استروژن از نوع گیاهی! | اطلاعات دارویی

ماه نشان
سپتامبر 21, 2019 0 Comment

دکتر شیرین میرزازاده – بیشتر از نیم قرنه که خاصیت استروژنی بعضی از گیاهان شناخته شده. استروژن واژه ای کلیه و یه سری از هورمونای جنسی زنونه رو شامل می شه. این ترکیبات هورمونی در تخمدانا، قشر غدد فوق کلیه، بیضه و بافتای جفت ساخته می شن و صفات ثانویه جنسی زنونه رو ایجاد می کنن.

به گزارش دکتر سلام در طول چرخه قاعدگی، استروژن دستگاه تناسلی زنونه رو به محیط مناسبی واسه روند لقاح، لونه گزینی جنین و تغذیه جنین در مراحل ابتدایی مبدل می سازه.

در اواسط دهه ۱۹۴۰، محققان سندروم ناباروری در گوسفندان رو با مصرف یونجه شامل مقادیر خیلی از یه جور فیتواستروژن (استروژن گیاهی) در رابطه دونستن. این شروع راه بود. از اون زمان تا الان، تحقیقات زیادی در مورد آثار استروژنای گیاهی بر سلامت آدما انجام شده. یافته های تحقیقات بالینی و همه گیرشناسی نشون میده که رژیمای غذایی غنی از استروژنای گیاهی آثار حفاظتی زیادی در برابر وضعیتای وابسته به استروژن مانند یائسگی، پیری، ضعف حافظه و هم بیماریای مربوط به استروژن مانند سرطانای پستون و پروستات، پوکی استخون و بیماریای قلبی ـ عروقی داره. در نتیجه منتشر کردن این یافته ها در دهه گذشته، موج بزرگی از گرایش زنان به مصرف ترکیبات غذایی یا مکملای شامل استروژنای گیاهی مشاهده شد. البته نگرانیایی هم در مورد خطرهای احتمالی به وجود اومده به وسیله مصرف مقادیر زیاد این ترکیبات هست. به هرحال، محققان هنوزم مشغول بررسی اثر استروژنای گیاهی در سلامت آدما هستن.

علاوه بر استروژنای گیاهی، استروژنای قارچی هم شناخته شدن. اما به دلیل تحقیقات کمی که در مورد آثار این گروه از مواد انجام شده، خیلی مطرح نشده ان.

فیتواستروژنا ترکیباتی گیاهی هستن که در بدن حیوانات و آدما مانند استروژن عمل میکنن. بیشتر فیتواستروژنایی که در مواد غذایی یافت می شن شامل یکی از سه گروه ایزوفلاونوییدها (Isoflavonoids)، لیگنانا (Lignans) و کامستانا (Coumestans) هستن. دانه های سویا و فراوردهای اون منابع غنی شکلای جور واجور فیتواستروژنا هستن. در هر کیلوگرم گیاه تازه سویا، به صورت میانگین، ۲ گرم ایزوفلاون هست. البته محتوای ایزوفلاونی اجناس سویا وابسته به گونه مورد استفاده و روند جفت و جور اون هستش. هم اینکه، تموم منابع سویا از نظر اندازه ایزوفلاون برابر نیستن.

ایزوفلاونوییدها اثرات هورمونی و غیرهورمونی در پیشگیری از بعضی شکلای جور واجور سرطانا و بیماریا دارن.

استروژنای گیاهی و سرطان پستون

اندازه گسترش سرطان پستون در کشورای غربی بیشتر از کشورای آسیاییه. احتمال داده شده که ترکیبات موجود در رژیمای غذایی آسیایی، اندازه گسترش سرطان پستون رو تحت اثر قرار میده. میانگین اندازه مصرف سویا و ایزوفلاونوییدها در رژیم غذایی روزانه جمعیت آسیایی در حدود ۵۰ گرم سویا و ۳۰ گرم ایزوفلاونویید تخمین زده شده. درحالی که در جمعیت غربی، این اندازه به روزانه یه گرم سویا و یه میلی گرم ایزوفلاونویید محدود می شه.

تحقیقات بالینی نشون داده که مصرف فراوون سویا در دوران کودکی با کم شدن احتمال دچار شدن به سرطان پستون در بزرگسالی همراه س. اما هنوز هیچ دلایل راضی کننده ای در مورد اثر حفاظتی مصرف سویا یا ایزوفلاونویید در بزرگسالی در پیشگیری از این نوع سرطان وجود نداره.

محققان می گن که استروژنای گیاهی، در محیطی با غلظت استروژن کم، فعالیت استروژنی و در محیطی با غلظت بالای استروژن، فعالیت ضداستروژنی دارن. پس، مصرف این ترکیبات در دوران قبل از یائسگی، که غلظت استروژن بالاست، اثر حفاظتی در برابر سرطان پستون داره. اما پس از یائسگی که غلظت استروژن کم میشه، ممکنه حتی باعث تحریک سلولای پستون و ایجاد سرطان شه.

استروژنای گیاهی و سرطانای مردونه

سرطان پروستات یکی از شایع ترین شکلای جور واجور سرطان در میان مردونه. اندازه گسترش سرطان پروستات در مردان آسیایی به مراتب کمتر از مردان کشورای غربیه. در این مورد هم مانند سرطان پستون، اینجور فرض می شه که سویای موجود در رژیم غذایی مردان آسیایی از اونا در برابر سرطان پروستات مراقبت می کنه.

استروژنای گیاهی و بیماریای قلبی ـ عروقی

بیماریای قلبی ـ عروقی شایع ترین دلیل مرگ در کشورای پیشرفته حساب می شه. در زنان، احتمال دچار شدن به این گروه از بیماریا با شروع یائسگی زیاد می شه.

مصرف ترکیبات شامل استروژنای گیاهی مثل سویا، اندازه کلسترول کل و کلسترول بد خون (LDL) رو کم می کنه. هم اینکه استروژنای گیاهی، با افزایش ترشح صفرا، تغییر سوخت وساز کبدی در جهت حذف کلسترول بد و افزایش کارکرد غده تیروئید، باعث کاهش سطح کلسترول می شن. هم اینکه ایزوفلاونوییدها خاصیت آنتی اکسیدانی دارن و احتمال بروز آترواسکلروز (تصلب شرایین) رو کاهش میدن.

استروژنای گیاهی و یائسگی

با مطرح شدن احتمال افزایش خطر دچار شدن به سرطان پستون و رحم به دنبال هورمون درمانی جانشین (HRT)، خیلی از زنان به دنبال راه حل دیگری واسه برطرف کردن علائم آزاردهنده یائسگی بودن. به کار گیری استروژنای گیاهی انقلابی در این میدون بود. این ترکیبات خوب بر علائم کمبود ترشح استروژن در بدن، ازجمله گرگرفتگی و خشکی واژینال پیروز شدن.

بررسیای همه گیرشناسی نشون میده که رژیم غذایی غنی از ایزوفلاونا شدت و دفعات گرگرفتگی در دوران یائسگی رو کم می کنه، طوری که اندازه گرگرفتگی در زنان یائسه غربی تقریباً ۸۰ درصد و در زنان آسیایی که بیشتر سویا مصرف می کنن ۲۰ درصده. مصرف ایزوفلاونوییدا به مقدار ۴۰ میلی گرم در روز و به مدت ۲ تا ۳ ماه گرگرفتگی دوران یائسگی رو خیلی کم می کنه.

استروژنای گیاهی و پوکی استخون

پوکی استخون یکی از شایع ترین مشکلات زنان یائسه است. ایزوفلاونوییدها اثر مطلوبی در افزایش توده استخوانی و بهبود پوکی استخون در زنان یائسه دارن. بقیه استروژنای گیاهی هم، با کنترل دفع ادراری کلسیم و اثر بر سلولای استخون ساز، خواص نامبرده رو اعمال می کنن. هم اینکه، مواد غذایی شامل سویا منبع خوبی واسه تأمین کلسیم لازم بدن هستن.

البته دلایلی هم ارائه شده که نشون میده مصرف مکملای شامل مقادیر بالای استروژنای گیاهی باعث کاهش توده استخوانی می شه.

احتیاط در مصرف استروژنای گیاهی

چگونگی کارکرد و اثرات استروژنای گیاهی در آدما هنوز به طور کامل شناخته نشده. همونجوریکه گفته شد، محققان اواسط دهه ۱۹۴۰، سندروم ناباروری در گوسفندان رو با مصرف یونجه غنی از استروژن گیاهی در رابطه دونسته ان. به هرحال، احتمال بسیار زیادی هست که استروژنای گیاهی در کارکرد غدد درون ریز بدن تداخل بسازن. پس، در مورد مصرف مکملای شامل مقادیر بالای استروژنای گیاهی خالص، مخصوصا در نوزادان و زنان باردار، باید احتمال بروز مشکلات در نظر گرفته شه. هم اینکه، هنوز مقدار و دوز لازم استروژنای گیاهی واسه جلوگیری از بیماریای نامبرده مشخص نشده و درجه خلوص استروژنای گیاهی تجارتی هم معلوم نیس.

نکته دیگه اینکه بیشتر تحقیقات با به کار گیری اجناس غذایی و نه با ترکیبات خالص استروژنای گیاهی انجام شده. پس، ممکنه آثار مطرح شده به وجود اومده به وسیله بقیه ترکیبات موجود در این اجناس بوده باشه.

کارشناسان و محققان به زنان علاقه مند به مصرف استروژنای گیاهی پیشنهاد می کنن که از رژیم غذایی روزانه متعادلی شامل نوعای جورواجور میوه ها، سبزیجات و فرآورده های کامل غلات استفاده کنن.

منبع : hidoctor.ir