي را نشان دادند زیرا فراوانی صفت وزن تر برگ گیاهان دو سال پس از آتشسوزي کاهش و شـشسال بعد افزایش یافت؛ این نوسان میتواند بهدلیـل در معـرضبودن تاجپوشش گیاه بـا آتـش و ازدیـاد گیاهـان پـاچوشدار و اســتولوندار و داراي بــرگ هــاي روزت ماننــد Eremurus spectabilis Wendelbo وVerbascum cheiranthifolium باشد. مقایسه فراوانی اشکال زیستی گیاهان نشان داد فانروفیتها و کامفیتها ابتدا کاهش و 6 سال بعد افزایش پیدا کردنـد ؛ ایـنتغییر بهدلیل قـرار داشـتن جوانـه هـاي رویشـی اکثـر بوتـه هـا ودرختچهايها در انتهـا یـا امتـداد سـاقه هـا مـیباشـد ، بنـابراینآتش سوزي اندام هاي هوایی می تواند سبب تضعیف بوته اي ها و فانروفیتها شود. بوته ها و درختچـه هـا یـی کـه توانـایی ایجـادپاجوش و ریشهجوش را ندارند، مانند بوتـه درمنـه و درختچـهارس، بهراحتی توسط آتش صدمه دیده و از بین میرونـد . بعـداز آتش سوزي گیاهان به سرعت از طریق رشد رویشی (ریزوم) تولیدمثل کرده تا بتوانند عرصه را اشغال کرده و به حالت اولیـهبرگردند (1). بررسـی میـانگین فراوانـی همـیکریپتـو فیـت هـا،تروفیتها و ژئوفیتها نشان داد این گیاهان در طی زمان کاهش یافتند این کاهش ممکن است بهدلیل فراینـد رقابـت در عرصـهباشد که البته عوامل دیگري چون مدیریت مرتع، شرایط اقلیمی،
۲۳

خشکسالی و چراي کنترل نشده دام نیز میتواند باعـث آسـیبگیاهان پـس از آتـش سـوزي باشـد. مقایسـه میـانگین فراوانـیمحتواي رطوبتی ساقه گیاهان نشـان داد کـه محتـواي رطـوبتیساقه گیاهان در طی زمان کاهش یافت، برخی از این گیاهان به-دلیل داشتن جوانههاي رویشی در انتها یا امتداد ساقهها از قبیـل
و Teucrium polium L. Artemisia kopetdaghensis Krasch.
۲۴

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

شکل ۴. تغييرات فراوانی گروههای عملکردی گياهی در طی زمان پس از آتشسوزی در مرتع جوزک

شکل۵. تغييرات صفات شکل زيستی، وزن تر برگ و محتوای رطوبتی ساقه در مراحل توالی ثانويه.
Stachys byzantina K. Koch نسبت به گیاهانی کـه جوانـهآنها در زمان آتش سوزي همسطح زمین و یا در داخل خاك قرار گرفتهاند، حساسیت بیشتري به آتش سوزي نشان می دهند (1) و بنابراین محتواي رطوبتی ساقه آنها کاهش یافت.
آتشسوزي با کاهش گیاهان چـوبی و بوتـهاي توانـایی وقابلیت آنها را در رقابت بـا گیاهـان علفـی بـراي جـذب نـور،رطوبت و موادغذایی خاك کاهش داده و زمینه را براي رشـد وگسـترش گنـدمیان فــراهم مـیســازد (12،16، 26، 30 و 31). بررسیهاي مختلف مانند پژوهش ما نشان داده است که پوشش گندمیان چندساله بهتدریج پس از آتشسوزي افزایش مـی یابـد .
در مرتـع خشـک آتـش سـبب افـزایش تروفیـتهـا و همـی-کریپتوفیتها، ولی باعث کـاهش فـرمهـاي رویشـی بوتـهاي و گندمیان یکساله شد (4). درصد پوشـش بوتـههـا نیـز پـس ازآتشسوزي بهتدریج افزایش مییابد ولی باایـن حـال از سـایتشاهد کمتر خواهد بود (5،12،14، 23، 26 و 30). در بررسی که توسط کاهمن و پوشکولد در سال 2008 صورت گرفت، آتـشباعث افزایش یکسالهها شد. فراوانی یکسالههاي تابسـتانه درعلفزارهاي بیابانی و نیمهبیابانی چیهواهوان بهدنبال آتشسوزي افزایش یافت (10 و11). فراوانی یکسالههاي زمسـتانه نیـز در این مناطق افزایش یافت که با نتـ ایج حاصـل از بررسـیهـا درمنطقه جوزك همخوانی دارد. فراوانی یکسالهها در بیابـان هـايسوناران براساس یافتههاي پاتن و کیو (32) پس از آتشسوزي کاهش یافت. در بررسی که توسط کاهمن و پوشولد (24) صورت گرفت، نتایج نشان داد SLA تفاوت معناداري نسـبت بـه آتـشنشان نداد که با یافتههاي حاصل از پژوهش ما مطابقت دارد. در بررسی اقلیم مدیترانهاي، نتایج نشان داد گونه هـایی کـه پـس ازآتش سوزي بهسرعت از طریق بذر احیا می شوند، LDMC کمتر و محتواي رطوبت نسبی بالاتري را نسبت به غیر بذرافشـان هـانشان می دهند (36). پاجوشدار شدن یک مکانیسم، مقاومتی در اکوسیستم هاي حساس به آتش و خشکی است. گیاهان بـا ایـنمکانیسم (پـاجوش دار شـدن ) پتانسـیل رطـوبتی بـرگ و سـاقهبالاتري دارند. غیر پاجوشدار شونده ها پتانسـیل بـالاتري بـرايمقاومت ساختاري به خشکی دارند (33) این نتایج با یافتههـايمنطقه جوزك همخوانی دارد. در بررسی انجـام شـده در پـاركملی گلستان (5) مشـخص شـد کـه گونـههـاي چـوبی در اثـر آتش سوزي کاهش و گیاهان علفی خصوصا یکساله ها افـزایشنشان می دهنـد . از مطالعـات روي پوشـش گیـاهی کـه توسـطگارسیا نوآ (22) در پارك ملی دونانا صورت گرفت نیـز همـیننتایج حاصل شد که با یافت ههاي حاصل از منطقه جوزك همخـوانی دارد. در بررسی روي ساواناهاي حارهاي و نیمهحـاره اي آفریقـامشخص شد کـه آتـش سـوزي باعـث کـاهش ارتفـاع گیاهـان میگردد (25).

نتيجه گيری
با توجه به نتایج این تحقیق از گروههاي عملکردي میتـوان بـهعنوان شاخص حساسیت یا سازگاري مرتع در برابر آتشسوزي استفاده کرد، بهطوريکـه در صـورت غالـب بـودن گـروههـايعملکردي 2 و3 (PFT2 و PFT3) مرتع در برابر آتـش سـوزيمقاوم است ولی در صورت غالب بودن گروههاي عملکردي 1و 4 (PFT1 و PFT4) حساسیت مرتع به آتشسوزي بـالا اسـت.
در این تحقیق مشخص شد که آتشسوزي بیشترین تاثیر منفـیرا بر گیاهان چوبی مرتـع دارد، زیـرا در ایـن گیاهـان محتـويرطوبت برگ و ساقه کمتر است و آتشپذیرتر هستند، از طرف دیگر قرار داشتن جوانه رویشی در بالاتر از سطح خـاك باعـثآسیبپذیري بیشتر این گیاهان میشود. از دیدگاه مدیریت مرتع آتشسوزي در منطقه جوزك با کاهش گیاهان چوبی خـاردار واسانسدار و افزایش تروفیتهاي یکساله، فوربهـا و گنـدمیانباعث افزایش دسترسی دامها بـه علوفـه و پایـداري اکوسسـتممرتع میشود. اما بیشتر شدن گیاهـان یـکسـاله (تروفیـت هـا ) بهعنوان یک اثر منفی آتشسوزي در این منطقه تلقی میشـود،که بایستی با اجراي برنامه مدیریتی مناسب از جمله آتشسوزي در زمان مناسب یا اجراي سیستمهاي چراي ویژه، فراوانی آنها در کنترل در آید. نتایج این پژوهش می تواند در پروژه هاي بنیادي یا پروژه هاي اجرایی مورد استفاده قرار گیرد، به دلیلاینکه PFT ها شدت و جهت تغییرات اکوسیستم را در نتیجه عوامـل محیطـیبهخوبی نشان می دهد و در درك فرایند هـاي اکولـوژیکی نظیـرتشکیل توالی و پایداري اجتماعات به ما کمک می کند. همچنین ازگروه هاي عملکردي گیـاهی بـهعنـوان ابـزار مـدیریتی بـرايارزیابی اثرات تخریب براکوسیستم هاي طبیعی استفاده نمود.

۲۵
سپاسگزاری
هزینههاي اجرایی این طرح از محل اعتبـار پژوهشـی دانشـگاهفردوسی مشهد در قالب پایان نامه کارشناسی ارشد خانم فهیمه رفیعی (پروپوزال شماره 558- مورخه 17/8/88) تامین گردیده

مناب ع مورد استفاده
است. اندازه گیـري هـاي آزمایشـگاهی در آزمایشـگاه اکولـوژيدانشــکده علــوم و آزمایشــگاه گیــاه شناســی مرتــع دانشــکده منابع طبیعی دانشگاه فردوسی مشـهد انجـام شـد، لـذا از کلیـهکارشناسان آزمایشگاه سپاسگزاري می شود.
جنگجو، م. 1388. اصلاح و توسعه مرتع. جهاد دانشگاهی مشهد، 240 ص.
شاد، ق. ع. 1380. تیپ هاي گیاهی منطقه آشخانه .وزارت جهاد کشاورزي. انتشارات موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع، 72 ص.
شریعتمداري، ح. 1390. بررسی تاثیر آتشسوزي بر گروههاي عملکردي گیاهی در دو اقلیم خشک و نیمه خشک. رساله کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.
شریعتمداري، ح.، م. جنگجو، ح. اجتهادي، ج. واعظی و ف. رفیعی. 1390. مقایسه صفات گیاهی مرتبط با آتشسوزي در مراتع خشک و نیمهخشک. همایش بینالمللی آتشسوزي در گرگان ،ایران. 4- 6 آبان، 62 ص.
شکري، م.، ن. صفائیان و ع. اترك چالی. 1381. بررسی پیامد آتش بر پوشش گیاهی تخت ییلاق پارك ملی گلستان. مجله منابع طبیعی ایران 55: 273-281.
قهرمان، ا. 1380. فلور رنگی ایران. جلد 1، موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع، 146 ص.
مبین، ص. 1364. رستنی هاي ایران: فلور گیاهان آوندي. 4 جلد، انتشارات دانشگاه تهران، 504 ص.
مصداقی، م. 1380. توصیف وتحلیل پوشش گیاهی. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 287 ص.
نیکان، م. 1389. بررسی تاثیر چراي دام بر گروه هاي عملکردي گیاهان در منطقه بهارکیش قوچان. رساله کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.
.01 Ahlstrand, B. M. 1982. Response of Chihuahuan Desert mountain shrub vegetation to burning. Journal of Range Management 35:62-65.
.11 Bock, J. H. and C. E. Bock. 1992. Vegetation response to wildfire on native versus exotic Arizon grassland. Journal of Vegetation Science 3:439-446.
.21 Carleton, S. W. and S. R. Loftin. 2000. Response of 2 semiarid grasslands to cool-season prescribed fire. Journal of Range Management 53:52-61.
.31 Cornelissen, J. H. C., S. Larovel, E. Garnier, N. Diaz, N. Buchman, D. E. Gurrich, P. B. Reich, N. ter Steege, H. D. Morgan, M. G. A. Vander Heijden, J. G. Pausas and H. Poorter. 2003. A handbook of protocols for standardized and easy measurement of plant functional traits worldwide. Journal of Botany 51: 335-380.
.41 Dale, G., R. G. Brockway, R. Gatewood and R. B. Paris. 2002. Restoring fire as an ecological process in short grass prairie ecosystems: initial effects of prescribed burning during the dormant and growing seasons. Journal of Environmental Management 65:135-152.
.51 De Groot, W. J., P. M. Bothwell, D. H. Carlsson and K. Logan. 2003. Simulating the effects of future fire regimes on western Canadian boreal forests. Journal of Vegetation Science 14: 355-364.
.61 Decastro, E. A. and J. B. Kauffman. 1998. A vegetation gradient of above ground biomass, root and consumption by fire. Journal of Tropical Ecology 14(3): 263-283.
.71 Diaz, S. and M. Cabido. 1997. Plant functional types and ecosystems functional in relation to global change: a multiscale approach. Journal of Vegetation Science 8: 463-474.
.81 Diaz, S., J. Cabido, M. Zak Martinez, E. Carretero and J. Aranibar. 1999. Plant functional types, ecosystem structure and land use history along a climate gradient in central-western Argentina. Journal of Vegetation Science 10: 651660.
.91 Doll, M., M. Bernhatdt-ro, A. Parth and W. Schmidt. 2008. Changes in life history trait composition during undisturbed old-field succession. Flora 203: 508–522.
۲۶
.02 Domingues, T. F., L. A. Martinelli and J. R. Ehleringer. 2007. Ecophysiological traits of plant function groups in forest and pasture ecosystems from eastern Amazonia, Brazil. Plant Ecology 193: 101-112.
.12 Duckworth, J. C., M. Kent and P. M. Ramsay. 2000. Plant functional types: an alternative to taxonomic plant community description in biogeography?. Progress in Physical Geography 24: 515-542.
.22 Novo, F. G. 1977. The effects of fire on the vegetation of Donana National Park (Spain), in Mooney, H. A. and Conrad, C. E., Symposium on the Environmental Consequences of Fire and Fuel Management in Mediterranean Ecosystems. Palo Alto, CA. USDA Forest Service, Washington Office, Washington, DC. p. 318-325, General Technical Report WO-3. 3(1): 318-325.
.32 Guevara, J. C., C. R. Stasi, C. F. Wuillod and O. R. Estevez. 1999. Effects of fire on rangeland vegetation in southwestern Mendoza plains (Argentina): composition, frequency, biomass, productivity and carrying capacity. Journal of Arid Environments 41: 27–35.
.42 Kahmen, S. and S. Poschlod. 2008. Effects of grassland management on plant functional trait composition. Agriculture, Ecosystems and Environment 128: 137–145.
.52 Kennan, T. C. D. 1972. The effects of fire on two vegetation types in Matopos, Rhodesia, Proceedings Annual [11th] Tall Timbers Fire Ecology Conference: fire in Africa. Tallahassee, FL. Tall Timbers Research, Inc., Tallahassee, FL. p. 53-98.
.62 Kristofor, R. B. 2006. Soil physiochemical changes following 12 years of annual burning in humid-subtropical tall grass prairie: a hypothesis. Acta Ecologica Sinica 30:407-413.
.72 Lavorel, S., S. McIntyre, J. Landsberg and D. Forbes. 1997. Plant functional classification: from general groups to specific groups based on response to disturbance. Trends in Ecology and Evolution 12:474-478.
.82 Lloret, F. and M. Vila. 2003. Diversity patterns of plant functional types in relation to fire regime and previous land use in Mediterranean woodlands. Journal of Vegetation Science 14: 387-398.
.92 Mcintyre, S., S. Diaz, S. Lavorel and W. Gramer. 1999. Plant functional types and disturbance dynamics- introduction. Journal of Vegetation Science 10: 604-698.
.03 McPherson, G. R. 1995. The role of fire in desert grassland. Desert grassland. PP. 130-151. In: McClaran, M.P.,Van
Devender, T.R.(Eds), the Desert Grassland. University of Arizona press, Tucson .
.13 Navarroa, T., C. l. Aladosb and B. Cabezudoa 2006. Changes in plant functional types in response to goat and sheep grazing in two semi-arid shrublands of SE Spain. Journal of Arid Environment 64: 298-322.
.23 Patten, D. T. and G. H. cave. 1984. Fire temperatures and physical characteristic of a controlled burn in the Upper Sonoran Desert. Journal of Range Management 37:277-280.
.33 Paula, S. and J .G. Pausas. 2006. Leaf traits and resprouting ability in the Mediterranean basin. Functional Ecology
20: 941-947.
.43 Pausas, J. G. and R. A. Bradstock. 2007. Fire persistence traits of plants along a productivity and disturbance gradient in Mediterranean shrublands of south-east Australia. Global Ecology and Biogeography 16: 330–340.


دیدگاهتان را بنویسید