استروژن؛ هورمون جنسی زنانه | بیماری

ماه نشان
سپتامبر 21, 2019 0 Comment

استروژن؛ هورمون جنسی زنونه

استروژن نام گروهی از هورمونای جنسی زنونه س. استروژنا بیشتر در تخمدانا ساخته می شن و به نام هورمونای زنونه شناخته می شن. البته آقایون هم مقدار کمی از این هورمون رو در بیضهای خود تولید می کنن.

ولی این هورمونا دقیقا چه چیزایی هستن؟ و چه کارایی واسه بدن می کنن؟

 

هورمونا دسته ای از مواد شیمیایی هستن که در بدن تولید می شن و انجام بعضی از کارای بدن رو تنظیم می کنن. این مواد به مقدار بسیار کمی در بدن وجود دارن، ولی همین مقدار کم اونا می تونه اثرات بسیاری بر حفظ وضعیت طبیعی بدن داشته باشه و کمبود همین مقدار کم یا زیاد شدن اون می تونه دلیل ایجاد بعضی مریضیای مهم در آدم شه؛ مثلا کمبود هورمون انسولین باعث دیابت می شه و زیاد شدن هورمونای مردونه در بدن خانوما دلیل پرمویی نابجا در اونا می شه.

 

هورمونا از غدد مخصوصی در بدن ترشح می شن که در مورد هورمونای جنسی، این غدد تخمدانا در خانوما و بیضها در مردان هستن.

 

استروژن چیه؟

در واقع استروژن نام یه هورمون در بدن نیس و این نام به دسته ای از هورمونا می گن.

سه هورمون استروژن مهم که در بدن خانوما تولید می شن، استریول، استرادیول و استرون هستن.

استروژنا بیشتر در تخمدانا ساخته می شن و به نام هورمونای زنونه شناخته می شن. البته آقایون هم مقدار کمی از این هورمون رو در بیضهای خود تولید می کنن.

استروژن در خانوما در سیکل طبیعی تخمدان، در مرحله فولیکولی از تخمک آزاد می شه.

استرادیول از موثرترین استروژنای طبیعیه و شایدً هورمونی حقیقیه.

بعد از یائسگی تقریبا هیچ استروژنی در بدن تولید نمی شه، پس فعالیت استخون سازی در بدن بسیار کم میشه. این حالت اگه شدید باشه، منتهی به بروز پوکی استخون در سنین بعد از یائسگی در زنان می شه

استروژن چیکار می کنه؟

استروژنا باعث رشد دستگاه تولیدمثلی زن و ایجاد صفات زنونه مثل بزرگ شدن سینه ها در جنس مونث و داشتن صدای ظریف زنونه می شن.

این هورمونا در دوران کودکی ترشح بسیار کمی دارن و موقع بلوغ ترشح اونا زیاد می شه. به خاطر همین در این هنگام اندامای جنسی از حالت کودکانه درمی آید و مثل افراد بزرگسال می شه.

استروژنا فعالیت استخون سازی رو هم زیاد می کنن، پس هنگام بلوغ افزایش قد دختران سریع تر از قبل می شه.

استروژنا هم اینکه پخش چربی رو در بدن به فرم زنونه درمیارن، یعنی بیشتر در سینه ها، باسن و رانا.

 

استروژنا با اتصال به گیرنده استروژنی در سیتوپلاسم، باعث افزایش اندازه ساخته شدن DNA و RNA و پروتئینای دیگه در بافت هدف می شن.

استروژن در جدار رحم باعث رشد و پرخونی آندومتر (دیواره داخلی رحم) می شه.

هم اینکه در هیپوتالاموس اندازه آزاد شدن هورمون محرک غدد جنسی تحت تاثیر استروژن کاهش پیدا می کنه و در غده هیپوفیز آزاد شدن FSH و LH کم میشه.

 

استروژنا یه اثر باحال هم روی پوست دارن، یعنی نه فقط باعث نرمی و لطافت پوست می شن، بلکه دلیل می شن تا رگای خونی بیشتری در سطح پوست ایجاد شن. به خاطر همین وقتی پوست یه زن می بره بیشتر از بریدگی پوست یه مرد خونریزی می کنه.

 

بعد از یائسگی تقریبا هیچ استروژنی در بدن تولید نمی شه، پس فعالیت استخون سازی در بدن بسیار کم میشه. این حالت اگه شدید باشه، منتهی به بروز پوکی استخون در سنین بعد از یائسگی در زنان می شه.

 

استروژن در دوران بارداری هم نقش مهمی در بدن زن اجرا می کنه که همه اونا هم جهت با آماده سازی بدن مادر واسه پذیرش جنین هستن. طی دوران بارداری، مقدار خیلی از استروژنا ترشح می شن.

این هورمون در دوران حاملگی از جفت هم ترشح می شه و باعث بزرگ شدن رحم و سینه ها و رشد مجاری شیری در پستانا می شه.

اثر باحال دیگه استروژن در این دوران اینه که واسه آسون تر شدن زایمون، به مفاصل لگن مادر حالت ارتجاعی می بخشه.

البته استروژنا اثرات دیگری هم روی زنان دارن که تازگیا کشف شدن؛ مثلا معلوم شده که این هورمونا باعث قشنگ تر شدن زنان می شن و روی ظاهر صورت و بدن اونا اثر می ذارن.

 

محققان ارائه کننده این تحقیق در آخر به این نتیجه رسیده بودن که این هورمونا علاوه بر کمک به توانایی باروری زنان، اونا رو قشنگ تر هم می کنن و طبق قانون باقی موندن نسل، مردان جلب زنائی می شن که در ظاهر قشنگ تر بوده و از نظر قدرت باروری هم برترند.

 

یکی دیگه از اثرات تازه کشف شده استروژن تاثیریه که بر دقت زنان داره. محققان میگن این هورمونا باعث می شن که زنان در کارایی که به وسیله بخش پیشونی مغز کنترل می شن و نیاز به دقت دارن مانند رانندگی، از مردان موفق ترعمل کنن.

استروژنا به عنوان دارو در درمان سرطان سینه در زنان یائسه و درمان سرطان سینه و پروستات در مردان هم به کار برده می شن

منابع دیگه استروژن

موادی که در موجودات زنده مانند حیوانات و گیاهان وجود دارن و مانند استروژنا عمل می کنن، استروژنای محیطی نام دارن.

یه جور از این هورمونا به نام فیتو استروژنا در گیاهانی مثل شبدر، سویا و بقیه بقولات، غلات کامل و خیلی از میوه ها و سبزیجات پیدا میشه.

استروژنا می تونن در مواد شیمیایی ساختگی که واسه مقاصد جور واجور روزمره به کار می رن هم موجود باشن. اونا در خاک، آب، هوا، و غذای ما پراکنده ان.

این مواد در بعضی از آفت کشا مثل د.د.ت، داروهایی مانند قرصای ضدبارداری، مواد شوینده، پلاستیکا، مواد آرایشی، مواد صنعتی و فلزات سنگین مثل جیوه، سرب و کادمیوم یافت می شن.

 

استروژن به عنوان یه دارو

در دوره یائسگی تولید استروژنا در بدن کم می شه. این باعث بروز یه سری علایم در خانومای یائسه می شه.

بعضی از این علایم عبارت از احساس گرگرفتگی (داغ شدن سر و صورت و قفسه سینه)، عرق کردن زیادتر از اندازه، خشکی و خارش واژن و تحریک پذیری عصبی.

پس بعضی از خانوما بهتر می دونن پس از یائسگی، کمبود این هورمونا رو از راه دارودرمانی در بدن خود جانشین کنن تا این علایم رو راحت تر تحمل کنن.

 

استروژنا به عنوان دارو در درمان سرطان سینه در زنان یائسه و درمان سرطان سینه و پروستات در مردان هم به کار برده می شن.

این دارو در شکلای مختلفی هست مثل قرصای خوراکی، نوارهای قابل چسباندن به پوست و پماد واژینال.

 

این داروها می تونن دارای یه سری مشکلات جانبی هم باشن : ناراحتی معده، نفخ، اسهال، تغییر اشتها و وزن، افزایش قند خون، جوش، احتباس مایعات در بدن (ورم دستا و پاها به دلیل جمع شدن آب در اونا)، افزایش فشار خون، لکه بینی یا خونریزی در دوران غیرقاعدگی، تغییر در عادات ماهیانه مثل دردناک شدن یا کم یا زیاد شدن خونریزیا، بزرگ شدن، دردناک شدن و یا ترشح از سینه ها و نبود توانایی به کار گیری لنز به جای عینک.

فرآوری: نیره ولدخانی

بخش سلامت تبیان

منابع:

ویکی پدیا

هفته نامه سلامت – آذین محبی نژاد

 

منبع : tebyan.net

جمع آوری به وسیله بخش مقالات پزشکی و بهداشتی سایت آکا

  • مطالب در رابطه