دانشجوی دکتری پرستاری، گروه کودکان، مرکز تحقیقات دانشجویی دانشكده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشكی تبریز، ایران )نویسنده مسؤول(پست الکترونیکی: [email protected]

نشریه آموزش پرستاری دوره 4 شماره 4 زمستان 1394 72-80
چکيده
مقدمه: مشاوره یكی از عوامل موثر در پیشرفت تحصیلی دانشجویان می باشد. عدم اعتقاد دانشجویان به مفید بودن مشاوره و وجود تفاوت در نگرش اساتید و دانشجویان می تواند یكی از موانع اجرای صحیح این برنامه به شمار آید، لذا این مطالعه با هدف تعیین و مقایسه نگرش اساتید و دانشجویان نسبت به مشاوره تحصیلی انجام شده است.
-11118-1161496

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

روش: در این مطالعه توصیفی مقایسه ای در سال 90، نگرش 31 استاد و 250 دانشجوی )پرستاری ، مامایی و اتاق عمل( دانشكده پرستاری و مامایی تبریز که به روش تصادفی وارد مطالعه شدند، از طریق پرسشنامه 18 سوالی تعیین نگرش نسبت به مشاوره تحصیلی ادهمی و همكاران مورد بررسی قرار گرفته است. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS 13 و آمار توصیفی و استنباطی )آزمون تی مستقل ،همبستگی پیرسون و آنالیز واریانس یكطرفه( مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: در این مطالعه میانگین و انحراف معیار نگرش اساتید راهنما 19/7±51/73 و دانشجویان 18/8±91/63 بود که این اختلاف از نظر آماری معنی دار بود) 0/0001P>(، همچنین در این مطالعه میانگین و انحراف معیار نمره نگرش اساتید پرستاری) 58/1±37/51( به طور معنی داری بیشتر از اساتید مامایی) 08/4 ± 87/47( بود) 01/0>P(.
نتیجه گیری: بین نگرش اساتید و دانشجویان تفاوت وجود داشت. اساتید مشاوره را برای سازگاري و حمایت از دانشجو لازممی دانند. از نظر دانشجویان نیز مشاوره نیازمند تخصص است. توجه به این تفاوتها به هنگام ارائه خدمات مشاوره ای توسط اساتید لازم و ضروری است.
كلید واژه ها: نگرش، مشاوره، اساتید، دانشجویان.
تاریخ دریافت: 01/7/4931 تاریخ پذیرش: 30/9/1394
مقدمه

مشاوره تحصیلی رابطه ای پویا و هدفمند بر اساس مشارکت استاد و دانشجو بوده و با روشهای منطبق بر نیازهای دانشجو انجام می گیرد) 1(. مشاوره جزئي از وظایف اعضاي هیأت علميدانشگاه ها می باشد که به منظور فائق آمدن بر مشكلات قابل پیشگیري و افت تحصیلي ناشي از آن انجام می گیرد) 2( ودانشگاه ها موظف اند نیاز دانشجویان را در این خصوص برطرف نمایند) 3(.
استاد راهنما، معمولاً یك عضو هیأت علمي است که خدمات راهنمایي و مشاوره را به عنوان یك مسئولیت مهم حرفه ای انجام می دهد) 4( و با ارزیابي متناوب از پیشرفت تحصیلی دانشجو فرصتهای لازم برای پیشرفت وی فراهم می سازد) 5(.
خدمات مشاوره و راهنمایي دانشجویان، عامل مهمي در ارتقاي آموزشي می باشد. مشاوره مناسب از طرف مراجع با صلاحیت مي تواند منجر به حل مشكلات دانشجویان شده و حتي فرصت هایي براي رشد و تغییر الگوي رفتاري آنان فراهم نماید) 2(. مطالعات نشان می دهد که مشاوره تحصیلی نه تنها باعث کارایی و بازدهی بیشتر نظام آموزشی شده بلكه منجر به کاهش افت تحصیلی دانشجویان نیز می گردد) 6(.
مطالعه رجائی و همكاران مشاوره تحصیلی را بر بهبود عملكرد تحصیلی دانشجویان موثر و مثبت ارزیابی نمود) 7(، در مطالعه لطفی و همكاران) 1390( نیز بعد از مشاوره تحصیلی میانگین معدل دانشجویان نسبت به قبل از مشاوره افزایش یافته بود) 8(. از این رو لزوم وجود برنامه ارائه مشاوره و راهنمایی تحصیلی برای دانشجویان در دانشگاه از شروع تحصیل تا دستیابی به اهداف عالیه خود کاملاً مشهود است) 9(.
بدیهی است عدم راهنمایی و یا ارائه مشاوره ناکافی و نامناسب ،نه تنها دستیابی به اهداف آموزشی و مهارت های حرفه ای فراگیران را دچار اختلال می نماید) 10(، بلكه موجب نارضایتي، ناامني، سستي و استرس بیشتر در طول تحصیل دانشجو مي شود) 2(. در این راستا ،مطالعه اي در دانشگاه آمریكا نشان داد که تعیین اهداف واضح و روشن توسط استاد راهنما باعث مشاوره موثر می شود) 21(.
علیرغم نیاز به مشاوره، متأسفانه دانشجویان، اساتید مشاور را به عنوان منبع مطمئن و مرجع رفع نیازهاي خود در طي تحصیل نمي شناسند) 2(. بدیهی است هر چه رضایت دانشجویان از اساتید بیشتر باشد مراجعه آنها برای حل مشكل آموزشی، دریافت مشاوره و راهنمایی تحصیلی در مورد ادامه تحصیل و مسائل شغلی و حرفه ای بیشتر خواهد بود) 11(. در مطالعه گله دار و همكاران دانشجویان از مشاوره تحصیلی اساتید راهنما رضایت کافی نداشتند. لذا محققین برای اجرای مناسب مشاوره، اقداماتی نظیر اجرای قوانین و مقررات مربوط به استاد راهنما، پایش عملكرد و نتایج حاصل از فعالیت اساتید راهنما و اجرای برنامه های آموزشی مدون را پیشنهاد نمودند) 21(.
شكی نیست که داشتن نگرش مناسب، آگاهی و مهارت کافی در مورد نحوه انجام وظایف مشاوره و راهنمایی به منظور کمك و یاری دانشجویان ضروری و بسیار با اهمیت است. نتایج یك مطالعه نشان داد که آگاهی، نگرش و عملكرد اساتید راهنما در مورد مشاوره و راهنمایی تحصیلی در حد قابل قبول نبوده است) 3(. در مطالعات گوناگون بر لزوم نگرش مثبت اساتید نسبت به وظایف استاد مشاور و آمادگی آنان برای کسب دانش و مهارت بیشتر برای مشاوره و راهنمایی دانشجویان تاکید شده است) 13(. از آنجایی که استاد مشاور به عنوان اولین سطح ارتباطی دانشجو با سیستم آموزشی محسوب می شود، وجود تفاوت در دیدگاه های اساتید و دانشجویان می تواند به اجرای نامناسب این برنامه، کاهش رضایت آنان و در نهایت افت تحصیلی دانشجویان سبب شود) 41(.
از آنچه گفته شد می توان دریافت که استاد راهنما در هدایت دانشجو در تمام طول تحصیل نقش کلیدی دارد ولی علیرغم نیاز به مشاوره، متأسفانه دانشجویان اساتید مشاور را به عنوان منبع مطمئن و مرجع رفع نیازهای خود حین تحصیل نمی شناسند) 15(. گزارشهای حاصله از اساتید راهنما نیز حاکی از آن است که دانشجویان مراجعه کمی به استاد راهنما داشته و در برخی مواقع استاد راهنما را در حل مشكل خود موثر نمی دانند. مطالعه سام) 1391( نیز نشان می دهد که 7/71 درصد دانشجویان مراجعه کمی به مشاور داشتند) 6(. شاید عدم اعتقاد دانشجویان به مفید بودن مشاوره های استاد راهنما یكی از موانع مراجعه آنها نزد اساتید راهنماست. لذا این مطالعه با هدف تعیین و مقایسه نگرش اساتید و دانشجویان نسبت به مشاوره تحصیلی انجام شده است تا شاید بتوان با بررسی نكات مختلف ،گامی در جهت ارتقاء کیفیت برنامه مشاوره تحصیلی دانشجویان برداشت.
روش مطالعه

این مطالعه توصیفی- مقایسه ای است که در سال 1390 در دانشكده پرستاری و مامایی تبریز انجام شده است. جامعه پژوهش شامل اساتید راهنما و دانشجویان پرستاری، مامایی و اتاق عمل بودند .اساتید و دانشجویان دانشكده پرستاری و مامایی تبریز که معیارهای ورود به مطالعه مانند، اشتغال به کار یا تحصیل در زمان انجام مطالعه ،داشتن حداقل دو ترم تحصیلی سابقه مشاوره تحصیلی را داشتند به روش تصادفی ساده وارد مطالعه شدند. دانشجویان انتقالی، مهمان و آنهایی که بیماری شناخته شده روانی داشتند، از مطالعه خارج شدند .
برای تعیین حجم نمونه، میانگین و انحراف معیار نمرات نگرش اساتید و دانشجویان با استفاده از مطالعه مقدماتی بر روی 03 نفر دانشجو و 10 نفر استاد بدست آمد و با در نظر گرفتن اطمینان 95 درصد و توان آزمون 80 درصد، آزمون دو دنباله ای و با در نظر داشتن نسبت اساتید به دانشجویان دانشكده، با استفاده از نرم افزار Gpower حداقل حجم نمونه برای گروه اساتید 25 نفر و برای دانشجویان 199 نفر بدست آمد. با احتساب 20 درصد ریزش، حجم نمونه برای گروه اساتید 31 نفر و برای دانشجویان 250 نفر محاسبه شد.
در این مطالعه برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استفاده شد. قسمت اول شامل مشخصات دموگرافیك اساتید )سن، جنس ،گروه آموزشی، مدرک تحصیلی، سابقه کار، سابقه مشاوره، وضعیت استخدامی و رتبه علمی( و دانشجویان )سن، جنس، رشته تحصیلی ،ترم تحصیلی، تعداد ترمهای مشاوره تحصیلی( بود و قسمت دوم ،ابزار بررسی نگرش اساتید و دانشجویان نسبت به مشاوره تحصیلي ،از پرسشنامه مطالعه ادهمی و همكاران) 1387( اقتباس شد که در آن شاخص روایی محتوی) content validity index( برای سوالات پرسشنامه بدست آمده بود. ضرایب بدست آمده برای هر یك از سئوالات 8/0 تا یك بود) 3(. این پرسشنامه با 18 سؤال، نگرش اساتید و دانشجویان را نسبت به مشاوره تحصیلی بررسی می کرد .نحوه نمره دهی به عبارات بر اساس مقیاس پنج درجه اي لیكرت در جملات مثبت) کاملاً موافق=5، موافق=4، بي نظر=3، مخالف=2، کاملاً مخالف=1( و در جملات منفی) کاملاً موافق=1، موافق=2، بي نظر=3، مخالف=4، کاملاً مخالف=5( بود. دامنه نمرات نگرش بین 18 تا 90 بود. در پایان نمرات نگرش اساتید و دانشجویان به صورت میانگین و انحراف معیار گزارش گردید. در این پرسشنامه بیانیه های منفی به خاطر از بین بردن و به حداقل رساندن اثرات تمایل دانشجویان برای موافقت با کلیه بیانیه ها در نظر گرفته شد. جهت سنجش ارتباط مشخصات دموگرافیك با نمره نگرش ،مقیاسهای کاملا موافق با موافق و کاملا مخالف با مخالف ادغام شدند. برای بررسی روایی پرسشنامه از روش محتوا استفاده گردید. به این منظور پرسشنامه به 10 نفر از اساتید پرستاری، آموزش پزشكی و علوم تربیتی داده شد و پس از دریافت نظرات آنها اصلاحات لازم در پرسشنامه انجام گرفت. برای بررسی پایایی پرسشنامه نیز از روش آلفای کرونباخ استفاده شد. ضریب پرسشنامه نگرش نسبت به مشاوره 86/0 برای دانشجویان و 84/0 برای اساتید به دست آمد.
جمع آوری داده ها پس از کسب اجازه از شورای محترم پژوهشی دانشگاه علوم پزشكی تبریز و کمیته اخلاق) 4082/4/5( دانشگاه علوم پزشكی تبریز انجام شد. بدین منظور پژوهشگران به اتاق اساتید و یا کلاس دانشجویان مراجعه نموده و بعد از معرفی خود و تبیین اهداف مطالعه و اطمینان دادن درخصوص محرمانه بودن اطلاعات، پرسشنامه را در اختیار آنها گذاشته و فرصت کافی به اساتید و دانشجویان جهت پاسخ به سئوالات داده شد.
جهت تجزیه و تحلیل یافتههای پژوهش از نرم افزار آماری SPSS ویرایش 13 استفاده گردید و 05/0 P>معنی دار تلقی شد .برای بررسی مشخصات فردی اساتید و دانشجویان شرکت کننده در مطالعه از آمار توصیفی شامل تعداد، درصد، میانگین و انحراف معیار استفاده شد. با استفاده از آزمون کولموگروف اسمیرنوف، نرمال بودن توزیع داده ها مشخص گردید. برای مقایسه میانگین نمره نگرش اساتید راهنما و دانشجویان آزمون تی مستقل مورد استفاده قرار گرفت. برای بررسی ارتباط برخی مشخصات اساتید و دانشجویان با نگرش آنان نیز از آمار استنباطی استفاده شد. بدین ترتیب که برای سنجش ارتباط متغیرهای کمی از قبیل سن، سابقه مشاوره از ضریب همبستگی پیرسون و برای سنجش ارتباط بین متغیرهای کیفی دو حالته از قبیل، جنس، بومی بودن، دوره تحصیلی( شبانه یا روزانه( و وضعیت تاهل با متغیرهای کمی از آزمون t با نمونههای مستقل و برای سنجش ارتباط بین متغیرهای کیفی چند حالته از قبیل رشته تحصیلی با متغیرهای کمی از آزمون آنالیز واریانس یك طرفه استفاده شد. همچنین برای مقایسه میانه هر یك از عبارات در دو گروه، آزمون من ویتنی یو مورد استفاده قرار گرفت.
یافته ها


دیدگاهتان را بنویسید