مقاله

DOI: 10.20286/jne-050231395 دوره 5، شماره 2، خرداد و تیر
تاريخ دريافت مقاله: 1394/10/16تاريخ پذيرش مقاله: 1394/10/26

واژگان کلیدی:
ي افتهه ا: بي ن رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه و متغيره ای پيش رفت تحصيل ی و رضاي ت از دوره همبس تگیمعن یداری وج ود داش ت )100/0 = P(. اي ن رابط ه بي ن رضاي ت از دوره و پيش رفت تحصيل ی ني ز دي دهش ده اس ت )100/0 = P(. ي افتهه ا همچني ن نش ان داد ک ه ب ا ب الا رفت ن ت رم تحصيل ی، همبس تگی بي ن مؤلفهه ای مذک ور افزاي ش يافت ه اس ت.
نتیجه گیــری: ب ر اس اس نتاي ج اي ن پژوه ش، رش د مطالع ه عم ل فکوران ه میتوان د ب رای مواجه ه ب ادش واری های نظ ری آم وزش پرس تاری و آمادگ ی در راس تای مواجه ه ب ا پيچي دگیه ای محي ط بالين یدر پرســتاران مؤثــر باشــد. بنابرايــن دســت انــدرکاران و برنامهريــزان آموزشــی حــوزه آمــوزش پرســتاریمی بايس ت ب ا اتخ اذ راهبرده ای آموزش ی، س عی در ارتق ای اي ن مهارته ا در دانش جويان خ ود و ارتق ایس امت در جامع ه داش ته باش ند تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاریايران محفوظ است.
توصيف ی و اس تنباطی )ضراي ب همبس تگی، تحلي ل واريان س، و آزم ون t مس تقل( اس تفاده گردي د.

پيشرفت تحصيلیدانشجويان پرستاریمحيط بالينیسامت
رابطه رویکرد مطالعه عمل فکورانه با رضایت از دوره آموزشی و پیشرفت تحصیلی در دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال تحصیلی 1392-93محمد رضا نیلی 1، حمید عبدی 2،*
اســتاديار، گــروه علــوم تربيتــی، برنامــه ريــزی درســی، دانشــکده علــوم تربيتــی و روانشناســی ،دانشــگاه اصفهــان، اصفهــان، ايــران
دانشــجوی دکتــری، گــروه علــوم تربيتــی، برنامهريــزی درســی، دانشــکده علــوم تربيتــی و روانشناســی، دانشــگاه اصفهــان، اصفهــان، ايــران
257418216

* نويس نده مس ئول: حمي د عب دی، گ روه عل وم تربيت ی، برنامهري زی درس ی، دانش کده عل وم تربيت ی و روانشناس ی، دانش گاه اصفه ان، اصفه ان، اي ران. ايمي ل: [email protected]
چکیده
مقدم ه: ن وع رويک رد مطالع ه و يادگي ری دانش جويان، در مي زان رضاي ت از دوره و پيش رفت تحصيل ی نق ش دارد. پژوه ش حاض ر ب ا ه دف تعيي ن رابط ه رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه ب ا رضاي ت از دوره آموزش ی و پيش رفت تحصيل ی انج ام گرفت ه اس ت.
روش کار: ايــن پژوهــش از نــوع توصيفــی- همبســتگی بــود. جامعــه آمــاری پژوهــش، کليــه دانشــجويان پرســتاری ترم ســوم، پنجــم و هفتــم دانشــگاه علــوم پزشــکی اصفهــان، و نمونــه پژوهــش شــامل نمونــه در دس ترس در اي ن مقط ع زمان ی) 187 نف ر( ب ود. ب رای جم عآوری دادهه ا از پرسش نامه اس تاندارد رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه متش کل از 25 س ؤال، و ي ک گوي ه کل ی ب ه منظ ور س نجش رضاي ت کل ی از دوره، و از مع دل دانش جويان ب رای پيش رفت تحصيل ی اس تفاده ش ده اس ت. ب رای تجزي ه و تحلي ل دادهه ا، از آم ار
مقدمه
يکــی از پيامدهايــی کــه بــه دنبــال يادگيــری اتفــاق مــی افتــد نتاي ج آن اس ت. همچني ن تعيي ن کيفي ت نتاي ج يادگي ری در اث ر کيفيــت فعالي تهــای يادگيــری بدســت میآيــد) 1(. رويکردهــای مطالع ه يک ی از عوامـل مؤثـر يادگي ری و پيش رفت تحصيل ی در مي ان دانش جويان هس تند) 2(. رويک رد مطالع ه ب ه ن وع برخ ورد يادگيرنــدگان بــا مطالــب گفتــه می شــود. رويکردهــای مطالعــه و يادگي ری، فعالي تهاي ی ذهن یای هس تند ک ه فراگي ران در هن گام مطالع ه ب ه کار میبرن د ت ا بتوانن د ب ه ط ور موثرت ری در درياف ت ،ســازمان دهــی ،يــا بــه خاطــر آوردن اطاعــات از آنهــا اســتفاده نماين د) 3(. رويکرده ای مطالع ه و يآدگي ری میتوانن د ب ر مي زان رضاي ت کل ی از دوره آموزش ی تأثي ر داش ته باش ند) 4( ک ه اي ن رضايــت کلــی از دوره آموزشــی میتوانــد در وضعيــت تحصيلــی دانشــجويان نقــش ايفــا نمايــد) 7-4(. در ايــن راســتا، رويکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه) Practice Deliberative(، میتوانــد از رويکردهــای اساســی مطالعــه و يادگيــری جهــت تربيــت و آمــاده نمــودن دانشــجويان در رشــته های مختلــف، و ارتقــای پيشــرفت تحصيل ی آنه ا ب ه ش مار رود) 8( رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه ،س بکی از مطالع ه فع ال اس ت ک ه معط وف ب ه دس تيآبی ب ه درک عميــق بــه جــای حفــظ طوطــی وار میگــردد، بــه بيــآن ديگــر رويک ردی ب ه مطالع ه اس ت ک ه منج ر ب ه عم ل فکوران ه در انج ام فعالي ت میگ ردد) 9(. عم ل فکوران ه، ب ه عملي ات ي ا فعاليتهاي ی اط اق میگ ردد ک ه ب ر اس اس تفک ر و تأم ل در جه ت ني ل ب ه حداکث ر پيش رفت انج ام میگيرن د) 10(. رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه، از رويکرده ای اساس ی مطالع ه و يآدگي ری جه ت تربي ت و آم اده نم ودن دانش جويان ب رای محي طه ای بالين ی ب ه ش مار مــی رود) 8(. ايــن امــر بويــژه در رشــتههای پرســتاری بــه دليــل درگي ر ب ودن در کاره ای بالين ی در زم ان تحصي ل و بع د از آن و ني ز ب دان جه ت ک ه عملک رد آنه ا ب ا حي ات انس ان ها س رو کار دارد، از اهمي ت دوچندان ی برخ وردار اس ت .Ericsson و هم کاران ،بهــره گيــری از عمــل فکورانــه را در دانشــجويان پرســتاری و در راس تای ايف ای فعالي ت حرف ه ای آنه ا بس يار مؤث ر میدانن د) 11(.
Moulaert و هم کاران در پژوه ش خ ود دريافتن د ک ه جنبهه ای عمــل فکورانــه نظيــر برنامــه ريــزی، ســبک مطالعــه و انگيــزش همبســتگی مثبتــی را بــا پيشــرفت تحصيلــی نشــان دادهانــد .همچني ن دانش جويان ب ا پيش رفت تحصيل ی بالات ر از خصوصي آت عمــل فکورانــه بالاتــری نســبت بــه دانشــجويان بــا پيشــرفت تحصيلــی پاييــن برخوردارنــد) 9(. تحقيقــات همچنيــن نشــان دادهانــد کــه بيــن رويکــرد مطالعــه و رضايــت از تحصيــل رابطــه قــوی و مثبــت وجــود دارد) 7, 21(.
ب ا احتس اب اهمي ت و نقش ی ک ه پيش رفت تحصيل ی می توان د ب ه عن وان ي ک نش انگر در مي زان اثربخش ی دوره ايف ا نماي د، از اين رو نظامه ای آموزش ی ب ه دنب ال شناس ايی عوام ل مؤث ر ب ر پيش رفت تحصيلــی فراگيــران در جهــت رشــد و تعالــی اهــداف خــود و راه کارهاي ی ب رای رس يدن ب ه آنه ا هس تند) 13(. از جمل ه عوام ل مؤث ر در پيش رفت تحصيل ی، ب ر اس اس پژوهشه ای پيش ين، ب ه نظــر میرســد ک ه رويکردهــای مطالعــه) 2, 18-14( و رضايــت از تحصي ل) 5, 6, 91, 20( باش ند. عليرغ م تحقيق ات انج ام گرفت ه در زمينــه ارتبــاط رويکردهــای مطالعــه و رضايــت از تحصيــل و پيشــرفت تحصيلــی، بــا ايــن اوصــاف، در ارتبــاط بــا اثربخشــی رويکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه بــه عنــوان يکــی از رويکردهــای مؤثــر در آمــاده نمــودن دانشــجويان پرســتاری بــرای محي طهــای بالين ی) 8(، و تأثي ر آن در پيش رفت تحصيل ی و رضاي ت از تحصيل ،ب ا فق دان تحقيق ات در اي ن زمين ه در اي ران روب رو ب وده و نق ش ويــژه رويکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه، عليرغــم اهميــت اساســی آن ب رای يادگي ری و حرف ه آم وزی دانش جويان پرس تاری، م ورد توج ه واق ع نش ده اس ت. ب ا توج ه ب ه اي ن اهمي ت، در پژوه ش حاض ر، بررس ی رابط ه رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه ب ا رضاي ت از تحصيــل و پيشــرفت تحصيلــی در بيــن دانشــجويان پرســتاری س الهای دوم ت ا چه ارم م ورد بررس ی ق رار گرفت ه اس ت.
روش کار
پژوهــش حاضــر، توصيفــی همبســتگی می باشــد کــه در نيمس ال دوم تحصيل ی 1392 -93 در دانش گاه عل وم پزش کی اصفه ان اج را گردي ده اس ت. جامع ه آم اری اي ن پژوه ش ،ش امل کلي ه دانش جويان پرس تاری ني م س ال دوم س الهای تحصيلــی 1389-90 تــا 1391-92 بودنــد کــه جمعيتــی 187 نفــری را تشــکيل میدهنــد. در ايــن مطالعــه از شــيوه نمون ه گي ری در دس ترس اس تفاده گردي ده اس ت. ب ر اي ن اس اس تع داد 123 نف ر ب ه ص ورت داوطل ب و در دس ترس در پژوه ش ش رکت نمودن د. در راس تای تبيي ن کفاي ت حج م نمونــه میتــوان بــه نرمــال بــودن توزيــع اشــاره کــرد کــه نش ان از مع رف ب ودن نمون ه می باش د. همچني ن ب ا توج ه ب ه ت وان آم اری ب الای 8/0 و س طح معن اداری نزدي ک ب ه صفــر) 100/0 = P( در آزمــون تحليــل واريانــس منــدرج در جــدول 3، میتــوان فــرض کــرد کــه حجــم نمونــه کافــی می باش د) 21(. تمام ی 123 نف ر حاض ر در نمون ه پژوه ش ،پرسشــنامه های تحقيــق را بــه صــورت کامــل پاســخ دادنــد .معي ار ورود ب ه پژوه ش، ش امل کلي ه دانش جويان ورودی ني م س ال دوم تحصيل ی 1391-92 به عنوان دانش جويان ترم س وم در زم ان انج ام پژوه ش و ب ا ش رکت 43 نف ر در پژوه ش ،دانشــجويان ورودی نيــم ســال دوم تحصيلــی 1390-91 بــه عن وان دانش جويان ت رم پنج م در زم ان انج ام پژوه ش و ب ا حض ور 41 نف ر در پژوه ش، و دانش جويان ورودی ني م س ال دوم تحصيل ی 1389 -90 ب ه عن وان دانش جويان ت رم هف ت در زم ان انج ام پژوه ش و ب ا ش رکت 39 نف ری در تحقي ق ب وده اس ت. دانش جويان س ال اول )نيمس ال دوم 39-2931( ب ه اي ن دلي ل انتخ اب نش دهاند ک ه ممک ن اس ت ب ه دلي ل جديدال ورود ب ودن هن وز دوره آموزش ی را ب ه خوب ی تجرب ه نک رده و درک درس تی از آن نداش ته و نتوانن د ب ه خوب ی آن را ارزيابــی نماينــد. قابــل ذکــر اســت از آنجــا کــه دانشــجويان ورودی نيمســال اول، دانشــجويان تــرم دوم، چهــارم، ششــم و هشــتم را در زمــان انجــام پژوهــش تشــکيل میدادنــد و بــه دليــل عــدم تجربــه کافــی از دوره توســط دانشــجويان ت رم دوم و اتم ام تحصي ل از س وی بيش تر دانش جويان ت رم هش تم و ع دم دسترس ی ب ه آنه ا، ترجي ح داده ش د ک ه از دانش جويان ورودی نيمس ال دوم ک ه ب ه عن وان دانش جويان ت رم س وم، پنج م و هفت م بودن د اس تفاده ش ود. نح وه جم ع اوری دادهه ا، بدي ن ص ورت ب ود ک ه ابت دا ب ا مراجع ه ب ه کارشناســان آموزشــی دانشــکده، از برنامههــای کاســی دانشــجويان در هــر يــک از ســالهای دوم، ســوم، و چهــارم اگاهــی حاصــل شــده بــود و بــه مدرســان ايــن کا سهــا در خصــوص هــدف مطالعــه اطــاع داده شــده بــود. درايــن راس تا، ب ا هماهنگ ی ب ا اس تاد ه ر کاس و کس ب رضاي ت از دانش جويان، در 10 دقيق ه ابتداي ی ي ا پايان ی کاس، اق دام ب ه توزي ع پرسش نامه تحقي ق در بي ن دانش جويان گردي د .در رابطــه بــا دانشــجويان تــرم هفــت، نيــز کــه کاســهای نظــری بــرای آنهــا تشــکيل نمیگــردد بــا اطــاع قبلــی از برنام ه حض ور آنه ا در بيمارس تان، در بالي ن و حي ن انج ام کارآم وزی اق دام ب ه جم ع اوری دادهه ا گردي ده اس ت.
بــرای گــردآوری اطاعــات مربــوط بــه رويکــرد مطالعــه عم ل فکوران ه، از پرسش نامه مطالع ه عم ل فکوران ه اس تفاده گرديــده کــه توســط Duvivier و همــکاران) 8( بــر اســاس تعديــل پرسشــنامه عمــل فکورانــه Moulaert و همــکارن 9)( طراحــی شــده اســت. ايــن پرسشــنامه دارای 25 ســؤال اســت کــه جنبههــای عمــل فکورانــه يعنــی چهــار مؤلفــه برنام ه ري زی) 7 س ؤال(، حج م/ تخصي ص) 4 س ؤال(، تک رار /بازنگ ری) 4 س ؤال(، س بک مطالع ه/ خودانديش ی) 10 س ؤال( را تح ت پوش ش ق رار میده د. ب ه ه ر س ؤال، ب ر اس اس يک طي ف ليک رت پن ج درج های از ب ه هي چ وج ه ت ا هميش ه نمــره داده شــده اســت. دامنــه نمــره کلــی ايــن پرسشــنامه بيــن 25 تــا 125 نمــره می باشــد. ايــن پرسشــنامه توســط محقق ان ب ه فارس ی ترجم ه ش ده و ترجم ه آن م ورد تأيي د متخصصــان علــوم تربيتــی و زبــان و ادبيــات انگليســی قــرار گرف ت. در مرحل ه بع د، اي ن اب زار توس ط يک ی از متخصص ان زب ان و ادبي ات انگليس ی، ترجم ه معک وس گردي ده و ب رای ســازندگان آن) 8( ارســال گرديــد و روايــی محتوايــی آن از س وی آنه ا م ورد تأيي د ق رار گرف ت. پاياي ی اي ن پرسش نامه ،توس ط طراح ان آن از طري ق ضري ب آلف ای کرونب اخ ب رای ه ر ي ک از مؤلفهه ای برنام ه ري زی 76/0، حجم/تخصي ص 57/0، تکــرار/ اصــاح 67/0، ســبک مطالعــه/ خودانديشــی
73/0 تعيي ن ش ده اس ت) 8(. در پژوه ش حاض ر، ابت دا 04 نس خه از اي ن پرسش نامه ب ه منظ ور بررس ی رواي ی و درک دانش جويان از گوي ه ه ا ب ه عل ت برگرداندن اب زار از انگليس ی بــه فارســی، بــه صــورت تصادفــی در جامعــه آمــاری توزيــع گردي د و ب ا تجزي ه و تحلي ل انج ام گرفت ه ب ر روی پاس خهای پرسشــنامه، برخــی از واژههــا ويرايــش گرديدنــد. پايايــی مقدمات ی از طري ق ضري ب آلف ای کرونب اخ در اي ن مرحل ه ب رای کل اب زار 71/0 مش خص گش ت. در اج رای اصل ی، اي ن نس خه های مقدمات ی کن ار گذاش ته ش د و پرسش نامه نهاي ی بي ن نمون ه تحقي ق توزي ع گردي د. ضري ب آلف ای کرونب اخ ب رای کل اب زار 96/0 و ب رای ه ر ي ک از مقياس های برنام ه ري زی 88/0، حج م/ تخصي ص 78/0، تک رار/ بازنگ ری 48/0، و س بک مطالع ه/ خودانديش ی 91/0 مش خص گش ته اس ت.
در پژوهــش حاضــر، رضايــت کلــی از دوره آموزشــی نيــز توســط يــک گويــه کلــی هماننــد تحقيقــات پيشــين) 22-26( م ورد س نجش ق رار گرفت ه اس ت. اي ن گوي ه ب ر اس اس طي ف ليک رت پن ج درج ه ای «کام اً مخالف م، مخالف م، ت ا حــدودی، موافقــم، کامــاً موافقــم» بــه همــراه يــک گزينــه ديگ ر ب ا عن وان «نظ ری ن دارم» پاس خ داده ش ده ب ود ک ه در تجزي ه و تحلي ل دادهه ا ب ه تناس ب 1 )کام اً مخالف م( ت ا 5 )کام اً موافق م( نم ره ب ه ه ر گوي ه اختص اص داده ش د و گزينــه «نظــری نــدارم» فاقــد نمــره بــود. بــرای ســنجش پيش رفت تحصيل ی ني ز از مع دل دانش جويان اس تفاده ش ده اســت. بــرای تجزيــه و تحليــل دادههــا، از آمــار توصيفــی و اس تنباطی )ضراي ب همبس تگی ب ه منظ ور بررس ی ارتب اط بي ن متغيره ا؛ آزم ون تحلي ل واريان س ب ه منظ ور بررس ی تف اوت ميانگي ن بي ن س الهای ورودی در متغيره ای پيش رفت تحصيل ی، مطالع ه عم ل فکوران ه، و رضاي ت از دوره؛ و آزم ون t مســتقل بــه منظــور بررســی تفــاوت بيــن جنســيت در متغيرهــای مذکــور( اســتفاده گرديــد. تمامــی آزمونهــای اســتنباطی در ســطح 95 درصــد انجــام گرفتهانــد. جهــت انج ام عملي ات آم اری، از ن رم اف زار SPSS 16 اس تفاده ش ده اس ت.
یافته ها
ميانگيــن ســنی دانشــجويان شــرکت کننــده در پژوهــش ،5/21 س ال ب ا انح راف معي ار 20/1 ب وده اس ت. ب ر اس اس تجزي ه و تحلي له ای انج ام ش ده، ميآنگي ن و انح راف معي ار آزمودنیهــا در کل ميانگيــن نمــره متغيــر مطالعــه عمــل فکورانـه) 81/71 ± 74/89( ب ود. همچني ن ميانگي ن و انحراف معي ار نم ره کل آزمودنیه ا در مؤلف ه رضاي ت از دوره) 69/0 ± 27/3( ب ود ک ه ب ا احتس اب ميانگي ن فرض ی 3 )ب ر اس اس طيــف ليکــرت پنــج درجــه ای( می تــوان بيــآن نمــود کــه از نظ ر رضاي ت از دوره، دانش جويان در کل، ت ا ح دودی از دوره رضاي ت داش تهاند. ميانگي ن و انح راف معي ار متغي ر مع دل
)27/1 ± 70/15( بـوده اس ت.

نتايــج آزمــون همبســتگی نشــان داد کــه بيــن متغيرهــای مــورد بررســی، رابطــه معنــی داری وجــود دارد) 100/0 = P( )جــدول 1(. نتايــج همبســتگی بيــن متغيــر پيشــرفت تحصيلــی بــا مؤلفههــای مطالعــه عمــل فکورانــه و رضايــت از دوره، بــا توجــه بــه ســال ورودی نشــان داد کــه بالاتريــن مي زان همبس تگی بي ن پيش رفت تحصيل ی ب ا اي ن مؤلفهه ا در دانش جويان س ال چه ارم و پايي نتري ن آن در دانش جويان ســال دوم ديــده می شــود )جــدول 2(.
جهــت بررســی اختــاف ميانگيــن نمــره کلــی پرسشــنامه مطالع ه عم ل فکوران ه، رضاي ت از دوره، و پيش رفت تحصيل ی در بيــن دانشــجويان پرســتاری ســه دوره، از آزمــون آناليــز واريان س اس تفاده ش ده اس ت. پي ش ف رض تس اوی وارايان س هــا توســط آزمــون لويــن) Levene’s Test( مــورد بررســی
جدول 1: ضرايب همبستگی بين متغيرهای عمل فکورانه و رضايت از دوره آموزشی و پيشرفت تحصيلی
پیشرفت تحصیلي رضايت از دوره سبک مطالعه

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

خودانديشي بازنگري حجم/
تخصیص برنامه ريزي مطالعه فکورانه متغیرها
– مطالعه عمل فکورانه
– **0/97 برنامه ريزی
– **0/94 **0/96 حجم/تخصیص
– **0/96 **0/90 **0/95 بازنگری
– **0/84 **0/84 **0/87 **0/94 سبک مطالعه/خودانديشی
– **0/78 **0/82 **0/85 **0/91 **0/88 رضايت از دوره
– **0/74 **0/64 **0/72 **0/75 **0/77 **0/75 پیشرفت تحصیلی
** معناداری همبستگی بين متغيرها در سطح 10/0 > Pاست.
جدول 2: آزمون همبستگی متغير پيشرفت تحصيلی و متغيرهای رويکرد مطالعه عمل فکورانه، و رضايت کلی از دورره آموزشی بر حسب سال تحصيلی
شاخص آماري1391-921390-911389-90
prprpr
مطالعه عمل فکورانه0/3980/0080/7440/0010/7700/001
رضايت کلی از دوره0/3210/0360/7320/0010/7420/001
جدول 3: آزمون تفاوت معنی داری نمره ميانگين دانشجويان در مؤلفه پيشرفت تحصيلی، مطالعه عمل فکورانه و رضايت کلی از دوره آموزشی بر حسب سالهای تحصيلی
شاخص آماريدرجه آزاديFمعنادارياندازه اثرتوان آزمون
1389-901390-911391-92
پیشرفت تحصیلی63/1 ± 16/1360/1 ± 21/1512/1 ± 26/16208/620/00151/01
مطالعه عمل 80/11 ± 77/7124/4 ± 79/9055/7 ± 108/732204/580/00177/01
فکورانه
رضايت کلی از 67/0 ± 44/204/0 ± 91/365/0 ± 82/4233/970/00162/01
دوره
ق رار گرفت ه و مش اهده گردي د ک ه فرضي ه صف ر مبن ی ب ر تس اوی واران س ه ا م ورد تأيي د واق ع ش ده و پي ش ف رض تســاوی وارايانــس هــا برقــرار اســت) 05/0< )P. نتايــج آزم ون تحلي ل واريان س) ANOVA( نش ان داد ک ه تف اوت معن ی داری در بي ن دانش جويان پرس تاری از نظ ر پيش رفت تحصيل ی، رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه، و رضاي ت کل ی از دوره ب ا توج ه ب ه س الهای ورودی وج ود دارد) 100/0 = P( )ج دول 3(. آزم ون تعقيب ی ش فه) Scheffe( ني ز نش ان داد ک ه اخت اف معن ی داری در بي ن س الهای ورودی ب ا يکديگ ر از لحــاظ مؤلفههــای مذکــور وجــود داشــته اســت) 100/0 = P( و بيشــترين اختــاف بيــن دانشــجويان ورودی 09-9831 و دانشــجويان ورودی 1391-92 در هــر ســه متغيــر وجــود
داشــته اســت. بــه منظــور مقايســه ميانگيــن مؤلفههــای پيش رفت تحصيل ی، رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه، و رضايت کل ی از دوره در دانش جويان دخت ر و پس ر از آزم ون آم اری t مس تقل اس تفاده گردي د. پي ش ف رض تس اوی واري انسه ا ب ا اس تفاده از آزم ون لوي ن) Levene’s Test( م ورد بررس ی قــرار گرفــت و نشــان داد کــه تفــاوت بيــن واري انسهــای دو گــروه نمونــه در جامعــه صفــر می باشــد. بــر اســاس آزمــون آمــاری t مســتقل، تفــاوت بيــن دانشــجويان دختــر و پســر در مؤلفههــای پيشــرفت تحصيلــی، رويکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه، و رضايــت کلــی از دوره معنــادار بــود. در هــر ســه مؤلف ه، دانش جويان دخت ر از ميانگي ن نم رات بالات ری نس بت بــه دانشــجويان پســر برخــوردار بودهانــد )جــدول 4(.
جدول 4: آزمون تفاوت معنی داری نمره ميانگين دانشجويان در مؤلفه پيشرفت تحصيلی، رويکرد مطالعه عمل فکورانه و رضايت کلی از دوره آموزشی بر حسب جنسيت
شاخص آماري متغیر وابستهجنسیتدرجه آزاديt مشاهده شدهمعناداري
مردزن
پیشرفت تحصیلی14/1 ± 49/1408/1 ± 33/1512181/2-600/.
مطالعه عمل فکورانه60/51 ± 18/8242/71 ± 78/9212109/3-0/002
رضايت کلی از دوره88/0 ± 49/269/0 ± 34/312164/2-0/009
بحث
وضعيــت و چگونگــی پيشــرفت تحصيلــی در هــر دوره آموزشــی، نشــاندهنده ميــزان اثربخشــی آن دوره و ميــزان رضايــت از دوره بــه شــمار مــیرود. در ايــن ميــان ،يکــی از عوامل ی ک ه میتوان د در مي زان رضاي ت از دوره و پيشـرفت تحصيل ی دخي ل باش د، ن وع رويکرده ای مطالع ه و يادگي ری اس ت ک ه فراگي ران اتخ اذ می نماين د. اي ن پژوه ش از ن وع همبس تگی و ب ا ه دف تعيي ن رابط ه بي ن رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه دانش جويان و رضاي ت کل ی از دوره و پيش رفت تحصيلــی در گــروه پرســتاری دانشــگاه علــوم پزشــکی اصفهــان انجــام گرفتــه اســت .ي افتههــای پژوهــش، حاکــی از همبس تگی معن ادار بي ن ه ر ي ک از مقياس های رويک رد مطالعــه عمــل فکورانــه و پيشــرفت تحصيلــی دانشــجويان پرس تاری اس ت. اي ن نتيج ه ب ا نتيج ه پژوه ش Moulaert و همــکاران مبنــی بــر ارتبــاط بيــن رويکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه و پيشــرفت تحصيلــی هماهنــگ اســت. پژوهــش آنهــا بــه ايــن نتيجــه انجاميــد کــه دانشــجويان موفــق در تحصيــات خــود، گرايــش بــه اســتفاده بيشــتری از رويکــرد مطالع ه عم ل فکوران ه نس بت ب ه دانش جويان دارای پيش رفت تحصيلــی پاييــن دارنــد) 9(. در راســتای همبســتگی بيــن رضايــت از دوره و پيشــرفت تحصيلــی، پژوهشهــا هماننــد مطالع ه حاض ر نش ان دادهان د ک ه رضاي ت از تحصي ل در دوره آموزش ی از جمل ه عوامل ی اس ت کـه میتوان د در وضعي ت تحصيل ی دانش جويان و موفقي ت آنهـا در اي ن زمين ه نق ش داش ته باش د) 5, 6(. ش کورنيا و هم کاران در پژوه ش خ ود نشــان دادنــد کــه رابطــه مثبــت معنــی داری بيــن رضايــت از تحصيــل بــا پيشــرفت تحصيلــی دانشــجويان وجــود دارد .يعنــی دانشــجويانی کــه رضايــت بيشــتری از تحصيــل داش تند، از پيش رفت تحصيل ی بالات ری ني ز برخ وردار بودن د 7)(. عــاوه بــر ايــن نتايــج، در پژوهــش حاضــر نشــان داده ش د ک ه بي ن رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه و رضاي ت از دوره نيــز رابطــه معنــی داری وجــود دارد. ايــن نتيجــه بــا نتيج ه پژوه ش ص ورت گرفت ه توس ط ش کورنيا و هم کاران هماهن گ اس ت. آنه ا در پژوه ش خ ود دريافتن د ک ه بي ن رويک رد عمق ی يآدگي ری و رضاي ت از تحصي ل رابط ه مثب ت معن ی داری و ني ز بي ن رويک رد س طحی مطالع ه و رضاي ت از تحصي ل رابط ه منف ی معن ی داری وج ود دارد) 7(. در توجي ه اي ن نتاي ج میت وان گف ت ک ه ارائ ه دورهه ای آموزش ی ب ا کيفيــت عالــی و در راســتای رشــد مطالعــه عمــل فکورانــه در دانشــجويان، می توانــد يادگيــری اثربخــش و انتظــارات دانش جويان را از تحصي ل در دوره ب رآورده نم وده و رضاي ت آنهــا را بــه همــراه داشــته باشــد کــه ايــن امــر، منجــر بــه پيشــرفت تحصيلــی در آنهــا میگــردد.
در پژوه ش حاض ر، تف اوت معن ی داری در مي زان جه ت گي ری ب رای اس تفاده از رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه در بين دانش جويان ســالهای چهــارم، ســوم و دوم مشــاهده گرديــده اســت. در ايــن زمين ه دانش جويان س ال چهارم بيش تر از دانش جويآن س ال س وم و دانش جويان س ال س وم بيش تر از دانش جويان س ال دوم ب ه رويک رد مطالعــه عمــل فکورانــه توجــه داشــتهاند. ايــن نتيجــه همســو بــا پژوه ش ص ورت گرفت ه توس ط داوي ور و هم کاران اس ت. آنه ا در پژوه ش خ ود ب ا به ره گي ری از پرسش نامه تعدي ل ش ده رويک رد مطالعــه عمــل فکورانــه مــولارت و همــکاران، بــه بررســی ارتبــاط عناص ر عم ل فکوران ه )برنام ه ري زی، تخصيص/حج م، تکرار/اصاح ،و س بک مطالع ه /خودانديش ی( ب ا آزمون مه ارت بالين ی پرداختند . آنه ا دريافتن د ک ه مه ارت برنام ه ري زی دانش جويان پزش کی، در ط ی زم ان از س ال اول ت ا س وم افزاي ش يافت ه اس ت ک ه در نتيجه عادتهــای يآدگيــری اثربخشــی اســت کــه در طــول پيشــروی و حرکــت در برنامــه درســی کســب نمودهانــد) 8(. بــا توجــه بــه همبس تگی ب الای بي ن مطالع ه عم ل فکوران ه و رضاي ت از دوره در پژوه ش حاض ر، در رضاي ت کل ی از دوره ني ز دانش جويان س ال چه ارم بالات ر از س ال س وم، و دانش جويان س ال س وم جايگاه ی بالات ر از دانش جويان س ال دوم را ب ه خ ود اختص اص دادهان د. ب ا در نظ ر گرفت ن ميانگي ن فرض ی 3، می ت وان گف ت ک ه دانش جويان س ال دوم، از دوره رضاي ت لازم را ندارن د، ول ی دانش جويان س الهای س وم و چه ارم ت ا ح دودی از دروه راض ی هس تند. اي ن ام ر حاک ی از آن اس ت ک ه ه ر چ ه از س الهای تحصي ل س پری ش ده اس ت دوره آموزش ی نيازه ای بيش تری از دانش جويان خ ود را پاس خ داده و ميــزان رضايــت آنهــا بــالا رفتــه اســت. ميــزان رضايــت از دوره همانط ور ک ه در پژوهـش حاض ر نش ان داده ش د رابط ه معن ادار و مثبتــی را بــا وضعيــت تحصيلــی دانشــجويان داشــته اســت. بــه تب ع اي ن ام ر، از نظ ر پيش رفت تحصيل ی ني ز تف اوت معن ی داری در بي ن دانش جويان س الهای چه ارم، س وم و دوم وج ود داش ته و دانش جويان س ال چه ارم از نظ ر پيش رفت تحصيل ی بالات ر از س ال س وم، و دانش جويان س ال س وم بالات ر از س ال دوم ق رار گرفتهان د .نتاي ج حاصل ه، حاک ی از آنس ت ک ه ب ا ماحظ ه همبس تگی ب الای بي ن س ه مؤلف ه مطالع ه عم ل فکوران ه، رضايـت کل ی از دوره، و پيشــرفت تحصيلــی، بــه نظــر می رســد کــه ارتقــای بهــره گيــری از رويکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه بــا بــالا رفتــن تــرم تحصيلــی ،بــا ارتقــای در ميــزان رضايــت از دوره و همچنيــن پيشــرفت تحصيلــی بــه مــوازات ســپری شــدن تــرم تحصيلــی در ارتبــاط بـوده اسـت. چنانچـه در پژوهـش حاض ر ني ز نش ان داده ش د در بيــن دانشــجويان ســالهای دوم، ســوم، و چهــارم از نظــر ميــزان همبس تگی پيش رفت تحصيل ی ب ا ه ر ي ک از مؤلفهه ای رضاي ت کلــی از دوره، و رويکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه شــدت و ضعــف وج ود دارد. بالاتري ن مي زان همبس تگی بي ن پيش رفت تحصيل ی و ه ر ي ک از مؤلفهه ای مذک ور در ن زد دانش جويان س ال چه ارم و پايين تري ن مي زان همبس تگی در ن زد دانش جويان س ال دوم ق رار دارد. بـه هـر حـال در اي ن زمين ه بـه انجـام تحقيقـات بيشـتری جه ت حص ول ب ه نتيج ه ای قاب ل اعتم اد، ني از اس ت.
در مطالعــه حاضــر، مشــاهده گرديــد کــه تفــاوت معنــی داری در بيــن دانشــجويان دختــر و پســر از لحــاظ مؤلفههــای مطالعــه عمــل فکورانــه وجــود دارد و ميانگيــن نمــرات دانشــجويان دختــر بيش تر از دانش جويان پسـر بـوده اسـت. ايـن نتيجـه، در راس تای نتيجــه پژوهــش شــهرآبادی و همــکاران در زمينــه تفــاوت معنــی دار بي ن دانش جويان دخت ر و پس ر در رويکرده ای مطالع ه اس ت . آنه ا در پژوه ش خ ود دريافتن د ک ه رويک رد يآدگي ری س طحی دانشــجويآن پســر بيشــتر از دانشــجويان دختــر می باشــد) 2(. ايــن تفــاوت در زمينــه رضايــت از دوره نيــز در پژوهــش حاضــر مشــاهده شــده اســت. در ايــن مؤلفــه، خانمهــا، ميانگيــن نمــرات بالات ری را نس بت ب ه آقاي ان داش تهاند. ميانگي ن نم رات خانمه ا در مؤلفــه رضايــت کلــی از دوره، بــا احتســاب ميانگيــن فرضــی 3، نشــان میدهــد کــه آنهــا از دوره نســبتاً رضايــت داشــته اند .امــا ميانگيــن نمــرات آقايــان حاکــی از آنســت کــه آنهــا از دوره رضاي ت لازم را ندارن د. در زمين ه پيش رفت تحصيل ی ني ز مش اهده گردي د ک ه تف اوت جنس يتی دانش جويان معن ادار اسـت. در اي ن مؤلف ه ني ز خانمه ا بالات ر از آقاي آن ق رار گرفتن د. اي ن نتيج ه ب ا نتيج ه پژوه ش ش کورنيا و هم کاران مبن ی ب ر تف اوت جنس يتی دانش جويان از نظ ر پيش رفت تحصيل ی هماهن گ اس ت. پژوه ش آنه ا نش ان داد ک ه پيش رفت تحصيل ی دانش جويان دخت ر بيش تر از پس ران ب وده اسـت) 7(.
از محدوديت هــای ايــن مطالعــه، بررســی بــر روی گروهــی از دانش جويان پرس تاری در دانش گاه عل وم پزش کی اصفه ان ب ود ک ه جمعي ت خ اص و همگ ن بودن د و ل ذا تعمي م نتاي ج آن ب ر س اير جمعي تهــا نيازمنــد مطالعــات بيش تــر اســت. در پايــآن پيشــنهاد میش ود ک ه چني ن مطالعات ی در رش ته های ديگ ر عل وم پزش کی نيـز ک ه جنبـه بالينـی دارنـد انج ام گيـرد. انجـام تحقيقات ی ب ا طــرح طولــی در انجــام ايــن نــوع پژوهــش توصيــه میگــردد .همچني ن پژوهشه ای عل ی مقايس ه ای ي ا تجرب ی در بررس ی اث ر گــذاری ايــن متغيرهــا ســودمند میباشــد.
نتیجه گیری
دانش جويانی ک ه گراي ش بيش تری در اس تفاده از رويک رد مطالع ه عمــل فکورانــه بــر اســاس بــالا رفتــن تــرم تحصيلــی داشــته اند ،در رضايــت از دوره و پيشــرفت تحصيلــی نيــز رونــد افزايشــی را طـی نمودهان د. ب ا توجـه بـه نتايـج حاصـل، ب ه برنامـه ريـزان و دســت انــدرکاران آمــوزش پرســتاری پيشــنهاد میگــردد کــه بــا اتخ اذ راهبرده ا و سياس ت هايی، س عی در رش د و به ره گي ری از رويک رد مطالع ه عم ل فکوران ه در دانش جويان خ ود داش ته باش ند.
سپاسگزاری
پژوهشــگران بــر خــود واجــب میداننــد کــه از کليــه مســئولين محت رم و دانش جويان پرسـتاری دانشـگاه عل وم پزش کی اصفه ان ک ه در انج ام پژوه ش هم کاری نمودهان د مرات ب تقدي ر و تش کر را ب ه عم ل آورن د.
31.
Edraki M, Abdoli R. [The Relationship between Nursing Students’ educational Satisfaction and their academic success]. Iran J Med Edu. 2011;11)1):32-9.
Mirzaei Alavijeh M, Rajaei N, Rezaei F, Hasanpoor S, Pirouzeh R, Babaei Borzabadi M. [Comparison of self-esteem, locus of control and their relationship with university students’ educational status at Shahid Sadoughi University of Medical Sciences-Yazd]. J Med Edu Develop. 2012;7)1):58-70.
Raines DA. CAN-Care: an innovative model of practice-based learning.
RefeRences
Marambe KN, Edussuriya DH, Somaratne P, Piyaratne C. Do medical students who claim to be using deep learning strategies perform better at the Forensic Medicine examination. South East Asia J Med Edu. 2009;3)1):25-30.
Shahrabadi E, Rezaeian M, Haghdoost A. [The Relationship of Study and Learning approaches with Students’ Academic Achievement in Rafsanjan University of Medical Sciences]. Iran J Med Edu. 2014;13)10):860-8.
Nejat N, Kouhestani H, Rezaei K. [Effect of concept mapping on approach to learning among nursing students]. J Hayat. 2011;17)2):22-
Med Edu. 2012;9)2):132-42.
Marton F, Saaljo R. On Qualitative Differences in Learning-Ii Outcome as a Function of the Learner’s Conception of the Task. British J Edu Psychol. 1976;46)2):115-27. DOI: 10.1111/j.2044-8279.1976.tb02304.x
Biggs J, Tang C. Teaching for quality learning at university. 4th ed: Open University Press; 2011.
Prosser M, Trigwell K. Understanding learning and teaching: the experience in higher education. Buckingham: Open University Press; 1999.
Ramsden P. Learning to teach in higher education. 2nd ed. London: Routledge; 2003.
Sanaeinasab H, Saffari M. [Influential factors on academic achievement of university students]. Edu Strateg Med Sci. 2013;5)4):243-9.
Tovar E, Simon MA. Academic Probation as a Dangerous Opportunity: Factors Influencing Diverse College Students’ Success. Commun Colleg J Res Pract. 2006;30)7):547-64. DOI: 10.1080/10668920500208237 Molavi H. [Practical guidance SPSS 10-13-14 to behavioral sciences]. Isfahan: Poiesh Andisheh; 2007.
Ramsden P. A performance indicator of teaching quality in higher education: The Course Experience Questionnaire. Stud High Edu. 1991;16)2):129-50. DOI: 10.1080/03075079112331382944
Wilson KL, Lizzio A, Ramsden P. The development, validation and application of the Course Experience Questionnaire. Stud High Edu.
1997;22)1):33-53. DOI: 10.1080/03075079712331381121
Ullah R, Richardson JT, Hafeez M. Approaches to studying and perceptions of the academic environment among university students in Pakistan. J Compar Edu. 2011;41)1):113-27.


دیدگاهتان را بنویسید